Fonetyka - Notatki - Gramatyka opisowa, Notatki'z Gramatyka opisowa. University of Warsaw
Warsawa
Warsawa1 March 2013

Fonetyka - Notatki - Gramatyka opisowa, Notatki'z Gramatyka opisowa. University of Warsaw

PDF (263.8 KB)
3 strony
1Liczba pobrań
1000+Liczba odwiedzin
Opis
Notatki omawiające podstawę rozwojową polskiego systemu fonologicznego
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument

1

PODSTAWA ROZWOJOWA POLSKIEGO SYSTEMU FONOLOGICZNEGO

A. SYSTEM FONOLOGICZNY JĘZYKA PRAINDOEUROPEJSKIEGO

I. Wokalizm (system samogłoskowy)

a/ monoftongi (jednodźwięki) zróżnicowane iloczasowo na długie i krótkie:

ĩ, ī, ĕ, ē, ă, ā, ŏ, ō, ŭ, ū, ə (tzw. szwa – samogłoska zredukowana)

b/ dyftongi (dwudźwięki) zróżnicowane iloczasowo

ei, oi, ai, eu, ou, au

c/ połączeniadyftongiczne (niekiedy zwane dyftongoidami), tj. połączenia samogłosek z

półotwartymi N i M przed innymi spółgłoskami:

im, in, em, en, am, an, om, on, um, un,

d/ sonanty (z łac. sonans, -tis ‘brzmiący’) – spółgłoski półotwarte, które miały

właściwości sylabotwórcze, tzn. tak, jak samogłoski były ośrodkiem sylaby

ustne: r, l, !!!!!!!!

nosowe: m, n

Prozodia (tj. z grec.) melodia mowy: akcent – swobodny, iloczas – wszystkie pie. samogłoski

i dyftongi mogły być długie lub krótkie, intonacja – akutowa (rosnąca) lub cyrkumfleksowa

(opadająca)

II. Konsonantyzm (system konsonantyczny) a/ spółgłoski wargowe

- czyste: p, b, m,

- przydechowe (aspirowane): ph, bh,

(luźno z systemem konsonantycznym związane [u] niezgłoskotwórcze)

b/ przedniojęzykowo-zębowe: t, th, d, dh, z, zh, s, sh, n, r, l,

c/ tylnojęzykowe:

rozbudowane szeregi:

- twarde: k, g, kh, gh

- palatalne: k’, g’, k’h, g’h > w j. satemowych ulegają spirantyzacji, np. s, z, sz, ż itp., szereg zanika w językach kentumowych (peryferycznych)

-labio-welarne: k u , g

u , k

u h, g

u h – zanikają w j. satemowych, zachowane w kentumowych

docsity.com

2

B. SYSTEM FONOLOGICZNY JĘZYKA WCZESNOPRASŁOWIAŃSKIEGO

I. Wokalizm: a/ monoftongi

i1, Ь, e, ę, ě1, a, o, ọ u, Ъ, y

b/ dyftongi: [ai, oi] – najdłużej zachowane,

najwcześniej zanikły [ou, au,] następnie – [ei]

c/ sonanty: r’, l’, r, l

(w epoce bałtosłowiańskiej zanikły sonanty nosowe, z nich powstały w odpowiednim

otoczeniu fonetycznym m.in. samogłoski nosowe, np. dąć, wydma z pie. dm+T,

vy-dm+A)

Akcent – swobodny i ruchomy, intonacyjny

II. Konsonantyzm a/ wargowe: p, b, m, v (z pie. u niezgłoskotwórczego); zanikają spółgł. przydechowe

b/ przedniojęzykowo-zębowe: t, d, s // s (z pie. k’), z //z (z pie. g’), n, r, l

c/ tylnojęzykowe: k, g, x

+ [j]

z systemem luźno związane [i] niezgłoskotwórcze, niektórzy nie uznają tej głoski

za samodzielny składnik systemu

SYSTEM FONOLOGICZNY JĘZYKA PÓŹNOPRASŁOWIAŃSKIEGO

I. Wokalizm: a/ monoftongi: i1, 2 , Ь, ę, e, ě 1, 2, a, o, ọ, Ъ, u, y (z wyjątkiem zredukowanych jerów -

zróżnicowane iloczasowo na długie i krótkie)

b/ sonanty r’, l’, r, l

Akcent – swobodny i ruchomy, stopniowy wzrost roli akcentu dynamicznego

(przyciskowego)

II. Konsonantyzm a/ wargowe twarde: p, b, m, v

b/wargowe palatalne: p’//pl, b’//bl, m’//ml, v’//vl

c/ przedniojęzykowo-zębowe twarde: t, d, s, z, n, r, ł

c/ przedniojęzykowe palatalne: c’, dz’, s’ (w jęz. płd. i wsch. słow.)

d/ przedniojęzykowo-dziąsłowe palatalne: č’ š’, ž’ [dż’] – tylko w grupach spółgłoskowych

e/ środkowojęzykowe: ń, r’, l’, j

f/ tylnojęzykowe: k, g, x

docsity.com

3

Rozwój polskiego systemu fonologicznego

Przełom XI/XII wieku

I. Wokalizm

samogłoski długie: ī, ē, ę, ā, ō, ū, y

samogłoski krótkie: ĩ, ī, ĕ, ē, ă, ā, ŏ, ō, ŭ, ū, əỹ

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome