Nacjonalizacja i prywatyzacja - Notatki - Ekonomia, Notatki'z Ekonomia. University of Wroclaw
Bartek
Bartek5 March 2013

Nacjonalizacja i prywatyzacja - Notatki - Ekonomia, Notatki'z Ekonomia. University of Wroclaw

PDF (361.1 KB)
5 strona
1000+Liczba odwiedzin
Opis
Notatki dotyczące zagadnień ekonomii: nacjonalizacja i prywatyzacja; definicja i analiza.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 5
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

18. NACJONALIZACJA I PRYWATYZACJA Nacjonalizacja-przejęcie przedsiębiorstw prywatnych przez sektor publiczny. Prywatyzacja-sprzedaż firm będących własnością publiczną sektorowi prywatnemu. W idealnej sytuacji przedsiębiorstwa państwowe powinny ustalać ceny na poziomie społecznego kosztu krańcowego i inwestować, aż wartość zaktualizowana przyszłej produkcji zrówna się z wyjściowym kosztem społecznym dokonywanych inwestycji, łącznie z kosztem oprocentowania początkowych wydatków inwestycyjnych. Pożądane może być ustalenie cen na poziomie znacznie wyższym od społecznego kosztu krańcowego, co pozwoli na obniżenie powodujących zakłócenia podatków. Podatki te byłyby niezbędne do sfinansowania deficytu budżetowego, który pojawiłby się wówczas, gdyby koszt krańcowy był niższy od kosztu przeciętnego. Wprowadzenie cen obciążenia szczytowego oznacza obciążenie odbiorcy pełnym społecznym kosztem krańcowym. Dzięki większemu obciążeniu użytkowników szczytowych popyt rozkłada się bardziej równomiernie, a społeczeństwo może poświęcić mniej zasobów na tworzenie mocy produkcyjnych potrzebnych do zaspokojenia „szczytowego” popytu. Sprzedaż aktywów majątkowych po uczciwej cenie rynkowej nie zmienia stanu majątkowego państwa. Jeśli przed prywatyzacją przedsiębiorstwa publiczne stają się bardziej efektywne, podnosi to ich wartość, a zarazem także wartość majątku państwa. Jeżeli jednak państwo wykorzysta dochody z prywatyzacji na obniżenie podatków, a nie na inwestycje, to majątek państwa może się zmniejszyć. Co jest bardziej efektywne: przedsiębiorstwo prywatne czy państwowe? -jedną z płaszczyzn dyskusji na powyższy problem jest aspekt motywacji menadżerów do obniżania kosztów -w sektorze prywatnym konkurencja jest najskuteczniejszym środkiem dyscyplinującym do kierowania przedsiębiorstwem -w sektorze publicznym wszystko zależy od skuteczności państwowego nadzoru nad pracą menadżerów, kierujących przedsiębiorstwem

Argumenty na rzecz nacjonalizacji

 Wyeliminowanie prywatnego monopolu z kluczowego dla społeczeństwa przedsięwzięcia.

 Zmniejszenie nierówności społecznych.

 Ograniczenie wolnej konkurencji, kiedy nacjonalizuje się wiele prywatnych firm i tworzy państwowy monopol.

 Ochrona gospodarki przed wpływami zagranicznymi.

 Zmiana odpowiedzialności przed właścicielami na odpowiedzialność przed “bardziej sprawiedliwą” władzą państwową.

 Nacjonalizacja zyskownych przedsiębiorstw sprawia, że ich dochody zasilają państwo, a nie prywatnych udziałowców.

 Nacjonalizacja ratuje upadające przedsiębiorstwa, które są istotne dla społeczeństwa (świadczą istotne, choć mało dochodowe usługi; dają pracę).

Zapewnienie bardziej racjonalnego wykorzystania zasobów narodowych. W Polsce - Argumenty na rzecz prywatyzacji

 Zarządzanie państwowe powoduje, że często firmom trudniej szybko dostosować się do zmian na rynkach. Wiele firm zamiast inwestować w nowoczesne technologie, utrzymuje przestarzały przemysł ciężki.

docsity.com

 Zdaniem zwolenników prywatyzacji państwowy monopolista nie musi odpowiadać przed konsumentem, który nie może wybierać różnych usługodawców. Podział i prywatyzacja firmy może wprowadzić konkurencję.

 Państwowe zakłady stają się polem do walki o wpływy polityczne. Odbywają się wojny o to, kto ma być prezesem państwowej firmy. Populistyczni politycy próbują rozgrywać głosy załóg wielkich państwowych molochów. Obiecują im “walkę z bezrobociem” i w zamian za to chcą, żeby na nich głosować. Zdaniem zwolenników prywatyzacji efektem są ogromne straty generowane przez państwowe firmy, za które musi płacić całe społeczeństwo.

Argumenty przeciwko prywatyzacji

 W wielu krajach średnio lub słabo rozwiniętych szybka prywatyzacja stwarza nierówne szanse dla rodzimego przemysłu. Bogate koncerny z krajów wysokouprzemysłowionych wygrywają przetargi prywatyzacyjne ze względu na lepszą ofertę, jaką mogą złożyć. W niektórych sektorach przemysłowych jest to zagrożeniem dla bezpieczeństwa kraju, np. w przypadku surowców lub energii.

 Wiele przedsiębiorstw zajmujących się mnożeniem kapitału (inwestorzy finansowi) wykorzystuje prywatyzację jako instrument do wzbogacania się. Starają się tanio zakupić i drożej sprzedać. Często zaniedbują przy tym interesy zatrudnionych, czasami nawet zakładając w swojej strategii działania masowe zwolnienia.

 Czasami prywatyzacja prowadzi do zaniku rodzimych marek, które zostają zmienione na nazwy nowych zagranicznych właścicieli.

 Prywatyzacja, mimo iż argumentuje się inaczej, najczęściej prowadzi do zwolnień lub ograniczeń dla zatrudnionych w ramach tzw. restrukturyzacji.

 Międzynarodowy Fundusz Walutowy stawia przeważnie wprowadzenie procesów prywatyzacyjnych jako warunek uzyskania kredytów dla państw tzw. wschodzących rynków. Często powoduje to "falę" prywatyzacyjną - okres w którym znaczna część gospodarki tych krajów zostaje zdominowana przez światowe koncerny. Zdaniem krytyków, owe koncerny czują się zobowiązane przede wszystkim swoim akcjonariuszom, toteż w wielu przypadkach zamiast prowadzić do dobrobytu, prywatyzacja powoduje zubożenie i bezrobocie. Najczęściej koncerny te mają swoją siedzibę w USA, UE lub w tzw. azjatyckich tygrysach. Zdaniem przeciwników niekontrolowanej prywatyzacji, prowadzi ona do wzbogacenia najbogatszych kosztem słabszych i stwarza poważne zagrożenie nowoczesnego wyzysku.

 odbudowa kraju w sposób planowany.

Pojęcia: Ceny obciążenia szczytowego-system różnicowania cen, w którym odbiorcy w okresie największego zapotrzebowania płacą wyższe ceny, co odpowiada wyższemu kosztowi krańcowemu zaspokojenia ich potrzeb.

RÓWNOWAGA OGÓLNA: UZUPEŁNIENIE MIKROEKONOMII I WSTĘP DO MAKROEKONOMII Alokacja zasobów to kompletny opis zużywanych dóbr i sposobu, w jaki są one dostarczane konsumentom. Daje odpowiedź na pytania: co, jak i dla kogo gospodarka ma produkować. Aby alokacja była w pełni efektywna (w sensie Pareta) potrzebne są: 1.maksymalna wielkość produkcji efektywność produkcyjna. Gospodarka produkuje efektywnie, jeśli przy danych zasobach, technologii i poziomie produkcji innych dóbr wytwarza maksymalną możliwą ilość branego pod uwagę dobra. Jeżeli produkcja jest efektywnie wytwarzana mówimy, że gospodarka znajduje się na krzywej możliwości produkcyjnych ( jest to warunek efektywności w sensie Pareta) we właściwym punkcie na krzywej możliwości produkcyjnych przykład:

docsity.com

Istnieją dwie gałęzie przemysłu, z których jedna wytwarza filmy a druga posiłki, przy stałych zasobach kapitału i ziemi, oraz funkcji produkcyjnej (ilość dobra, którą można wytworzyć dodając zmieniające się ilości nakładu pracy do zasobu stałych czynników produkcji w tej gałęzi). Przyrosty ilości pracy zaangażowanej w produkcję filmów zwiększają ich liczbę, lecz ze względu na stałą ilość czynników produkcji w przemyśle filmowym, praca ta przynosi zmniejszający się produkt krańcowy (im więcej pracowników, tym mniejszy przyrost liczby wyprodukowanych filmów). Krzywa możliwości produkcyjnych powstaje dzięki przenoszeniu pracy, jednostka po jednostce z przemysłu filmowego do gałęzi produkującej posiłki. Nachylenie krzywej możliwości produkcyjnych jest nazywane krańcową stopą transformacji (MRT), która informuje o relacji wymiennej dwóch elementów ze względu na możliwości produkcyjne w sytuacji, gdy wszystkie zasoby są w pełni wykorzystane. Jeśli jest ona równa krańcowej stopie substytucji (MRS) w pewnym punkcie położonym na krzywej. Przy przeniesieniu jednego pracownika z produkcji filmów do produkcji posiłków uzyskamy dokładnie tyle posiłków ile wynosi krańcowy produkt tego ostatniego pracownika zatrudnionego przy produkcji posiłków, natomiast wytwarzana ilość filmów obniży się o wielkość krańcowego produktu pracownika, którego przenieśliśmy z gałęzi produkującej filmy MRT = przyrost produkcji posiłków : spadek produkcji filmów = - MPL m : MPL f

MRT jest ujemna, ponieważ krzywa możliwości produkcyjnych opada Krańcowa stopa transformacji, czyli nachylenie krzywej możliwości produkcyjnych nadaje precyzyjną formę idei kosztu alternatywnego, informuje ile jednego dobra musimy poświęcić, aby zwiększyć produkcję innego dobra, gdy gospodarka pracuje efektywnie na granicy możliwości produkcyjnych 2.wytworzenie najbardziej pożądanej przez konsumentów kombinacji dóbr Ocena użyteczności należy do konsumentów (konsumpcja i gusty) Wg Pareta: z poprawą efektywności mamy do czynienia, gdy niektórzy konsumenci mają się lepiej a niczyja sytuacja nie ulega pogorszeniu. Krańcowa stopa substytucji (MRS) – charakteryzuje konsumpcję, konsumenci wolą względnie zrównoważone kombinacje dóbr, żądają coraz większych dodatkowych porcji jednego dobra, aby zrekompensować sobie utratę kolejnych jednostek drugiego, którego konsumują już tylko niewielką ilość i utrzymać swoją użyteczność na niezmienionym poziomie, MRS wyraża relację, według której konsumenci mogą wymieniać jedno dobro na inne przy niezmienionym poziomie użyteczności Wszystkie wolnokonkurencyjne przedsiębiorstwa zatrudniają pracowników aż do zrównania się płacy z wartością krańcowego produktu pracy (MVPL) np. w gałęzi produkującej filmy wartość (MVPL f) = iloczyn Pf (cena filmu) i MPLf (krańcowy produkt pracy w tej gałęzi) Równowaga wolnorynkowa prowadzi do alokacji zasobów w sensie Pareta, w tym stanie: - gospodarka znajduje się na krzywej możliwości produkcyjnych, dzięki giętkości płac - pod tą krzywą nadwyżka podaży pracy powoduje obniżkę płacy, co skłania przedsiębiorstwa do zatrudnienia większej liczby pracowników niezależnie od ceny produkowanego dobra - nad krzywą, nadwyżka popytu na pracę podnosi płace, co sprawia, że obniża się popyt na pracę we wszystkich gałęziach - w miarę zmiany wielkości produkcji poszczególnych gałęzi, aby utrzymać równowagę na odnośnych rynkach, muszą zmieniać ceny - giętkość płac i cen zapewnia osiągnięcie stanu równowagi na krzywej możliwości produkcyjnych przy pełnym zatrudnieniu (system cen i płac nie tylko umieszcza gospodarkę na krzywej możliwości produkcyjnych, ale decyduje on również, w jakim punkcie na tej krzywej gospodarka się znajdzie) Jeśli mechanizm rynkowy działa bez zakłóceń, równowaga wolnokonkurencyjna jest efektywna, co stanowi fundamentalny argument za tym, aby pozwolić rozstrzygać o alokacji zasobów wolnej grze sił rynkowych i powstającym w jej wyniku cenom.

Równowaga ogólna – przegląd zagadnień: i) równowaga na rynku pracy

docsity.com

-przedsiębiorcy zatrudniają pracowników dopóki MVPL nie zrówna się z płacą - mobilność pracy doprowadza do wyrównania się płac w różnych gałęziach -giętkie płace równoważą rynek pracy w skali całej gospodarki, zapewniając pełne zatrudnienie i sprawiają, że osiąga ona krzywą możliwości produkcyjnych ii) równowaga produkcji przedsiębiorstwa zrównują cenę z kosztem krańcowym produkcji, który wzrasta, gdy rosną płace iii)równowaga konsumenta styczność linii budżetowej z krzywą obojętności jako warunku maksymalizacji użyteczności iv) równowaga ogólna -konsumenci i producenci, którzy są biorcami cen mają do czynienia z tymi samymi cenami - maksymalizujący zysk producenci, którzy są biorcami cen dążą do wyrównania wartości MVPL z poziomem płac wytwarzają takie ilości dóbr, którym odpowiada punkt na krzywej możliwości produkcyjnych gdzie jej nachylenie (MRT) zrównuje się z wysokością względnej ceny obu dóbr pomnożonej przez -1 - konsumenci jako biorcy cen, wybierają punkt na swojej linii budżetowej, który jest styczny do najwyższej osiągalnej krzywej obojętności, nachylenie tej krzywej (MRS) zrównuje się z relatywną ceną obu dóbr pomnożoną przez -1 - w stanie równowagi wolnokonkurencyjnej MRT = MRS -popyt na dobro = podaż (równowaga pojawia się w punkcie przecięcia MRT i MRS, który oznacza alokację efektywną w sensie Pareta) Aby jednak całkowicie powstrzymać się od interwencji w gospodarkę, państwo musiałoby mieć całkowitą pewność, że nie występują takie zjawiska jak: efekty zewnętrzne i dobra publiczne, brak pewnych rynków, konkurencja niedoskonała, i że podział dochodu narzucony przez równowagę wolnorynkową jest prawidłowy i sprawiedliwy. Oszczędności to różnica między dochodem a konsumpcją bieżącą, decyzje o oszczędnościach podejmują gospodarstwa domowe. Inwestycje to wielkość, o jaką przedsiębiorstwa chcą powiększyć zasób kapitału, potrzebny do produkcji dóbr konsumpcyjnych w przyszłości, ilość bieżącej produkcji odłożona na powiększenie majątku, nie zaś przeznaczona do natychmiastowej konsumpcji. Dochód wytwarzany w gospodarce jest równy sumie kosztów ponoszonych przez przedsiębiorstwa (opłata usług czynników produkcji) oraz ich zysków (dochodu właścicieli przedsiębiorstw), wartość produkcji = wartość dochodów gospodarstw domowych oszczędności = inwestycje (stan równowagi) – relacja Oszczędności tutaj to część bieżącego dochodu, którą gospodarstwa domowe odkładają na przyszłą konsumpcję a inwestycje to część bieżącej produkcji firm, która powiększa zasób kapitału, co jest warunkiem pojawienia się tej konsumpcji. Do zrównania oszczędności z inwestycjami doprowadzają stopy procentowe - konsumpcja bieżąca (nie robi się żadnych zapasów na przyszłość) - konsumpcja przyszła (wszystkie dzisiejsze zasoby są zużywane do powiększenia zasobu kapitału na przyszłość) Przy niższej stopie procentowej niezapewniające dotąd zysku projekty staną się opłacalne a bardziej zapobiegliwe społeczeństwo będzie oszczędzać więcej. Zwiększona podaż kredytu spowoduje spadek stóp procentowych i pobudzi inwestycje zapewniając równowagę między oszczędnościami a inwestycjami. Stopa procentowa jest najważniejszą z cen, sprawia ona, że gospodarka rynkowa osiąga efektywną alokację, jeśli stopa procentowa ma odpowiadać równowadze musi zależeć od produkcyjności ( nachylenia krzywej możliwości produkcyjnych opisującego możliwości zamiany konsumpcji bieżącej na przyszłą) oraz zapobiegliwości (stopy zgodnie, z którą konsumenci zamieniają konsumpcję bieżącą na konsumpcję przyszłą wzdłuż danej krzywej obojętności), w stanie równowagi MRT i MRS wynoszą

docsity.com

- ( 1+ r )

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.