Prawo karne - Notatki - Prawo - Część 1, Notatki'z Prawo. University of Bialystok
Moniczka
Moniczka7 March 2013

Prawo karne - Notatki - Prawo - Część 1, Notatki'z Prawo. University of Bialystok

PDF (564.4 KB)
12 strona
1Liczba pobrań
457Liczba odwiedzin
Opis
Notatki omawiające stwierdzenia z zakresu prawa: prawo karne to zespół norm mówiących, jakie czyny są przestępstwami, ustalającymi kary za te przestępstwa oraz określającymi ogólne zasady odpowiedzialności karnej.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 12
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

PRAWO KARNE

1. Przedmiot i podstawowe źródła prawa karnego

Prawo karne to zespół norm mówiących, jakie czyny są przestępstwami, ustalającymi kary za

te przestępstwa oraz określającymi ogólne zasady odpowiedzialności karnej.

Prawo karne jest jednym z najmocniejszych środków, za pomocą których państwo ochrania

istniejący porządek.

Ze względu na to, że stosowane środki represyjne wkraczają bardzo głęboko w sferę

interesów jednostki, źródła prawa karnego mają zawsze postać ustaw.

Do tej gałęzi prawa (jakim jest prawo karne) zaliczane jest także prawo o wykroczeniach,

zajmujące się czynami karalnymi o mniejszej szkodliwości, zwanymi wykroczeniami.

Podstawowym źródłem prawa karnego jest kodeks karny (k.k. w skrócie) z 19 kwietnia

1997r.

2. Ogólna oraz szczegółowa część kodeksu karnego Kodeks karny składa się z trzech części:

 ogólnej,

 szczególnej,

 wojskowej. W części ogólnej zostały uregulowane podstawowe zagadnienia prawa karnego. Należą do

nich np.: zasady odpowiedzialności karnej, formy popełnienia przestępstwa, okoliczności

wyłączające odpowiedzialność karną, kary. Przedawnienie, zatarcie skazania.

Część szczególna to zbiór przepisów, z których każdy odnosi się do jakiegoś konkretnego

przestępstwa (art. 278 – kradzież, art. 286 – oszustwo, art. 280 – rozbój itd.).

Część wojskowa zawiera ogólne i szczegółowe przepisy odnoszące się do żołnierzy.

Oprócz kodeksu karnego przepisy prawa karnego zawierają niektóre inne akty normatywne

(np. kodeks handlowy). Są to ustawy regulujące kompleksowo jakąś dziedzinę (np. ochronę

przeciwpożarową), a przepisy prawa karnego stanowią w nich jedynie konieczne uzupełnienie

przepisów o charakterze administracyjnoprawnym lub innym.

3. Zakres obowiązywania prawa karnego Chodzi tu o rozważenie kwestii, do jakich przestępstw, kiedy i gdzie oraz przez kogo

popełnionych, odnoszą się przepisy prawa polskiego. Czy odnoszą się tylko do przestępstw

popełnionych na terenie Polski? Czy obywatel innego państwa, który popełnił przestępstwo w

Polsce może być sądzony w Polsce i na podstawie polskich przepisów? Czy Polak, który

dopuścił się przestępstwa za granicą i został tam ukarany, może być sądzony powtórnie w

kraju na podstawie polskiego prawa karnego?

Sprawa obowiązywania polskiego prawa karnego jest rozpatrywana na dwóch płaszczyznach:

w czasie i przestrzeni, na których może dochodzić do kolizji.

a) Obowiązywanie prawa karnego w czasie oznacza., że na podstawie przepisów ustawy

karnej mogą być sądzone tylko te przestępstwa, które zostały popełnione w czasie jej

obowiązywania. Nie można sądzić i skazać sprawcy za popełnienie czynu zabronionego

przez ustawę przed jej wejściem w życie, ani po jej uchyleniu. Jest to zasada obowiązująca

we wszystkich cywilizowanych państwach.

W polskim prawie karnym obowiązuje w tej mierze łacińska maksyma: lex retro non agit

(prawo nie działa wstecz).

docsity.com

Są jednak wyjątki od tej zasady. Wsteczną moc uzyskały przepisy dotyczące przestępstw

popełnionych przez faszystowsko-hitlerowskich zbrodniarzy czy przepisy dotyczące

przedawnienia przestępstw przez funkcjonariuszy publicznych (pracownicy służby

bezpieczeństwa, milicji, prokuratury i in.) w okresie od 1944 do 1989 roku. Rozciąganie

działania ustawy karnej wstecz ma miejsce więc tylko w wyjątkowych przypadkach.

Zasada lex retro non agit jest stosowana także przy zmianie przepisów. Jeśli sprawca popełnił

czyn pod rządami starej ustawy, a sądzony jest już po wejściu w życie nowej, obowiązuje

przyjęcie tego przepisu, który jest korzystniejszy dla oskarżonego.

b) Obowiązywanie prawa karnego w przestrzeni – zależnie od tego kto popełnił przestępstwo

oraz gdzie, polska ustawa karna znajduje lub nie zastosowanie.

Obowiązują w tej mierze następujące zasady:

 Polskie przepisy karne stosuje się do osób, które popełniły przestępstwo na terytorium Polski oraz na polskim statku wodnym lub powietrznym.

Nie ma tu znaczenia obywatelstwo sprawcy, z pewnymi wyjątkami. Nie podlegają polskim

przepisom: osoby należące do personelu dyplomatycznego, administracyjnego czy

technicznego państw obcych uwierzytelnieni w Polsce (ambasadorzy i ich rodziny np.)

Przestępstwo uważa się za popełnione w miejscu, gdzie:

a) sprawca dopuścił się czynu, b) nastąpił skutek, c) skutek miał nastąpić.

Jeśli choć jedno z wymienionych okoliczności wystąpiło na terytorium Polski, stosuje się

Polskie prawo karne.

 Polska ustawę karną stosuje się do obywateli polskich, którzy popełnili przestępstwo za granicą.

Wszczęciu postępowania karnego i wymierzeniu odpowiedniej kary w Polsce nie przeszkadza

fakt, że sprawca został już za to samo przestępstwo ukarany za granicą. W razie skazania w

Polsce osoby, ukaranej za ten sam czyn za granicą, sąd polski zalicza na poczet kary

wykonaną za granicą całość lub część kary (podobnie jest z aresztem tymczasowym).

Obywatela polskiego. Który popełnił przestępstwo za granica i powrócił do kraju, nie wydaje

się władzom obcego państwa. To samo dotyczy cudzoziemców korzystających z prawa azylu.

 Polskie prawo karne może być stosowane do cudzoziemca, który popełnił przestępstwo za granica, w dwóch przypadkach:

a) jeśli przestępstwo jest skierowane przeciwko interesom państwa polskiego, polskiego

obywatela lub innej polskiej jednostki

b) jeśli przestępstwo jest w polskim prawie karnym zagrożone karą przekraczajacą 2 lata

pozbawienia wolności, a sprawdza przebywa na terytorium Polski i nie postanowiono go

wydać.

 Bez względu na przepisy obowiązujące w miejscu popełnienia i obywatelstwo podejrzanego, polskie prawo karne stosuje się w razie popełnienia przestępstwa:

a) przeciwko bezpieczeństwu państwa polskiego,

b) przeciwko polskim urzędom funkcjonariuszom publicznym,

c)przeciwko istotnym interesom gospodarczym,

d) fałszywych zeznań złożonych wobec urzędu polskiego,

e) ściganego na mocy umów międzynarodowych.

Odpowiedzialność karną według polskiego prawa karnego ponoszą sprawcy, którzy popełnili

czyny zabronione po ukończeniu 17 lat (stan na 2000r.). w przypadku niektórych,

najgroźniejszych przestępstw. Odpowiadać mogą sprawcy, którzy dopuścili się czynu po

ukończeniu 15 lat (m.in. zabójstwo, rozbój, bardzo ciężkie uszkodzenie ciała, zbiorowy

gwałt).

docsity.com

4. Istota i definicja przestępstwa Nie każdy czyn zabroniony przez prawo jest przestępstwem. Przestępstwem jest tylko taki

czyn, który został zabroniony w pewien szczególny, kwalifikowany sposób: pod groźbą

kary.

Inne czyny zabronione, nie zagrożone sankcją, są tylko delikatami, czynami

niedozwolonymi, bezprawnymi. Wywołują one skutki w innych dziedzinach prawa – prawo

karne się nimi nie zajmuje.

Przestępstwo jest to zawiniony czyn człowieka, społecznie niebezpieczny, zabroniony

pod groźbą kary.

Przytoczona definicja wywodzi się z dwóch innych definicji, z których każda przyjmuje inny

punkt widzenia. Pierwsza z nich, zwana materialną, zwraca uwagę na fakt społecznej

szkodliwości przestępstwa, pozostawiając na dalszym planie naruszenie przepisów.

Według definicji materialnej przestępstwo to czyn człowieka, społecznie niebezpieczny,

bezprawny, karalny i zawiniony.

Druga definicja, formalna, przyjmuje za kryterium wyłącznie stosunek czynu do przepisów

prawnych, bez względu na charakter czynu i jego społeczne znaczenie.

Według definicji formalnej przestępstwo to czyn człowieka, zabroniony pod groźbą kary

przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia.

W polskim prawie ustawowa definicja przestępstwa nie zadowala się samą strona formalną,

lecz ujmuje przestępstwo także od strony materialnej, podkreślając społeczne

niebezpieczeństwo takiego czynu.

Każde przestępstwo ma charakterystyczne cechy, które pozwalają je odróżnić od innych

przestępstw. Innymi cechami odznacza się oszustwo, innymi kradzież. Charakterystyczne

cechy danego przestępstwa nazywamy jego znamionami.

W każdym przestępstwie występują następujące cztery elementy:

1) podmiot przestępstwa,

2) przedmiot przestępstwa,

3) strona przedmiotowa przestępstwa,

4) strona podmiotowa przestępstwa.

Podmiotem lub podmiotami przestępstwa nazywamy sprawcę lub sprawców.

Przedmiotem przestępstwa jest dobro, przeciwko któremu przestępstwo było bezpośrednio

skierowane: skradziona rzecz, życie człowieka, jego dobre imię, wolność, mienie itd.

Stroną przedmiotową przestępstwa nazywamy sposób popełnienia czyny i okoliczności

faktyczne, w jakich do niego doszło (czas, miejsce, użyte narzędzia, pozostawione ślady itd.).

Jest to obiektywnie istniejąca strona przestępstwa. Ekipa policyjna, która przyjeżdża na

miejsce przestępstwa, zajmuje się właśnie utrwalaniem jego strony przedmiotowej.

Stroną podmiotową przestępstwa nazywamy natomiast subiektywne okoliczności sprawy,

okoliczności związane z psychiką sprawcy. Należy do nich przede wszystkim wina sprawcy.

Jednym z niezbędnych elementów przestępstwa jest wina. Nie jest więc przestępstwem taki

czyn, który odpowiada wprawdzie opisowi zamieszczonemu w jednym z przepisów kodeksu

karnego, ale został popełniony w sposób niezawiniony. Bez winy nie ma przestępstwa.

Na ogół przez winę rozumie się określony psychicznie stosunek sprawcy do popełnionego

czynu.

Wina jest więc, w przeciwieństwie do pozostałych cech przestępstwa, cecha subiektywną,

związaną z psychiką sprawcy.

5. Rodzaje przestępstw Wśród przestępstw wyodrębnia się różne ich kategorie, w zależności od przyjętych kryteriów.

A oto podstawowe i najczęściej spotykane podziały przestępstw:

docsity.com

1) Ze względu na wysokość grożącej kary przestępstwa dzielą się na zbrodnie i występki.

Zbrodnia to czyn zagrożony karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy od 3 lat albo karą

surowszą (stan na 2000r.).

Występek to czyn, za który grozi kara pozbawienia wolności przekraczająca miesiąc, kara

ograniczenia wolności lub grzywna powyżej 30 stawek dziennych (stan na 2000 r.).

Zbrodnie i występki są sadzone przez sądy w trybie postępowania karnego.

2) Z uwagi na skutek, przestępstwa dzielą się na materialne i formalne lub inaczej skutkowe i bezskutkowe.

Przestępstwo materialne to takie, na które składa się:

a) działanie sprawcy, b) skutek jego działania.

Wystąpienie obu elementów jest konieczne. Przestępstwa materialne stanowią zdecydowana

większość. Należy do nich kradzież, rozbój, zabójstwo, uszkodzenie ciała i in.

Przestępstwo formalne odznacza się tym, że do jego popełnienia dochodzi przez samo

działanie sprawcy, bez względu na skutek. Wystąpienie – lub nie – skutku nie jest istotne dla

bytu przestępstwa. Skutek może wystąpić, ale przestępstwo przez to nie staje się materialnym.

Przekładem przestępstwa formalnego jest nieudzielenie pomocy człowiekowi, któremu grozi

utrata życie lub ciężki uszczerbek na zdrowiu.

3) Ze względu na rodzaj winy sprawcy, odróżnia się przestępstwa umyślne i nieumyślne.

Elementem przestępstwa umyślnego jest umyślna wina sprawcy. Przestępstwa nieumyślne

popełniane są z winy nieumyślnej (lekkomyślność lub niedbalstwo).

4) Ze względu na sposób zachowania się sprawcy, można przestępstwa podzielić na popełnione przez działanie i popełnione przez

zaniechanie.

5) Przestępstwa podzielić można także na zasadnicze, kwalifikowane i uprzywilejowane.

Grupa przestępstw podobnych do siebie, przy czym jedno z nich odgrywa role zasadniczą np.

kradzież wśród przestępstw przeciwko mieniu.

Przestępstwem kwalifikowanym jest przestępstwo posiadające takie cechy dodatkowe, które

powodują, że jest ono społecznie niebezpieczniejsze od zasadniczego (np. rozbój w stosunku

do kradzieży).

Przestępstwo uprzywilejowane jest czymś odwrotnym niż kwalifikowane. Jest ono mniej

niebezpiecznym niż przestępstwo zasadnicze. W stosunku do zabójstwa jako przestępstwa

zasadniczego. Przestępstwami uprzywilejowanymi są tzw. zabójstwa w afekcie, zabicie

dziecka przez matkę w okresie porodu, eutanazja.

6) Ze względu na sposób ścigania, przestępstwa dzielą się na przestępstwa ścigane z urzędu i przestępstwa ścigane z oskarżenia

prywatnego.

Przeważająca część przestępstw jest ścigana z urzędu przez oskarżyciela publicznego,

najczęściej prokuratora. Do przestępstw ściganych z oskarżenia prywatnego należą

przestępstwa popełnione na szkodę jednostki, o niewielkiej szkodliwości społecznej (np.

obraza, naruszenie nietykalności cielesnej). W charakterze oskarżyciela występuje tu

pokrzywdzony.

7) Ze względu na rodzaj dóbr chronionych przez prawo karne, rozróżnia się przestępstwa polityczne i pospolite.

docsity.com

Przestępstwa polityczne skierowane są przeciwko podstawom ustroju państwa, a sprawdza

działa z pobudek politycznych.

Do przestępstw pospolitych zalicza się wszystkie pozostałe przestępstwa.

PROCES KARNY

Proces karny – zespół czynności wyznaczonych przez normy prawne i podejmowanych w

celu ujawnienia przestępstwa, wykrycia i osądzenia sprawcy, wykonania orzeczonej kary ,

środków karnych ,środków zabezpieczających.

Trzy stadia procesu karnego:

1. postępowanie przygotowawcze; 2. postępowanie sądowe ( główne i odwoławcze ) ; 3. postępowanie wykonawcze;

Formalne wszczęcie postępowania jest zawsze poprzedzone uzyskaniem przez organy

ścigania wiadomości o przestępstwie.

Polskie prawo przewiduje dwa tryby ścigania :

 oskarżenie publiczne

 oskarżenie prywatne

Po otrzymaniu informacji o popełnieniu przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego

policja podejmuje czynności sprawdzające jej wiarygodność. W toku tych czynności policja

ma prawo zatrzymać osobę podejrzaną , co do której istnieje uzasadnione przypuszczenie , że

popełniła przestępstwo , jeśli istnieje uzasadniona obawa ucieczki lub ukrycia się

podejrzanego , zatarcia śladów przestępstwa lub nie można ustalić tożsamości podejrzanego

(art. 244 ). Zatrzymanego należy natychmiast poinformować o przyczynach zatrzymania

i przysługujących mu prawach oraz go wysłuchać. Z zatrzymania trzeba sporządzić protokół

i zawiadomić prokuratora. Zatrzymanemu przysługuje zażalenie do sądu, w którym może się

domagać zbadania zasadności, legalności oraz prawidłowości zatrzymania. Zażalenie

rozpatruje Sąd Rejonowy miejsca zatrzymania lub prowadzenia postępowania, który w

przypadku stwierdzenia bezzasadności, nielegalności, nieprawidłowości zarządza

natychmiastowe zwolnienie zatrzymanego ( art.246 ).

Uprawnienie do bezpośredniego zatrzymania przysługuje tylko policji , ale może dokonać go

każdy na gorącym uczynku (art. 243 ), jeśli zachodzi obawa ukrycia się podejrzanego lub nie

można ustalić jego tożsamości. Jest to tzw. zatrzymanie procesowe

Pozbawienie wolności w postaci zatrzymania może przekształcić się w tymczasowe

aresztowanie, które może nastąpić tylko na mocy postępowania sądu ( w postępowaniu

przygotowawczym - Sąd Rejonowy). Jest to środek zapobiegawczy stosowany pod

warunkiem, że:

1. zachodzi uzasadniona obawa ucieczki lub ukrycia się oskarżonego , zwłaszcza gdy nie można ustalić jego tożsamości lub nie ma on stałego miejsca pobytu w kraju;

2. zachodzi obawa , ze będzie on nakłaniał do składania fałszywych zeznań lub w inny sposób utrudniał postępowanie;

3. oskarża się go o popełnienie zbrodni lub występku zagrożonego karą pozbawienia wolności o górnej granicy co najmniej ośmiu lat , lub gdy sąd pierwszej instancji

skazał go na mniej niż trzy lata;

docsity.com

4. gdy istnieje obawa , że oskarżony popełni przestępstwo przeciw życiu , zdrowiu , bezpieczeństwu powszechnemu ( zwłaszcza , gdy tym grozi ) art. 258.

Tymczasowego aresztowania nie stosuje się gdy inny środek zapobiegawczy jest dostateczny.

W postępowaniu przygotowawczym maksymalna długość tymczasowego aresztowania to

trzy miesiące . Na wniosek prokuratora sąd pierwszej instancji ze względu na szczególne

okoliczności może przedłużyć tymczasowe aresztowanie , ale nie więcej niż dwanaście

miesięcy. Łączny czas trwania nie może przekroczyć do momentu wydania wyroku przez sąd

pierwszej instancji dwa lata . w wyjątkowych przypadkach może przedłużyć je Sąd

Najwyższy ( art. 263 ).

Przesłanki procesowe są to strony , z których prawo karne procesowe łączy dopuszczalność

lub niedopuszczalność postępowania karnego:

pozytywne - muszą zaistnieć , aby postępowanie było dopuszczalne;

negatywne – nie mogą zaistnieć by było dopuszczalne; np. śmierć oskarżonego,

przedawnienie, zawisłość sprawy, stan rzeczy osądzonej

materialne prawne – mające swe źródło i wywołujące skutek w sferze prawa materialnego

( np. obrona konieczna );

formalne prawne - ich źródło tkwi w przepisach procesowych , a skutek występuje

bezpośrednio w sferze prawa procesowego ( np. brak wniosku o ściganie , nie podleganie

sądom polskim ) ;

względne – takie przeszkody, które mogą zostać usunięte ( np. brak wniosku o ściganie );

bezwzględne- takie przeszkody, które nigdy nie mogą zostać usunięte , zawsze

uniemożliwiające wszczęcie lub prowadzenie procesu ( śmierć oskarżonego , przedawnienie ,

abolicja );

ogólne - warunkujące proces w trybie zwyczajnym;

szczególne – warunkujące tryb szczególny procesu ( np. wniosek o ściganie )

Elementy prawa karnego

Kara – jest to środek przymusu państwowego, stosowany przez sądy polegający na

sprowadzeniu pewnej dolegliwości

- dolegliwośc ta polega na pozbawieniu sprawcy jakichś praw lub dóbr ( np wolności i związanych z nią przywilejów, czy też majątku lub pewnej jego części )

- Obecnie za podstawowy cel kary uważa się resocjalizację, reedukację przestęcy. Historycznie różnie to bywało – w starożytności celem kary był odwet, zgodnie z

zasadą talionu należało się przestępcy odpłacić złem równym czynowi przestępczemu

( oko za oko ząb za ząb ), poźniej np w średniowieczu wyłoniły się prewencyjne (

zapobiegawcze ) cele kary. Można tu wyróżnić dwa rodzaje prewencji

a) prewencję szczegółową – zapobieganie przed ponownym popełnieniem przestępstwa przez sprawcę

b) prewencję ogólną – odstraszanie innych osób od popełniania przestępstw - cele prewencyjne w pewien sposób aktualne są do dzisiaj choć obecnie kara powinna

być wymierzana zgodnie z zasadami humanitaryzmu i poszanowania godności

człowieka ( art 3 kk ogólna dyrektywa stosowania kar)

Jeśli chodzi o wymierzanie kar to KK nie określa tej kwestii w sposób sztywny lecz jedynie

ramowy. Sądy wymierzają kary wg swego uznania, co nie znaczy dowolnie. Kary

docsity.com

wymierzane są w granicach wyznaczonych przez ustawę . Sąd musi jednak wziąść pod uwagę

okoliczności takie jak społeczną szkodliwość czynu, względy prewencyjne i wychowawcze, a

także potrzeby kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Prócz tego sąd uwzględnić

musi szereg okoliczności indywidualnych sposób zachowania i sytuację sprawcy, jego

nieletniość itp

Środki karne – obok kary kodeks karny przewiduje dla ukarania przestępcy szereg instytucji

zwanych środkami karnymi. Różnica między karą a środkami karnymi sięga dawnego

podziału na kary zasadnicze i dodatkowe. Polega ona na tym, iż kara jest samodzielna

natomiast środki karne mogą być wymierzane jedynie jako dodatek do kary zasadniczej.

Rodzaje kar:

( art 33 kk )

1. pozbawienie wolności 2. ograniczenie wolności 3. grzywna 4. 25 lat pozbawienia wolności 5. dożywocie

1. Pozbawienie wolności – wymierza się ją w miesiącach i latach , co najmniej miesiąc najwyżej 15 lat. ( odrębną karą wg kk a jednak spacyficznym rodzajem pozbawienia

wolności jest 25 lat pozbawienia wolności oraz dożywocie – wymierza się w

przypadku najbardziej szkodliwych społecznie czynów określąją to odpowiednie

przepisy, kary te mogą być stosowane jeżeli przepis prawny wyraźnie je przewiduje. )

a) celem kary pozbawienia wolności jest wykształcenie u skazanego postawy charakteryzującej się poszanowaniem dla porządku prawnego, resocjalizację

skazanego i zapobieżenie powrotowi przestępcy na drogę przestępstwa

b) karę pozbawienia wolności skazani odbywają w zakładach karnych: - zakłady karne dla młodocianych - zakłady karne dla odbywających karę po raz pierwszy - zakłady karne dla recydywistów penitencjarnych - zakłady karne dla odbywających karę aresztu wojskowego klasyfikacja skazanych ( ze względu na płeć , wiek , wcześniejsze odbywanie czy też

nieodbywanie kary , stan zdrowia zarówno fizycznego jak i psychicznego, oraz stopień

demoralizacji i zagrożenia społecznego ) służyć ma zapobieżeniu pogłebieniu się

demoralizacji skazanego. Nadzór nad legalnością i prawidłowością przebiegu kary

sprawuje sędzia penitencjarny.

2. Kara ograniczenia wolności – polega na pozbawieniu skazanego niektórych praw

przysługujących człowiekowi w normalnych warunkach oraz na obarczeniu go

dodatkowymi obowiązkami

w czasie odbywania kary skazany :

- nie może bez zgody sądu zmieniać miejsca stałego pobytu - jest obowiązany do wykonywania pracy nakazanej przez sąd ( nieodpłatna

kontrolowana praca na cele społeczne w odpowienim zakładzie pracy, placówce

służby zdrowia, opieki społecznej, organizacji lub instytucji niosącej pomoc

charytatywną lub na rzecz społeczności lokalnej ) Zatrudniomym sąd może zamiast

docsity.com

wykonywania pracy nieodpłatnej , orzec potrącenie od 10 do 25 % wynagrodznia na

rzecz skarbu państwa lub na cele społeczne

- ma obowiązek udzielania wyjaśnień dotyczących przebiegu odbywania kary Karę ograniczenia wolności wymierza się w miesiącach najdłużej trwać może ona 12 m-

cy najkrócej miesiąc.

W czasie odbywania kary ograniczenia wolnośći sąd może małożyc nad skazanego nadzór

kuratora , osoby godnej zaufania bądź organizacji społecznej. ( zajmującej się pomocą

skazanym )

3. Grzywna – Grzywna jest karą pienieżną wymierzaną w stawkach dziennych w

wysokości nie mniejszej niż 10 nie większej niż 360 stawek Wysokość dziennej stawki

ustala sąd ( art 33 p 3 kk ) z tym zastrzezeniem ze stawka nie może być niższa niż 10 zł i

nie wyższa niż 2000 zł ( czyli grzywna może wynosić od 100 zł do 720 tyś zł )

Sąd nie orzeka grzywny widząc, iż sprawca nie będzie wstanie jej uiścić

Sąd może wymierzyć karę grzywny również obok kary pozbawienia wolności jeżeli

sprawca dopuścił się przestępstwa w celu uzyskania korzyści majątkowej lub takową

korzyść osiągnął.

ŚRODKI KARNE ( art 39 kk )

1. pozbawienie praw publicznych 2. zakaz zajmowania określonego stanowiska, wykonywania określonego zawodu, lub

prowadzenia określonej działalności gospodarczej

3. zakaz prowadzenia pojazdów 4. przepadek przedmiotów 5. obowiązek naprawienia szkody 6. nawiązka 7. świadczenie pieniężne 8. podanie wyroku do publicznej wiadomośći

1. Pozbawienie praw publicznych – obejmuje utratę czynnego i biernego prawa wyborczego w wyborach państwowych i samorządowych, utratę prawa do udziału w

sprawowaniu wymiru sprawiedliwości, utratę prawa do pełnienia funkcji w organach i

instytucjach państwowych i samorządowych, utratę posiadanego stopnia wojskowego

i powrót do stopnia szeregowego. Pozbawienie praw publicznych pociąga za sobą

także utratę: orderów, odznaczeń, tytułów honorowych oraz utratę do ich uzyskania w

czasie trwania niniejszej kary. Sąd może orzec pozbawienie praw publicznych w

przypadku skazania przestępcy na karę pozbawienia wolności na okres nie krótszy niż

3 lata za przestępstwo popełnione z pobudek zasługujących na szczególne potępienie

2. Zakaz zajmowania określonych stanowisk.... – sąd może orzec w przypadku kiedy sprawca popełniając czyn karalny naruszył swojego stanowiska lub zawodu, albo

okazał ze dalsze sprawowanie przez niego danego stanowiska zagraża prawnie

chronionym dobrom innych osób ( np zycie, zdrowie, mienie )

3. Zakaz prowadzenia pojazdów - Sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów w razie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Sąd ma obowiązek

wyznaczyć dany środek karny jeżeli podczas dokonywania przestępstwa sprawca był

docsity.com

nie trzeźwy , pod wpływem środków odurzających lub zbiegł z miejsca wypadku.

Zakaz moze dotyczyć wszystkich bądź tylko niektórych pojazdów.

4. Przepadek przedmiotu – Przedmioty objęte przepadkiem ( właściwie sąd może objąć przepadkiem tylko przedmioty stanowiące własność sprawcy ) przechodzą z chwilą

uprawomocnienia się wyroku na własność skarbu państwa. Przepadkiem mogą być

objęte przedmioty takie jak : narzędzia przestępstwa lub przedmioty pochodzące

bezpośrednio z niego ( chyba że podlegają zwrotowi osobie pokrzywdzonej np

obrobowanemu )

5. Obowiązek naprawienia szkody – Sąd może nałożyć obowiązek... na wniosek pokrzywdzonego lub innej osoby upranionej ( obowiązek naprawienia szkody w

części i w całości ) Środek ten stosuje się w przypadku skazania za : zabójstwo,

spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu , naruszenie czynności narządu ciała,

przestępstwo przeciwko bezbieczeństwu w komunikacji , przeciwko środowisku

mieniu bądź obrotowi gospodarczemu. Zamiast tej kary sąd może nałożyć nawiązkę

w celu zadoścuczynienia za doznaną krzywdę.

6. Nawiązka – sąd może orzec nawiązkę - za przęstępstwo przeciwko życiu i zdrowiu – na cel społeczny związany z ochroną

zdrowia

- za przestępstwo przeciwko środowisku – na cel społeczny związany z ochroną środowiska

- za przestępstwo komunikacyjne – nawiążkę na na organizacje społeczną lub instytucję, której celem statutowym jest świadczenie pomocy osobom

poszkodowanym w wypadkach komunikacyjnych

- Wysokość nawiązki może być różna w zależności od jej rodzaju nie może być jednak niższa niż 10 najniższych wynagrodzeń

7. Świadczenie pieniężne – Sąd może orzec w przypadkach przewidzianych w ustawie a w szczególności gdy odstępuje od wymierzenia kary mimo udowodnienia winy.

Świadczenie pieniężne na określony cel społeczny nie może przekroczyć trzykrotności

najmniejszego wynagrodzenia

8. Podanie wyroku do publicznej wiadomości - Chodzi tu o dodatkowe, poza ogłoszeniem wyroku na sali sądowej, które zawsze ma charakter publiczny,

poinformowanie społecznośći o skazaniu i danie w ten sposób satysfakcji

oskarżonemu. Np w sprawach o pomówienie. Może mieć ono formę ogłoszenia w

gazecie na tablicy ogłoszeń w urzędzie czy w telewizji.

PRZESTĘPSTWA

Część szczególna kodeksu karnego od artykułu 117 zawiera przepisy odnoszące się do

poszczególnych przestępstw. Są one pogrupowane na działy wg przedniotu danego

rodzaju przestępstw.

1. Przestępstwa przeciwko instytucjom państwowym i samorządowym

docsity.com

a) czynna napaść na funkcjonariusza publicznego – podczas wykonywania obowiązków służbowych lub w związku z nimi. Jest to atak przy użyciu broni

palnej noża lub niebezpiecznego narzędzia . Grozi za nią kara do 10 lat

pozbawienia wolności art 223 kk

b) Przemoc lub groźba – kto przemocą lub groźbą wpływa na urzędowe czynności organu państwowego lub samorządowego podlega karze do 3 lat

pozbawienia wolnośći

c) Znieważenie funkcjonariusza publicznego – Polega na użyciu obraźliwych słów zwrotów i gestów w stosunku do funkcjonariusza pełniącego obowiązki

słuzbowe. Za to przestępstwa sprawcy grozi kara grzywny lub pozbawienia

wolności do roku

d) Sprzedajność – ( Łapownictwo bądź łapownictwo bierne ) Łapownictwa biernego dopuszcza się funkcjonariusz publiczny przyjmując korzyść

majątkową lub osobistą w związku ze sprawowaniem funkcji publicznej (

łapuwkę można przyjąć po i przed załatwieniem sprawy )

e) Przekupstwo – ( łapownictwo czynne ) jest to jakby to samo przestępstwo co sprzedajność tylko widziane z innej strony. Przęstępstwa tego dopuszcza się

ten kto wręcza funkcjonariuszowi publicznemu łapówkę ( korzyść majątkową

lub osobistą lub obietnice takiej korzyści) Kwalifikowaną odmianą

przekupstwa jest wręczenie łapówki w zamian za naruszenie porządku

publicznego.

f) Płatna protekcja – Podejmuję się jej ten kto powołując się na wpływy w instytucji państwawej lub samorządowej podejmuje się pośrednictwa w

załatwianiu sprawy w zamian za zamian za korzyść majątkową lub osobistą

czy też obietnice takowej. Osoba taka podlega karze od 1 do 3 lat pozbawienia

wolności . ( duża szkodliwość społeczna czynu ) art 230

g) Niedopełnienie obowiązku – Podejmuje się go funkcjonariusz, który poprzez naduużycie bądź niedopełnienie swoich obowiązków działa na szkodę interesu

publicznego bądź prywatnego. ( od 6m-cy do 3 lat )

2. Przestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwości :

a) przemoc wobec sądu - kto przemocą lub groźbą wywiera wpływ na czynności urzędowe sądu podlega karze pozbawienia wolności od 3 m-cy do 5 lat

b) fałszywe zeznania – kto zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę w każdym rodzaju postępowania będąc swiadomym odpowiedzialności i złożywszy

uprzednio przysięgę podlega karze do 3 lat Przęstępstwo to może popełnić

świadek, biegły lub strona procesu. Oskarżonemu wolno kłamać i zatajać

prawdę gdyż mieści się to w prawie do jego obrony

docsity.com

c) fałszywe oskarżenie - jest to oskarżenie daneij osoby przed organem powłanym do ścigania np prokuratura , policja o dopuszczenie się przestępstwa

którego dana osoba nie popełniła. Sprawa popełnienia przestępstwa nie jest w

tym przypadku zależna od rezultatu sprawy a grozi za nią kara pozbawienia

wolności do 2 lat

d) tworzenie fałszywych dowodów – jest to przestępstwo w pewien sposób podobne do fałszywego oskarżenia. W tym przypadku oskarżają sfabrykowane

przez sprawcę dowody. Podlaga karze więzienia do lat 3

e) poplecznictwo – polega na celowym utrudnianiu bądź udaremnianiu postępowania karnego w celu by oskarzony uniknął odpowiedzialności karnej (

ukrywanie przestępcy , zacieranie śladów, odbywanie kary za skazanego ) Jeśli

poplecznictwa dopuszczają się najbliżsi przestępcy lub osoby działające w

obawie przed własną odpowiedzialnością. Sąd może odstąpić od wymierenia

kary lub orzez karę nadzwyczajnie złagodzoną.

f) Uwolnienie więźnia – za uwolnienie lub ułatwienie ucieczki więźnia grozi kara pozbawienia wolności do lat trzech. Specyficznym rodzajem uwolnienia jest

samouwolnienie grozi za nie grzywna lub kara pozbawienie wolności do lat

trzech.

3. Przestępstwa przeciwo wiarygodności dokumentów:

a) Dokument _ dokumentem jest każdy przedmiot lub zapis na komputerowym nośniku informacji, z którym związane jest określone prawo, lub który ze

względu na zawarte w nim treści stanowi dowód prawa, stosunku prawnego

lub okoliczności mającej znaczenie prawne

b) Fałszerstwo ( art 270 kk od 3mcy do 5 lat ) - podrobienie dokumnetu ( sporządzenie całkowicie nowego dokumentu) - przerobienie dokumentu ( nadanie innej treści dokumentowi autentycznemu. - Wypełnienie pustego blankietu np czeku z podpisem danej soby bez jej wiedzy. Karalne jest również posługiwanie się fałszywym dokumentem.

c) – Poświadczenie przez funkcjonariusza publicznego, lub osobę uprawnioną Poświadczenie nieprawdy do wystawienia dokumentu nieprawdy co do

okoliczności mającej znaczenie prawne . Przestępstwem jest też posługiwanie

się takim nieprawdziwym dokumentem. Za poświadczenie nieprawdy grozi

maxymalnie 8 lat wiezienia ( gdy poświadczenie wiąże się z korzyścią

materialna dla sprawcy )

d) Wyłudzenie poświadcznia nieprawdy – Do 3 lat pozbawienia wolności

e) Przestępstwo przeciwko dowodom tożsamości – zbycie własnego lub cudzego dowodu tożsamości, kradzież lub przywłaszczenie takiego dokumentu,

posługiwanie się nim lub wywóz takiego dokuementu za granice. Podlega

karze grzywny, ograniczenia wolności, pozbawienia wolności do lat dwóch.

+ znisczenie dokumentów.

docsity.com

Okolicznościami wyłączającymi odpowiedzialność karną są wszystkie te okoliczności,

które powoduje że popełniony czyn przestępczy nie pociąga za sobą wymierzenia kary.

Przyczyny

- stan psychiczny sprawcy nie pozwalający mu pojąć znaczenia popełnionego czynu, lub też uzasadnione przekonanie, iż dany występek jest nieszkodliwy i słuszny

- nietypowe szczególne okoliczności- powoduje one, że czyn w innych warunkach społecznie niebezpieczny - przestaje być szkodliwym dla społeczeństwa

Okoliczności wyłączające odpowiedzialność karną dzielą się na :

- okoliczności wyłączające winę a) błąd b) niepoczytalność - okoliczności wyłączające bezprawność czynu a) obrona konieczna b) stan wyższej konieczności c) rozkaz przełożonego d) zgoda pokrzywdzonego e) ryzyko nowatorstwa f) działanie w granicach uprawnień

okoliczności wyłączające winę:

1. Niepoczytalność:

To określony stan psychiczny, polegający na tym, że człowiek nie rozpoznaje znaczenia

swoich czynów, lub nie może kierować swoim postępowaniem. Przyczyną niepoczytalności

może być niedorozwój umysłowy, choroba psychiczna, bądź inne zakłócenia czynności

psychicznych nawet przejściowe.

Jest to choroba intelektu, bądź choroba woli: w pewnym przypadku człowiek nie rozpoznaje

znaczenia swoich czynów, nie zdaje sobie sprawy, że są złe, szkodliwe. Taka forma

niepoczytalności występuje u osób chorych psychicznie, bądź niedorozwiniętych W drugim

przypadku ze względu na zniesienie hamulców moralnych , człowiek dysponujący pełną

świadomością nie może kierować swoim postępowaniem, nie może oprzeć się pewnym

bodźcom, chociaż zdaje sobie sprawę, że popełnia czyn zabroniony. Istota niepoczytalności

polega na wadliwym działaniu świadomości i woli sprawcy. Dlatego też należy ona do

okoliczności wyłączających winę. Uniemożliwia ona przypisanie sprawcy winy, czyli

stwierdzenie, że popełnia on czyn w sposób zawiniony ( ? ) Zakłócenie prawidłowego

działania psychiki może występować z różnym natężeniem, od lekkiego upośledzenia

niektórych czynności psychicznych, aż do całkowitego wyłączenia świadomości i woli. (

dlatego obok niepoczytalności wyróżnia się poczytalność ograniczoną )

Niepoczytalność nie zwalnia od odpowiedzialności jeżeli została przez sprawcę zawiniona!!!

Ograniczona poczytalność – o o.p. mówimy wtedy, gdy zdolność człowieka do

rozpoznawania czynów i kierowania postępowaniem nie jest całkowicie wyłączona, lecz w

znacznym stopniu ograniczona. O. P. Nie wyłącza odpowiedzialności karnej człowieka, lecz

sąd biorąc ją pod uwagę, można zastosować nadzwyczajne złagodzenia kary.

Z punktu widzenia karalności nie jest ważne, czy sprawca jest niepoczytalny w trakcie

rozpoznawania sprawy, lecz jaki był jego stan psychiczny w momencie popełniania

przestępstwa.

Niepoczytalność nie dotyczy osób pijanych i zaćpanych tacy ponoszą pełną odpowiedzialność

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome