Społeczeństwa jako forma istnienia rzeczywistości społecznej - Notatki - Socjologia, Notatki'z Socjologia. University of Wroclaw

Społeczeństwa jako forma istnienia rzeczywistości społecznej - Notatki - Socjologia, Notatki'z Socjologia. University of Wroclaw

PDF (44.7 KB)
6 strona
752Liczba odwiedzin
Opis
W notatkach omawiane zostają zagadnienia z zakresu socjologii: społeczeństwa jako forma istnienia rzeczywistości społecznej mimo swojej stacjonarnej i historycznej zmienności zachowują pewne cechy wspólne.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 6
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

Społeczeństwa jako forma istnienia rzeczywistości społecznej mimo swojej

stacjonarnej i historycznej zmienności zachowują pewne cechy wspólne.

Jakie to cechy i jakie mechanizmy je wyznaczają.

Człowiek jest istotą społeczną. Wyraża swoje uczucia - jest istotą

rozumną. Może kierować swoim postępowaniem, dokonywać wyborów i

podejmować decyzje związane z własnym życiem, np. kształceniem się,

pracą zawodową, miejscem pracy i miejscem zamieszkania, oraz

przynależnością do określonej organizacji. Pozostaje w ścisłych związkach

z otaczającym go światem, dzięki czemu istnieje, rozwija się i działa.

Każdy z nas ma indywidualne potrzeby, cechy odróżniające go od

innych, posiada określoną osobowość. Człowiek obok potrzeb

fizjologicznych i bezpieczeństwa odczuwa potrzeby przynależności i

miłości, które skłaniają do nawiązywania bliskich, przyjaznych kontaktów z

innymi ludźmi, które rozbudzają przyjaźń i miłość, potrzebę uznania.

Chcąc zaspokoić swoje potrzeby, musi funkcjonować w różnych

zbiorowościach ludzkich i grupach społecznych. Jednostka przynależąc do

danej grupy odgrywa wyznaczone jej przez tę grupę określone role

społeczne. Im bardziej jednostka utożsamia się z grupą tym lepiej te role

wykonuje. Człowiek rodzi się całkowicie bezbronny, niezaradny, zdany na

łaskę innych.

Z tego właśnie powodu jednostka ludzka przychodzi na świat w

rodzinie, podstawowej i pierwszej instytucji, na bazie której budowane są

kolejne piętra struktury społecznej. Rodzina stanowi bowiem naturalne

środowisko wychowawcze, gdzie oddziaływania na dziecko dokonują się w

normalnych warunkach życiowych, w różnorodnych sytuacjach

codziennych.

Jest ona ukształtowaną historycznie wspólnotą życia. Wspólnotą

człowiekowi najbliższą, bo naturalną, pierwotną, niepowtarzalną,

niemożliwą do pełnego i bezwarunkowego zastąpienia. Rodzinę możemy

rozpatrywać w kategoriach grupy bądź instytucji społecznej.

W socjologii wyróżnia się grupy pierwotne i grupy wtórne. Grupy

pierwotne cechuje wzajemny ścisły i bezpośredni kontakt jej członków-

nawiązują oni ze sobą bliskie stosunki emocjonalne, łączą ich trwałe i

osobiste więzi oparte na współdziałaniu i solidarności. Stosunki między

członkami grup wtórnych są natomiast najczęściej konwencjonalne i

formalne, chłodne i bezosobowe.

Rodzina jest jedną z najważniejszych grup pierwotnych, ma poczucie

swej odrębności, ma własne zadania i cele życiowe, układ stałych

międzyosobniczych stosunków, określoną strukturę. Jest małą grupą

społeczną, w której występują bezpośrednie kontakty, twarzą w twarz,

stosunki pomiędzy jej członkami są bliskie, nasycone emocjami.

Jest grupą opartą na związkach krwi, małżeństwa lub adopcji. Jest to

grupa o charakterze wspólnoty. Członkowie rodziny powiązani są ze sobą

nie tylko węzłami pokrewieństwa, lecz również związkami prawno-

ekonomicznymi. Młodzi członkowie tej grupy korzystają z opieki oraz

świadczeń materialnych ze strony dorosłych. Zostają przez nich

wprowadzeni w świat kultury. W rodzinie dzieci są wdrażane do

odpowiednich form zachowania, ich postępowanie podlega ocenie i kontroli

z punktu widzenia wzorców i norm uznawanych przez rodziców.

Jak każda grupa społeczna ma określoną strukturę, którą wg

Zbigniewa. Tyszki określa „liczba i jakość członków rodziny (liczba dzieci,

liczba innych krewnych), układ ich pozycji i ról społecznych, przestrzenne

ich usytuowanie, siła więzi instytucjonalnych i psychicznych łączących

poszczególnych członków rodziny, świadcząca o większej lub mniejszej

spójności rodziny, podział czynności oraz struktura wewnątrzrodzinnej

władzy i autorytetów, łącząca się dość ściśle z układem pozycji

społecznych, a także wewnątrzrodzinny rozkład miłości i względów”

Rodzinę można analizować również w jej aspekcie instytucjonalnym.

Instytucja rodziny jest jedną z podstawowych instytucji. „ Instytucja może

być określona jako ogólnie akceptowana droga osiągania istotnych,

społecznych celów”. Jednym z najważniejszych celów rodziny jest

prokreacja czy też socjalizacja potomstwa. Rodzina zaspokaja potrzeby

społeczeństwa globalnego, innych grup społecznych oraz jednostek

ludzkich. Z takim spojrzeniem na rodzinę wiążą się jej funkcje, które służą

analizie rodziny w działaniu. Funkcje rodziny wiążą się ściśle z jej

strukturą, są przez jej elementy uwarunkowane, jednocześnie same silnie

na nią oddziałują.

W literaturze socjologicznej w bardzo różnorodny sposób ujmuje się

funkcje rodziny. Znany amerykański socjolog Norman Goodman wyróżnia

pięć uniwersalnych funkcji - uregulowanie życia seksualnego, wymiana

członków społeczeństwa, socjalizacja, umiejscowienie społeczne,

intymność i partnerstwo. Natomiast polski socjolog Zbigniew Tyszka

wyodrębnia następujące funkcje - materialno-ekonomiczną, opiekuńczo-

zabezpieczającą, prokreacyjną, seksualną, legalizacyjno-kontrolną,

socjalizacyjną, klasową, kulturalną, rekreacyjno-towarzyską,

emocjonalno-ekspresyjną.

Poszczególne funkcje rodziny są jedną z najistotniejszych podstaw

określenia więzi w rodzinie, a także podstawą określenia więzi rodziny z

otoczeniem społecznym.

Prawidłowo ukształtowana rodzina jest dla normalnego człowieka

tzw. grupą odniesienia, z którą świadomie i mocno identyfikuje się on jako

jej członek i reprezentant, współtworzy i przyjmuje wyznawane w niej

poglądy, postawy, obyczaje, wzory zachowania i postępowania. Rodzina

wywiera zatem istotny wpływ na to jak człowiek w niej funkcjonuje oraz

na to, jakie są jego zachowania wobec społeczeństwa.

Kolejną ważną strukturą społeczną wpływającą na zachowanie ludzi

zwłaszcza dzieci i młodzieży jest szkoła. Edukacja jest bowiem częścią

życia społecznego, z jednej strony odzwierciedla istniejący ład społeczny,

z drugiej zaś może w jakimś stopniu oddziaływać na niego, utrwalać go

lub osłabiać. Wychowanie w szkole powinno być nastawione na otwieranie

ucznia na dobro, prawdę i piękno oraz zachęcać do poszukiwania

wzniosłych ideałów. Jakość wychowania ma bardziej podstawowe

znaczenie niż dostarczanie wiedzy o świecie zewnętrznym. W wychowaniu

bardzo ważne jest stosowanie profilaktyki oraz takich metod nauczania,

które dostarczą uczniowi odpowiednich umiejętności podejmowania

właściwych wyborów w konfrontacji z zagrożeniami i uzależnieniami.

Ważną rolę w procesie socjalizacji człowieka, zwłaszcza młodego

człowieka ma grupa rówieśnicza.

Odgrywa ona obok rodziny najważniejszą rolę. W okresie rozwojowym

przypadającym na lata gimnazjum młodzież zaczyna przekładać

środowisko rówieśnicze nad rodzinę. To rówieśnicy stają się wzorami do

naśladowania. W tym okresie młodzież poszukuje swojego miejsca w

otoczeniu, w społeczeństwie, próbuje odnaleźć rodzaje i tereny

aktywności, w których jednostka mogłaby być szczególnie użyteczna, ze

względu na swoje indywidualne możliwości np. uzdolnienia. Dla

dorastającej młodzieży grupa rówieśnicza jest pewnym oparciem, często

to nie jednostka sama o sobie decyduje bo robi to za nią otoczenie,

jednostka ulega wpływom grupy. Grupy pełnią ważne funkcje w procesie

uspołeczniania, wprowadzają w świat dorosłości.

Wychowanie jest nieodłącznym procesem, towarzyszącym każdemu

człowiekowi od dnia jego narodzin, aż do późnej starości (postulat

wychowania i kształcenia w ciągu całego życia). Różnego rodzaju bodźce o

charakterze wychowawczym oddziałują na nas we wszystkich

środowiskach - w rodzinie, szkole, grupie rówieśniczej, środowisku pracy

itd. Proces wychowania przegotowuje młode pokolenia do samodzielnego

życia, w którym podejmuje się odpowiednie role społeczne żyjąc w

harmonii z resztą społeczeństwa. Oddziaływania wychowawcze nie tylko

kształtują osobowość poszczególnych jednostek, lecz w ujęciu szerszym -

wpływają one na kształt całej społeczności, narodu. Odpowiednie

przygotowanie jednostek do dorosłego życia stanowi gwarancję

bezpieczeństwa innych obywateli oraz spójności grupy, podczas gdy braki

w tym zakresie mogą poważnie nadwyrężyć strukturę całej grupy. Zatem,

mimo różnych ujęć tego procesu, odmiennych ideologii leżących u jego

podstaw, determinujących cele wychowawcze, wychowanie stanowi

podstawowe zadanie, przed jakim stoi każde społeczeństwo.

Bibliografia:

1. Białyszewski H., Dobieszewski A., Janicki J., Socjologia,

Warszawa 2003

2. Goodman N., Wstęp do socjologii, Poznań 1997

3. Sztompka P., Socjologia, Kraków 2002

4. Turner J. H., Socjologia. Koncepcje i ich zastosowanie, Poznań

1998

5. Tyszka Z., Socjologia rodziny, Warszawa 1979

6. Wojciszke B., Człowiek wśród ludzi, Warszawa 2003

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome