Weksel - Notatki - Finanse, Notatki'z Finanse. Cracow University of Economics
Kamila_S
Kamila_S26 February 2013

Weksel - Notatki - Finanse, Notatki'z Finanse. Cracow University of Economics

PDF (333.3 KB)
5 strona
1Liczba pobrań
775Liczba odwiedzin
Opis
Elementy, funkcje, natura weksla i klauzule z nim związane
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 5
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

1. WEKSEL – jest to papier wartościowy o określonej przez prawo wekslowe formie

charakteryzujący się tym, że złożenie na nim podpisu stanowi podstawę i przyczynę zobowiązania wekslowego podpisującego. Jako papier wartościowy jest dokumentem potwierdzającym istnienie zobowiązania osób, które go podpisały, a jedyną osobą uprawnioną do realizacji praw majątkowych wskazanych na wekslu jest prawny posiadacz weksla. Prawo wekslowe rozróżnia dwa rodzaje weksli :

- weksel własny (suchy, prosty, sola)- jest to papier wartościowy sporządzony w formie ściśle określonej przez przepisy prawa wekslowego, zawierający bezwarunkowe przyrzeczenie wystawcy zapłacenia określonej sumy pieniężnej we wskazanym miejscu i czasie i stwarzający bezwarunkową odpowiedzialność osób na nim podpisanych

- weksel trasowany (ciągniony, trata) – jest to papier wartościowy sporządzony w formie ściśle określonej przez przepisy prawa wekslowego, zawierający skierowane do oznaczonej osoby bezwarunkowe polecenie zapłacenia określonej sumy pieniężnej o oznaczonym miejscu i czasie i stwarzający bezwarunkową odpowiedzialność osób na nim podpisanych

Różnica pomiędzy powyższymi wekslami polega na tym, że w wekslu własnym wystawca sam zobowiązuje się do zapłacenia wskazanej w wekslu sumy pieniężnej, natomiast w wekslu trasowanym wystawca poleca zapłacenie tej sumy wskazanej przez siebie osobie . 2. Funkcje weksla : - funkcja płatnicza – wręczany jest zamiast zapłaty przy zakupie towarów bądź usługę,

wręczenie go nie może być uważane za równoznaczne z zapłatą - funkcja kredytowa – wyraża się w odroczonym terminie płatności należności za

zakupione towary lub usługi od daty oznaczonej na wekslu. Tym samym dłużnikowi zostaje udzielony przez wierzyciela „kredyt kupiecki”.

- funkcja obiegowa – związana jest z możliwością nieograniczonego przenoszenia praw wekslowych z jednej osoby na drugą za pomocą indosu. W związku z tym jeden i ten sam weksle może być wręczony jako zapłata w wielu transakcjach handlowych.

- funkcja gwarancyjna – polega na zabezpieczenie zapłaty weksla przez wszystkie osoby na nim podpisane. Jednocześnie możliwość dochodzenia wierzytelności w trybie postępowania nakazowego umożliwia szybkie uzyskanie zaspokojenia roszczeń z weksla.

- funkcja refinansowa – wyraża się w możliwości złożenia weksla w banku do dyskonta, czyli do wykupienia go przez bank przed terminem płatności. Wierzyciel może więc uzyskać sumę wekslową pomniejszoną o dyskont, bez czekania na nadejście płatności weksla.

3. Charakter zobowiązania wekslowego : - charakter bezwarunkowy – przy wystawianiu weksla wystawca przyjmuje na siebie

odpowiedzialność za to, że albo sam zapłaci sumę wymienioną na wekslu (przy wekslu własnym) albo że zapłaci ją osoba przez niego wskazana (przy wekslu trasowanym). Jest to odpowiedzialność niezależna od spłacenia jakichkolwiek warunków.

- Samodzielność – oznacza to, że zobowiązanie wekslowe każdej z podpisanych na wekslu osób wynika właśnie z tego, że dana osoba złożyła na wekslu swój podpis

- Solidarność – oznacza to, że posiadacz weksla może dochodzić roszczeń według swego wyboru przeciw jednemu, kilku lub wszystkim dłużnikom podpisanym przed nim na wekslu bez potrzeby zachowania porządku, w jakim się zobowiązali.

- Abstrakcyjność – oznacza ona, że zobowiązanie wekslowe odrywa się od sytuacji gospodarczej w związku z którą został wystawiony i wręczony weksel. Każdy kto złożył swój podpis na wekslu, musi liczyć się z tym, że może być zobowiązany wobec dalszych posiadaczy do zapłaty za weksel bez względu na to, czy w stosunku do osoby, której wręczył weksel, mógłby podnieść zarzuty dotyczące czynności prawnej, w związku z którą weksel został wręczony czy tez nie .

docsity.com

4. Elementy ustawowe weksla – jak stanowi art.1 prawa wekslowego

weksel trasowany zawiera : - nazwę „weksel” w samym tekście dokumentu w języku, w jakim go wystawiono - bezwarunkowe polecenie zapłacenia określonej sumy pieniężnej - nazwisko osoby, która ma zapłacić (trasata) - oznaczenie terminu płatności - oznaczenie miejsca płatności - nazwisko osoby, na której rzecz lub na której zlecenie zapłata ma być dokonana

(remitenta) – jest to pierwszy posiadacz weksla - oznaczenie daty i miejsca wystawienia weksla - podpis wystawcy weksla (trasanta) Za weksel trasowany, dokument nie będzie uważany, któremu brak jednej z wymienionych wyżej cech. Bez znaczenia jest natomiast kolejność, w jakiej poszczególne części układowe zostały na wekslu napisane, muszą być tylko pokryte podpisem wystawcy . Jak stanowi art. 101 prawa wekslowego , weksel własny zawiera : - nazwę „weksel” w samym tekście dokumentu w języku, w jakim go wystawiono - bezwarunkowe przyrzeczenie zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej - oznaczenie terminu płatności - oznaczenie miejsca płatności - nazwisko osoby, na której rzecz lub zlecenie zapłata ma być dokonana - oznaczenie daty i miejsca wystawienia weksla - podpis wystawcy weksla Weksel własny od trasowanego różni się tym, że zawiera „bezwarunkowe przyrzeczenie wystawcy weksla zapłacenia oznaczonej sumy pieniężnej”. Siłą rzeczy brak jest więc na wekslu wskazania osoby trzeciej, która ma zapłacić. W przypadku braku odrębnego oznaczenia miejsce wystawienia weksla uważa się za miejsce płatności, a także za miejsce zamieszkania wystawcy. Natomiast jeżeli na wekslu nie oznaczono miejsca wystawienia, za miejsce takie należy uznać miejsce podane obok nazwiska wystawcy. 5. Sposoby przenoszenia transweksla a) poprzez indos (żyro, przeniesienie weksla przez napisanie na odwrotnej stronie

weksla odpowiedniego oświadczenia) b) w drodze przelewu wierzytelności z zachowaniem warunków określonych w art.509-

518 Kodeksu Cywilnego dotyczących zmiany wierzyciela, przeniesienie w taki sposób praw wekslowych wymaga więc :

- zawarcia pisemnej umowy co do przeniesienia własności weksla - wydanie weksla jego nabywcy c) przez dziedziczenie – spadkobierca nabywa wszelkie prawa spadkodawcy, musi

jednak te prawa udowodnić np. Stwierdzenie nabycia spadku. Osoba, która nabyła weksel w drodze dziedziczenia może dalej przenieść weksel przez indos, pisząc klauzulę np.: „Ustępuję na zlecenie Tadeusza Malinowskiego. Jan Kowalski jako spadkobierca Mariana Kowalskiego”.

d) Przez samo wręczenie – jeżeli posiadacz weksla nabył go na podstawie indosu in blanco lub na okaziciela

6. Charakter poręczenia wekslowego – poręczenie weksla jest zobowiązaniem : a) akcesjoryjnym – poręczyciel wekslowy odpowiada jak ten, za kogo poręczył tzn.

poręczyciel akceptanta odpowiada tak jak akceptant, poręczyciel indosanta jak indosant, poręczyciel wystawcy jak wystawca itp. (art.32 ust.1 prawa wekslowego)

b) samoistnym – zgodnie z art. 32 zdania 2 prawa wekslowego zobowiązanie poręczyciela jest ważne chociażby nawet zobowiązanie, za które poręczył było nie ważne z jakiegokolwiek powodu z wyjątkiem wady formalnej weksla .

docsity.com

c) solidarnym – poręczyciel odpowiada za zapłatę weksla solidarnie z innymi dłużnikami wekslowymi (art.47 prawa wekslowego) oraz może po wykupieniu weksla dochodzić roszczenia zwrotnego w całości, ale jedynie od osób, które podpisały się na wekslu przed nim (art.49 prawa wekslowego)

7. Klauzule wekslowe – na wekslu oprócz ustawowych elementów niezbędnych do

jego ważności może znajdować się jeszcze szereg klauzul, które odnoszą się do samego zobowiązania wekslowego. Można wyodrębnić trzy grupy :

a) klauzule o dokładnie określonym przez prawo wekslowe wpływie na zobowiązania wekslowe

b) klauzule, które prawo wekslowe nakazuje uznać, za nie napisane c) klauzule, które unieważniają weksel Klauzule odnoszące się do stosunków pozawekslowych : a) klauzula waluty b) klauzula pokrycia c) klauzula zawiadomienia d) zastrzeżenie „weksel gwarancyjny” lub „weksel kaucyjny” Klauzula waluty – wyraża to, co wystawca weksla już otrzymał, bądź otrzyma od remitenta w zamian za weksel. Klauzula ta może brzmieć: „wartość w towarze, w gotówce”, „walutę otrzymałem, otrzymam”. Może być napisana zarówno na wekslu własnym jak i trasowanym. Klauzula pokrycia – może być umieszczona tylko na wekslu trasowanym. Jest to klauzula zawierająca polecenie wystawcy weksla skierowane do trasata, aby zapłaconą sumą wekslową obciążył rachunek wystawcy. Klauzula ta może brzmieć: „wstawicie na rachunek”. Klauzula ta wskazuje na umowę pomiędzy wystawcą a trasatem, która ustanowiła przyczynę wystawienia weksla np. trasat jest dłużnikiem wystawcy, trasat udzielił kredytu wystawcy. Klauzula zawiadomienia – ma ona na celu wskazanie trasatowi, czy przed przyjęciem lub zapłatą weksla ma oczekiwać pisma wystawcy z zawiadomieniem o wekslu, czy też ma zapłacić za weksel bez oczekiwania na to zawiadomienie. Klauzula taka brzmi: „za zawiadomieniem” lub „bez zawiadomienia”. Może ona być umieszczona tylko na wekslu trasowanym. Weksel gwarancyjny – może mieć zastosowanie, gdy weksel został wręczony jedynie jako zabezpieczenie wykonania jakiegoś zobowiązania np. spłaty udzielonego przez bank kredytu. 8. Oprocentowanie sumy wekslowej Zastrzeżenie oprocentowania jest skuteczne, jeżeli - zostało wykonane na wekslach płatnych za okazaniem lub w pewien czas po okazaniu - stopa odsetek jest określona w samym wekslu - dokonał go wystawca weksla Klauzula ta przybiera postać : „w miesiąc po okazaniu zapłacę za ten weksel na zlecenie „Frutex”Sp. z o.o. sumę trzystu złotych z odsetkami 24%”. Odsetki biegną od daty wystawienia weksla, o ile na wekslu nie wskazano innej daty . Zastrzeżenie oprocentowania traktuje się jako nie napisane, jeżeli : - dokonano go na wekslu płatnym w oznaczonym dniu lub w pewien czas po dacie - nie określono stopy odsetek, bądź określono ją w sposób nieprawidłowy

np. „..... z odsetkami ustawowymi”. Przy wekslach, których termin płatności jest znany w momencie wystawienia weksla, należne odsetki można uwzględnić przy wystawianiu weksla przez wliczenie ich do sumy wekslowej. Zasady obliczania odsetek od sumy wekslowej : So – suma należnych odsetek

100360 KwxPxtSo

docsity.com

P – stopa w skali rocznej Kw – suma wekslowa 360 – przyjmuje że, rok liczy się 360 dni, a każdy miesiąc równy jest 30 dniom W przykładzie 10 przyjmuje się, że weksel został okazany 19 marca 1990r., a więc zapłata ma nastąpić 19 lipca 1990 r.. Od dnia wystawienia weksla do dnia zapłaty upływa 120 dni, czyli : Rodzaje klauzul – prawo wekslowe rozróżnia następujące klauzule, które mają istotny

wpływ na stosunek wekslowy . 1. Oznaczenie domicyliata (art. 4 prawa wekslowego ) 2. Zastrzeżenie oprocentowania sumy wekslowej (art. 5 prawa wekslowego ) 3. Zwolnienie się wystawcy od odpowiedzialności za przyjęcie (art. 9 prawa wekslowego

) 4. Klauzula „nie na zlecenie” (art.11 prawa wekslowego ) 5. Zastrzeżenie przedstawienia do przyjęcia (art. 22 ust. 1 i art.44 ust.2 prawa

wekslowego ) 6. Zakaz przedstawienia weksla do przyjęcia (art. 22 ust. 2 i 3 i art.56 prawa

wekslowego ) 7. Zmiana ustawowego czasokresu do przedstawienia weksla do przyjęcia (art.23 ust.2

i art. 35 prawa wekslowego ) 8. Zwolnienie od protestu ( art. 46 prawa wekslowego ) 9. Zastrzeżenie co do waluty w jakiej ma nastąpić zapłata (art. 41 prawa wekslowego) 10. Oznaczenie adresu w potrzebie (art. 55,56 i 60 prawa wekslowego ) 11. Ponumerowanie wtóropisów (art.64 prawa wekslowego ) 12. Oznaczenie, gdzie się znajduje egzemplarz przeznaczony do przyjęcia lub oryginał

weksla (art. 66 prawa wekslowego ) 13. Klauzula kasatoryjna, co do dalszych egzemplarzy weksla (art.65 ust.1 prawa

wekslowego) 14. Zastrzeżenie co do właściwego kalendarza (art.37 prawa wekslowego ) Klauzule wymienione w pkt.1,2,4,8,9,10 i 14 mogą być umieszczone zarówno na wekslach własnych jak i trasowanych . Natomiast klauzule wymienione w pozostałych punktach mogą być zamieszczone wyłącznie na wekslach trasowanych . 9. Klauzula bez obliga Klauzulę taką pisze się w dowolnym miejscu na pierwszej stronie weksla trasowanego , jednakże tak, aby była ona objęta podpisem wystawcy . Klauzula taka może brzmieć np. „bez obliga za przyjęcie”, bądź same słowa „bez obliga” lub „bez odpowiedzialności’. Skutkiem zwolnienia się wystawcy od odpowiedzialności za przyjęcie jest niemożność wszczęcia przeciwko niemu zwrotnego poszukiwania przed terminem płatności, w przypadku gdyby trasat odmówił przyjęcia weksla .Oznacza to jednak, że dochodzenie roszczeń od wystawcy weksla trasowanego będzie możliwe dopiero z nadejściem terminu płatności weksla. 10. Klauzula bez protestu Wystawca weksla, indosant lub poręczyciel poprzez napisanie na wekslu zastrzeżenia „bez protestu”, „bez kosztów” może zwolnić posiadacza weksla od protestu z powodu nie przyjęcia lub niezapłacenia weksla (art. 46 prawa wekslowego) Zastrzeżenie powinno być podpisane przez osobę, od której pochodzi. Zastrzeżeni może pochodzić od : - wystawcy weksla trasowanego: jest wtedy skuteczne wobec wszystkich dłużników

wekslowych - indosanta , poręczyciela za indosanta lub wystawcę weksla trasowanego i jest

skuteczne wyłącznie wobec tego indosanta lub poręczyciela, który umieścił tę klauzulę .

zlxx 24 100 300

360 12024

docsity.com

Indosant lub poręczyciel, który umieścił tę klauzulę naraża się na to, że w przypadku braku protestu i wykupienia przez niego weksla nie będzie mógł dochodzić roszczeń wobec swoich poprzedników. Będzie mógł żądać regresu wyłącznie od akceptanta i jego poręczyciela. Gdyby mimo zastrzeżenia pochodzącego od wystawcy posiadacz weksla dokonał protestu, sam ponosi koszty jego sporządzenia . Jeżeli natomiast zastrzeżenie pochodziło od indosanta lub poręczyciela, koszty dokonanego protestu obciążają wszystkich pozostałych dłużników wekslowych. 11. Klauzula zakazująca indosowanie sumy wekslowej Zakazać dalszego indosowania może bądź wystawca weksla (art.11 ust.2 prawa wekslowego), bądź indosant (art.15 ust.2 prawa wekslowego). Klauzula zakazująca dalszego indosowania umieszczona na wekslu przez indosanta najczęściej brzmi : „ustępuję Janowi Kowalskiemu, ale nie na jego zlecenie”. Chociaż brzmienie klauzuli zakazującej indosowania umieszczonej czy to przez wystawcę, czy przez indosanta, jest takie samo, to jednak w każdym z tych przypadków umieszczenie na wekslu tej klauzuli jest pociąga za sobą różne konsekwencje. Zamieszczenie takiej klauzuli przez wystawcę powoduje, że weksel może być przeniesiony tylko ze skutkami zwykłego przelewu. Natomiast napisanie klauzuli „nie na zlecenie” przez indosanta powoduje, ze indosant, który zabronił dalszego indosowania nie odpowiada wobec następnych posiadaczy weksla.

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome