System filozoficzny i główne poglądy filozoficzno   etyczne Arystotelesa - Notatki - Filozofia , Notatki'z Filozofia. University of Gdansk
xena_90
xena_9021 March 2013

System filozoficzny i główne poglądy filozoficzno etyczne Arystotelesa - Notatki - Filozofia , Notatki'z Filozofia. University of Gdansk

PDF (109.1 KB)
4 strony
1Liczba pobrań
1000+Liczba odwiedzin
Opis
W notatkach wyeksponowane są tematy z zakresu filozofii: system filozoficzny i główne poglądy filozoficzno etyczne Arystotelesa.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 4
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

1

System filozoficzny i główne poglądy filozoficzno – etyczne

Arystotelesa ( 384 – 322 p.n.e.).

Arystoteles, jeden z dwóch, obok Platona największych filozofów greckich. Stworzył

opozycyjny do platonizmu i równie spójny idealistyczny system filozoficzny, który bardzo

silnie oddziaływał na filozofię i naukę europejską, a jego chrześcijańska odmiana zwana

tomizmem zaczęła funkcjonować od XIII wieku i jest po dziś dzień oficjalną filozofią

Kościoła Katolickiego.

Filozofia Arystotelesa obejmowała całokształt ówczesnej wiedzy: filozofię pierwszą

(metafizykę), logikę, estetykę, etykę, fizykę, biologię, psychologię, politykę. Twórca

sylogistyki i systemu logiki modalnej. Prekursor teorii definicji i rozumowania. Autor m.in.

koncepcji substancji złożonej z biernej materii i aktywnej formy, klasycznej definicji prawdy,

praw sprzeczności i wyłączonego środka, zasady złotego środka w etyce. Stanowisko

Arystotelesa jest próbą połączenia idealizmu i materializmu (hylemorfizm), realizmu

i empiryzmu, racjonalizmu i sensualizmu.

Arystoteles urodził się w roku 384 p.n.e. w greckiej kolonii Stagirus u wybrzeży

Tracji. Jego ojciec był nadwornym lekarzem macedońskiego króla Amynasa. W 367r. przybył

do Aten i wstąpił do Platońskiej Akademii. Spędził w niej 20 lat, będąc najpierw uczniem,

a potem nauczycielem i badaczem. Po śmierci Platona był naturalnym pretendentem do

objęcia pozycji rektora Akademii - jednak inni członkowie Akademii zdecydowali się wybrać

na to stanowisko siostrzeńca Platona, ze względu na dużą rozbieżność wypracowanego przez

Arystotelesa systemu filozoficznego z systemem Platona.

Arystoteles następnie pracował jako nadworny lekarz i doradca Hermeasa - władcy

kolonii Assos w Mezji - a po upadku Assos przeniósł się do Macedonii gdzie został

osobistym nauczycielem Aleksandra III Macedońskiego. W służbie tej pozostawał przez 7 lat

do przejęcia władzy przez Aleksandra, po czym wrócił do Aten. Aleksander do końca życia

regularnie wymieniał listy z Arystotelesem, często słuchając jego rad.

Arystoteles w Atenach założył własną, konkurencyjną do Akademii szkołę

filozoficzną zwaną Liceum (łac. Lyceum, gr. Lykeion), która była wspierana przez

2

Aleksandra Macedońskiego i wkrótce przyćmiła Akademię. Szkoła ta była wzorowana na

Akademii, ale miała ją prześcignąć wszechstronnością. Arystoteles zaszczepił w niej ducha

empiryzmu i uczynił instytutem badań zarówno w dziedzinie humanistycznej, jak

i przyrodniczej- studiowano tam wszystkie ówczesne nauki. Po śmierci Aleksandra, w 323

roku, Arystotelesowi groziło oskarżenie o ateizm i skazanie na śmierć, wtedy też opuścił

Ateny i przeniósł się do miasta Chalcis na wyspie Eboea, gdzie po dwóch latach zmarł.

Pozostawił po sobie wiele pism. Prace między innymi o logice, etyce, poetyce, metafizyce,

prace z zakresu nauk przyrodniczych. Świadczy to o tym, że Arystoteles był umysłem

wszechstronnym. Arystoteles odrzucił Platoński podział na świat idei oraz świat cieni,

materialnych tworów. Dla Arystotelesa materia stanowi składnik wszystkich rzeczy. Jest ona

wieczna i nie ulega zniszczeniu. Stanowi ona podłoże wszystkich rzeczy. Materia egzystuje

wraz z formą. Substancje, które nas otaczają, są jednością zarówno materii jak i formy.

System stworzony przez Arystotelesa unikał jednostronności i skrajności zarówno

doktryn materialistycznych i sensualistycznych, jak idealistycznych i racjonalistycznych. Jego

obraz świata był złożony, zawierał składniki zarówno idealne jak i materialne, a tak samo

złożone było pojęcie poznania.. System ten był kompromisem, ale dokonanym na całkowicie

oryginalnej postawie.

Jego dzieła można podzielić na trzy grupy. Pierwsza to pisma wydane przez niego

samego i przeznaczone dla szerszego ogółu, pochodzące głównie z pierwszego okresu, gdy

Arystoteles należał do Akademii. Najważniejsze z nich dialogi – Eudemos, Sofista, Polityk,

Protrepyk i O filozofii. Druga grupa to materiały naukowe treści historycznej, literackiej

i przyrodniczej będące wynikiem wspólnej pracy Arystotelesa i jego uczniów. Z tej grupy

prawie żadne dzieło nie dotrwało naszych czasów. Trzecią grupę stanowią pisma zawierające

opracowania naukowe, a przeznaczone do użytku szkoły – logiczne, przyrodnicze,

metafizyczne, praktyczne i poetyczne. W dziełach takich jak: Etyka Udajmejska, Etyka

Nikomachejska i Polityka, gdzie zawarł swoje wszystkie poglądy etyczne i polityczne, czyli

poglądy na temat cnót, dóbr, wspólnot państwowych.

By zajmować się poszczególnymi poglądami etycznymi Arystotelesa, należałoby

wyjaśnić pierwotne pojęcia występujące w jego dziełach. A mianowicie: „celem wszelkiego

dążenia jest dobro”. Dobro wg. Arystotelesa to dobro, które stanowi cel działania

powszechnego, jest celem realnym, czyli takim, które może osiągnąć człowiek. Takim

dobrem jest jedynie eudajmonia, czyli doskonałość jednostki (gr. Eudajmon – szczęśliwy).

3

Prawie wszyscy Grecy byli eudajmonistami, ale każda szkoła filozoficzna pojmowała

eudajmonię inaczej.

Dla Arystotelesa eudajmonia, osnowa szczęścia nie stanowi tylko o doznawaniu

przyjemności, (co było wbrew hedonizmowi), ale także jest to działalność godna

człowiekowi, rozumna i cnotliwa. Dlatego mówi się, że arystotelizm to „przez cnotę dążyć do

szczęścia”. Cnota jest rozumiana przez Arystotelesa jako nawyk umiejętnego działania, przy

zachowaniu zasady złotego środka, czyli zasady wskazującej drogę etycznemu postępowaniu.

Arystoteles twierdził, że aby móc osiągnąć szczęście, nie wolno popadać w skrajności.

Najlepszym wyjściem jest właśnie znalezienie pewnego kompromisu między nimi. Zbyt

skrajne czy rygorystyczne podejście do moralności oraz całkowite ignorowanie żądz

cielesnych ma zwykle fatalne rezultaty, gdyż żądze te są sposobem, w jaki ciało komunikuje

silnie zależnej od niego duszy swoje potrzeby.

Dobro i cnota wg. Arystotelesa to dążenie do udoskonalenia swojej formy, czyli

duszy, która była dla niego energią ciała, i nierozerwalną całością. Arystoteles dzielił cnoty

na: intelektualne i etyczne. Cnotami intelektualnymi były: sztuka, roztropność, inteligencja,

umiejętność i mądrość. Najwyższą cnotą intelektualna zawierającą w sobie pełnię

szczęśliwości jest mądrość. Z kolei cnoty etyczne dzieliły się na: męstwo, umiarkowanie,

roztropność i sprawiedliwość. Tu najważniejsza była roztropność, która była wskaźnikiem

w wyborze drogi do największej szczęśliwości. I dzięki tej roztropności człowiek może

odnaleźć środek. Przedmiotem etyki Arystotelesa było postępowanie człowieka.

Postępowanie człowieka jest świadomie przez człowieka ukierunkowywane i jest „sądzone”

moralnie.

Arystoteles jest także twórcą systemu etycznego, który nazywa się etyką

kontemplacyjną. System ten mówił, że najważniejszym składnikiem natury człowieka jest

rozum, którego czynnością jest dochodzenie prawdy. Życie wg takiej zasady było życiem

kontemplacyjnym, które dawało zadowolenie i spokój, co równało się szczęściu. Arystoteles

mówił, że „człowiek myślący, poszukujący jest najmilszy bogom – a taki jest

najprawdopodobniej najbardziej szczęśliwy”. W V księdze „Etyki Nikomachejskiej”

Arystoteles analizował rodzaje życia. Wykazał, że ani życie polegające na używaniu, które

wiodą głównie prostacy szukający szczęścia w rozkoszy, ani poświęcone działalności

obywatelskiej, którego celem są zaszczyty zależne nie od dostępujących ich, ale od

udzielających tychże - nie prowadzą do szczęścia. Jednak Etyka Nikomachejska była zbyt

4

doskonała, idealna, by mogła znaleźć odzwierciedlenie w rzeczywistości. Etyka

Nikomachejska zawierała w sobie definicję szczęścia. Szczęście to najwyższe dobro, do

którego dąży człowiek, a osiąga się je przez działanie duszy i życie w zgodzie z dzielnością

etyczną. To nieustanne angażowanie się w jakieś czynności, gdyż ten, który nic nie robi,

szczęścia nie osiągnie.

Etyka Arystotelesa to, więc etyka umiarkowana i etyka zdrowego rozsądku. Dlatego

też Arystoteles został nazwany kiedyś człowiekiem „Bez miary pełnym umiaru”. Etyka

proponowana nam przez Arystotelesa, jest etyką umiarkowania. Ale nie sądzę, by można było

osiągnąć szczęście kontrolując się w każdej sytuacji. Człowiek często kieruje się emocjami,

ciężko jest się tego oduczyć, o ile jest to w ogóle możliwe. Czasami potrzebny jest płacz, za

chwilę radość i śmiech.

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome