Badanie zmian zachodzących na rynku - Notatki - Ekonomia, Notatki'z Ekonomia
Konrad_88
Konrad_883 June 2013

Badanie zmian zachodzących na rynku - Notatki - Ekonomia, Notatki'z Ekonomia

PDF (229.2 KB)
12 strona
542Liczba odwiedzin
Opis
Ekonomia: notatki z zakresu makro e mikoekonomii dotyczące badań zmian zachodzących na rynku.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 12
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

1

Badanie zmian zachodzących na rynku

Elastyczność cenowa popytu

Stosunek względnej (procentowej) zmiany wielkości popytu na

dane dobro do względnej (procentowej) zmiany jego ceny:

   Q Q

P P : .

Odpowiada na pytanie, o ile % wzrośnie lub zmaleje wielkość

popytu w rezultacie 1% zmiany ceny.

Wartości liczbowe

Ponieważ popyt jest na ogół ujemną funkcją ceny, zatem

elastyczność cenowa popytu jest ujemna, tj.  < 0.

Paradoks Giffena:

Niektóre relatywnie tanie dobra podstawowe, zwłaszcza najtańsze

rodzaje żywności (ziemniaki itp.), mają dodatnią elastyczność cenową popytu, tzn. popyt na nie wzrasta pomimo (i na skutek)

wzrostu ich ceny.

Dzieje się tak dlatego, że uszczuplone w rezultacie realne dochody

uboższych warstw ludności powodują zmniejszenie spożycia lepszych gatunków żywności i kompensowanie tego ubytku

zwiększoną konsumpcją niższych gatunków żywności, które pomimo że zdrożały, pozostają tańsze. Są to tzw. dobra Giffena.

WZÓR

2

Wyróżniamy następujące wartości graniczne oraz przedziały wartości elastyczności cenowej popytu  :

 = 0 elastyczność zerowa - popyt sztywny

 < 1 elastyczność niska - popyt nieelastyczny

 = 1 elastyczność równa jedności

 > 1 elastyczność wysoka - popyt elastyczny

 =  elastyczność nieskończenie wielka - popyt doskonale

elastyczny

Przykład

Elastyczność cenowa popytu na niektóre dobra i usługi w USA

Dobra Elastyczność cenowa

Pomidory -4,6 Groszek -2,8

Gry hazardowe -1,9

Taksówka -1,2 Meble -1,0

Kino -0,87 Obuwie -0,70

Porady prawne -0,61

Papierosy -0,51 Ubezpieczenia zdrowotne -0,31

Autobus -0,20 Energia elektryczna -0,13

3

P

Q

 =   > 1

 = 1  < 1

 = 0

Elastyczność punktowa i łukowa

Elastyczność punktową należy mierzyć według wzoru podanego wcześniej, przy małych zmianach ceny (np. o 1%), a nie przy

dużych zmianach (np. o 10%).

Rozpatrując duże zmiany ceny, należałoby liczyć elastyczność

łukową - średnią elastyczność między dwoma punktami na krzywej, według poniższego wzoru:

   Q

Q P Pśrednia średnia

: .

Częstym błędem popełnianym przez studentów w interpretacji

elastyczności cenowej popytu jest mniemanie, że można mówić o

elastyczności w odniesieniu do całej krzywej popytu.

Błąd polega na tym, że w większości przypadków elastyczność zmienia się wzdłuż danej krzywej popytu.

WZÓR

4

Elastyczność a nachylenie krzywej popytu

Często interesuje nas ogólna ocena elastyczności na całej długości krzywej popytu, tzn. przy różnych poziomach ceny.

Popyt o wysokiej elastyczności wyraża krzywa o małym

nachyleniu (płaska).

Popyt nieelastyczny wyraża krzywa o dużym nachyleniu

(stroma).

Na przykład, popyt na dobra luksusowe jest zwykle bardziej

elastyczny niż popyt na dobra podstawowe - i to przy każdym poziomie ceny.

P

Q

 = 0

 = 

P

Q

 < 1

 > 1

5

Determinanty cenowej elastyczności popytu

Poziom ceny Przy niskiej cenie określona zmiana ceny, np. podwyżka ceny

o 5%, powoduje na ogół słabszą reakcję nabywców niż analogiczna podwyżka przy wysokiej już cenie.

Wysokość dochodu Ludzie ubożsi na ogół silniej reagują na zmiany ceny, zwłaszcza dóbr droższych.

Dostępność substytutów Dostępność bliskich substytutów zwiększa wrażliwość

nabywców na podwyżkę ceny danego dobra.

Gusty nabywców Przywiązanie do konsumpcji określonych dóbr zmniejsza

reakcję na podwyżkę ceny.

Rodzaj dobra Popyt na dobra podstawowe jest mniej elastyczny na zmiany

cen aniżeli popyt na dobro luksusowe.

Szerokość kategorii dobra Popyt na owoce jest mniej elastyczny niż popyt na konkretny

gatunek owoców, gdyż w obrębie szerszej grupy towarowej

istnieją większe możliwości wyboru (substytucji).

Długość okresu W dłuższym okresie reakcja popytu na zaistniałą zmianę ceny jest pełniejsza niż w okresie krótkim (możliwość pełniejszego

dostosowania się nabywców do zmienionej ceny - np. przez

wykorzystanie substytutów).

6

Wykorzystanie elastyczności cenowej popytu w analizie rynku

1. Zachowanie się sumy utargów przy zmianach ceny

Poniższe zestawienie przedstawia zmiany utargu przy zmianach

ceny dla każdego poziomu elastyczności cenowej popytu.

P P

 < 1 UU

 = 1 U bz U bz

 > 1 U U

2. O ile zmienić cenę, aby przywrócić równowagę?

Znajomość elastyczności cenowej popytu pozwala ustalić

właściwą skalę zmiany ceny.

Na przykład, aby zlikwidować niedobór jakiegoś towaru

szacowany na 10%, przy elastyczności cenowej  = –2, należy podnieść cenę o 5%.

W odwrotnej sytuacji, aby upłynnić niesprzedany zapas towaru,

należy obniżyć cenę o 5%.

3. Zmiany ceny i ilości przy przesunięciach krzywej podaży

W przypadku popytu nieelastycznego danej zmianie podaży

odpowiada duża zmiana ceny, a mała zmiana ilości.

Odwrotnie, gdy popyt jest elastyczny, danej zmianie podaży

odpowiada mała zmiana ceny, natomiast duża zmiana ilości.

7

Liczymy elastyczność cenową popytu

Zadanie

Poniższa tablica przedstawia popyt na rynku pewnego dobra:

Cena (P) Popyt (Q)

0 5 1 4

2 3 3 2

4 1 5 0

Dla wszystkich poziomów ceny oblicz współczynniki cenowej

elastyczności popytu.

Gdy P = 0:  = 0 (  Q Q

P P : =

4 5 5 1 0 0

 : ).

Gdy P = 1:  =  Q Q

P P : =

3 4 4

2 1 1

 : = 1 4 1 1 : = 

1 4

.

Gdy P = 2:  =  Q Q

P P : =

2 3 3

3 2 2

 : = 1 3 1 2 : = 

2 3

.

Gdy P = 3:  =  Q Q

P P : =

1 2 2

4 3 3

 : = 1 2 1 3 : = 

3 2

.

Gdy P = 4:  =  Q Q

P P : =

0 1 1 5 4 4

 : = 1 1 1 4 : = 4 .

Gdy P = 5:  = .

8

Mieszana elastyczność cenowa popytu

Zmiana wielkości popytu na jedno dobro (i) pod wpływem

zmiany ceny drugiego dobra (j):

   Q Q

P

P i

i

j

j

: .

Wartości liczbowe

Dla dóbr substytucyjnych elastyczność mieszana popytu jest dodatnia (wzrost ceny kawy pobudza popyt na herbatę).

Dla dóbr komplementarnych elastyczność mieszana popytu jest ujemna (wzrost ceny benzyny obniża popyt na samochody).

Przykład

Cenowa elastyczność popytu na niektóre dobra

w Wielkiej Brytanii - prosta i mieszana

Elastyczność popytu w reakcji na zmiany cen:

Dobra

żywności odzieży i obuwia

transportu i łączności

Żywność -0,37 -0,03 -0,12 Odzież i obuwie +0,19 -0,30 -0,23

Transport i łączność +0,42 -0,01 -0,61

WZÓR

9

Dochodowa elastyczność popytu

Reakcja wielkości popytu na zmianę poziomu realnego

dochodu nabywcy (lub nabywców) dobra:

   Q Q

Y Y : .

Odpowiada na pytanie, o ile % wzrośnie lub zmaleje wielkość

popytu w rezultacie 1% zmiany dochodu.

Wartości liczbowe

 > 0 dla dóbr zwykłych (normalnych)

 < 0 dla dóbr niższego rzędu

 > 1 dla dóbr wyższego rzędu (luksusowych)  < 1 dla dóbr pierwszej potrzeby (podstawowych)

Przykład

Elastyczność dochodowa popytu na niektóre dobra i usługi w USA

Dobra Elastyczność dochodowa

Samochód 2,5 Mieszkanie 1,5

Meble 1,5

Książki 1,4 Odzież 1,0

Usługi lekarskie 0,75 Papierosy 0,64

Mięso wieprzowe -0,20 Mąka -0,36

WZÓR

10

Elastyczność cenowa podaży

Stosunek względnej (procentowej) zmiany wielkości podaży

danego dobra do względnej (procentowej) zmiany jego ceny:

   Q Q

P P : .

Odpowiada na pytanie, o ile % wzrośnie lub zmaleje wielkość

podaży w rezultacie 1% zmiany ceny.

Wartości liczbowe Ponieważ wielkość podaży jest normalnie rosnącą funkcją ceny,

przeto  > 0.

W powyższym wzorze Q oznacza ilość sprzedawaną, podczas gdy poprzednio tym samym symbolem oznaczona została ilość

nabywana. Przy jednoczesnym analizowaniu zmian popytu i podaży należy zróżnicować oznaczenia wielkości popytu (np. Qd)

i podaży (np. Qs).

WZÓR

11

Prognozy popytu i sprzedaży

Prognozę sprzedaży można m. in. wyprowadzić z równania opisującego kształtowanie się popytu w zależności od głównych

czynników określających wielkość popytu, o ile dysponujemy

danymi pozwalającymi na oszacowanie takiego równania.

Przykład

Pewna linia lotnicza, obsługująca przewozy pasażerów w ruchu

krajowym, oszacowała równanie popytu na swoje usługi:

Q = 25 + 0,3Y + 0,1Pk - 0,2P.

Q - liczba sprzedanych miejsc w jednym rejsie,

Y - wskaźnik przeciętnego dochodu realnego przypadającego na 1 mieszkańca,

Pk - cena biletu na tej samej trasie oferowanego przez linię konkurencyjną,

P - cena własna biletu danego przewoźnika.

Równanie to można wykorzystać do analizy różnych wariantów

polityki cenowej, np. do zbadania efektów ewentualnej obniżki ceny.

Z równania wynika, że obniżenie własnej ceny o 10 $ zwiększy o 2 liczbę biletów sprzedanych na każdy rejs. Natomiast obniżenie o

10 $ ceny konkurenta odciągnie w każdym rejsie 1 pasażera. Aby skompensować obniżkę ceny o 10 $ zastosowaną przez

konkurenta i utrzymać dotychczasową liczbę pasażerów, dana

linia powinna obniżyć swoją cenę o 5 $.

12

Równanie to można również wykorzystać do prognozy. Mając informacje o przewidywanym wzroście dochodów ludności oraz

znając założenia własnej polityki cenowej i polityki konkurenta na rok następny, można obliczyć w przybliżeniu prawdopodobne

zmiany wielkości popytu na przewozy.

Na przykład, jeżeli przewidywane wartości zmiennych

objaśniających wynoszą: Y = 105,

P = Pk = 200 $,

to prawdopodobna liczba pasażerów przypadających na jeden rejs wyniesie: Q = 36,5.

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome