Gramatyka opisowa włoskiego - Notatki - Gramatyka opisowa, Notatki'z Gramatyka opisowa.. University of Warsaw
Poznan_K
Poznan_K1 March 2013

Gramatyka opisowa włoskiego - Notatki - Gramatyka opisowa, Notatki'z Gramatyka opisowa.. University of Warsaw

PDF (233.3 KB)
7 strona
2Liczba pobrań
1000+Liczba odwiedzin
Opis
Notatki dotyczące gramatyki opsiwoej języka włoskiego.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 7
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
21

21.III.07r

Opozycja (poj. Wprowadzone przez szkołę praską0

Prywatywna - obecność lub brak określonej cechy- element nacechowany i nie nacechowany.

Opozycja morfologiczna-róznica między dwiema klasami wyrazów

między krowymi zachodzi różnica funkcjonalna (w funkcji jaka dany leksem jest w stanie pełnić

=/= różnica formalna a’ncora/ / anco’ra

funkcjonalna igatto- gatta formalna

formalna jest na poziomie wymowy

Opozycje Morfologiczne

1) między rodzajem męskim a żeńskim

2) między liczbą pojedyńczą a mnogą

3) między przypadkami- j. polskim / //dot. przym i rzecz.

4) Między osobami liczbami czasem i rodzajem Te opozycje są regularne, powtarzają się w obrębie danej klasy

gattIKlasa wyrazów zakończonych na „o” GattO

Opozycja liczby – różnica między l. poj a mnog, jest regularna, dla całej klasy

2 formy tego samego leksemu(czyli jednego wyrazu„gatto”, „gatti”

słownikowego) • forma „gatto”= podstawowa, słabsza nienacechowana

uomo uovadomini, uovo

łączenie w jednym paradygmacie form nie SUPLETYWIZM 

mających tego samego tematu fleksyjnego (dot. także czasowników) np; idzie- szedł; andare- vado

formy supletywna np. uomo- donna, fratello – sore

NEUTRALIZACJA OPOZYCJI

Opozycja liczby

Sing ----- plur cita’, caffe’, taka sama l. poj. i mnbar

-o -i neutral. opozycji; liczby można odróżnić za pomocą

-a -e rodzajnika lub towarzyszącego im przymiotnika

Opozycja rodzaju insegnante, cantante, giornalista

jak wyżej, ragazzo =/= ragazza  potrzebny rodzajnik

tylko w pisowni w wymowieun/ un’l’insegnante nadal nie zanamy

rodzajó, opozycja zanikana poziomie rodzajnika określonego w

wymowie i w pisowni, natomiast rodz. nieokreślonego w wymowie Wg. Gramatyki włoskiej, użycie rodzajników

il, laOkreślony

Nieokreślony- un una -> także wtedy, kiedy rzeczownikowi towarzyszy przymiotnik (w większości przypadków) np. „ho

docsity.com

comprato una borsa nova”

Funkcje rodzajnika

1)morfologiczna- podstawowa- wskazanie na rodzaj i liczbę le citta’, la notce

– nominalizacje- przenoszenie danego elementu do kategorii

rzeczowników brutto- il brutto - wskazuje na stopień najwyższy przymiotnika np. il piu’ nuovo

2) semantyczna- aktualizuje rzeczownik- leksem ze użycie tekstowesłownika AKTUALIZACJA

3) deiktyczna- wskazuje; funkcja związana z sytuacją wypowiedzi,

urzycie rodzajnika wynikające z kontekstu, dammi la

verdezwiązane z momentem mówienia

4)anaforyczna – odniesienie do elementu który już wystąpił-> vongono pietro i Mario i due ragazzi sono simpatichi

5)intensyfikująca, emocjonalna ekspresywna

6) una segretaria del dipartameto- pracuje w konkretnym depart. una segrataria di departamento- jakiś depart. nie musi by określony,

ma kwalifikacje

Kategorie rzeczownika włoskiego wykład 16.V.07r

-liczba i rodzaj

klasyfikacja semantyczna

1) Kategorie rodzaju– częściowo arbitralna, dla rzecz. Ożywionych

częściowo motywowana

Nominali +ammato (ożywione) – annimato(nieożywione)

Rzeczownik męski i żeński

a)Ragazzo-- > ragazza (morfemy rodz. żeńskiego klasa rzeczowników żeńskich)

profesoressa , atriceb)professore, attore

c)il cliente -- > la cliente insegnante d) re-- >regina; uomo-- > donna; cane--> cagna toro-- > mucca

e) la recluta’ la sentinella == > odnoszą się do mężczyzn, brak

powiązania między światem rzeczywistym a językiem

NOMI ABIGENERI, PROMISCUI

docsity.com

Świat zwierzęcy; il serpente, il delfino =/= la volpe, la giraffa la

zanzara

Arbitralność rodzaju- rzeczowniki nieożywione maja rodzaj ustalony

przez końcówkę

2)Kategoria liczby – POJEDYŃCZA I MNOGA a. Regularne

b. Neutralizacja kategorii liczby- jedna forma w liczbie pojedynczej i

jedna w formie mnogiej – parole, tronche zachodzące na psółgłoske tylko zmiana rodzajnikapochodzenia obcego Citta’, bar, sport, caffe’

c. Pluralia tantum== tylko liczba mnoga np. le occhiali, i dintorni

Singolaria tantum- tylko l. poj. Pierwiastki tj. clora, choroby

stomatize

d. L’uovo- le nova il frutto i le frutta-owoce/ / + il frutti = znaczenie

metefor.

3)Derywacja rzeczownikowa- część słowotwórcza

wł. Derivazione == prefissale(przedrostek) i suffisale (przyrostek) przedrostek= element morfologiczny zmieniający znaczenia

występujący przed rzeczownikiem

Przyrostki A) N== > N

benzyna- benzinaio biblioteca- bibliotecario giornale- giornalista,

giornalaio = znaczenie agentywne wyznaczające wykonawcę czynności

*

B) N == > Agg === Lento- lentezza brutto- bruttezza bello- bellezza

*

C) V== > N ==== Iniziare- inizio finire- fine aprire- apertura *

4) Alterazione- powstaja nomi alterati(rzeczowniki tworzone od

rzeczownika głównego za pomoca sufiksów, które zmniejszają lub zwiększają znaczenie)

np. casa- casetta, ciasna, casettina = Dimintivo// casuccia =

vezzeggiativo/ / casona = aumentativo// casaccia = peggiorativo Różnice z derywacją = ta sama częsć mowy = znaczenie zmienia się

tylko pod względem AFEKTYWNYM

* *

Aggettivo- przymiotnik

- określa rzeczownik, przed lub po nim w zdaniu np. un bel libro/ / un libro interessante

-przymiotnik po rzeczowniku ma znaczenie mocniejsze niż przed

docsity.com

(???? )

-niektóre przymiotniki we włoskiem nie mogą wystąpić przed

part. Presento lub passato niemoce wystąpić przed rzeczownikiem Także przymiotnikami odrzeczownikowe

DESEMANTYZACJA- osłabienie znaczenia dosłownego- un grande uomo- un uomo grande

Un bel guaio- porządny kłopot

MORFOLOGIA - nauka o morfemach, zajmująca się wewnętrzną

strukturą wyrazu.

SKŁADNIA - nauka wychodząca ''poza'' wyraz, badająca relacje w

jakie wyraz wchodzi.

MORFEM - najmniejsza jednostka znaczeniowa, może być

jednofonemowy : Maria:Marta. Tylko wtedy pokrywa się z fonemem, na ogół morfemy są wielofonemowe.

Różnica między morfemem a wyrazem:

bambin | o/a morfem leksykalny -> bambin|a <- mordem gramatyczny (element, który będzie sie zmieniał) bambino/bambina

- wyraz

pierwsza część ma znaczenie leksykalne;

MORFEM LEKSYKALNY - niesie ze sobą informację leksykalną

MORFEM GRAMATYCZNY - niesie informację gramatyczną związaną z liczbą, rodzajem itp

WYRAZ - jego pojęcie jest mało precyzyjne, raczej intuicyjne. W. to jednostka tekstu i jednostka słownika (leksem) zarazem.

TEKST - jest jednostką ciągłą, rozwija się w czasie. Ten tekst jest trudny. Nie rozumiem tego tekstu. W tym tekście jest

wiele nowych terminów.

Trzy razy pojawia się ''tekst'' - są to trzy jednostki tekstowe, i jedna słownikowa.

LEKSEM - wyraz leksykalny, jednostka słownictwa. wyraz tekstowy jest wyrazem konkretnym,

Leksem (wyraz leksykalny) jest jednostką abstrakcyjną, której

liczenie jest skomplikowane.

Nie 'rozumiem' tego tekstu i nigdy nie będę go 'rozumiała'. - dwie

jednostki tekstowe i jedna słownikowa (rozumieć)

WYRAZ GRAMATYCZNY - jest jednostką funkcjonalną, tzn taką, która

docsity.com

wskazuje jakąś funkcję gramatyczną. Wyrazy gramatyczne

podlegają regułom składniowym,

wchodzą w relacje z innymi wyrazami gramatycznymi i niegramatycznymi.

Il ladro è fuggito dalla finestra

- 6 wyrazów tekstowych

- 7 leksemów (il, ladro, essere, fuggire, da, la, finestra) - 3 wyrazy gramatyczne (il, e', dalla)

Wyrazy cechuje względna samodzielność: rifare, ridire, rileggere - ri

jest morfemem leksykalnym, ale nie samodzielnym wyrazem.

Leksem - odpowiada całym klasom wyrazów tekstowych i gramatycznych, Jeden leksem tworzy różne wyrazy gramatyczne,

mające wspólne znaczenie leksykalne, a różniące się znaczeniem

gramatycznym.

DELIMITACJA WYRAZU

lo accompagni? -2 wyrazy i 2 leksemy accompagnalo! - raczej 2 wyrazy, bo 2 morfemy

MOBILNOŚĆ WYRAZU An old man - nie ma mobilności

w językach romańskich czy angielskim nie ma przypadków więc i

mobilność wyrazów jest ograniczona.

è partito - 2 wyrazy tekstowe, 1 leksem ''partite''

ha finito - 2 wyrazy tekstowe, 1 leksem ''finire'' ferro da stiro - 1 leksem, 3 jednostki tekstowe

l'aspirapolvere - 1 leksem, 1 jednostka tekstowa

leksemy

- odmienne : ladro/a/i/e

- nieodmienne takie, którym zawsze odpowiada ta sama forma,: perche', ma, per.

29/05/2007 23:55 Gramatyka opisowa 18.IV.07

LEKSEMY-podział wg. Kryteriów formalnych

Odmienne przez;

a) Przypadek, rodzaj i liczbę= PRZYMIOTNIK b) Przypadek, Rodzaj = LICZEBNIK

docsity.com

c) Przypadek= rzeczownik

d) osobę – czasownik właściwy

Nieodmienne to przysłówek, partykuła, przyimek, spójnik,

wykrzyknik

* *

Fleksja- zmiana formy

PARADYGMAT- zespół form wg. Jakich się odmienia; rzeczownikowy(Deklinacja ) i czasownikowy (koniugacja)

LEKSEMY- podział ze względu na znaczenie

Autosemantyczne- mają samoistne znaczenie, możemy powiedziećco

znaczą, rzeczownik, czasownik, przymiotnik, przysłówek

Synsemsntyczny- (współsemantyczne) – niemają samoistnego

znaczenia nabierają znaczenia dopiec w relacji do innych elementów, przyimki, partykuły(choć istnieja takie które maj znaczenie bardziej

samodzielne)

KATEGORIE zespół form (zespół kategorii morfologicznych) które

służą doGRAMATYCZNE wypełnienia określonej funkcji

gramatycznej.  przypadek rodzajLiczba tryb czasosoba

Kategoria gramatyczna jest wyrażana zespołem form czy morfemów

które słuza do jej wyrażania

Liczba rzeczownika morfemy –o -a -e/ / -i -e cons. (\)

Rodzaj rzeczownika=morfemy(któ re wyrażają tę katem.) –o –a/ / – e –essa / / -ttore –trice

LE PARTI DEL DISCORSOCZĘŚCI MOWY

funkcjonalna klasa wyrazów (klasa wyrazów które maja pełnić tę samą funkcję)

np. N: machina, ragazzo, notce tavolo, dizionario,

- mogą mieć rodzajnik można utworzyć l. Mn

zajmuja określone miejsce w zdaniu

Możemy sprowadzić do jakiej kategorii należy dane słowo za pomocą

:

- cech morfologicznych - cech składniowych

CZĘŚCIE MOWY Odmienne i nieodmienne

kryterium formalne które odwołuje się do właściwości

funkcjonalnych

docsity.com

liczba i rodzaj (N, Agg) + osobaVariabili (odm) liczba i rodzaj (V,

pron)

Invariabili - preposizioni, avverbio, congiunzione, interiazione, particelle (ci, vi, ne)

Części mowy

1)Autosemantyczne - semantyczne pełne- jesteśmy w stanie określić ich znaczenie, coś znaczą same w sobie.

2) Synsemantyczne – same w sobie nic nie preposizioniznaczą

nabieraja znaczenia dopiero z innymi a, di che cogniunzioni, słuzą do ustanowienia relacji między elementami

kryterium semantyczne znaczenia; czy wyrazy mogą istnieć

autonomicznie czy nie?

• Żaden z tych podziaów nie jest doskonały Są wyrazy które trudno sklasyfikować, należą jednocześnie do

dwóch kategorii, mogą pełnić różne funkcje np.. „forte”

N- rzeczownik (występuje z rodzajnikiem)*Il forte e il debole

Agg- przymiotnik ( towarzyszy rzeczownikowi)*Un uomo forte

*Grida Avv- przysłówek (towarzyszy czasownikowi)forte

vengo dopo =/= dopoDOPO cena

Sintagma nominale:

*Sintagma preposizionale (np. Della donna, di Maria, la borsa di

Anna) *Agg

*elementy podstawowe, człon konstruktywny który tworzy tę grupę

* determinante- określenie (jest obligatoryjne) np. {articolo,

aggetivo possesivo, agg.demonstrativo, numerale, agg.indefinito

qualche, alcune, certe}

Stoją zawsze przed rzeczownikiem dlatego określane są jak PREDETERMNANTE. We włoskim rzeczowniki zawsze występują z

predeterminente

Ta sama jednostka jednostka formalna może pełnic inną funkcję np;

Il mio vicino di casa =/= vicino a casa miaVICINO

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.