Biologiczne przyczyny - Notatki - Psychologia, Notatki'z Psychologia. University of Wroclaw

Biologiczne przyczyny - Notatki - Psychologia, Notatki'z Psychologia. University of Wroclaw

PDF (248.0 KB)
8 strona
636Liczba odwiedzin
Opis
W notatkach omawiane zostają zagadnienia z zakresu psychologii: biologiczne przyczyny; typy uszkodzeń organicznych mózgu.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 8
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

1

1. Biologiczne przyczyny: a) Okres prenatalny:  Czynniki genetyczne  Czynniki toksyczne (alkohol, papierosy, narkotyki, leki, zaczadzenie);  Choroby wirusowa- infekcja matki przekazana do płodu (grypa, różyczka);  Naświetlania płodu promieniami rentgenowskimi;  Toksoplazma;  Choroby somatyczne matki (cukrzyca, tarczyca, hormonalne);  Konflikt serologiczny;  Złe krążenie krwi, co powoduje niedożywienie płodu, niedotlenienie.

b) Okres okołoporodowy:  Owinięcie pępowiną (niedokrwienie, niedotlenienie);  Poród przedłużający się (zbyt długo uciskana czaszka, użycie narzędzi chirurgicznych);  Zbyt szybki poród (zmiana ciśnienia wewnątrzczaszkowego);  Urazy czaszki spowodowane nadmiernym i długotrwałym naciskiem na główkę dziecka w kanale rodnym;  Niedotlenienie w czasie porodu powoduje zaburzenia tętna płodu, a po urodzeniu tzw. zamartwicę, która może

spowodować nieodwracalne uszkodzenie komórek nerwowych. c) Okres postnatalny:  Neuroinfekcje (zapalenie opon mózgowych, zapalenie mózgu);  Urazy głowy (wstrząs mózgu, utrata przytomności);

d) Człowiek dorosły:  Choroby somatyczne ( cukrzyca, tarczyca)  U starszych miażdżyca, guz mózgu i skutki po operacjach usunięcia guza mózgu.

2. Typy uszkodzeń organicznych mózgu:  Alzheimer  Parkinson  Zespół Downa  Małogłowie  Wodogłowie  Mózgowe porażenie dziecięce  Padaczka  Zespół psychoorganiczny.

3. Zaburzenia psychiczne na tle organicznego uszkodzenia mózgu. Zespół psychoorganiczny: zespół objawów klinicznych świadczących o rozlanym uszkodzeniu tkanki mózgowej o różnych przyczynach; może on mieć dwie postacie:  Otępienną (zmienia się intelekt – np. otępienie starcze, Alzheimer)  Charakteropatyczną (zmienia się osobowość – drażliwość, impulsywność, drobiazgowość).

Zespół psychoorganiczny definiujemy jako neuropsychologiczne następstwa, jakie pojawiają się u chorych z uszkodzeniem mózgu po wyjściu z ostrej fazy choroby. Należą tu zaburzenia przetwarzania informacji (wyższego poziomu funkcjonowania językowego ze szczególnym uwzględnieniem abstrakcyjnego myślenia, pamięci, koncentracji uwagi) oraz zaburzenia osobowości (zmiany w funkcjonowaniu emocjonalno-motywacyjnym, zaburzenia nastroju, brak kontroli zachowań. W przypadku występowania zespołu psychoorganicznego istnieją czynniki organiczne powodujące określone dysfunkcje mózgu, które mogą mieć negatywny wpływ nie tylko na osobowość, samopoczucie i kontrolę emocji u pacjenta, lecz także na jego obraz poznawczy siebie i otaczającego go świata, poziom myślenia czy pamięć. Innymi słowy: u pacjenta z zespołem psychoorganicznym mogą występować różnorodne objawy neuropsychologiczne (na przykład otępienie, problemy z pamięcią, zaburzenia wyższego poziomu funkcjonowania językowego, utrata orientacji czasowo-przestrzennej), które nasilają się w miarę trwania choroby, a nawet niekiedy powodują bardziej znane objawy reaktywne, np. zaburzenia nastroju, zmiany osobowości itp.

2

4. Istota upośledzenia umysłowego. Upośledzenie umysłowe a choroba psychiczna. Upośledzenie umysłowe: polega na obniżeniu poziomu sprawności intelektualnej. Upośledzony jest intelekt oraz obniżony poziom zdolności adaptacyjnych.

UPOŚLEDZENIE UMYSŁOWE CHOROBY PSYCHICZNE I Obniżenie sprawności intelektualnej oraz zdolności przystosowania

I Nieodpowiednie reakcje emocjonalne, oraz zniekształcenie procesów rozumienia i komunikacji

II Jest inwalidztwem trwa przez cale życie; występuje od urodzenia

II Jest chorobą występującą w wieku młodzieńczym lub dorosłym

III Stosowana jest rehabilitacja III Terapia, farmakoterapia i psychoterapia 5. Klasyfikacja zaburzeń lękowych i somatoformicznych: Zaburzenia lękowe: należą do grupy zaburzeń nerwicowych mających wpływ na zachowanie, myślenie, emocje i zdrowie fizyczne. Są spowodowane zarówno czynnikami biologicznymi jak i indywidualnymi warunkami osobowymi. Zaburzenia lękowe:  Panika, zespół paniki- kiedyś lęk paniczny – polega na przeżywaniu silnego lęku, który pojawia się nagle w sposób

nieprzewidziany, któremu towarzyszą silne objawy z ciała. Występuje nagle, ale szybko znika.  Zespół uogólnionego lęku- kiedyś lęk wolnopłynący – pacjent ma stale podwyższony poziom lęku.  Fobia – lęk przed ściśle określonym obiektem lub sytuacją, człowiek wie, czego się boi, dlatego tego unika, co powoduje

wzmocnienie fobii.  Zaburzenia obsesyjno- kompulsywne ( natręctwa) – osoba ma obsesje, czyli natrętne myśli, (np. agresywne) i kompulsje

czyli natrętne czynności (np. porządek, higiena). Kompulsje towarzyszą obsesjom. Somatoformiczne: są to stany charakteryzujące się skargami na dolegliwości fizyczne lub ułomności występujące bez jakichkolwiek dowodów fizycznej patologii, które mogłyby je potwierdzić.  Hipochondria  Histeria  Zaburzenia bólowe  Dysmorfobia

6. Fobie proste ( specyficzne) – osoba boi się jednego obiektu, sytuacji; przejawiają się na dwa sposoby: albo silnego lęku w chwili zetknięcia się z przedmiotem lub sytuacją, albo ich zdecydowanego unikania. Fobia zwierząt i owadów, siły przyrody( np. burze, ulewy), klaustrofobia, fobia choroby, wypadku. Agorafobia – przeżywanie lęku przed wychodzeniem z domu i pozostawanie w miejscach publicznych; może wystąpić albo z napadami paniki, albo bez napadów paniki. Ta postać lęków pojawia się podczas przebywania poza domem, w różnych miejscach publicznych np. w kinie, kościele itd. Występują również pod czas samotnych spacerów, podróżowania pociągiem. Lęk taki pojawia się również w domu i wtedy osoba unika pozostawania w nim samotnie bez obecności drugiej osoby. Charakterystyczną cechą jest: nagły początek, bardzo krótkim czasem osiągnięcia przez objawy maksymalnego natężenia oraz trwania przez kilka minut, występuje spontanicznie, pocenie się suchość w jamie ustnej, poczucie nierealności przedmiotów i siebie itd. Fobia społeczna – lęk przed innymi ludźmi, przed wystąpieniami publicznymi, przed sytuacjami, w których jesteśmy wystawieni na ocenę; przejawia się w postaci znacznej obawy przed znalezieniem się w centrum uwagi innych ludzi lub obawy przed zachowaniem się w taki sposób, który spowoduje poczucie kompromisu itd. Pojawia się najczęściej: wchodzenie do małych grup i przebywanie w nich np. klasa, przemawianie, jedzenie przy wspólnym stole. Objawy: bladnięcia lub zaczerwienienia twarzy, szyi i całego dekoltu, dygotanie całego ciała lub bezruch itd. Pojawia się w okresie późnej adolescencji i wczesnej dorosłości. Zespół uogólnionego lęku – Występuje zarówno w okresie dzieciństwa i adolescencji, jak i życiu dorosłym. Charakteryzuje się tym, że lęk i poczucie zagrożenia nie odnosi się do jakiegoś konkretnego przedmiotu czy sytuacji, ale przyjmuje postać bliżej nieokreślonego, nasilonego napięcia, martwienia się i ciągłych obaw dotyczących wydarzeń i trudności życia codziennego (wzmożona reakcja przestrachu, stała drażliwość, niemożność wypoczynku itd.)

3

Zespół paniki - rodzaj zaburzenia lękowego, które objawia się występowaniem epizodów silnego strachu (przerażenia). Napady lęku zwykle występują niespodziewanie i nie są związane z realnym zagrożeniem, lecz ze zbyt bujną wyobraźnią. Typową treścią obaw podczas napadu jest przekonanie, że za chwilę straci się życie, rozum lub przytomność. Większość napadów ma racjonalne podłoże - istnieje konkretny bodziec zagrażający (np. katastrofa samochodowa). Kiedy napady nie mają jasnego początku są nieprzewidywalne. Osoby cierpiące na zespół paniki są często przekonane, że zaraz umrą (bardzo silnie łomocze im serce, mają zaburzenia widzenia, uczucie duszenia się), sądzą zazwyczaj, że mają "atak serca". Zespół stresu pourazowego – przeżywanie odroczonego lęku w wyniku przeżycia silnie stresującej sytuacji. Rodzaj zaburzenia lękowego, rozpoznaje się, gdy u osoby powstaje opóźniona i/lub przedłużona reakcja na wydarzenia stresowe lub katastroficzne o wyjątkowo zagrażającym lub traumatycznym charakterze. Musi występować powtarzające się przeżywanie na nowo zdarzenia traumatycznego. Początek zaburzenia występuje bezpośrednio po wydarzeniu albo po okresie utajenia i może trwać kilka tygodni lub miesięcy. Objawy grupują się albo wokół powtarzającego się przezywania urazu na nowo w natrętnych wspomnieniach czy snach ( tzw. reminiscencje) albo lękowego unikania wszelkich sytuacji i ludzi, które przywołują wspomnienia. Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne – osoba ma obsesje, czyli natrętne myśli i kompulsje czyli natrętne czynności. Charakterystyczne dla zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych, zwanych nerwicą natręctw, są objawy, które można sprowadzić do natrętnych myśli, popędów i natrętnych czynności. Powracające uporczywe myśli, nad którymi nie można zapanować oraz konieczność wielokrotnego wykonywania tych samych czynności odczuwane są jako męczące, dezorganizują życie codzienne, są obce i nie pasują do osobowości i stylu funkcjonowania jednostki, czyli egodystoniczne. Charakteryzują się występowaniem natrętnych myśli ( obsesji) lub czynności ( kompulsje). Myśli np.: zabije własne dziecko, przeklinać itd. Czynności: sprawdzanie czy drzwi są zamknięte, żelazko wyłączone itd. 7. Zaburzeniasomatoformiczne - są to stany charakteryzujące się skargami na dolegliwości fizyczne lub ułomności występujące bez jakichkolwiek dowodów fizycznej patologii, które mogłyby je potwierdzić. Pomimo różnorodności klinicznych przejawów, np. niewidzenie, paraliż, posiadają jedną główną cechę: wszystkie są wyrazem psychologicznych trudności wyrażających się w postaci problemów medycznych, które przy dokładnym zbadaniu nie mogą być udokumentowane. Ważny jest przy tym fakt, że dotknięci nimi pacjenci nie symulują objawów i nie próbują oszukiwać. Histeria - to zaburzenie, które obecnie można zaliczyć do dysocjacji, konwersji, ale głównie różnego rodzaju zaburzeń nerwicowych. Cechuje ją nadmierna ekstrawersja, emocjonalność, płaczliwość, demonstracyjność zachowań, które są powodowane nieuzasadnionym lękiem o funkcjonowanie danej części własnego ciała. Histeria jest zaburzeniem równowagi nerwowej spowodowanym przez urazy psychiczne lub przeciążenie układu nerwowego. Charakterystyczną cechą histerii, jak każdej nerwicy, jest brak objawów psychotycznych, takich jak urojenia czy halucynacje. Brak jest również zmian typu organicznego. Obserwujemy w niej jedynie objawy nerwicowe. Wynikają one z wewnętrznych właściwości człowieka, które sprawiają, że reaguje on w sposób nieco odmienny od powszechnie przyjętego. To, co inni przyjmują spokojnie, histeryk przeżywa bardzo silnie. Jest to typ osobowości z charakterystycznym brakiem poczucia tożsamości. Cechuje ją nieobliczalność i nadmierna impulsywność, przesada i egzaltacja. Histeryk może zachowywać się tak, że wywołuje to wrażenie nieautentyczności czy teatralności. Nie jest to jednak świadome udawanie, wynika natomiast z usposobienia tej osoby, z właściwych jej sposobów reagowania, które nie tak łatwo zmienić. Hipochondria - przejawia się poczuciem nieuzasadnionego lęku o własne zdrowie, przekonaniem o istnieniu ciężkiej choroby. Niepokojące doznania pozostają poza kontrolą człowieka, który mimo zapewnień o dobrym stanie swojego zdrowia nie jest zdolny do zapanowania nad nimi. W dolegliwościach hipochondrycznych przeważnie dominuje uczucie bólu, zlokalizowanego w różnych częściach ciała, nie spowodowanego jednak żadną chorobą somatyczną. Podważają lub odrzucają zapewnienia lekarskie. Nadmierne skoncentrowanie na wszelkich sygnałach płynących z ciała. 8. Zaburzenia osobowości – utrwalone wzorce zachowań, odmienne od powszechnych w danej kulturze i środowisku; zaburzenia te charakteryzują się odmiennym sposobem przeżywania i odnoszenia się do innych ludzi niż ten, który obowiązuje w danej grupie. WIĄZKA A – zachowania dziwaczne – niekonwencjonalne Osobowość schizoidalna – samotnictwo; Osobowość schizotypowa – dziwaczność, magiczność; Osobowość paranoiczna – podejrzliwość, nieufność, wrogość. WIĄZKA B Osobowość borderline (osobowość z pogranicza) – granica osobowości z psychozą; stabilnie niestabilni, są zawsze we wszystkim niestabilni (zatrzymać partnera, choćby groźbą); Osobowość histrioniczna – przesadność, ściąganie uwagi na siebie, uwodzenie i erotyzowanie z unikaniem kontaktu seksualnego. Osobowość narcystyczna – wzbudzić podziw u innych ludzi demonstrując swoją wysoką samoocenę, ale naprawdę mają ją bardzo niską; brak empatii. Osobowość antysocjalna (psychopatia) – niedorozwój uczuciowości wyższej, osoby niezdolne do miłości (umieją ją pozorować), mają instrumentalny stosunek do innych (wykorzystuje innych). WIĄZKA C

4

Osobowość obsesyjno-kompulsywna – nadmierna pedantyczność, nadmierna kontrola nad wszystkim. Osobowość zależna – potrzeba bycia zależnym od kogoś, przymus bycia w związku; samopoczucie jej zależne jest od innej osoby; partner stwarza poczucie bezpieczeństwa. U dzieci nie diagnozuje się zaburzeń osobowości, ponieważ u nich dopiero kształtuje się osobowość. Jeśli występują jakieś cechy to mówimy, że dziecko ma zaburzenia zachowania. - to ciężkie zaburzenia struktury charakteru i sposobu zachowania się, które nie tylko obejmują rożne wymiary osobowości, lecz także przejawiają się w postaci zaburzeń funkcjonowania w rolach spleconych i życiu zawodowym jednostki. Wyróżniamy trzy grupy zaburzeń u osób dorosłych: specyficzne zaburzenia osobowości, mieszane i inne, i ostatnia trwałe zmiany osobowości niewynikające z chorób lub uszkodzenia mózgu. Pierwsza pojawia się w okresie próżnego dzieciństwa. Dysharmonijność w postawach, zachowaniu, długotrwałe występowanie wzorca nieprawidłowego zachowania. Zalicza się do nich np.: osobowość paranoiczną, schizoidalną, lękliwa itd. Druga grupa to, która stwarza dużo kłopotów diagnostycznych, nie można ustalić konkretnego zaburzenia osobowości, objawy są mało widoczne. Trzecia są następstwami doświadczenia dwojakiego rodzaju stresu: nagłego i gwałtownego związanego ze zjawiskiem katastrofy; drugi następstwo poważnej choroby psychicznej np. schizofrenii. Wiązka A- to zaburzenia osobowości charakteryzujące się dziwacznością i ekscentrycznością, czyli osobowość paranoiczna, schizotypowa i schizoidalna. Wiązka B- odznaczają się dramatycznością, emocjonalnością i lekceważeniem konsekwencji, czyli osobowość narcystyczna, borderline, histroniczna, socjopatyczna. Wiązka C- charakteryzuje się napięciem, lękiem i przerażeniem, czyli osobowość unikająca, bierno-zależna i obsesyjno kompulsyjna. 9.Borderline - osoby przejawiają brak stabilności w relacjach z innymi w obrazie Ja, w zakresie preferencji seksualnych i stanach afektywnych. Podejmują gorączkowe wysiłki, aby uniknąć rzeczywistego lub wyobrażonego porzucenia; nawiązują niestabilne relacje z innymi, przeżywają uczucie pustki wewnętrznej i zaburzenia tożsamości, ujawniają powtarzające się zachowania samobójcze i samookaleczenia się, są niestabilne emocjonalnie, 10. Obraz kliniczny schizofrenii, typy schizofrenii. Schizofrenia – choroba psychiczna/psychoza o charakterze przewlekłym; pojawia się u ludzi młodych lub młodych dorosłych. Choroba o wielkim bogactwie objawowym. Występują objawy osiowe i wiele innych, różnych, które stanowią o podziale schizofrenii. Obraz kliniczny schizofrenii:  Autyzm – odcięcie się od rzeczywistości, zerwanie relacji z otoczeniem; PROPORCJA AUTYSTYCZNO –

SYNTONICZNA – autyzm występuje, ale jest też współbrzmienie z otoczeniem.  Stępienie uczuciowe – zanik uczuciowości wyższej, czyli niezdolność do darzenia miłością i innymi uczuciami wyższymi.

Przestaje przeżywać uczucia, interesować się osobami najbliższymi.  Rozszczepienie – przez to schizofrenię inaczej nazywa się psychozą rozszczepienną (np. rozszczepienie w obszarze uczuć

– oddzielnie miłość/oddzielnie nienawiść); zakochanie jest niejako psychozą bo uczucia nie są zintegrowane – ktoś jest albo dobry albo zły – tak powstają prześladowcy. Może wystąpić rozszczepienie psychiki od ciała; najważniejszego rozszczepienie osobowości, czyli osoba taka czuje się sobą i jednocześnie kimś innym; jakby miał 2 osobowości.

Typy schizofrenii: SCHIZOFRENIA PROSTA  Objawy pozytywne (psychopatologiczne) -> omamy, urojenia;  Objawy negatywne (psychopatologiczne) -> nie ma tu określonego zjawiska, które powinno być np. powinien mówić, a

nie mówi tzw. MUTYZM, AUTYZM. W schizofrenii prostej dominują objawy negatywne. Początek choroby jest powolny, trudny do dostrzeżenia.

SCHIZOFRENIA PARANOIDALNA (urojeniowa) Typ odwrotny do prostej; dominują objawy pozytywne – produkcja dziwacznych zjawisk, omamów i urojeń. Początek jest ostry i ma dobre rokowania (lepiej się leczy). SCHIZOFRENIA KATATONICZNA (katatonia) Na tym planie występują zaburzenia ruchu. Ma dwie formy:  Hipokinetyczna – za mało ruchu (zahamowanie ruchowe), skrajne jest zatrzymanie w bezruchu (stupor); występuje

giętkość woskowa (możemy formować, nadawać pozycję, kształt ciała w którym pozostaje).  Hiperkinetyczna – z nadmiarem ruchu; skrajna postać to szał katatoniczny (atak, pobudzenie emocjonalne, z silnymi

wyładowaniami ruchowymi). SCHIZOFRENIA HEBEFONICZNA Charakterystyczną cechą jest pustka emocjonalna, niedostosowany afekt (reaguje emocjonalnie, nie adekwatnie do sytuacji); infantylizm (zachowują się jak dzieci). SCHIZOFRENIA NIEZRÓŻNICOWANA ma wiele różnych objawów różnych schizofrenii.

5

11. Przyczyny schizofrenii – biologiczne, psychologiczne. Biologiczne (poprawia się stan pacjenta po podaniu leków):  Czynnik genetyczny – geny dają predyspozycje do zachowania, czyli mają pewne znaczenie.  Czynnik biochemiczny – poziom neurotransmiterów, substancji przekaźnikowych odpowiedzialnych za przekaźnictwo

neurowe.  Czynnik neuroanatomiczny – mikrouszkodzenia mózgu.

Psychologiczne Teoria podwójnego związania Batesona – istotne znaczenie ma sposób komunikowania się matki z dzieckiem. Teoria Kazimierza Jankowskiego niedokończonego cyklu rozwojowego rodziny – dorosłe dziecko jest w związku symbiotycznym ze swoimi rodzicami i nie potrafi ich opuścić. 12. Psychoza jednobiegunowa i dwubiegunowa.  Psychoza dwubiegunowa – pacjent choruje na depresję i na manię.  Psychoza jednobiegunowa – depresja lub mania (psychoza endogenna – czynniki biologiczne; psychoza egzogenna –

czynniki psychologiczne. 13. Obraz kliniczny depresji, przyczyny, leczenie. Depresja - zaburzenie psychiczne z grupy chorób afektywnych charakteryzujące się objawami, które można następująco pogrupować:  symptomy emocjonalne: obniżony nastrój - smutek i towarzyszący mu często lęk, płacz, utrata radości życia (począwszy

od utraty zainteresowań, skończywszy na zaniedbywaniu potrzeb biologicznych); czasem dysforia (zniecierpliwienie, drażliwość);

 symptomy poznawcze: negatywny obraz siebie, obniżona samoocena, samooskarżenia, samookaleczenie, pesymizm i rezygnacja, a w skrajnych wypadkach mogą pojawić się także urojenia depresyjne (zob. Zespół Cotarda);

 symptomy motywacyjne: problemy z mobilizacją do wszelkiego działania, które może przyjąć wręcz formę spowolnienia psychoruchowego; trudności z podejmowaniem decyzji;

 symptomy somatyczne: zaburzenie rytmów dobowych (m.in. zaburzenia rytmu snu i czuwania), utrata apetytu (ale możliwy jest również wzmożony apetyt), osłabienie i zmęczenie, utrata zainteresowania seksem, czasem skargi na bóle i złe samopoczucie fizyczne;

 myśli samobójcze. Typy depresji Depresja epizodyczna (epizody depresyjne (F32)) - trwa krócej niż dwa lata i charakteryzuje się wyraźnym początkiem;  Zaburzenia depresyjne nawracające (F33) - powtarzające się epizody depresji bez objawów wzmożonego nastroju i

zwiększonej energii w przeszłości (zob. mania); o depresję endogenną - uwarunkowana biologicznie, typowa; ostrzejsza w przebiegu od egzogennej; depresja

duża, epizod depresyjny o znacznym nasileniu; o depresję egzogenną (depresja reaktywna) - poprzedzona stresującym zdarzeniem.

Niektórzy badacze twierdzą, iż w rzeczywistości mamy tu do czynienia z tą sama depresją jednobiegunową, a powyższy podział tak naprawdę odzwierciedla podział na depresję ostrą i łagodną.  Depresję przewlekłą (dystymia (F34.1)) - trwa co najmniej dwa lata, a remisja nie trwa dłużej niż dwa miesiące.  Depresję poschizofreniczną (F20.4) - przejawia się w epizodzie depresyjnym po psychozie schizofrenicznej. Objawy

schizofreniczne, występują, lecz nie dominują już w obrazie klinicznym. Depresja jako zespół objawowy Zespół depresyjny - występuje najczęściej w przebiegu choroby afektywnej i obejmuje następujące objawy: obniżenie nastroju, spowolnienie toku myślenia, spowolnienie ruchowe. Zespół ten bywa też nazywany depresją prostą. Zespół ten poza depresją jednobiegunową i dwubiegunową obserwuje się w psychozach inwolucyjnych (depresja inwolucyjna), psychozach przedstarczych i starczych, czasem w schizofrenii, w psychozach reaktywnych. Depresja często występuje jako objaw towarzyszący zespołowi Aspergera. Depresja jako objaw innych chorób Zespół depresyjny lub niektóre z jego objawów, mogą być objawem innych, organicznych schorzeń w organizmie. Obniżenie nastroju obserwuje się w przebiegu takich chorób jak:  przewlekłe zapalenie wątroby,  marskość wątroby,  zespoły przewlekłego uszkodzenia nerek,  zaburzenia hormonalne (zwłaszcza związane z tarczycą),  niektóre choroby nowotworowe,  niedożywienie, braki witamin, wybrane zaburzenia metaboliczne,  stany związane z nadmiernym wydzielaniem kortyzolu (np. Zespół Cushinga),  przewlekłe choroby somatyczne powodujące niepełnosprawność i inwalidztwo jak: cukrzyca, reumatoidalne zapalenie

stawów, stwardnienie rozsiane, schizofrenia, tetraplegia i wiele innych.

6

Przed podjęciem właściwego leczenia przeciwdepresyjnego lekarz zazwyczaj zaleca badania ogólne, aby wstępnie wykluczyć inne przyczyny. Rokowanie Depresja jako choroba obejmuje zbyt wiele kryteriów diagnostycznych i zbyt wiele typów aby można było określić jednoznacznie kwestię rokowania dla pacjenta w tej chorobie. Ogólnie uważa się, że dobrze rokują te przypadki, w których:  zażegnano groźbę samobójstwa,  rozpoznanie obejmuje stricte depresję (F32),  brak jest objawów neurastenii przed zachorowaniem,  nie występują ciężkie choroby somatyczne (np. choroby nowotworowe, choroby przewlekłe tak u samego chorego jak i u

jego najbliższej rodziny),  chory jest aktywny zawodowo, ma satysfakcjonującą pracę,  chory nie ma problemów materialnych.

Rokowanie jest ostrożniejsze w przypadku:  depresja jest objawem w przebiegu schizofrenii (F20.4);  występują objawy uszkodzenia i zaburzenia w funkcjonowaniu OUN pod postacią charakteropatii, zespołów

psychoorganicznych (F06/07);  depresja występuje w przebiegu padaczki;  u chorego stwierdzono toksykomanię;  brak jest dobrej współpracy z leczącym lekarzem (niesystematyczne przyjmowanie leków, samowolne zmniejszanie

dawek leków);  chory nadużywa alkoholu;

Obecnie dostępne formy leczenia to:  leki przeciwdepresyjne,  psychoterapia,  leki normotymiczne, leki przeciwpadaczkowe,  fototerapia,  wybrane leki neuroleptyczne,  elektrowstrząsy,  deprywacja snu.

14. Istota uzależnienia. Rodzaje uzależnień. Uzależnienie psychiczne i fizyczne.

Istota uzależnienia Uzależnienie - nabyta silna potrzeba wykonywania jakiejś czynności lub zażywania jakiejś substancji. W praktyce określenie to posiada kilka znaczeń.

W języku potocznym termin "uzależnienie" jest stosowany głównie do osób, które nadużywają narkotyków (narkomania), leków (lekomania), alkoholu (alkoholizm), czy papierosów. W szerszym kontekście może odnosić się do wielu innych zachowań, np. gier hazardowych, oglądania telewizji, internetu, czy seksu. Są to uzależnienia często mniej znane i opisane, nie zawsze nawet określane w oficjalnych klasyfikacjach chorób, ICD-10 i DSM IV, jako zaburzenie. Dlatego współczesna psychologia traktuje pojęcie uzależnienia szeroko i zakłada, że obejmuje ono także (...) inne wypadki, kiedy ludzie czują się zmuszeni angażować się w ryzykowne, "wymykające się spod kontroli" zachowania (...)[1]

Główne symptomy uzależnienia, występujące przy prawie każdym jego typie to:

 Zachowanie szybko staje się nawykowe.  Jest częste, regularne i stereotypowe.  Zabiera znaczną część czasu.  Jest przyczyną problemów zdrowotnych, finansowych, zawodowych, małżeńskich i innych.  Ma charakter kompulsywny.  Trudno go zaprzestać trwale i całkowicie.  Związane jest z powracającym wewnętrznym przymusem do niego.  Zespół abstynencyjny, po odstawieniu substancji, lub zaprzestaniu kontaktu z daną sytuacją.

Rodzaje uzależnień : Psychiczne, społeczne, fizjologiczne (fizyczne)

Uzależnienie fizjologiczne Uzależnienie fizjologiczne (ang. physiological dependence), zwane też czasem fizycznym, to nabyta silna potrzeba stałego zażywania jakiejś substancji odczuwana jako szereg dolegliwości fizycznych (np. bóle, biegunki, uczucie zimna, wymioty, drżenia

7

mięśni, bezsenność) Zaprzestanie jej zażywania (odstawienie) prowadzi do wystąpienia zespołu objawów, które określa się jako zespół abstynencyjny (zespół z odstawienia). W leczeniu uzależnienia fizjologicznego stosowana jest detoksykacja, czyli odtrucie.

Grupa substancji, których nadużywanie prowadzi do uzależnienia fizjologicznego jest niewielka. Najważniejsze z nich to (w nawiasie nazwa choroby polegającej na uzależnieniu od danej substancji):

nikotyna (nikotynizm) - najpowszechniejsze uzależnienie fizjologiczne na świecie alkohol etylowy (alkoholizm) opioidy, czyli między innymi heroina i morfina barbiturany, czyli pochodne kwasu barbiturowego, stosowane jako leki nasenne. Do uzależnienia fizjologicznego nie prowadzą LSD, kofeina, amfetamina, THC ani wiele innych substancji psychoaktywnych stosowanych rekreacyjnie.

Walka z uzależnieniem fizjologicznym jest stosunkowo trudna, często stosuje się środki pomocnicze (zapobiegające negatywnym efektom i zmniejszające ból) na czas kuracji i powoli zmniejsza się dawkę danej substancji. W ciężkich przypadkach uzależnienia od opiatów, stosowana jest kuracja metadonowa lub buprenorfinowa. W lżejszych przypadkach stosowane są duże dawki diazepamu (Relanium).

Wszystkie narkotyki wywołują - jeśli używa się ich względnie często i względnie systematycznie - wystapienie zależności (uzależnienia) na poziomie psychicznym. Niemożliwa jest sytuacja wystapienia objawów zależności fizycznej przy braku uzależnienia psychicznego, często natomiast zdarza się sytuacja odwrotna. Szczególnie ma to miejsce w przypadku nadużywania substancji nie powodującej trwałej adaptacji organizmu (komórek), jak wymienione wyżej THC, czy halucynogeny

Uzależnienie psychiczne Uzależnienie psychiczne (ang. psychical dependence), znane też jako psychologiczne, to nabyta silna potrzeba stałego wykonywania jakiejś czynności lub zażywania jakiejś substancji, której niespełnienie jednak nie prowadzi do poważnych fizjologicznych następstw.

Uzależnienie psychiczne cechuje: - wzrost napędu związanym z poszukiwanie środka uzależniającego - wzrost tolerancji na działanie środka (obniżenie efektu przyjemności który on dostarcza) - kompulsywna konsumpcja środka kosztem swojego zdrowia oraz otoczenia - osłabienie woli - obsesja brania i natręctwa myślowe utrzymujące się i nawracające nawet po wieloletniej abstynencji - samooszukiwanie się usprawiedliwiające branie (związane z psychologicznymi mechanizmami obronnymi) - fizyczne wyniszczenie brak zainteresowania otoczeniem niezwiązanym ze środkiem i jego zdobywaniem - wypalenie emocjonalne prowadzące do samobójstwa

Zależność psychiczna to stan w którym osoba dotknięta tą chorobą nie jest w stanie bez pomocy z zewnątrz przerwać zachowań kompulsywnych związanych ze zdobywaniem i konsumpcją. Nie leczone zależność psychiczna od substancji chemicznych prowadzi najczęściej do więzienia, szpitala psychiatrycznego a w końcu i śmierci. Na dzień dzisiejszy nie są znane skuteczne metody leczenia uzależnienia psychicznego od substancji chemicznych. Możliwe jest zatrzymanie kompulsywnych zachowań ale nie całkowite wyleczenie.

Uzależnienia psychiczne mogą wywoływać różne przyjemnie czynności:

samo podawanie związków chemicznych wywołujących tzw. preferencje miejsca u zwierząt doświadczalnych hazard i gry komputerowe seks jedzenie telewizja Internet (ze szczególnym uwzględnieniem Wikipedii co nazywamy potocznie wikipedioholizmem) słodycze kupowanie praca

Walka z uzależnieniem psychicznym zależy w głównej mierze od woli osoby uzależnionej. Jako, że wola uzależnionego jest naruszona, osłabiona pojawia się problem "błędnego koła". Dlatego niezmiernie rzadko zdarzają się "samowyleczenia" w przypadku zaawansowanych faz uzależnienia. Charakterystyczne jest podejmowanie przez uzależnionego decyzji (np. o rezygnacji z zażywania) i niemożność realizacji tej decyzji. Towarzyszy temu rozrastający się system psychologicznych mechanizmów obronnych

15. Tolerancja i zespół abstynencyjny Zespół abstynencyjny – są to zaburzenia czynnościowe występujące po przerwaniu przyjmowania lub wyraźnym zmniejszeniu tolerowanej dawki. Objawy ulegają zmniejszeniu po podaniu środka działającego agonistycznie.

8

Tolerancja - to zdolność akceptacji (bądź też nie) zaistniałej sytuacji, przez nasz umysł, stopień tolerancji, zależny jest od czasu w jakim nasz umysł zaakceptował zaistniałą sytuację 16. Problem współuzależnienia

Współuzależnienie jest emocjonalnym, psychicznym, behawioralnym stanem, który jest wynikiem działania na jednostkę zbioru wprowadzonych w życie przez inne osoby przykrych i uciążliwych reguł, które uniemożliwiają otwarte demonstrowanie uczuć oraz bezpośrednią wymianę poglądów, na temat problemów osobistych i interpersonalnych.Jest to schemat pewnych sztywnych zachowań mających na celu dopasowanie się jednostki do destrukcyjnej dla niej sytuacji. Stan ten utrudnia dokonywanie konstruktywnych zmian w życiu.Żyjąc z człowiekiem uzależnionym, nie można nie doświadczać strasznych skutków jego choroby. Uzależnienie to bowiem choroba, która dotyczy całej rodziny. Straty emocjonalne obejmują wszystkich, a ich naprawa wymaga długotrwałej terapii. To całkowite podporządkowanie swojego życia drugiemu człowiekowi i wynikające z tego cierpienia. Osoba współuzależniona żyje życiem swojego uzależnionego partnera (czy innej bliskiej osoby), a nie własnym. Dopasowuje do niego swoje zachowania, dostosowuje się do rytmu picia (lub innej czynności), porzuca własne marzenia i zaprzestaje realizowania siebie. Osoba taka silnie współprzeżywa ze swoim bliskim i uważa to za naturalne. Początkowo terminem tym określano ludzi cierpiących z powodu choroby alkoholowej bliskich osób. Obecnie obejmuje on wszystkie rodzaje uzależnień, także od narkotyków, hazardu, seksu itp. Osoba współuzależniona traci własną tożsamość. W rodzinie panuje chaos, ludzie gubią się w swoich emocjach. Zacierają się granice pomiędzy moim indywidualnym „ja”, a „ja” partnera. W takiej sytuacji trudno jest realizować własne potrzeby, których często osoba współuzależniona nie potrafi nawet określić.

17. Pojęcia z psychopatologii ogólnej: omamy, urojenia, natręctwa, obsesje, kompulsje, stupor (osłupienie), stereotypie ruchowe, perseweracje słowne, sałata słowna, afekt patologiczny, mutyzm (afonia), lepkość myślenia, lepkość emocjonalna.Omamy – zaburzenie spostrzegania, polegające na spostrzeganiu przedmiotów których nie ma w otoczeniu osoby, lub w ogóle nie istnieją , a które osoba umiejscawia w otaczającej rzeczywistości Wyróżnia się omamy elementarne (obejmują takie wrażenia jak pojedyncze błyski, migotanie, niezróżnicowane pojedyncze dźwięki), proste (spostrzeżenia dotyczące tylko jednego zmysłu) i złożone (angażujące więcej niż jeden zmysł). Mogą dotyczyć wszelkich zmysłów, wobec tego można wyróżnić halucynacje wzrokowe, słuchowe, smakowe, czucia ustrojowego, węchowe oraz dotykowe. urojenia – są to fałszywe sądy, które chory wypowiada z głębokim przekonaniem o ich prawdziwości i których nie koryguje mimo oczywistych dowodów ich błędności. Obecne w wielu psychozach, w tym w przebiegu schizofrenii. Szczególnie rozbudowany system urojeń charakteryzuje schizofrenię paranoidalną. Treść urojeń często nie odpowiada poziomowi wiedzy chorego. Natręctwa – są to zaburzenia toku i treści dotyczą porządku, czystości, agresji i seksu (najczęstsze) obsesje - rodzaj zaburzeń lękowych, wyrażający się występowaniem irracjonalnych myśli i impulsów, którym towarzyszy przekonanie o ich niedorzeczności i chęć uwolnienia się od nich. kompulsje – rodzaj zaburzeń lękowych, wyrażający się występowaniem czynności przymusowych. Większość czynności przymusowych dotyczy czystości, ciągłego czyszczenia i sprawdzania wszystkiego, w celu niedopuszczenia do niebezpiecznej sytuacji. U podstaw tego zachowania leży zazwyczaj lęk przed możliwością niebezpieczeństwa, a czynność rytualna jest bezskuteczną symboliczną próbą odwrócenia tego niebezpieczeństwa. Stupor (osłupienie) – zaburzenie psychiczne objawiające się znacznym zahamowaniem ruchowym i ograniczeniem reakcji na bodźce zewnętrzne. W mniej nasilonych postaciach aktywność i ruchliwość chorych jest zmniejszona, mało celowa i harmonijna oraz zależna od zmienionej sugestywności (katalepsja, negatywizm). Wypowiedzi skąpe lub nieobecne (mutyzm). W skrajnej postaci występuje zupełne znieruchomienie, brak kontaktu i możliwości zaspokajania potrzeb (chory nie je, nie kontroluje potrzeb fizjologicznych); przytomność jest w zasadzie zachowana i chory może odtworzyć szczegóły wydarzeń po ustąpieniu osłupienia. Stupor jest typowy dla katatonii, podobne stany mogą występować także w innych chorobach. Jest jednym z objawów złośliwego zespołu neuroleptycznego, który może czasem wystąpić w wyniku stosowania leków neuroleptycznych szczególnie pochodnych fenotiazyny. stereotypie ruchowe – zaburzenie aktywności ruchu, monotonne powtarzanie tych samych ruchów perseweracje słowne - sałata słowna - afekt patologiczny – bardzo silne pobudzenie emocjonalne któremu towarzyszy pobudzenie ruchowe mutyzm (afonia) – zanik mowy z przyczyn innych niż fizjologiczne tj. niezwiązany z uszkodzeniami narządów mowy. Jest klasyfikowane jako zaburzenie konwersyjne - motoryczne (podobnie jak afonia) lepkość myślenia – przywieranie do jednej myśli, trwanie w niej, charakterystyczne jest to przy uszkodzeniach organicznych mózgu, przy starczych otępieniach lepkość emocjonalna – przywieranie do jednej emocji i trwanie przy niej

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome