Makroekonomia - stan obecny - Notatki - Ekonomia, Notatki'z Ekonomia. University of Wroclaw
Bartek
Bartek5 March 2013

Makroekonomia - stan obecny - Notatki - Ekonomia, Notatki'z Ekonomia. University of Wroclaw

PDF (364.0 KB)
5 strona
1000+Liczba odwiedzin
Opis
Notatki dotyczące zagadnień ekonomii: makroekonomia; przedstawienie 4 nurtów współczesnej myśli makroekonomicznej, nowa szkoła klasyczna w makroekonomii.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 5
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

32. MAKROEKONOMIA – STAN OBECNY Treść: przedstawienie głównych, konkurujących ze sobą poglądów w makroekonomii oraz ich konsekwencji dla polityki gospodarczej Główne zagadnienia: problemy, w przypadku, których różnice poglądów prowadzą do znacznie odbiegających od siebie wniosków, bez względu na szczegółową postać modelu, która cechuje dane podejście ogólne Rozważania o podejściu do 4 problemów: szybkości, z jaką rynek osiąga równowagę; istnienia/nieistnienia 1 stanu równowagi; sposobu kształtowania się oczekiwań; względnego znaczenia zjawisk w krótkim i długim okresie

Przedstawienie 4 nurtów współczesnej myśli makroekonomicznej

Cel: zdefiniowanie poglądów i wskazanie miejsca, jakie zajmują w nich poszczególni teoretycy mikroekonomii 32.1: Główne obszary rozbieżności

Dlaczego ekonomiści różnią się w swych poglądach?

 różne sądy wartościujące, których nie można rozwiązać przez obserwację faktów (patrz rozdz. 1 – ekonomia pozytywna a normatywna);

 trudności w badaniach empirycznych ekonomii;

 trudności z oceną rzeczywistego sposobu działania gospodarki (sądy mogą być formułowane tylko na podstawie uporządkowanych danych historycznych);

 świat stale się zmienia (nie można dawnych wniosków i metod stosować do obecnych sytuacji);

 niejednoznaczne wnioski wynikające z niektórych badań empirycznych. Miejsca, gdzie występują rozbieżności między ekonomistami (małe rozbieżności, a wywierają ogromny wpływ na decyzje w polityce gospodarczej):

1. Równowaga rynkowa – gdy wielkość podaży, jaką pragną dostarczyć sprzedawcy, jest równa wielości popytu, jaki zgłaszają nabywcy

Różnice w poglądach o równowadze rynkowej:

Model klasyczny – założenie występowania równowagi na wszystkich rynkach (produkcja faktyczna jest równa potencjalnej; zwiększenie podaży pieniądza może wywołać wzrost cen, ale nigdy nie wywoła wzrostu produkcji; ekspansja fiskalna wypiera prywatną konsumpcję i inwestycję dopóki popyt globalny nie osiągnie poziomu właściwego dla stanu pełnego zatrudnienia)

Szkoła keynesowska – założenie, że rynki nie osiągają automatycznie stanu równowagi, dotyczy gł. rynku pracy (przy ograniczonej elastyczności płac zmniejszenie globalnego popytu na dobra i zapotrzebowanie na pracę prowadzi do spadku produkcji i zatrudnienia, ekspansywna polityka fiskalna i pieniężna może spowodować wzrost produkcji) Czy rynki osiągają stan równowagi, czy nie? Przed opublikowaniem „Ogólnej teorii” Keynesa

uważano, że osiągają (tłumaczono tym okresowe występowanie bezrobocia). Po II WŚ uznawano, że nie (wyjaśniano problemy makroekonomiczne przez odwoływanie się do modelu keynesowskiego, czyli założenie o sztywności płac). W latach 70. – znowu odwrócenie (uważano, że brak jest podstaw mikroekonomicznych do przyjęcia w makroekonomii keynesowskiego założenia o sztywności płac). Dziś jest coraz mniej osób wierzących w zdolność rynków do automatycznego osiąganie stanu równowagi.

Pogląd ważny dziś: zmiany poziomy produkcji potencjalnej mogą być znaczne, nawet w krótkim okresie. 2. Histereza – gdy ścieżka, po której w krótkim czasie porusza się gospodarka, wywiera wpływ na ostatecznie osiągany stan równowagi rynkowej (patrz rozdz. 27 – bezrobocie).

Sytuacja badana: przejściowy spadek popytu całkowitego (czyli recesja). Skutki:

 gdy początkowo część osób traci pracę, łączne zatrudnienie spada (gdy wraca wzrost popytu, mniej pracuje, więc wykorzystują walczą o podwyżki);

 w okresie recesji część bezrobotnych trwale zniechęca się do poszukiwania pracy („kultura bezrobocia” powoduje stały i trwały spadek podaży pracy);

 podczas recesji firmy mogą część majątku trwałego przeznaczyć na złom (nie będą dysponować zdolnościami wytwórczymi odpowiednimi przy ponownym wzroście popytu);

 przy niskim poziomie aktywności gospodarczej może załamać się proces wzajemnych dopasowań między przedsiębiorstwami a pracownikami (dwustronna nieopłacalność – poszukiwanie pracy/pracowników).

docsity.com

Spory o histerezę: Wierzący w nią – by walczyć z jej ujemnymi skutkami, wystarczy zapobiegać recesjom gospodarczym. Przeciwnicy – mają większy dystans do recesji, bo nie wywołują one długotrwałych skutków. 3. Kształtowanie się oczekiwań – 3 grupy oczekiwań powodujących rozbieżności między ekonomistami: Oczekiwanie egzogeniczne (zewnętrzne) – gdy ekonomiści nie doceniają wagi problemu kształtowania się oczekiwań i wszystkie uważają za wnoszone do analizy z zewnątrz. Przyczyny zmiany oczekiwań nie podlegają tu badaniu. Nie są objaśnienie w ramach modelu! Tworzą niekompletny obraz funkcjonowanie gospodarki. Oczekiwanie ekstrapolacyjne (adaptacyjne) – nadanie oczekiwaniom charakteru wewnętrznego (endogenicznego) przez założenie, że ludzie przewidują przyszłe zyski ekstrapolując (wnioskując o właściwościach całego zbioru przez zbadanie jego części) ich ewolucję w ostatnim okresie lub ekstrapolując dotychczasową inflację w celu określenia poziomu inflacji oczekiwanej w bliskiej przyszłości. Opierają się na założeniu, że przyszłość będzie przypominać niedawna przeszłość! Oczekiwania racjonalne – wyjście z założenia, że ludzie na ogół prawidłowo przewidują przyszłość (choć żyjemy w świecie ryzyka i oczekiwania rzadko się spełniają). Hipoteza tych oczekiwań głosi, że ludzie potrafią dobrze wykorzystywać informacje, którymi dysponują i nie tworzą prognoz, które dawniej okazały się być fałszywe. 4. Krótki i długi okres (różne grupy ekonomistów różnie oceniają pożądane proporcje korzyści i kosztów) Założenie 1: Im szybciej zachodzą procesy dostosowawcze prowadzące do równowagi rynkowej, tym mniej miejsca na krótkookresowe zarządzanie popytem (będziemy większą wagę przywiązywać do polityki podażowej). Założenie 2: Im silniej wierzymy w możliwość utrzymania się wysokiego bezrobocia keynesowskiego w krótkim okresie, tym bardziej będziemy przedkładać krótkookresowe korzyści powrotu do pełnego zatrudnienia. Założenie 3: Im silniej koncentrujemy się na analizie krótkiego okresu, tym bardziej dopuszczalne staje się założenie traktujące oczekiwania jako dane w krótkim czasie (i odwrotnie). Założenie 4: Im silniej wierzymy w występowanie histerezy, tym bardziej musimy się troszczyć o sytuację w okresie krótkim. Ramka 32.1: Tempo dostosowań na różnych rynkach Model makroekonomiczny = 4 rynki (dóbr, pracy, pieniądza, dewiz) + 4 zmienne (ceny dóbr, płaca nominalna, stopa procentowa, nominalny kurs walutowy)

Procesy dostosowawcze:

 najszybciej przebiegają na rynku walutowym i pieniężnym (przy płynnych kursach wymiennych);

 wolniej na rynkach dóbr (ceny dóbr nie są korygowane w codziennie, firmy same ustalają i zmieniają ceny);

 najwolniej na rynku pracy (długie negocjacje płacowe firm z pracownikami). 32.2: Nowa szkoła klasyczna w makroekonomii Oparta na 2 przesłankach: niemal natychmiastowego równoważenia rynku i racjonalnych oczekiwań.

Cechy:

 prowadzona w niej analiza jest klasyczna (założenie, że giętkość płac i cen pozwala gospodarce odzyskać równowagę przy pełnym zatrudnieniu i produkcji na poziomie potencjalnym), a zarazem nowa (założenie, ż giętkość płac i cen czyni proces ich dostosowań niemal natychmiastowym);

 polityka pieniężna i fiskalna mogą najwyżej wpłynąć na strukturę popytu globalnego na poziomie pełnego zatrudnienia;

 wielkość popytu globalnego jest wyznaczana przez położenie punktu równowagi przy pełnym zatrudnieniu;

 dostosowania płac i cen zachodzą niemal natychmiastowo (równoważenie rynku);

 faktyczna stopa bezrobocia jest zawsze równa naturalnej;

 istotna rola założenia racjonalnych oczekiwań (państwo nie może wykorzystywać polityki fiskalnej i pieniężnej do permanentnego tumanienia ludzi);

 główne założenie – tylko fakt, że pewne zmienne (np. płace nominalne) muszą być ustalane z góry, nie pozwala, aby osiągnięcie stanu pełnego zatrudnienia i produkcji równej potencjalnej było zjawiskiem ciągłym;

 państwo może tylko kontrolować poziom cen i skupiać się na polityce podażowej, zmierzającej do zwiększenia produkcji potencjalnej;

docsity.com

 restrykcyjna polityka budżetowa i pieniężna sprzyjają powstawaniu bezrobocia keynesowskiego;

 przekonanie o niemal całkowitym braku związku między gwałtownym wzrostem bezrobocia w Europie a spadkiem popytu globalnego. Teoria realnego cyklu koniunkturalnego (patrz roz. 31) – ten sam nurt.

Cecha wspólna: nacisk na prawie ciągły stan równowagi rynkowej oraz racjonalne oczekiwania. Cecha odmienna: teoria realnego cyklu koniunkturalnego jest bardziej skrajna i ogólniejsza (zaprzecza występowaniu odchyleń od potencjalnego poziomu produkcji nawet w krótkim okresie + koncentruje analizę na mikroekonomicznych podstawach decyzji między okresowych podejmowanych przez firmy, państwo, etc.). Ramka 32.2: Możliwe warianty i ograniczenia polityki gospodarczej (skorowidz terminów) Popyt globalny = popyt na produkcję krajową – suma wydatków konsumentów, wydatków inwestycyjnych przedsiębiorstw, wydatków państwa na zakup dóbr i usług oraz wartość eksportu netto. Zarządzanie (sterowanie) popytem – polityka, której celem jest stabilizacja popytu globalnego na poziomie bliskim stanu pełnego zatrudnienia. Państwo wpływa na popyt globalny bezpośrednio (przez zmiany tych składowych, na które ma wpływ, np. wydatki rządowe) lub pośrednio 9zmiany podatków wpływające na wydatki prywatne i politykę pieniężną). Produkcja potencjalna – wielkość produkcji, jaką przedsiębiorstwa są gotowe dostarczyć na rynek w warunkach pełnego zatrudnienia (zależy od poziomu zatrudnienia i wyposażenia kapitałowego). Pełne zatrudnienie – wielkość zatrudnienia zapewniająca równowagę na rynku pracy (przy płacy realnej, zapewniającej taką równowagę, bezrobocie ma tylko charakter dobrowolny). Polityka podażowa – polityka, której celem jest zwiększenie produkcji potencjalnej (obniżka podatków, reforma ruchu związkowego, subsydiowanie kosztów szkolenia zawodowego, ograniczenie zakresu interwencjonizmu państwowego, tłumienie inflacji). Histereza – pogląd, zgodnie z którym przejściowe zakłócenia w gospodarce wywierają trwały wpływ na równowagę w długim okresie. 32.3: Umiarkowani monetaryści (Głownie Milton Friedman) Monetaryści – ekonomiści hołdujący doktrynie klasycznej utrzymującej, że wzrost podaży pieniądza prowadzi w istocie do wzrostu cen, a nie do wzrostu produkcji.

Cechy:

 przekonanie, że przywracanie pełnego zatrudnienia może się nieco przeciągnąć w czasie;

 histereza jest mało istotna (bo kiedy po przejściowym szoku gospodarka powraca do stanu pełnego zatrudnienia, to jest on analogiczny do wyjściowego stanu równowagi długookresowej);

 przekonanie, że powrót do pełnego zatrudnienia trwa niedługo (2-3 lata), więc najważniejszą konsekwencją zwiększenia nominalnej podaży pieniądza jest po prostu wzrost cen);

 na krótką metę bodźce fiskalne lub pieniężne mogą spowodować zmiany w popycie globalnym, produkcji i zatrudnieniu (ale nie należy podejmować takich działań w praktyce, bo gospodarka po kilku latach i tak wróci do stanu pełnego zatrudnienia; poza tym powstaje niebezpieczeństwo, że polityka taka przyniesie skutki odwrotne od zamierzonych, jeśli celem polityki ekonomicznej nie jest zwiększanie przeciętnego poziomu produkcji i zatrudnienia, tylko szybkie amortyzowanie wstrząsów i zmniejszenie skali odchyleń od pełnego zatrudnienia);

 działania podejmowane w krótkim okresie powinny być podporządkowane celom długofalowym;

 niskie tempo wzrostu ilości pieniądza sprzyja utrzymaniu niskiej inflacji;

 bardzo znaczne ograniczenie podaży pieniądza może doprowadzić do poważnego kryzysu typu keynesowskiego (bo konieczne stanie się głębokie dostosowywanie płac i cen);

 obniżając wolniej stopę wzrostu podaży pieniądza, można złagodzić problemy wynikające z dostosowań płac i cen (więc recesja będzie mniej ostra);

 podstawową powinnością rządu jest podnoszenie poziomu produkcji potencjalnej i pełnego zatrudnienia środkami polityki podażowej oraz ograniczenie inflacji.

32.4: Umiarkowani keynesiści Keynesiści „na krótką metę” i monetaryści w analizie długookresowej.

Cechy:

 pogląd, że gospodarka ostatecznie powróci do stanu pełnego zatrudnienia, ale dostosowywanie płac i cen przebiega dość powoli, więc powrót do równowagi może nastąpić po upływie kilku lat;

 w krótkim okresie spadek globalnego popytu może spowodować silną recesję;

 ważniejszy jest krótki okres;

docsity.com

 wydłużenie recesji zmniejsza niebezpieczeństwo wystąpienia odwrotnego do zamierzonego skutku polityki stabilizacyjnej, a zarazem zwiększa potrzebę prowadzenia takiej polityki (recesje mogą być bardziej dotkliwe);

 rząd powinien ponosić odpowiedzialność za politykę stabilizacyjną w krótkim okresie;

 teza, że utrzymywanie wysokiego tempa wzrostu podaży pieniądza musi w końcu doprowadzić do inflacji, gdy tylko zostanie osiągnięte pełne zatrudnienie;

 w bardzo długim okresie trwały wzrost gospodarczy może pobudzić tylko polityka podażowa oddziałująca na zwiększenie produkcji potencjalnej. Nowi keynesiści – w latach 70. podejście keynesistów stało się niemodne (niedocenianie

znaczenia mikroekonomii + wzrost bezrobocia i inflacji)

 chcieli stworzyć mikroekonomiczne podstawy analizy keynesowskiej;

 mechanizm rynkowy nie może działać prawidłowo a zdolność rynku jest rezultatem problemów z informacją, efektów zewnętrznych oraz kosztów podejmowania decyzji i kosztów wprowadzania zmian;

 G. Mankiw, D. Romer – analiza powolnego dostosowywania się cen o płac (nawet małe ograniczenie elastyczności wielkości nominalnych może uzasadnić standardowe keynesowskie reakcje gospodarki);

 J. Stiglitz – prawie natychmiastowa reakcja cen na rynku dóbr nie tylko pomaga w przywracaniu równowagi w gospodarce, ale może nawet zaostrzyć problemy będące przedmiotem zainteresowań keynesistów;

 „nowi” zwolennicy histerezy – przesunięcie krzywej podaży może mieć trwałe następstwa (trzeba prowadzić politykę stabilizacyjną, bo zapobiega przekształcaniu się trudności krótkookresowych w długookresowe).

32.5: Skrajni (ortodoksyjni) keynesiści

Cechy:

 teza o niezdolności rynków do osiągania równowagi w krótkim okresie + przekonanie, że nawet w długim okresie rynki nie osiągają równowagi;

 bezrobocie keynesowskie może być permanentne, jeśli rząd nie podejmie interwencji w celu pobudzenia popytu globalnego;

 stymulowanie popytu globalnego przez państwo musi być skuteczne (zawsze!);

 założenie o sztywności rynku pracy (hipoteza płacy realnej – brak elastyczności płacy realnej prowadzi do nadwyżki podaży na rynku pracy);

 udowodnienie niemożliwości faktu, że obniżenie wszystkich zmiennych nominalnych spowodowałoby wzrost realnej podaży pieniądza i spadek stopy procentowej (bo: niemożliwe jest skoordynowanie zmian płac nominalnych i cen; nawet gdyby udało się doprowadzić do pewnego spadku zmiennych nominalnych, efekty mogą być znikome, jeśli gospodarka jest w stanie głębokiej recesji);

 wiara w skuteczność polityki fiskalnej w przezwyciężanie głębokich recesji;

 ułomności koordynacji (tj. efekty zewnętrzne) występują w przypadku oczekiwań i ustalania wysokości płac.

Ramka 32.5: Zestawienie porównawcze konkurencyjnych poglądów

Wyszczególnienie Nowa szkoła klasyczna

Umiarkowani monetaryści

Umiarkowani keynesiści

Skrajni keynesiści

Osiągnięcie równowagi rynkowej Oczekiwania Długi okres/krótki okres Pełne zatrudnienie

Bardzo szybkie

Racjonalne – szybkie

dostosowania

Mała różnica z racji szybkich dostosowań

Dość szybkie

Dostosowania wolniejsze

Ważniejszy długo

okres

Nigdy nie za daleko

Dość wolne

Dostosowania szybkie lub wolne

Nie lekceważą

krótkiego okresu

Może być daleko

Bardzo wolne

Dostosowania wolne

Krótki okres bardzo ważny

Może być bardzo

docsity.com

Histereza Wnioski dla polityki gospodarczej

Zawsze blisko

Nie stanowi problemu

Zarządzanie

popytem bezużyteczne;

ważna rola polityki podażowej

Nie stanowi problemu

Ważniejsza

polityka podażową; trzeba

unikać gwałtownych zmian popytu

Może być poważnym problemem

Równie ważne zarządzanie

popytem

daleko

Nie stanowi poważnego problemu

Najważniejsze jest

zarządzanie popytem

32.6: Rekapitulacja (wnioski)

 Rywalizacja poglądów w dziedzinie makroekonomii wiąże się także z odmiennym spojrzeniem na problematykę mikroekonomiczną.

 Optymistyczni ekonomiści (wierzą w automatyczne osiąganie równowagi, np. Friedman) – rynki funkcjonują zupełnie sprawnie; szermierze idei wolnego rynku; państwo powinno zwalczać monopole.

Pesymistyczni ekonomiści (nie wierzą w automatyczne osiąganie równowagi) – akcentują czynniki niepozwalające na sprawne funkcjonowanie mechanizmu rynkowego; państwo winno swoją ingerencją wspomagać funkcjonowanie rynku w interesie społecznym

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome