Europejski system ochrony praw człowieka - Notatki - Prawo, Notatki'z Prawo
Lady_Pank
Lady_Pank19 June 2013

Europejski system ochrony praw człowieka - Notatki - Prawo, Notatki'z Prawo

PDF (258.4 KB)
21 strona
1000+Liczba odwiedzin
Opis
Prawo: notatki z zakresu prawa przedstawiające europejski system ochrony praw człowieka.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 21
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

Europejski system ochrony

praw człowieka

Wytworzyły się one na bazie działalności trzech organizacji europejskich.

A) Systemy ochrony praw człowieka Rady Europy.

Już Statut Rady Europy (Londyn, 5.V.1949) zawiera pewne zapisy dotyczące

konieczności ochrony praw człowieka. Określając cele Rady Europy Statut stanowi, iż będą

one osiągane między innymi przez ochronę i rozwój praw człowieka i podstawowych

wolności. Stanowi również, że każdy członek Rady Europy uznaje zasadę rządów prawa oraz

zasadę, na mocy której każda osoba znajdująca się pod jego jurysdykcją może korzystać z

praw człowieka i podstawowych wolności. W przypadku poważnych naruszeń tych

postanowień, każdy członek Rady Europy może być zawieszony w swym prawie

reprezentacji. W literaturze określa się cele Rady Europy jako „demokracja – rządy prawa –

prawa człowieka”.

Spośród Konwencji Rady Europy dotyczących praw człowieka na uwagę zasługują

szczególnie:

1. Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Rzym, 4.XI. 1950)

wraz z Protokołami Dodatkowymi.

Konwencja składa się z preambuły i artykułu 1 oraz pięciu rozdziałów.

W Preambule przytoczone są argumenty za uzgodnieniem treści Konstytucji.

Artykuł 1 stanowi, że Wysokie Układające się Strony przyznają każdej osobie podlegającej

pod ich jurysdykcję prawa i wolności określone w Rozdziale I Konwencji.

Rozdział I (artykuły 2-18) gwarantuje prawa obywatelskie i polityczne. Należą do

nich:

prawo do życia chronione ustawą,

zakaz poddawania torturom oraz nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu bądź

karaniu,

zakaz trzymania w niewoli lub poddaństwie,

prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego,

prawo do słusznego i publicznego rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym czasie przez

niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony na mocy prawa,

prawo do domniemania niewinności, prawa oskarżonego w postępowaniu karnym,

prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego,

miru domowego oraz korespondencji,

prawo do wolności myśli, sumienia i religii,

prawo wolności wypowiedzi

prawo do swobodnego pokojowego zgromadzania się oraz do swobodnego zrzeszania się

z innymi,

prawo do zawarcia małżeństwa i założenia rodziny.

Korzystanie z praw i wolności zawartych w Konwencji ma być zapewnione bez jakiejkolwiek

dyskryminacji ze względu na płeć, rasę, kolor skóry, język, religię, poglądy polityczne lub

jakiekolwiek inne pochodzenie narodowe lub społeczne, przynależność do mniejszości

narodowej, majątek, urodzenie lub jakąkolwiek inna przyczynę.

W przypadku wojny lub innego niebezpieczeństwa publicznego zagrażającemu życiu

narodu każda z Wysokich Układających się Stron może podjąć środki uchylające stosowanie

zobowiązań Konwencji w zakresie ściśle odpowiadającym wymogom sytuacji, pod

warunkiem, że środki te nie są sprzeczne z innymi zobowiązaniami wynikającymi z prawa

międzynarodowego (poza zastrzeżeniami dotyczącymi niektórych artykułów Konwencji).

Rozdział II zawiera jedynie artykuł 19, który w celu zapewnienia przestrzegania

zobowiązań Konwencji, przewiduje utworzenie dwóch organów: Komisji Praw Człowieka i

Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Konwencja poświęca tym organom dwa kolejne

rozdziały III i IV (artykuły 20-37 i 38-56).

Rozdział V (artykuły 57-66) dotyczy postanowień końcowych związanych m.in. z

prawem do dokonywania zastrzeżeń, wypowiedzenia, otwarciem do Podpisu, wejściem w

życie itp.

Konwencja jest traktatem międzynarodowym, tworzy więc prawa i obowiązki dla

Państw – stron. Weszła ona w życie 3.IX.1953 roku. Polska podpisała Konwencję a następnie

ją ratyfikowała 19.I.1993 roku (wraz z protokołami 2, 3, 5, 8). Złożyła też deklarację o

uznaniu kompetencji Komisji i Trybunału (artykuły 25 i 46 Konwencji), ze skutecznością od

1.V.1993 roku.

Konwencji towarzyszy 11 protokołów dodatkowych, które można podzielić na

protokoły o charakterze techniczno-proceduralnym (2, 3, 5, 8, 9, 10, 11) oraz protokoły o

charakterze materialnym (1, 4, 6, 7). Protokoły 3, 5, 8 zostały wcielone do tekstu Konwencji.

a) Protokół Pierwszy (Paryż, 20.III.1952) uzupełnia Konwencję o:

prawo każdej osoby fizycznej lub prawnej do spokojnego korzystania ze swojego

mienia,

zakaz pozbawienia prawa do nauki, zobowiązanie Państwa do przeprowadzenia

w rozsądnych odstępach czasu wolnych wyborów opartych na tajnym głosowaniu,

w warunkach, które zapewnią swobodę wyrażania opinii ludności w wyborze ich siała

ustawodawczego. Wszedł on w życie 19.V.1954 roku.

b) Protokół Drugi (Strasbourg, 6.V.1963) nadaje Europejskiemu Trybunałowi Praw

Człowieka kompetencje do wydawania opinii doradczych. Opinie te wydawane są w

kwestii prawnych dotyczących wykładni Konwencji oraz Protokołów dodatkowych.

Wszedł on w życie 21.IX.1970 roku.

c) Protokół Czwarty (Strasbourg, 16.IX.1963) gwarantuje prawa i wolności inne niż już

zawarte w Konstytucji i Pierwszym Protokole Dodatkowym. Są to:

zakaz pozbawienia wolności jedynie z powodu niemożności wywiązania się ze

zobowiązania umownego,

prawo przebywającego legalnie na terytorium Państwa do swobodnego poruszania się

oraz wolność wyboru miejsca zamieszkania na tym terytorium,

prawo do swobodnego opuszczenia jakiegokolwiek kraju włączając w to swój własny,

zakaz wydalania lub pozbawiania wstępu do kraju którego osoba jest obywatelem,

zakaz zbiorowego wydalania cudzoziemców.

Wszedł on w życie 2.V.1968 roku.

c) Protokół Szósty (Strasbourg, 28.IV.1983) dotyczy zniesienia kary śmierci. Nikt nie

może być skazany na taką karę, ani nie może nastąpić jej wykonanie. Państwo może

przewidzieć w swoich ustawach karę śmierci za czyny popełnione w czasie wojny lub

bezpośredniego zagrożenia wojną i wówczas kara ta będzie stosowana tylko w

przypadkach przewidzianych w ustawie i zgodnie z jej postanowieniami. Państwo

zawiadomi Sekretarza Generalnego Rady Europy o odpowiednich postanowieniach takiej

ustawy. Protokół wszedł w życie 1.III.1985 roku.

d) Protokół Siódmy (Strasbourg, 22.XI. 1984) ma charakter materialny i dodaje nowe

prawa do katalogu konwencyjnego. Są to:

zakaz wydalenia cudzoziemca legalnie przebywającego na terytorium Państwa, chyba że

w wyniku decyzji wydanej zgodnie z prawem, prawo osoby uznanej przez sąd za winną

popełnienia przestępstwa do odwołania do sądu wyższej instancji,

prawo osoby prawomocnie skazanej za przestępstwo, a następnie uniewinnionej lub

ułaskawionej na skutek pomyłki sądowej do odszkodowania,

zakaz ponownego sądzenia lub ukarania w postępowaniu karnym przed sądem tego

samego Państwa za przestępstwo, za które nastąpiło prawomocne skazanie lub

uniewinnienie,

równe prawa i obowiązki małżonków o charakterze cywilnoprawnym w stosunkach

między nimi jak i w stosunkach z ich dziećmi, w odniesieniu do małżeństwa w czasie jego

trwania i w przypadku jego rozwiązania.

Protokół wszedł w życie 1. XI. 1988 roku.

e) Protokół Dziewiąty (Rzym, 6.XI.1990) dokonuje zmian w treści Konwencji dotyczących

spraw proceduralnych.

f) Protokół Dziesiąty (Strasbourg, 25.III.1992) dotyczy wykreślenia z treści Konwencji

sformułowania z artykułu §1.

g) Protokół Jedenasty z 11.V.1994 roku przewiduje likwidację Europejskiej Komisji Praw

Człowieka I trybunału Praw Człowieka, do następnego dla każdego kto będzie chciał

wystąpić ze skargą z powodu naruszenia Konwencji. Rola Komitetu Ministrów Rady

Europy zostałaby ograniczona do kontroli wykonania orzeczeń.

2. Europejska Karta Socjalna (Turyn, 18. X.1961) + Protokół Dodatkowy

do

Europejskiej Karty Socjalnej (Strsbourg, 5.V.1988) + Protokół Zmieniający

Europejską Kartę Socjalną (Turyn, 21.X.1991)

Europejska Karta Socjalna składa się z preambuły, pięciu części i dodatku do Karty

Socjalnej. Preambuła określa przyczyny zgody Rządów – sygnatariuszy, na treść Karty

Socjalnej.

Część I zakłada przyjęcie za cel polityki Państw realizowanej wszelkimi właściwymi

środkami, o charakterze zarówno krajowym jak i międzynarodowym, osiągnięcie warunków,

w których prawa i zasady określone w Karcie mogłyby być skutecznie urzeczywistnione.

Część II (artykuły 1-19) ma charakter materialny i precyzuje realizację następujących

praw:

prawo do pracy,

prawo do słusznych warunków pracy,

prawo do słusznego wynagrodzenia,

prawo do organizowania się,

prawo do rokowań zbiorowych,

prawo dzieci i młodzieży do ochrony,

prawo kobiet pracujących do ochrony,

prawo do ukierunkowania zawodowego,

prawo do szkolenia zawodowego,

prawo do ochrony zdrowia,

prawo do zabezpieczenia społecznego,

prawo do pomocy socjalnej i medycznej,

prawo do korzystania z udogodnień socjalnych,

prawo osób niepełnosprawnych fizycznie bądź umysłowo do szkolenia zawodowego,

rehabilitacji i readaptacji społecznej,

prawo rodziny do ochrony socjalnej, prawnej i gospodarczej,

prawo matek i dzieci do ochrony socjalnej i gospodarczej,

prawo podejmowania płatnej pracy na terytorium innych Umawiających się Stron,

prawo pracowników - emigrantów oraz ich rodzin do ochrony i pomocy.

Są to prawa gospodarcze, społeczne i kulturalne.

Część III w artykule 20 określa zobowiązania każdej z Umawiających się Stron co do

postanowień Karty.

Część IV (artykuły 21-29) reguluje sprawy, które określają: sprawozdania dotyczące

postanowień przyjętych, sprawozdania dotyczące postanowień, które nie zostały przyjęte,

przekazywanie kopii, badanie sprawozdań, Komitet Ekspertów, uczestnictwo

Międzynarodowej Organizacji Pracy, Podkomitet Rządowego Komitetu Socjalnego,

Zgromadzenie Doradcze, Komitet Ministrów.

Część V (artykuły 30-38) normuje takie zagadnienia jak: derogacja na czas wojny lub

stanu wyjątkowego, ograniczenia, stosunki między Kartą a prawem krajowym lub

porozumieniami międzynarodowymi, implementacja poprzez układy zbiorowe, terytorialny

zakres zastosowania, podpisanie, ratyfikacja, i wejście w życie, poprawki, wypowiedzenia i

dodatek. Dodatek do Karty Socjalnej dotyczy zakresu Karty Socjalnej, w sensie osób

chronionych cudzoziemcy, uchodźcy). Polska podpisała Europejską Kartę Socjalną

26.XI.1991 roku.

Protokół Dodatkowy do Europejskiej Karty Socjalnej ma charakter materialny i

dodaje nowe prawa do katalogu Karty. Zachowa on samodzielność nawet po ratyfikacji przez

wszystkie Państwa – strony Karty. Ustanowionymi przez niego prawami są:

prawo do różnych udogodnień i równego traktowania w sprawach zatrudnienia i pracy,

bez dyskryminacji ze względu na płeć,

prawo do informacji i konsultacji,

prawo do udziału w określaniu i udoskonalaniu warunków pracy i warunków środowiska,

prawo osób w podeszłym wieku do ochrony socjalnej.

Kolejne części Protokołu określają zobowiązania Państw – stron, nadzór nad stosowaniem się

do powziętych zobowiązań, stosunki między Kartą a niniejszym Protokołem, terytorialny

zakres stosowania, podpisanie, ratyfikacja, przyjęcie, zatwierdzenie oraz wejście w życie,

wypowiedzenie, modyfikacje i dodatek do Protokołu, który dotyczy zakresu Protokołu w

sensie osób chronionych (cudzoziemców, uchodźców, bezpaństwowców). Protokół

Dodatkowy wszedł w życie 4.XI.1992 roku.

Protokół Zmieniający Europejską Kartę Socjalną ma charakter proceduralny a jego

zdaniem jest usprawnienie procedury Karty. Nie wszedł jeszcze w życie, ale gdy to nastąpi,

wówczas zostanie on wcielony do tekstu Karty.

Europejska Karta Socjalna i Protokoły są traktatami międzynarodowymi, tworzącymi

prawa i obowiązki dla Państw – stron.

3. Europejska Konwencja o Zapobieganiu Torturom oraz Nieludzkiemu lub

Poniżającemu Traktowaniu albo Karaniu (Strasbourg, 26.XI.1987)

Konwencja ma charakter specjalistyczny, uzupełniający (w stosunku do Konwencji o

Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 1950 roku) i proceduralny (tworzy

dodatkowy, pozasądowy mechanizm kontroli przestrzegania wolności od tortur oraz

nieludzkiego lub poniżającego traktowania lub karania). Składa się z preambuły, pięciu

rozdziałów i Aneksu do artykułu 16.

Tworzy się Europejski Komitet dla Zapobiegania Torturom oraz Nieludzkiemu lub

Poniżającemu Traktowaniu lub Karaniu. Za pomocą wizytacji Komitet będzie badać

traktowanie osób pozbawionych wolności w celu wzmocnienia, w razie potrzeby, ich ochrony

przed torturami, oraz nieludzkim lub poniżającym traktowaniem lub karaniem. Każda strona

zezwoli na wizytowanie a kompetentne władze krajowe strony będą współpracować

z Komitetem w zakresie stosowania Konwencji. Komitet składa się z liczby członków równej

liczbie stron, wybierani są na okres 4 lat.

Konwencja weszła w życie 1.II.1989 roku. Polska nie podpisała tej konwencji

B) System ochrony praw człowieka Konferencji Bezpieczeństwa

i Współpracy w Europie (obecnie Organizacji Bezpieczeństwa

i Współpracy w Europie)

Bezpośrednim celem zwołania Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie

była próba odejścia od „zimnej wojny” a nie prawa człowieka. Jednak kraje Europy

Zachodniej prezentowały pogląd, że trwałe odprężenie i współpraca między państwami obu

bloków (bloku krajów zachodnich i bloku krajów „realnego socjalizmu”)nie są możliwe bez

respektowania podstawowych praw człowieka.

W Konferencji brały udział wszystkie ówczesne państwa europejskie (z wyjątkiem

Albanii) oraz Stany Zjednoczone i Kanada (łącznie 35 państw). Konferencja zakończyła się

podpisaniem w dniu 1.VIII.1975 roku w Helsinkach Aktu końcowego KBWE. Formułował

on zasadę ciągłości realizacji celów i zadań wyznaczonych w Helsinkach. Urzeczywistnieniu

tej zasady służą w szczególności: wielostronne spotkania przedstawicieli państw KBWE,

których przedmiotem są wszystkie dziedziny regulowane przez Akt Końcowy, wielostronne

kompetencje o charakterze ciągłym (np. w sprawie ludzkiego wymiaru KBWE) oraz

wielostronne spotkania ekspertów KBWE zajmujących się wybranymi dziedzinami

współpracy (np. „Ottawa 1985” – poświęcone prawom człowieka). Konferencja dała więc

początek wieloetapowej, trwającej do dziś współpracy państw, którą określa się mianem

procesu KBWE.

W wyniku przekształcenia KBWE w grudniu 1994 r. powstała Organizacja

Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie.

Spośród bogactwa dokumentów międzynarodowych związanych z procesem KBWE,

a odnoszących się do praw człowieka na uwagę zasługują przede wszystkim:

1. Akt Końcowy Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie

(Helsinki, 1.VIII.1975)

Jest to najważniejszy dokument międzynarodowy początkujący proces KBWE i

zarysowujący jego ramy proceduralne i materialne, choć nie powołujący mechanizmu

kontroli wykonania zobowiązań. Zobowiązania w dziedzinie praw człowieka wynikają dla

Państw _ uczestników KBWE przede wszystkim z zasady VII i VIII rozdział I Aktu

Końcowego. Zasada VII zatytułowana: „Poszanowanie praw człowieka i podstawowych

wolności, włączając w to wolność, myśli, sumienia, religii lub przekonań zobowiązuje

Państwa Uczestniczące do szanowania praw człowieka i podstawowych wolności, włączając

w to wolność myśli, sumienia, religii i przekonań dla wszystkich bez względu na rasę, płeć

język lub religię. Stanowi ona, że Państwa Uczestniczące będą popierać i zachęcać do

efektywnego korzystania z obywatelskich, politycznych, ekonomicznych, socjalnych,

kulturalnych oraz innych praw i wolności. W tym zakresie będą one uznawać i szanować

wolność jednostki wyznawania i praktykowania religii lub przekonań. Będą też szanować

prawo osób należących do mniejszości narodowych do równości wobec prawa i zapewnią

pełną możliwość rzeczywistego korzystania z praw człowieka i podstawowych wolności.

Uznają uniwersalne znaczenie praw człowieka i podstawowych wolności, których

poszanowanie jest zasadniczym czynnikiem pokoju, sprawiedliwości i dobrobytu. Będą stale

szanować te prawa i wolności w swych stosunkach wzajemnych oraz będą dążyć, włączając

współdziałanie z Organizacją Narodów Zjednoczonych, do popierania uniwersalnego i

efektywnego ich poszanowania. Potwierdzają prawo jednostki do poznania jej praw i

obowiązków w tej dziedzinie oraz do działania w oparciu o nie. Działają w dziedzinie praw

człowieka i podstawowych wolności zgodnie z celami i zasadami Karty NZ, Powszechną

Deklaracją Praw Człowieka. Będą wypełniać swoje zobowiązania wynikające z

Międzynarodowych paktów Praw Człowieka oraz innych deklaracji i porozumień w tej

dziedzinie.

Zasada VIII określa „Równouprawnienie i samostanowienie narodów”, które mają

szanować Państwa Uczestniczące. Na mocy zasady równouprawnienia i samostanowienia

narodów, wszystkie narody zawsze mają prawo, w warunkach pełnej wolności, określać,

kiedy i jak sobie tego życzą, ich wewnętrzny i zewnętrzny status polityczny bez ingerencji z

zewnątrz oraz kształtować według własnego życzenia swój rozwój polityczny, gospodarczy,

społeczny i kulturalny. Państwa uczestniczące potwierdzają powszechne znaczenie

poszanowania i efektywnego korzystania przez narody z równych praw oraz z ich prawa do

samostanowienia dla rozwoju przyjaznych stosunków między nimi jak też między

wszystkimi państwami: przypominają też znaczenie wyeliminowania wszelkich form

naruszania tej zasady. Prawa człowieka zawarte są też w innych częściach Aktu Końcowego

mówiących o formach współpracy w różnych dziedzinach między Państwami

Uczestniczącymi. Określając współpracę w dziedzinie gospodarki, nauki i technologii oraz

środowiska Akt Końcowy wymienia aspekty gospodarcze i społeczne pracy migrantów.

Problemy w tym zakresie powinny być załatwione przez bezpośrednio zainteresowane strony

i w celu wspierania wysiłków krajów pochodzenia zmierzających do wzrostu możliwości

zatrudnienia dla ich obywateli, zapewnienia warunków dla uporządkowanego ruchu

pracowników (wraz z ochroną ich dobrobytu osobistego i społecznego oraz organizowaniem

rekrutów, szkolenia językowego i zawodowego), zapewnienia równości praw między

pracownikami – migrantami a obywatelami krajów gościny (pod względem warunków

zatrudnienia i pracy, ubezpieczenia społecznego, warunków życia czy warunków

mieszkaniowych) ułatwiania łączenia pracowników – migrantów z ich rodzinami itp.

Określając natomiast współpracę w dziedzinie humanitarnej, Akt Końcowy skupia się na:

kontaktach międzynarodowych, kontaktach i regularnych spotkaniach na podstawie więzi

rodzinnych, łączenia rodzin, małżeństwach pomiędzy obywatelami różnych państw

podróżach w celach osobistych i zawodowych, polepszaniu warunków turystyki

organizowanej na podstawie indywidualnej lub zbiorowej, spotkaniach młodzieży, sporcie

oraz rozszerzania kontaktów.

2. Dokument Końcowy Spotkania Wiedeńskiego (Wiedeń, I. 1989)

Dokument ten w wielu miejscach zawiera kwestie dotyczące praw człowieka.

W części dotyczącej zasad KBWE Dokument kładzie nacisk miedzy innymi na

następujące prawa i wolności:

wolność myśli, sumienia, religii lub przekonań bez względu na różnice rasy, płci, języka

lub religii,

prawo jednostki do poznania swych praw i obowiązków w zakresie praw człowieka,

prawo do wnoszenia aktywnego wkładu do rozwijania praw człowieka i podstawowych

wolności, prawo jednostki do wnoszenia apelacji do organów wykonawczych,

ustawodawczych, sądowych i administracyjnych,

prawo do sprawiedliwego i publicznego przesłuchania w rozsądnym terminie przed

niezależnym i bezstronnym sądem,

prawo do przedstawiania swej argumentacji prawnej i korzystania z pomocy obrońcy z

własnego wyboru,

prawo do uzyskania szybkiej i oficjalnej informacji na temat decyzji podjętej w wyniku

jakiejkolwiek apelacji, łącznie z podstawami prawnymi, na których decyzja została oparta,

w formie pisemnej,

zasada równouprawnienia mężczyzn i kobiet,

prawo do swobodnego poruszania się i wyboru miejsca zamieszkania na terytorium

swego państwa oraz opuszczenia każdego kraju, łącznie z własnym krajem oraz powrotu

do własnego kraju,

zakaz zapewnienia by nikt nie mógł być poddany arbitralnemu aresztowi, zatrzymaniu lub

wygnaniu,

nakaz zapewnienia, by wszystkie osoby będące zatrzymane lub uwięzione były

traktowane w sposób humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godności człowieka,

zakaz stosowania tortur i innego nieludzkiego, poniżającego lub okrutnego traktowania

lub karania,

prawa mniejszości,

prawa robotników – migrantów, itp.

Dokument Końcowy zapoczątkował instytucjonalne mechanizmy ochrony praw człowieka w

rozdziale „Ludzki wymiar KBWE”. Postanowiono w nim, że państwa uczestniczące w

KBWE:

będą dokonywać wymiany informacji i odpowiadać na prośby o informacje oraz na

przedstawione im zażalenia (skargi) przez inne państwa w sprawach dotyczących praw

człowieka,

będą spotykać się na życzenie innych państw, w celu rozpatrzenia zagadnień z tym

związanych i rozwiązania ewentualnych sporów,

mogą przedkładać sprawy i sytuacje w zakresie ludzkiego wymiaru uwadze innych

państw uczestniczących w KBWE,

mogą informować inne państwa o przebiegu procedur wymiany informacji i o rezultatach

złożonych zażaleń, czynić to także na spotkaniach wielostronnych KBWE.

Dokument Końcowy nie jest prawnie wiążący.

3. Dokument Spotkania Kopenhaskiego Konferencji w sprawie Ludzkiego Wymiaru

KBWE (Kopenhaga, 29.VI.1990)

Dokument ten określa najważniejsze normy materialne dotyczące praw człowieka i

podstawowych wolności oraz zakłada, że uznanie tych praw i wolności stanowi podstawę

wolności, sprawiedliwości i pokoju. Wymienia on między innymi następujące prawa i

wolności:

prawo każdej osoby zatrzymanej bądź aresztowanej pod zarzutem popełnienia

przestępstwa, do niezwłocznego postawienia przed sędzią lub innym urzędnikiem

określonym w ustawie,

prawo do słusznej i publicznej rozprawy przed właściwym, niezawisłym i bezstronnym

sądem ustanowionym przez ustawę,

prawo do obrony, zasada domniemania niewinności,

prawo głosowania,

prawo do swobody wypowiedzi,

prawo do pokojowych zgromadzeń i manifestacji,

prawo do zrzeszania się,

prawo do wolności myśli, sumienia i religii,

prawo do opuszczenia jakiegokolwiek kraju, włączając w to swój własny oraz powrotu do

swego kraju,

prawo do spokojnego korzystania ze swej własności,

prawo do poznania praw człowieka i podstawowych wolności, oraz działania na ich

podstawie,

prawa dziecka,

prawo jednostki do ubiegania się oraz otrzymywania odpowiedniej pomocy prawnej w

przypadkach naruszenia praw człowieka i podstawowych wolności.

W Dokumencie prawa człowieka usytuowane zostały w kontekście demokracji, za której

fundamenty uważane są: pluralizm, rządy prawa, swoboda wyboru systemu politycznego.

Podkreśla on znaczenie wolnych wyborów, rządów przedstawicielskich działających na

podstawie konstytucji i prawa, woli narodu, istnienia instytucji demokratycznych itp.

Pewne sformułowania Dokumentu odnoszą się do pozytywnej roli działalności

organizacji pozarządowych na rzecz poszanowania praw człowieka, ustanowienia standardów

dotyczących praw mniejszości narodowych i innych.

4. Paryska Karta Nowej Europy (Paryż,21.XI.1990)

Dokonuje przeglądu problemów interesujących Państwa Uczestniczące w KBWE,

dając tym problemom dostosowaną do dokonujących się przemian postać i pogłębiona treść.

Stanowi nowy krok w kierunku normatywizacji i instytucjonalizacji procesu helsińskiego.

W części „Prawa człowieka, demokracja i rządy prawa” stwierdza, że prawa

człowieka i podstawowe wolności stanowią prawo przyrodzone wszystkich istot ludzkich, są

niezbywalne oraz gwarantowane przez prawo. Ich ochrona i popieranie stanowią naczelny

obowiązek rządu. Ich poszanowanie jest zasadniczym zabezpieczeniem przed wszech

potężnym państwem. Ich przestrzeganie i pełne urzeczywistnianie stanowi podstawę

wolności myśli, sumienia, religii lub przekonań, wolności wypowiedzi, wolności zrzeszenia

się i pokojowych zgromadzeń, wolności poruszania się. Nikt nie będzie: podlegać

arbitralnemu zatrzymaniu lub aresztowaniu, podlegając torturom albo innemu okrucieństwu,

nieludzkiemu bądź poniżającemu traktowaniu lub karaniu. Każdy ma również prawo do:

poznania swoich praw i działania na ich podstawie, uczestnictwa w wolnych i uczciwych

wyborach, słusznego i publicznego procesu w razie oskarżenia go o przestępstwo, własności,

samodzielnie lub wespół z innymi, oraz zajmowania się działalnością gospodarczą,

korzystania ze swych praw gospodarczych, socjalnych i kulturalnych. Chroniona będzie

tożsamość etniczna, kulturalna, językowa i religijna mniejszości narodowych. Każdy

powinien móc korzystać ze skutecznych środków odwoławczych, krajowych lub

międzynarodowych, w razie naruszenia jego praw.

Przyjazne stosunki miedzy państwami uczestniczącymi będą opierać się między

innymi na przywiązaniu do praw człowieka i podstawowych wolności. Jest to niezbędne w

celu umocnienia pokoju i bezpieczeństwa.

5. Dokument Spotkania w Moskwie Konferencji w Sprawie Ludzkiego Wymiaru KBWE

(Moskwa, 3.X.1991)

Jest dokumentem KBWE, który tworzy podstawowe normy proceduralne w zakresie

praw i podstawowych wolności i uściśla postanowienia dotychczasowych dokumentów

KBWE w tym zakresie. Państwa Uczestniczące zapewnią w najkrótszym możliwie czasie

(nie później niż w ciągu 10 dni) pisemna odpowiedź na prośby o informacje i na pisemne

oświadczenia złożone im przez inne Państwa Uczestniczące. Spotkania dwustronne będą

miały miejsce tak szybko jak to tylko możliwe, a co do zasady, w ciągu jednego tygodnia od

złożenia prośby. Lista kandydatów obejmująca do trzech ekspertów wyznaczonych przez

każde Państwo Uczestniczące będzie sporządzona bez zwłoki w Instytucji KBWE, będą oni

mianowani na okres trzech do sześciu lat. Państwo Uczestniczące może zaprosić do pomocy

misję KBWE, składającą się co najwyżej z trzech ekspertów, celem zajęcia się lub w

rozwiązywaniu na jego terytorium problemów związanych z Ludzkim Wymiarem KBWE.

Misja taka może gromadzić informacje, niezbędne do wykonywania swoich zadań a gdy to

potrzebne, użyć swojego pośrednictwa i mediacji celem popierania dialogu i współpracy

pomiędzy zainteresowanymi Stronami. Państwo zapraszające będzie w pełni współpracować

z misją ekspertów i ułatwiać jej pracę. Misja ekspertów przekaże swoje opinie Państwu

zapraszającemu tak szybko, jak jest to możliwe, z preferowaniem terminu trzech tygodni od

momentu utworzenia misji. Ponadto jedno lub więcej z Państw Uczestniczących może wnosić

do Instytucji KBWE o zorientowanie się u innego Państwa Uczestniczącego czy zgodziło się

ono na zaproszenie misji ekspertów. Jeżeli Państwo Uczestniczące skierowało taką prośbę

i gdy to państwo nie utworzyło misji ekspertów w ciągu dziesięciu dni od złożenia takiej

prośby lub uznaje, że kwestionowany problem nie został rozwiązany w rezultacie misji

ekspertów, to może z pomocą przynajmniej pięciu innych Państw Uczestniczących

zainicjować utworzenie misji złożonej co najmniej z trzech sprawozdawców KBWE.

Dokument ustala szczegółowe zasady funkcjonowania sprawozdawców

Dokument rozwija także niektóre normy materialne w zakresie praw człowieka i

podstawowych wolności.

Dotyczy to zwłaszcza wolności osobistej, równości i niedyskryminacji, ochrony praw

człowieka w stanach wyjątkowych i gwarancji skutecznego odwołania się do kompetentnej,

niezawisłej instancji krajowej. Państwa Uczestniczące będą respektować międzynarodowo

uznane standardy, które odnoszą się do niezawisłości sędziów i praktyków – prawników oraz

bezstronnego działania publicznej służby sądowej.

6. Deklaracja Szczytu Helsińskiego KBWE (Helsinki, 10.VII.1992)

Deklaracja potwierdza na nowo moc wiążącą przewodnich zasad oraz wspólnych

wartości Helsińskiego Aktu Końcowego oraz Karty Paryskiej. Stwierdza poważne

naruszenie zobowiązań KBWE w dziedzinie praw człowieka i podstawowych wolności takie

jak konflikty etniczne, nietolerancja, nacjonalizm.

Celem deklaracji jest między innymi wzmocnienie instytucji i struktur KBWE.

Państwa Uczestniczące zdecydowały się ustanowić Wysokiego Komisarza do spraw

Mniejszości Narodowej. Będzie on instrumentem służącym zapobieganiu konfliktom w

możliwie najwcześniejszym stadium zapobiegania mniejszości narodowych. Będzie on

wybierany na okres trzech lat, z możliwością przedłużenia na dalszy trzyletni termin.

Załącznik do Deklaracji określa źródła informacji o problemach mniejszości

narodowych, strony bezpośrednio zainteresowane, warunki podróży Wysokiego Komisarza,

możliwość zaangażowania ekspertów i budżet.

Część VI – „Ludzki wymiar” – wyraża między innymi zdecydowanie państw

zapewniania pełnego poszanowania praw człowieka podstawowych wolności. W tym celu

Deklaracja przewiduje Spotkania Implementacyjne w sprawie Ludzkiego Wymiaru.

Seminaria Ludzkiego Wymiaru KBWE oraz wzmocnienie zobowiązań i współpracę w

dziedzinie ludzkiego wymiaru, które dotyczyć mają przede wszystkim mniejszości

narodowych, ludności tubylczej, tolerancji i niedyskryminacji pracowników – migrantów,

uchodźców i wysiedleńców, międzynarodowego prawa humanitarnego, demokracji na

szczeblu lokalnym i regionalnym, kary śmierci, niezależnych mediów, edukacji, zbioru

zobowiązań ludzkiego wymiaru oraz wytycznych implementacji krajowej.

C) System ochrony praw człowieka Wspólnot Europejskich

(Unii Europejskiej)

Prawo pierwotne Wspólnot (na które składa się między innymi Traktat Paryski z 1951

roku o powołaniu Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali, Traktaty Rzymskie z 1957 roku o

powołaniu Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej i Europejskiej Wspólnoty Energii

Atomowej oraz traktat z 1965 roku o połączeniu organów Wspólnot) nie formułuje katalog

praw jednostki. Reguluje przede wszystkim zagadnienia gospodarcze, administracyjne i

techniczne, ale z ich unormowań można wynieść pewne prawa jednostki np. zasadę równości

jednostek wobec prawa Wspólnoty, zakaz dyskryminacji, gwarancje własności, swobodę

ruchu osobowego, swobodę wyboru miejsca zamieszkania itp.

Początkowo związanie organów Wspólnot prawami jednostki było przez nie

negowane. Dopiero w orzeczeniach z 1969 i 1974 roku Trybunał Europejski (jeden z

organów Wspólnot) przyznał, że ogólne zasady systemu Wspólnoty zawierają prawa

jednostki, że nie może być uznany za zgodny z prawem żaden środek niezgodny z prawami

podstawowymi zawartymi w konstytucjach Krajów Wspólnot oraz że europejska Konwencja

o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (którą ratyfikowały wszystkie

państwa członkowskie EWG) pełni istotną rolę, szczególnie ze względu na wykładnię

przepisów prawa Wspólnot dotyczących praw jednostki. Mimo tego podkreślenia roli praw

jednostki w działalności Wspólnot Europejskich pozycja opracowania katalogu

podstawowych praw jednostki nie została zaakceptowana (1975 rok).

Jednak w 1977 roku organy Wspólnot (Parlament Europejski, Rada Europejska i

Komisja Europejska) wydały dwupunktową deklarację, w której podkreślają „pierwszorzędne

znaczenie”, jakie przywiązują do przestrzegania praw podstawowych, zawartych w

konstytucjach krajów członkowskich jak też w europejskiej Konwencji o Ochronie Praw

Człowieka i Podstawowych Wolności. Zobowiązują się też, że wykonując swoje kompetencje

i realizując cele Wspólnot będą tych praw przestrzegać. Przełom lat osiemdziesiątych i

dziewięćdziesiątych przyniósł natomiast utworzenie Katalogu praw jednostek oraz ramy ich

ochrony w systemie Wspólnot Europejskich.

Do aktów Wspólnot Europejskich, które mają szczególne znaczenie w zakresie praw

jednostki i ich ochrony należą:

1. Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą (Rzym,25.III.1957) – po

zmianach dokonanych w jego tekście przez traktat z Maastricht.

Traktat nie zawiera katalogu praw i wolności człowieka, a dla tego zagadnienia są

istotne jedynie sformułowania dotyczące tzw. Społecznego wymiaru wspólnego rynku. W

zakresie stosowania Traktatu zakazana jest wszelka dyskryminacja dokonywana ze względu

na obywatelstwo.

Traktat formułuje między innymi, prawo do swobodnego przemieszczania się

pracowników wewnątrz Wspólnoty a także zakaz wszelkiej dyskryminacji opartej na

obywatelstwie, między pracownikami państw członkowskich, w zakresie zatrudnienia,

wynagrodzenia i innych warunków pracy. Poza zastrzeżeniami określonymi w traktacie

pracownicy ci mają prawo: udzielenia odpowiedzi na skutecznie oferowane miejsca pracy,

swobodnego przemieszczania się po terytorium państw członkowskich, przebywania w

jednym z tych państw w celu wykonywania tam pracy (na podstawach prawnych

regulujących zatrudnienie pracowników krajowych), pozostawaniu na terytorium państwa

członkowskiego, po uzyskaniu tam miejsca pracy.

Traktat ustanawia wolność przedsiębiorczości obejmującą dostęp do działalności nie

zarobkowej i jej wykonywanie, jak również tworzenie i zarządzanie przedsiębiorstwami na

warunkach określonych dla własnych obywateli. Ustanawia też wolność świadczenia usług

(są to świadczenia zwykłe spełniane za wynagrodzeniem), a osoba świadcząca usługi może

dla spełnienia świadczenia, wykonać tymczasowo działalność w kraju, gdzie świadczenie jest

spełniane na warunkach przyznanych obywatelom. Można też wywieść z tekstu inne prawa,

takie jak również wynagrodzenia bez dyskryminacji opartej na płci.

Unormowania dodane (lub zmienione) do traktatu przez traktat z Maastricht dotyczą

między innymi obywatelstwa Unii Europejskiej, obywatele Unii mogą korzystać z praw i

podlegać obowiązkom przewidzianym w omawianym traktacie. Każdy obywatel Unii ma

prawo swobodnego poruszania się i przebywania na terytorium państw członkowskich na

warunkach określonych w Traktacie i postanowieniach wykonawczych. Ma on też

(zamieszkując na terytorium państwa – członka, którego nie jest obywatelem) bierne i czynne

prawo wyborcze w wyborach lokalnych w państwie członkowskim, gdzie mieszka, na

warunkach równouprawnienia z obywatelami tego państwa. Dotyczy to też biernego i

czynnego prawa wyborczego do Parlamentu Europejskiego. Ma prawo do korzystania, na

terytorium państwa trzeciego, gdzie państwo członkowskie, którego jest obywatelem, nie jest

reprezentowane, z ochrony ze strony władz dyplomatycznych i konsularnych każdego

państwa członkowskiego, na takich samych warunkach jak obywatele tego państwa. Każdy

obywatel Unii ma prawo zwracać się do Parlamentu Europejskiego w formie petycji, do

Mediatora – w formie skargi dotyczącej złej administracji w działaniu instytucji lub organów

wspólnotowych, a do Trybunału Sprawiedliwości, w formie skargi, na decyzję organów Unii,

których jest adresatem, lub które dotyczą go bezpośrednio i osobiście, albo na nie wydanie

aktu przez te organy.

Traktat ten wszedł w życie 1.I.1958, zmiany w jego tekście zostały dokonane między

innymi przez Traktat o Unii Europejskiej z 7.II.1992 roku. Tworzy on zobowiązania dla

państw – stron, dotyczy jednak przede wszystkim stosunków gospodarczych.

2. Jednolity Akt Europejski (Lukemburg, 28.II.1986)

W Preambule Akt wyraża zdecydowanie państw członkowskich Wspólnot wspólnej

pracy na rzecz demokracji opierającej się na prawach podstawowych uznanych w

konstytucjach i ustawach państw członkowskich, w Konwencji o Ochronie Praw Człowieka I

podstawowych Wolności oraz w Europejskiej Karcie Socjalnej, zwłaszcza wolności i

sprawiedliwości społecznej. Zobowiązują się one do szczególnego manifestowania zasad

demokracji i poszanowania praw człowieka, do których są przywiązane, w celu wspólnego

przyczyniania się do utrzymania pokoju światowego i bezpieczeństwa międzynarodowego,

zgodnie z zobowiązaniem, które podjęły ramach Karty Narodów Zjednoczonych.

Akt dotyczy przede wszystkim wszystkich stosunków gospodarczych, ale też reguluje

pewne kwestie związane z polityką socjalną, ochroną środowiska naturalnego, postępem

naukowo-technicznym. Poza tym rozszerza kompetencje instytucji Wspólnot, tworzy Sąd I

Instancji i Europejską Współprace Polityczną,

Akt jest traktatem międzynarodowym zmierzającym i uzupełniającym traktaty

ustanawiające Wspólnoty Europejskie. Wszedł w życie 1.VII.1987 roku.

3.Traktat o Unii Europejskiej (Maastricht, 7.II 1992)

Traktat z Maastricht organizuje na nowo Wspólnoty Europejskie, włączając je na

nową strukturę organizacyjną – Unie Europejską. Dotyczy przede wszystkim zacieśnienia

stosunków między państwami członkowskimi, ale określa też bliżej pozycje między

państwami członkowskimi, ale określa też bliżej pozycję praw człowieka w prawie Wspólnot.

Prawa członkowskie potwierdzają w Traktacie swoje przywiązanie do poszanowania

praw człowieka i podstawowych wolności, zakładają wzmocnienie ochrony praw i interesów

obywateli państw członkowskich przez ustanawianie obywatelstwa Unii. Unia szanuje prawa

podstawowe takie jakie są gwarantowane przez europejska Konwencję o Ochronie Praw

Człowieka i Podstawowych Wolności oraz takie, jakie wynikają ze wspólnych tradycji

konstytucyjnych państw członkowskich, jako zasady ogólne prawa wspólnotowego.

Traktat akceptuje znaczenie ochrony praw jednostki, stanowiąc o wspólnej polityce

zagranicznej i obronnej oraz wspólnej polityce w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości i

spraw wewnętrznych. Między innymi państwa członkowskie traktują dziedziny leżące we

wspólnym interesie, takie które dotyczą praw człowieka, np. azylu, emigracji, przekroczenia

granic, poruszania się po terytoriach państw członkowskich, łączenia rodzin, do stepu do

pracy itp.

4. Deklaracja o Prawach Człowieka (Luksemburg, 29.VI.1991)

Deklaracja jest uchwałą Rady Europejskiej, a nie traktatem międzynarodowym.

Wyraża rosnące znaczenie poszanowania i przestrzegania praw człowieka w stosunkach

międzynarodowych i krajowych porządkach prawnych.

Wspólnota i jej państwa członkowskie zobowiązują prowadzić swą politykę

popierania i ochrony praw człowieka i podstawowych wolności poprzez działania

indywidualne i zbiorowe. Rada Europejska wzywa wszystkie Państwa by stały się stroną

obowiązujących dokumentów międzynarodowych w zakresie praw człowieka. Istotne

znaczenie ma bowiem skuteczne i powszechne wcielanie w życie istniejących dokumentów

oraz wzmacnianie międzynarodowych mechanizmów kontrolnych, nad którymi Wspólnota i

jej państwa członkowskie będą prowadziły prace. Rada Europejska akceptuje możliwość

uprawnienia jednostek do włączania się do ochrony swoich praw. Wzywa również państwa,

by współpracowały z organizacjami międzynarodowymi, do których należą, w kontrolowaniu

wcielenia w życie praw człowieka.

Rada Europejska przypomina podstawowy charakter zasady niedyskryminacji.

Podkreśla potrzebę ochrony praw człowieka w stosunku do osób należących i nie należących

do mniejszości. Ochrona mniejszości powinna być zapewniona przede wszystkim przez

skuteczne ustanowienie demokracji.

Rada Europejska przypomina niepodzielny charakter praw człowieka. Promocja praw

gospodarczych, socjalnych i kulturalnych oraz praw obywatelskich i politycznych ma

podstawowe znaczenie dla pełnego urzeczywistnienia godności ludzkiej i uzasadnionych

dążeń każdej jednostki. Rada Europejska uważa, że zniewagą dla ludzkiej godności jest

odmowa udzielenia pomocy ofiarom sytuacji nadzwyczajnych i wyjątkowych klęsk

zwłaszcza w przypadku gwałtów na niewinnej ludności cywilnej i uchodźcach.

Cały trwały rozwój powinien być skoncentrowany na człowieku jako posiadaczu praw

człowieka, których naruszenie uniemożliwia jednostce uczestniczenie w tym rozwoju.

Wspólnota i jej państwa czynnie popierają prawa człowieka i uczestnictwo wszystkich

jednostek lub grup w życiu społecznym bez dyskryminacji, biorąc pod uwagę w

szczególności role kobiety.

5. Deklaracja Podstawowych Praw i Wolności (Strasbourg, 12.IV.1989)

Jest to pierwszy akt wspólnotowy, w którym dokonano uporządkowania praw i

wolności jednostki. Nie jest dokumentem prawnie wiążącym i nie wszystkie ujęte w nim

prawa należą do prawa wspólnotowego.

Deklaracja stanowi nienaruszalność godności ludzkiej, prawo do życia, do wolności i

do bezpieczeństwa osobistego, zakaz poddania torturom, nieludzkiemu lub poniżającemu

traktowaniu albo karaniu, równość wobec prawa, prawo do wolności myśli, sumienia i religii,

prawo do wolności wypowiedzi (wolność poglądów oraz wolność otrzymywania i

komunikowania informacji i idei), prawo do poszanowania i ochrony swej tożsamości, nakaz

ochrony rodziny, wolność poruszania się, prawo własności, prawo do uczestniczenia w

pokojowych zgromadzeniach i manifestacjach, prawo do wolności zrzeszania się, prawo

swobodnego wyboru zawodu, miejsca pracy i swobodnego wykonywania zawodu, prawo do

słusznych warunków pracy, zbiorowe prawa socjalne, prawo do ochrony socjalnej, prawo do

nauki, prawo obywateli europejskich do uczestniczenia w wyborach członków Parlamentu

Europejskiego, równe prawo wyborcze czynne i bierne, prawo dostępu do wymiaru

sprawiedliwości, zakaz ściągania lub skazania z powodu faktu co do których został już

uniewinniony lub skazany, zakaz działania prawa wstecz, zniesienie kary śmierci, prawo

petycji (pisemnych skarg i zażaleń) do Parlamentu Europejskiego oraz zapisy dotyczące

środowiska i ochrony konsumentów.

W postanowieniach końcowych Deklaracja określa sferę stosowania prawa

wspólnotowego, granice i poziom ochrony oraz zakaz nadużycia praw Deklaracji.

6. Karta Wspólnotowa Podstawowych Praw Socjalnych Pracowników

(Strasbourg, 9.XII.1989)

Karta jest dokumentem politycznym, uchwałą Rady Europejskiej Wspólnot, nie ma

więc waloru obowiązującego prawa. Karta ujmuje potrzeby socjalne pracowników w

aspekcie ich uprawnień podmiotowych, a nie zasad polityki państwa czy obowiązków

państw. Do podstawowych praw socjalnych pracowników zalicza:

wolność przemieszczania się umożliwiająca wykonywanie zawodu we Wspólnocie,

prawo do swobodnego wykonywania zawodu oraz słusznego wynagradzania,

poprawa warunków życia i pracy, w tym prawo do cotygodniowego wypoczynku i do

płatnego corocznego urlopu,

prawo do odpowiedniej ochrony socjalnej,

wolność zrzeszania się i rokowań zbiorowych – dostęp do kształcenia zawodowego,

równość traktowania mężczyzn i kobiet,

rozwijanie informacji, konsultacji i uczestnictwo pracowników,

ochrona zdrowia i bezpieczeństwa pracy,

ochrona dzieci i młodocianych,

zabezpieczenie osób w podeszłym wieku i osób niepełnosprawnych.

W ramach urzeczywistnienia Karty na państwach członkowskich ciąży szczególna

odpowiedzialność za gwarantowanie podstawowych praw socjalnych z niniejszej Karty, jak

również za wykorzystanie środków socjalnych niezbędnych do dobrego funkcjonowania

rynku wewnętrznego. Odpowiedzialność państwa powinna być egzekwowana zgodnie z

praktykami krajowymi, zwłaszcza w drodze ustawodawczej i w drodze układów zbiorowych.

www.stiudent.pl

2

0

Spis treści

A) Systemy ochrony praw człowieka Rady Europy .................................. str. 1

1. Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Rzym, 4.XI.1950) wraz z Protokołami Dodatkowymi ................... str. 1

2. Europejska Karta Socjalna (Turyn, 18. X.1961) + Protokół Dodatkowy do Europejskiej Karty Socjalnej

(Strsbourg, 5.V.1988) + Protokół Zmieniający Europejską

Kartę Socjalną (Turyn, 21.X.1991) ............................................................ str. 4

3. Europejska Konwencja o Zapobieganiu Torturom

oraz Nieludzkiemu lub Poniżającemu Traktowaniu albo

Karaniu (Strasbourg, 26.XI.1987) ..................................................................... str. 6

B) System ochrony praw człowieka Konferencji Bezpieczeństwa

i Współpracy w Europie (obecnie Organizacji Bezpieczeństwa

i Współpracy w Europie ......................................................................... str. 6

1. Akt Końcowy Konferencji Bezpieczeństwa

i Współpracy w Europie (Helsinki, 1.VIII.1975) ............................................. str. 7

2. Dokument Końcowy Spotkania Wiedeńskiego (Wiedeń, I. 1989) .................. str. 9

3. Dokument Spotkania Kopenhaskiego Konferencji

w sprawie Ludzkiego Wymiaru KBWE (Kopenhaga, 29.VI.1990) ........... str. 10

4. Paryska Karta Nowej Europy (Paryż,21.XI.1990) ....................................... str. 11

5. Dokument Spotkania w Moskwie Konferencji w Sprawie

Ludzkiego Wymiaru KBWE (Moskwa, 3.X.1991) ....................................... str. 12

6. Deklaracja Szczytu Helsińskiego KBWE (Helsinki, 10.VII.1992) ............... str. 13

C) System ochrony praw człowieka Wspólnot Europejskich

(Unii Europejskiej) ................................................................................ str. 13

1. Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą (Rzym,25.III.1957) – po zmianach dokonanych w jego tekście

przez traktat z Maastricht. ............................................................................. str. 14

2. Jednolity Akt Europejski (Lukemburg, 28.II.1986) ...................................... str. 15

3. Traktat o Unii Europejskiej (Maastricht, 7.II 1992) ..................................... str. 16

4. Deklaracja o Prawach Człowieka (Luksemburg, 29.VI.1991) ...................... str. 16

5. Deklaracja Podstawowych Praw i Wolności (Strasbourg, 12.IV.1989) ....... str. 17

6. Karta Wspólnotowa Podstawowych Praw Socjalnych Pracowników

(Strasbourg, 9.XII.1989) ................................................................................... str. 18

www.stiudent.pl

2

1

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome