Modele podejmowania decyzji - Notatki - Statystyka, Notatki'z Statystyka. Opole University
Aleksy
Aleksy21 March 2013

Modele podejmowania decyzji - Notatki - Statystyka, Notatki'z Statystyka. Opole University

PDF (139.6 KB)
8 strona
434Liczba odwiedzin
Opis
W notatkach wyeksponowane są tematy z zakresu statystyki: modele podejmowania decyzji.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 8
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

MODELE PODEJMOWANIA DECYZJI TEORIE PSYCHOLOGII POLITYCZNEJ:

Model socjologiczny – lata 40 – te – zmienne socjologiczne tj. : wiek, pochodzenie,

rasa, miejsce zamieszkania decydują o tym, jak głosuje wyborca

Model społeczno – psychologiczny – model identyfikacji partyjnej – Campbell –

lata 50 – te i 60 – te – podstawą decyzji wyborczej jest identyfikacja z

ugrupowaniem, które uznajemy za swoje. Warunki socjo – demograficzne decydują o

identyfikacji, a identyfikacja decyduje o stosunku do kwestii (issues) i kandydatów.

Do czynników wpływu społecznego zalicza się rodzinę oraz znajomych.

Model marketingowy zachowań wyborczych – zakłada, że wyborca jest

konsumentem na rynku usług politycznych. Newman wyróżnia 7 obszarów, które

decydują o ostatecznym wyborze:

 Problemy i kierunki działań politycznych – zagadnienia, które kandydaci poruszają w

programie wyborczym

 Wyobrażenia społeczne – to, w jaki sposób postrzegane jest zaplecze kandydata

 Uczucia – wymiar „lubię – nie lubię” i inne emocje wywoływane przez kandydatów

 Wizerunek kandydata – to, jak jest widziany jako osoba

 Bieżące wydarzenia

 Wydarzenia osobiste – epizody w życiu kandydata, które, poddane osądowi

wyborców, mogą wpłynąć na poziom jego poparcia

 Problemy epistemiczne – np. poleganie na opinii innych osób, potencjalna otwartość

na nowości na scenie politycznej

Model racjonalnego wyborcy – decyzje podejmowane przez wyborców są racjonalne

i mają charakter ekonomiczny; informacja dotycząca teraźniejszości lub niedalekiej

przyszłości jest łatwiej przyswajalna niż informacja stara;

Pierwotny model racjonalnego wyborcy: p * z – k > 0 (prawdopodobieństwo, że mój głos coś zmieni * spodziewany zysk - koszty > 0) – rezultat nigdy nie był większy od 0, w związku z czym wprowadzono w modelu zmiany: p * z + c – k > 0 (prawdopodobieństwo, że mój głos coś zmieni * spodziewany zysk + obowiązek obywatelski – koszty > 0)Efekt pseudopewności – ludzie preferują informacje wewnętrznie spójne, umysł ludzki „woli” informacje jednoznaczne Skrypt – pewnego rodzaju opis porządkujący określoną kategorię przedmiotów i zjawisk, skrypty upraszczają. Zależą od doświadczeń i uzyskiwanych wcześniej informacji.

Skrót informacyjny – nazywany heurystyką – człowiek przyswaja tylko tyle informacji, ile potrzebuje, żeby w możliwie najkrótszym czasie wyrobić sobie zdanie Rodzaje heurystyk:  To, co było = to, co jest

 Zdanie się na opinie innych (dlatego w kampaniach często są wykorzystywane osoby

zaufania publicznego)

 Demografia => uproszczenia, uprzedzenia => kandydat młody = niedoświadczony;

kobieta = niezbyt stanowcza, itp.

 Na podstawie cech kandydata jako człowieka będzie się wnioskować o tym, jakim jest

politykiem

Głosowanie tematyczne issues – teorie te bazują na założeniu, że podstawą decyzji

wyborczych są zagadnienia czy problemy poruszane w kampanii. W ramach tych

teorii wyróżnia się:

 Przestrzenną teorię głosowania – rozpatruje nie tylko zbieżność, ale również

istotność poszczególnych wymiarów. Wyborca będzie głosować na tych, którzy w

wiarygodny sposób staną się reprezentantami poglądów wyborcy w istotnych dla

niego sprawach

 Kierunkową teorię głosowania tematycznegokażdy temat oznacza dla

wyborcy wybór pomiędzy dwoma przeciwstawnymi poglądami. Każdy temat ma

dwa istotne wymiary: wektor i intensywność. Przeciwnik – wektor ujemny,

poparcie – wektor dodatki, mała istotność – niska intensywność, duża istotność –

wysoka intensywność. Poparcie wyborcze będą miały te stanowiska, które mają

wyraźny wektor.

„Własność problemu” - issue ownership – poszczególne kwestie czy problemy są w różnym stopniu „zawłaszczane” przez ugrupowania czy kandydatów.

Głosowanie strategiczne – wyborca głosuje niezgodnie ze swoimi preferencjami po to, żeby uzyskać bardziej preferowany wynik ostateczny np. oddanie głosu na kandydata, który ma największe szanse na wygraną z kandydatem, którego się nie lubi

Metafory kampanii wyborczej: Kampania jako festyn – wyborca disco polo, nie interesuje się programem

wyborczym, zagłosuje na tego, który zrobi na nim najlepsze wrażenie, albo który po

prostu mu coś da. W kampanii nie jest ważne to, co jest istotne, ale to, co się świeci i

błyszczy.

Kampania jako wykład – wyborca pilny student, do polityki podchodzi poważnie,

najważniejszy jest dla niego program i dopóki nie przeczyta i nie porówna

programów kandydatów nie podejmie decyzji. W kampanii próbuje się stworzyć

wyczerpujący program.

Kampania jako rozmowa – wyborca partner, działa tutaj reguła wzajemności,

kandydaci powinni polubić wyborców i darzyć ich szacunkiem, aby wpłynąć na ich

decyzję

Podstawowe mechanizmy podejmowania decyzji wyborczych:  Wyborca podejmuje decyzje na podstawie najmniejszej możliwej ilości informacji

 Wyborca ocenia kandydata jako człowieka

 Jeśli wyborca stanie przed potrzebą wyrobienia sobie zdania, interpretuje wszystko

 Wyborca bierze w cudzysłów całą politykę, a zwłaszcza kampanię wyborczą

 Wyborca szuka informacji łatwych do przetworzenia – upraszcza

 Wyborca oczekuje zgodności z kandydatem w dziedzinie wartości

 Wyborca oczekuje konkretów w ważnych dla siebie dziedzinach

 Wyborca szybko generalizuje minusy, a nie plusy

 Wyborca nie zmienia gwałtownie zdania

MODELE PODEJMOWANIA DECYZJI Problem decyzyjny – podstawą jego powstania jest rozbieżność pomiędzy stanem faktycznym, a stanem pożądanym Alternatywy wyboru – z wyborem ma się do czynienia, gdy istnieją co najmniej dwie opcje wyboru Cechy alternatyw wyboru – atrybuty alternatyw – alternatywy wyboru charakteryzują się różnymi pożądanymi i niepożądanymi cechami. O faktycznym wyborze konsumenta decydują te cechy, które są dla niego istotne, ważne Rodzaje decyzji zakupowych: Decyzje refleksyjne – świadome – konsument stara się na ogół o pozyskanie

rozmaitych informacji o różnych markach , stara się jakoś ocenić i porównać te marki,

zależy mu na wyborze ewentualnie najlepszej alternatywy

Decyzje nawykowe – powtarzalne – konsument nie poświęca im wiele uwagi,

zazwyczaj konsument decyduje się na te same marki, co zwykle

Decyzje nieplanowane – impulsywne (nieco węższa kategoria decyzji) – stanowią

53% wszystkich decyzji zakupowych

Źródła poszukiwania informacji: Zewnętrzne: (Ries, „Upadek reklamy. Wzlot PR”)

 Sprzedawca (40%)

 Reklama w prasie

 Rodzina, znajomi

 Katalog

 Broszury i etykiety

 Raporty konsumenckie

 Reklama telewizyjna (1%)

Wewnętrzne:

 Pamięć

 To, co konsument wytworzył – doświadczenie, „proste” teorie

„Proste” teorie – domniemania, np. wnioskowanie o wysokiej jakości produktu na podstawie długiej gwarancji Ekonomia nabywania informacji – związana z ograniczoną pojemnością informacyjną konsumenta:  Im większy koszt pozyskania informacji, tym mniej informacji będzie konsument

poszukiwał

 Im droższy produkt, tym więcej informacji będzie konsument poszukiwał

 Im większa rozbieżność cen danej kategorii produktów, tym więcej informacji

konsument będzie poszukiwał

Wnioskowanie – na podstawie jednej cechy produktu konsument wnioskuje o jego innych cechach Prawa pamięciowe:  Prototypowość przywoływanego z pamięci egzemplarza – im bardziej produkt, jest

typowy dla danej kategorii, tym łatwiej jest wydobywany z pamięci

 Podobne marki są przypominane równocześnie

Badanie związane z zakupem sprzętu AGD – 37% konsumentów dokonała zakupu w pierwszym sklepie, który odwiedzili, 25% odwiedziło 4 i więcej sklepów zanim nie podjęli decyzji. 45% konsumentów spędziło mniej niż dwie godziny na zakupach, a 14% powyżej 9 godzin Strategie wyboru między produktami i usługami: Strategia przewagi pozytywnych cech – przewaga pozytywnych cech produktu nad

innymi decyduje o jego wyborze

Strategia koniunkcyjna – konsument określa listę wymagań, które produkt musi

spełniać, następnie sprawdza kolejne alternatywy, czy spełniają one wszystkie

kryteria. Pierwszy z produktów, który spełni wszystkie wymagania, zostanie wybrany

i pozostałe alternatywy nie będą w ogóle rozpatrywane. Strategia jest zorientowana na

wybór alternatywy satysfakcjonującej, a nie optymalnej

Strategia alternatywna – dysjunkcyjna – zorientowana na wyszukanie alternatywy

satysfakcjonującej. Opcja, gdy alternatywa spełnia choć jedno z wymagań uznanych

przez decydenta za ważne jest akceptowana np. szczególna okazja

Strategia leksykograficzna – słownikowa – najpierw porównuje się wszystkie

produkty tylko ze względu na pierwszą cechę z listy – cechę najważniejszą, następnie

te które spełniają pierwszy warunek są sprawdzane pod względem drugiego warunku

itd. aż do momentu znalezienia opcji, która nie ma konkurenta pod względem kolejnej

ważnej cechy

Strategia dominacji i pseudodominacji – w sytuacji, gdy alternatywa jest lepsza od

pozostałych pod każdym względem, alternatywa dominuje i zostaje wybrana; zasada

pozornej dominacji – kiedy konsumentowi podoba się pewien produkt ze względu na

pewne cechy, to ma on skłonność „na siłę” znajdować jego dominację, to

manipulowanie własnymi ocenami

Strategia maksymalizacji addytywnej użyteczności (MAU) – zasada kompensacji

wada produktu ze względu na jakąś jedną cechę może być zrównoważona jego

zaletami ze względu na inne cechy. Kroki strategii:

1. Określenie alternatyw wyboru

2. Określenie cech, ze względu na które alternatywy będą oceniane

3. Ocena względnej wagi różnych atrybutów np. punktami od 1 – cecha najmniej

ważna do 10 – cecha najważniejsza

4. Ocena poszczególnych alternatyw ze względu na pojedyncze cechy np. skalą

liczbową: 1 – najniższy poziom danej cechy, a 5 – najwyższy poziom danej cechy

5. Policzenie globalnej użyteczności dla każdej z alternatyw, ocena c1*waga c1 +

ocena c2* waga c2 itd.

6. Porównanie globalnych użyteczności alternatyw i wybór najlepszej (o najwyższym

wyniku)

Co decyduje o wyborze danej strategii:  Ważność decyzji – im ważniejsza decyzja, tym bardziej skomplikowana strategia

 Złożoność zadania – zwiększenie liczby alternatyw, między którymi konsument ma

dokonać wyboru, powoduje wybranie prostszej strategii

 Presja czasowa – im mniej czasu, tym stosowana strategia wyboru jest prostsza

 Wybór między produktami nieporównywalnymi – dwa sposoby podejmowania

decyzji:

 Porównanie alternatyw ze względu na abstrakcyjne cechy: użyteczność,

niezbędność, itp.

 Sprawdzenie czy dany produkt spełnia różne wymagania np. nie jest za drogi, jest

wystarczająco ładny, itp.

Przywiązanie konsumenta do marki – lojalność wobec marki – kupowanie produktów tej samej marki, zazwyczaj produktów codziennego użytku Pozytywna postawa wobec marki – przychylny stosunek do danej marki Rzekome przywiązanie do marki – kupowanie nawykowe, ale bez pozytywnej postawy wobec marki Dlaczego konsument przywiązuje się do marki:  Pozytywne osobiste doświadczenia z produktem danej marki

 Kiedy konsument ma mało czasu na zakupy łatwiej się przywiązuje

 Niechęć do wkładania dużego wysiłku w decyzję o zakupie – strategia znanej marki

 Redukcja ryzyka – kupując za każdym razem sprawdzony produkt, konsument nie

odczuwa niepewności

Kupowanie kompulsywne – kupowanie w nadmiarze, będące wynikiem niekontrolowanego pragnienia, pewne uzależnienie, patologia Przeddecyzyjne zniekształcanie ocen – udowadnianie sobie „na siłę”, że to, co mi wpadło w oko jest najlepszym wyborem Postawa zdrowa – pewna doza spontaniczności w zakupach Metody stymulowania podejmowania decyzji niezaplanowanych:  Odpowiednia atmosfera w sklepie

 Rozmieszczenie produktów w sklepie

 Wystawy sklepowe

 Promocje

MODELEPODEJMOWANIA DECYZJI Tezy Kahnemana:

1. Prymat zmian nad stanem ostatecznym – dwóch mężczyzn dostało miesięczny raport od brokera. Jeden z nich stracił milion i z 4 milionów zostało mu 3, a drugi

zyskał 0.1 miliona i posiadał 1.1 miliona. Problem dotyczył tego, kto był bardziej

zadowolony ze swojej sytuacji finansowej. Racjonalną byłaby sytuacja, w której to

ten, który posiada więcej byłby bardziej zadowolony, ale umysł ludzki jest wrażliwy

na zmiany i to wiadomości otrzymane w danej chwili miały wpływ na poziom

zadowolenia. Ten, który otrzymał korzystną wiadomość był bardziej zadowolony, niż

ten, który stracił część pieniędzy

2. Prymat średnich nad sumami – przeprowadzony eksperyment wskazał, że w

sytuacji, gdy badani byli pytani o średnią długość pokazywanych odcinków

odpowiedzi były w miarę poprawne, gdy jednak poproszono ich o podanie łącznej

długości pokazanych odcinków mieli z tym problemy. Umysł ludzki nie ma

problemów jeśli jest w stanie określić coś percepcyjnie, gdy istnieje potrzeba

dokonania jakichś obliczeń pojawiają się problemy

Heurystyki – skrótowy sposób przetwarzania informacji, są one „umysłowo” ekonomiczne, gdyż nie wymagają dużego wysiłku, ale czasem bywają zawodne:

Heurystyka dostępności - polega ona na przypisywaniu większego prawdopodobieństwa zdarzeniom, które łatwiej przywołać do świadomości i są bardziej nacechowane emocjonalnie. Przykładowo osoby, które padły ofiarą kradzieży, przeceniają wystąpienie takiego zdarzenia w przyszłości

Heurystyka reprezentatywności – polega na tym, że dokonujemy klasyfikacji czegoś

na podstawie częściowego podobieństwa do przypadku typowego,

charakterystycznego, który już znamy. Poprzez zastosowanie tej strategii np. leżącego

na ulicy człowieka częściej uznamy za pijanego niż za chorego

Heurystyka zakotwiczenia – heurystyka dostosowania - polega na tym, że

posługujemy się jakąś wartością lub liczbą w celu sformułowania odpowiedzi na

zadane nam pytanie. estymowanie pewnych wielkości na podstawie początkowo

zasugerowanego poziomu - tzw. kotwicy

Racjonalność selektywna – decyzja jest podejmowana w oparciu o aktualnie dostępne informacje, a nie wszystkie możliwe; decyzja jest podejmowana w oparciu o własne cele, standardy Techniki wspierające proces decyzji (w sytuacjach otwartych, gdy brak jest alternatyw) : Analiza morfologiczna - podejście tej metody opiera się na:

 Stworzeniu pełnej listy różnych punktów widzenia danego problemu

 Sporządzenie listy cech charakteryzujących określone wcześniej kategorie oraz

przeanalizowanie możliwie największej liczby kombinacji cech z różnych kategorii

 Wybór najbardziej obiecujących i niezwykłych koncepcji

 Ustalenie czy wybrane koncepcje są odpowiednie

Technika heurystycznego wytwarzania pomysłów – podejście tej metody opiera się

na:

 Określenie produktów wyjściowych

 Wyodrębnienie atrybutów produktów

 Łączenie atrybutów na zasadzie każdy z każdym

 Próba wymyślenia czegoś na podstawie każdej z kombinacji

Techniki wspomagające proces decyzyjny (w sytuacjach zamkniętych) – trzy generacje technik:  Sumowanie plusów i minusów

 Określenie natężenia plusów i minusów

 Natężenie plusów i minusów pomnożone przez wagę im nadaną

Proces decyzyjny: 1. Analiza informacji

2. Ocena globalna (przy uwzględnieniu intuicji)

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome