Wspólna polityka handlowa - Notatki - Politologia, Notatki'z Politologia
Moniczka
Moniczka13 June 2013

Wspólna polityka handlowa - Notatki - Politologia, Notatki'z Politologia

PDF (427.0 KB)
12 strona
881Liczba odwiedzin
Opis
Politologia: notatki z zakresu politologii opisujące wspólną politykę handlową; podstawy prawne, zakres i cele WPH.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 12
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

1

WSPÓLNA POLITYKA HANDLOWA

I. Pojęcie ogólne: Wspólna Polityka Handlowa (WPH) reguluje stosunki gospodarcze miedzy Unią Europejską a państwami trzecimi. Jej celem jest oddziaływanie na rozmiary, kierunki oraz strukturę obrotów handlowych Wspólnoty z zagranicą. Jest to zespół zagadnień należący do I filaru, leży więc w kompetencjach Wspólnoty Europejskiej. Odpowiedzialnym za tę politykę jest Dyrektoriat Główny ds. Handlu, będący częścią Komisji Europejskiej. Catherine Ashton – komisarz UE ds. Handlu – to do niej teraz należy wspólna polityka handlowa (wcześniej funkcje tą pełnił Peter Mandelson). Fragment przemowy wygłoszonej w Waszyngtonie, 18 marca 2009 r. przez Catherine Ashton: Wiele się teraz słyszy o tym, jak duże znaczenie w walce z kryzysem mają zarówno bodźce fiskalne, jak i regulacja rynków finansowych. Chociaż przyczyniają się one w dużym stopniu do ustabilizowania sytuacji i zapobieżenia jej wystąpieniu w przyszłości, trzecim, równie ważnym czynnikiem jest utrzymanie swobodnego handlu i jego rozwój. To swobodny handel jest motorem umożliwiającym wypracowanie dobrobytu koniecznego do przezwyciężenia obecnej recesji.

II. Podstawy prawne, zakres i cele WPH: Podstawowe unormowania prawne w zakresie WPH zostały zawarte w Traktacie Rzymskim (utworzenie Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej, 1957 r.). Traktat nie zdefiniował precyzyjnie wspólnej polityki handlowej, jednakże państwa założycielskie jednoznacznie zadeklarowały chęć stopniowego usuwania ograniczeń w międzynarodowej wymianie towarowej, a środkiem służącym realizacji tego celu miała być właśnie Wspólna Polityka Handlowa. Art. 113 Traktatu stanowił, że po zakończeniu okresu przejściowego, zakreślonego do końca 1969 r., WPH polegać będzie na stosowaniu przez Wspólnotę jednolitych zasad, szczególnie w odniesieniu do: zmian taryf, zawierania układów handlowych i taryfowych, na ujednoliceniu środków liberalizacyjnych, polityki eksportowej i środków podejmowanych w przypadku dumpingu lub subwencji. Państwa członkowskie zobowiązały się do koordynowania swych stosunków handlowych z krajami trzecimi w takim zakresie, by po zakończeniu okresu przejściowego Wspólnota mogła przejąć i prowadzić wspólna politykę handlu z tymi krajami. Traktat dawał państwom członkowskim także możliwość stosowania krajowych środków ochrony rynku - nawet po zakończeniu okresu przejściowego. Ustanowione w Traktacie Rzymskim podstawy prowadzenia WPH do dziś nie uległy istotnym zmianom. W lipcu 1968 roku, a wiec na półtora roku przed upływem przyjętego okresu Przejściowego, wprowadzono unię celną miedzy krajami Wspólnoty, tj. zlikwidowano cła wewnętrzne i wprowadzono wspólna taryfę celna wobec państw trzecich. Inne środki WPH, m.in. ochronę przed dumpingiem i nadmiernym subsydiowaniem oraz instrumenty dotyczące eksportu, wprowadzono z początkiem 1970 roku. Jednocześnie Wspólnota przejęła od państw członkowskich uprawnienia do wyłącznej kompetencji odnośnie zawierania umów handlowych i współpracy z państwami trzecimi. Podstawową rolę w dziedzinie tej polityki odgrywa Komisja Europejska, która przygotowuje propozycje odnośnie wdrażania polityki handlowej oraz reprezentuje wszystkie panstwa członkowskie Unii w negocjacjach handlowych z państwami trzecimi i w organizacjach międzynarodowych, a wiec także w Światowej Organizacji Handlu (WTO), która w 1995 roku zastąpiła Układ Ogólny w sprawie Ceł i Handlu (GATT), Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) i Konferencji ONZ w sprawie Handlu i Rozwoju (UNCTAD).

docsity.com

2

W efekcie wstąpienia Unii Europejskiej do WTO (1994 r.) i uwzględnienia orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości, na mocy Traktatu Nicejskiego (2000 r.) wprowadzono do art. 133 zapis mówiący, że wspólna polityka handlowa obejmuje również umowy w dziedzinie handlu usługami i handlowe aspekty własności intelektualnej w zakresie, w jakim te umowy nie wykraczają poza wewnętrzne kompetencje Wspólnoty. Umowy dotyczące handlu usługami kulturalnymi, audiowizualnymi, edukacyjnymi, socjalnymi oraz zdrowotnymi nadal wchodzą w zakres kompetencji dzielonych miedzy Wspólnotę i jej państwa członkowskie.

III.Zasada wyłączności kompetencji WE: Wspólna polityka handlowa jest dziedziną, w której Wspólnota ma kompetencję wyłączną. Oznacza to, że państwa członkowskie nie mają prawa wydawania żadnych regulacji prawnych w tej sferze, zaś wszelkie działania prawotwórcze podejmowane są przez instytucje Wspólnoty, chyba że udzielą one państwom członkowskim uprawnienia do działania w ściśle określonym zakresie.

IV. Dwa warianty Wspólnej Polityki Handlowej – polityka autonomiczna oraz traktatowa

WPH jest realizowana w dwóch wariantach: autonomicznym lub traktatowym. Polityka autonomiczna obejmuje wszystkie środki i narzędzia, które Wspólnota stosuje w stosunku do eksportu i importu, a które nie wynikają z ustaleń traktatowych. Ma ona duże znaczenie dla ochrony przed szkodami wywołanymi przez import z państw trzecich. Może ona przybierać charakter:  dyskryminacyjny - w stosunku do krajów niebedacych członkami WTO,

nieprzestrzegających zasad obowiązujących w tej organizacji lub nieobjętych klauzulą najwyższego uprzywilejowania.(np. polityka wobec Korei Północnej);

 preferencyjny - gwarantuje krajom trzecim preferencje handlowe, przekraczające swym zakresem uzgodnienia traktatowe. Aktualnie preferencje takie udzielone są 128 krajom i 22 regionom zależnym i maja głównie formę preferencji celnych.

Autonomiczna polityka handlowa opiera sie na jednostronnych regulacjach podejmowanych przez Rade – zazwyczaj w formie rozporządzenia - na wniosek Komisji Europejskiej. Dotyczą one kontyngentów ilościowych, importu dumpingowego, niedozwolonych praktyk handlowych itp. Rada podejmuje decyzje większością kwalifikowana, jednak decyzje o nieprzyjeciu propozycji Komisji wówczas musi podjąć jednogłośnie. Rada upoważnia Komisje do wydawania przepisów wykonawczych. Przewidziane jest także wydawanie aktów tymczasowych przez Komisje i ostatecznych przez Radę. Traktatowa polityka handlowa kształtowana jest na podstawie umów i porozumień międzynarodowych zawieranych przez UE z krajami trzecimi lub organizacjami międzynarodowymi. Negocjacje są prowadzone przez Komisję, która porozumiewa sie ze specjalnym komitetem („Komitet Artykułu 133”), tj. powołanym przez Rade zespołem ekspertów z państw członkowskich do oceny postępowań prowadzonych w ramach WPH. W art. 133 TWE nie przewidziano udziału Parlamentu Europejskiego w procesie zawierania umów handlowych, jednakże odpowiednie komisje parlamentarne o przebiegu negocjacji są informowane przez Komisję, a po zakonczeniu negocjacji – przez Radę. Miedzy podpisaniem a zawarciem umowy ma miejsce oficjalne powiadomienie Parlamentu Europejskiego. Przedstawiona procedura nie

docsity.com

3

wiąże innych organów Unii. Wynegocjowane i zatwierdzone przez Komisje umowy przekładane sa Radzie, która zawiera je w imieniu Wspólnoty, działając na zasadzie kwalifikowanej większości. Zawarcie umów dotyczących handlu usługami lub odnoszących sie do komercyjnych aspektów własności intelektualnej wymaga – zgodnie z postanowieniami Traktatu Nicejskiego - jednomyślności Rady.

V. Instrumenty Wspólnej Polityki Handlowej:

a)UNIA CELNA:

Wprowadzenie wspólnej zewnętrznej taryfy celnej stało się pierwszym krokiem w kierunku prowadzenia wspólnej polityki handlowej. Unia celna, jako podstawowe narzędzie tej polityki, została utworzona 1 lipca 1968 roku. Równocześnie przyjęto wspólną ujednoliconą taryfę celną, a wysokość stawek celnych ustalono na podstawie średnich arytmetycznych stawek stosowanych przez kraje członkowskie w dniu 1 stycznia 1957 r. Przy kolejnych poszerzeniach Wspólnoty nowe kraje członkowskie miały kilkuletni (najczęściej 5-letni) okres na dostosowanie swych taryf do stawek wspólnotowych Wraz z przyjęciem wspólnej taryfy celnej wszelkie działania w zakresie polityki celnej zostały przekazane na szczebel wspólnotowy. W styczniu 1988 r. wprowadzono Jednolity Dokument Administracyjny (SAD), jako podstawowy dokument celny w handlu. Wprowadzenie SAD wiązało sie z wprowadzeniem zasad jednolitego rynku i likwidacją punktów kontroli granicznej wewnątrz Wspólnoty. Od 1992 r. SAD stosowany jest tylko w odniesieniu do wymiany z państwami trzecimi. Wspólnota Taryfa Celna zawiera dwie podstawowe kolumny stawek celnych, tj. stawki konwencyjne i autonomiczne. Stawki konwencyjne stosowane sa w imporcie z krajów należących WTO lub którym została przyznana Klauzula Najwyższego Uprzywilejowania (KNU). Stawki autonomiczne stosowane są względnie rzadko wobec państw, którym Wspólnota nie przyznała Klauzuli Najwyższego Uprzywilejowania. Wysokość stawek celnych wzrasta wraz ze stopniem przetworzenia importowanego produktu, co powoduje wzrost tzw. efektywnej ochrony celnej. Sa stosowane następujące rodzaje ceł:  ze względu na kierunek ruchu towarów: eksportowe, importowe, tranzytowe  ze względu na sposób obliczania: ad valorem (stawka procentowa od wartości),

specyficzne (w zależności od liczby, objętości lub wagi), kombinowane (połączenie różnych kryteriów, np. 500 euro od sztuki samochodu + 5% podatku, jeżeli wartość samochodu przekracza określoną kwotę)

 antydumpingowe, stosowane w przypadku, gdy towary importowane do Unii są sprzedawane przez kraj eksportujący po cenach niższych od krajowych cen rynkowych lub poniżej kosztów własnych produkcji

Wspólna Taryfa Celna była ustalana przez Rade kwalifikowaną większością głosów na wniosek Komisji Europejskiej. W 2004 roku Rada wprowadziła większą przejrzystość, skuteczność i przewidywalność w stosowaniu instrumentów ochrony handlowej. Według nowych zasad środki ostateczne sa przyjmowane, jeżeli państwa członkowskie nie sprzeciwiają się zwykłą większością wnioskowi Komisji. Aktualna wersja Wspólnej Taryfy Celnej, w której uwzględniane sa wszelkie zmiany taryf celnych oraz nomenklatury jest co roku publikowana w Dzienniku Urzędowym UE. Wspólna Taryfa Celna jest oparta na zharmonizowanej nomenklaturze zgodnej z konwencją

docsity.com

4

brukselską z 1983 roku, uzupełnionej o nomenklaturę scaloną i Zintegrowaną Taryfę Celną Wspólnot Europejskich. Nomenklatura Wspólnej Taryfy Celnej jest ważnym instrumentem naliczania i ściągania opłat celnych, a jednocześnie służy opracowywaniu statystyk w handlu zagranicznym oraz stosowaniu środków polityki handlowej, rolnej, podatkowej i pieniężnej. Została nazwana „nomenklaturą scaloną” (CN, Combine Nomenclature). Równolegle do nomenklatury scalonej została utworzona Zintegrowana Taryfa Celna Wspólnot Europejskich (TARIC, Integrated Tariff of the European Communities). Jest to zinformatyzowana baza danych będąca źródłem pełnych informacji o warunkach eksportu i importu danego towaru. TARIC zawiera informacje o wysokości stawek, o preferencjach celnych, kontyngentach taryfowych, zawieszeniu stawek, stosowanych cłach anty-dumpingowych lub wyrównawczych. TARIC spełnia jedynie funkcje pomocniczą. Zintegrowana Taryfa Celna WE jest także publikowana w Dzienniku Urzędowym UE. Istotny wpływ na politykę handlowa Wspólnot wywierały porozumienia zawierane w ramach GATT. W wyniku kolejnych rund negocjacyjnych GATT wysokość wspólnotowych stawek celnych podlegała znaczącym redukcjom, na przykład, w 1961 r. i w latach 1963- 1967obniżono o 50% cła na większość towarów, w latach 1973-1979 stawki celne zmniejszono średnio o ok. 35%. Dotychczas najważniejszą rolę odegrała Runda Urugwajska (1993 r.), po której Wspólnoty musiały zrezygnować z niektórych instrumentów polityki handlowej, np. ze stosowania środków pozataryfowych w imporcie artykułów rolnych lub stosowania tzw. dobrowolnych ograniczeń eksportu, jak również zmienić zapisy Traktatu Ustanawiającego WE, co zostało dokonane w Traktacie Amsterdamskim i Traktacie Nicejskim. Zredukowano o 36% cła na towary rolne i o 37% na towary przemysłowe. Jednak najważniejsza zmiana dotyczyła rozszerzenia wspólnej polityki handlowej o handel usługami i handlowe aspekty własności intelektualnej, z wyłączeniem tych dziedzin, które wykraczają poza kompetencje Wspólnoty i z tego powodu nie przewiduje sie harmonizacji przepisów na szczeblu wspólnotowym. Zgodnie z postanowieniami Rundy Urugwajskiej polityka handlowa krajów członków o największym udziale w handlu światowym poddawana jest ocenie na forum Organu ds. Przeglądów Polityki Handlowej. W wyniku oceny, której polityka handlowa Unii zastała poddana w 1997 r., sformułowano kilka zarzutów, dotyczących przede wszystkim:  stosowania wysokich ceł na grupy towarów rolnych i część towarów przemysłowych, tzw.

towarów wrażliwych  prowadzenia na szeroką skalę postępowań antydumpingowych  niskiej dostępności zamówień publicznych dla firm z krajów trzecich  wysokiego poziomu pomocy ze środków publicznych i mało przejrzystych systemów

udzielania tej pomocy  tworzenia dodatkowych barier w handlu przez dyrektywy wspólnotowe związane ze

standardami i normami  zmian w Generalnym Systemie Preferencji Celnych

W ramach pomocy udzielanej - w myśl hasła ”Rozwój poprzez handel” - przez Unie Europejska krajom rozwijającym sie i najmniej rozwiniętym Unia stosuje wobec tych krajów Generalny System Preferencji Celnych (GSP), który został stworzony w 1968r. GSP jako instrument polityki handlowej ma charakter autonomiczny, a preferencje celne w ramach tego środka nie są wzajemne.

docsity.com

5

Lista beneficjentów systemu GSP obejmuje obecnie 179 krajów, spośród których 49 uważanych jest za najbiedniejsze na świecie. System GSP przewiduje weryfikacje listy krajów objętych tym instrumentem poprzez usunięcie danego obszaru celnego z listy beneficjentów, co może nastąpić, gdy to państwo osiągnie określony poziom eksportu towarów przemysłowych lub rozwoju gospodarczego, mierzony wartością PKB na głowę mieszkańca. Kraj ten musi spełniać jeden z powyższych warunków przez kolejne 3 lata. Unijny system GSP przyznaje produktom importowanym z krajów najmniej rozwiniętych bezcłowy dostęp do rynków UE dla wszystkich towarów z wyjątkiem broni, amunicji, bananów, cukru i ryżu. Natomiast dla wszystkich pozostałych krajów przewiduje obniżki stawek celnych, opierając sie na tzw. wrażliwości produktów oraz szczegółowych porozumieniach w ramach GSP. Specjalnymi obniżkami stawek celnych objęte sa kraje, które przestrzegają przepisów dotyczących prawa pracy zdefiniowanych przez konwencje Międzynarodowej Organizacji Pracy lub stosują się do zaleceń w zakresie ochrony środowiska oraz zwalczają produkcje i przemyt narkotyków. Ponadto, na liście krajów objętych preferencjami celnymi, zaznaczono szereg ograniczeń sektorowych, tzn. wskazano odnośnie danego kraju sektory, w których wytwarzane produkty są wyłączone z systemu GSP. W unijnym GSP przewidziano także możliwość zastosowania typowej klauzuli ochronnej w handlu lub tzw. klauzuli wycofania preferencji wobec państwa, które stosuje nieuczciwe praktyki, np. niewolnictwo, pranie brudnych pieniędzy, nieefektywna kontrole przemytu narkotyków, naruszenie konwencji międzynarodowych. Obecnie, w wyniku zastosowania klauzuli wycofania preferencji, z systemu GSP nie korzysta Myanmar (Birma). W 2004 roku Komisja zaproponowała nowe wytyczne na lata 2006–2008 w sprawie systemu ogólnych preferencji taryfowych (GSP), zmierzające do zwiększenia skuteczności, w szczególności poprzez uproszczenie systemu, wieloletnia stabilizacje oraz wzmocnienie współpracy regionalnej miedzy państwami rozwijającymi się. Komisja zaproponowała również wprowadzenie systemu dodatkowych koncesji (tzw. GSP+) w celu promocji wszystkich form trwałego rozwoju demokratycznego, społecznego i w dziedzinie środowiska. b) Ochrona rynku UE Aby chronić własny rynek, Unia Europejska może stosować różne środki tzw. protekcji uwarunkowanej, czyli dopuszczalnej przy spełnieniu określonej przesłanki, np. nastąpi wyrządzenie szkody krajowemu przemysłowi lub groźba jej wyrządzenia. Do środków takiej protekcji o charakterze defensywnym zaliczane sa: postępowania antydumpingowe stosowane wówczas, gdy zagraniczny producent sprzedaje na obszarze UE towar poniżej porównywalnej ceny podobnego towaru na swoim rynku krajowym lub poniżej kosztów produkcji. Komisja wszczyna postępowanie antydumpingowe z własnej inicjatywy lub na wniosek przemysłu Wspólnoty (wszyscy producenci podobnego produktu reprezentujący co najmniej 25% całkowitej produkcji tego produktu; wniosek musi zyskać poparcie producentów reprezentujących co najmniej 50% produkcji). W pewnych przypadkach cło antydumpingowe może zostać zastąpione tzw. zobowiązaniem cenowym do przestrzegania przez eksportera minimalnego poziomu cen eksportowych. Złamanie zobowiązania powoduje natychmiastowe nałożenie cła antydumpingowego. Cła antydumpingowe i zobowiązania cenowe ustalane sa na 5 lat i w wyniku postępowania weryfikacyjnego mogą być przedłużone o kolejne 5 lat. Od decyzji Komisji i Rady przysługują odwołania na drodze administracyjnej (Komisja) lub sadowej (Sad Pierwszej Instancji i ETS). postępowania antysubwencyjne stosowane wówczas, gdy rząd lub instytucja publiczna kraju eksportera (kraju pochodzenia) bezpośrednio lub pośrednio udziela eksporterowi subsydiów do produkcji, eksportu lub przewozu.

docsity.com

6

Do subsydiów zalicza sie m.in.: dotacje, pożyczki na warunkach preferencyjnych, gwarancje kredytowe, zwolnienia z podatków. Środki odwetowe mogą być podejmowane tylko w stosunku do tzw. subsydiów specyficznych. Komisja wszczyna postępowanie na wniosek producentów W wyniku postępowania antysubwencyjnego Komisja lub Rada nakładają tzw. środki wyrównawcze (cła tymczasowe, zobowiązania cenowe, cła wyrównawcze). postępowania ochronne przed nadmiernym importem stosowane wówczas, gdy towar jest importowany na obszar UE w tak zwiększonych ilościach i/lub na takich warunkach, że może to wyrządzić poważną szkodę producentom Wspólnoty lub grozić jej wyrządzeniem. Do środków ochronnych zalicza sie: ograniczenie okresu ważności dokumentów importowych, zmianę zasad importu kwestionowanego towaru, kontyngenty. Skargę przeciwko nadmiernemu importowi wnoszą państwa członkowskie. W krytycznych sytuacjach można również zastosować tymczasowy środek ochronny w postaci podwyższonego cła na maksimum 200 dni lub środek nadzoru nad importem. O stosowaniu środków ochronnych decyduje Komisja lub Rada na wniosek Komisji. Instrumentem polityki handlowej Wspólnoty chroniącym rynek wewnętrzny jest też przeciwdziałanie barierom w handlu niezgodnym z porozumieniami międzynarodowymi. Umożliwia ono wsparcie przemysłu UE w wypadku stwierdzenia stosowania wobecproducentów unijnych niezgodnych z porozumieniami międzynarodowymi barier w dostępiedo rynków państw trzecich. Decyzje o zastosowaniu odpowiednich środków podejmuje Rada na wniosek Komisji.

c)Embargo handlowe Szczególnym środkiem jest embargo handlowe, które ma charakter handlowo – polityczny i stanowi sankcje polityczna wobec państwa trzeciego. Celem embarga jest zmuszenie danego państwa do zmiany jego zachowań sprzecznych z prawem międzynarodowym poprzez zastosowanie instrumentów polityki handlowej. Decyzja w sprawie nałożenia embarga jest podejmowana jednomyślnie przez Rade na wniosek Komisji. Za szkody majątkowe podmiotów uczestniczących w wymianie międzynarodowej, zaistniałe wskutek stosowania sankcji gospodarczych, ani Unia, ani jej państwa członkowskie nie ponoszą odpowiedzialności odszkodowawczej

VI. Od GATT do WTO:

Układ Ogólny w sprawie Taryf Celnych i Handlu (ang. General Agreement on Tariffs and Trade, GATT) - to podpisane w Genewie dnia 30 października 1947 porozumienie dotyczące polityki handlowej. Układ Ogólny GATT wszedł w życie 1 stycznia 1948 roku. Z założenia miało być jedynie tymczasowym układem poprzedzającym powstanie ITO (Międzynarodowej Organizacji Handlowej). Jednakże brak zgody między państwami nie pozwalający na wejście w życie statusu ITO, przedłużył obowiązywanie układu GATT do 31 grudnia 1994. Podstawowym zadaniem GATT była liberalizacja handlu międzynarodowego (kontrola, usuwanie przeszkód stojących na drodze rozwoju współpracy, koncyliacja). Swoje funkcje GATT spełniał przede wszystkim poprzez organizowanie tzw. rund negocjacyjnych. Kluczowymi zasadami, jakimi starali się kierować członkowie GATT, były:  zasada niedyskryminacji i równego traktowania;  stosowanie tzw. klauzuli najwyższego uprzywilejowania (każde państwo jest traktowane

tak samo; jeśli udzielamy uprzywilejowania jednemu państwu to ten przywilej jest rozprzestrzeniany na inne kraje zrzeszone; wyjątkiem są strefy wolnego handlu i unie celne) i klauzuli narodowej (traktowanie na równi towarów importowanych do kraju z

docsity.com

7

towarami krajowymi; wyjątkiem może być sytuacja kiedy państwo chce ochronić bilans płatniczy, zdrowie swoich obywateli i ich bezpieczeństwo;

 zasada wzajemności;  zasada możliwości interwencji handlowej (za jedyny instrument interwencyjny zostały

uznane cła). Światowa Organizacja Handlu (ang. World Trade Organization (WTO)) – organizacja międzynarodowa z siedzibą w Genewie. WTO stanowi kontynuację GATT, została powołana w 1994 w Marrakeszu (Maroko), w ramach tzw. rundy urugwajskiej GATT. Światowa Organizacja Handlu rozpoczęła działalność w roku 1995, a jej siedzibą jest Genewa. Polska była jednym z państw założycielskich – stosowne porozumienie ratyfikowała w roku 1995. Głównym zadaniem Światowej Organizacji Handlu jest liberalizacja międzynarodowego handlu dobrami i usługami, prowadzenie polityki inwestycyjnej wspierającej handel, rozstrzyganie sporów dotyczących wymiany handlowej, przestrzegania praw własności intelektualnej. Kraje przystępujące do WTO zobowiązane są do dostosowania wewnętrznego ustawodawstwa do norm Światowej Organizacji Handlu oraz udzielania koncesji handlowych podmiotom zagranicznym. Przewodniczącym WTO jest Pascal Lamy. Organizacja, według stanu na lipiec 2008 roku, liczy 153 członków. Ostatnim państwem przyjętym w szeregi organizacji jest Republika Zielonego Przylądka.

VII. HANDEL Z KRAJAMI SPOZA UNII EUROPEJSKIEJ (KRAJAMI TRZECIMI) – IMPORT

TOWARY PRZEMYSŁOWE: W przypadku artykułów przemysłowych większość importu odbywa się na warunkach bezcłowychze względu na rozbudowany system preferencji (udzielanych partnerom handlowym jednostronnie, dwustronnie, czy też w ramach porozumień wielostronnych) oraz system zawieszeń celnych. W 2009 r. ograniczenia ilościowe importu (kontyngenty) obowiązują jedynie w przywozie tekstyliów i odzieży z Białorusi (kontyngent ilościowy, limity na uszlachetnianie bierne), Korei Płn. (kontyngent ilościowy), Uzbekistanu (nadzór licencyjny) oraz wyrobów ze stali z Rosji i Kazachstanu, wyroby stalowe podlegają ponadto nadzorowi importu opartemu na systemie single-checking (ze wszystkich kierunków importu z wyjątkiem Rosji i Kazachstnu). Import towarów przemysłowych jest w znacznie większym stopniu zliberalizowany niż import towarów rolnych.Obuwie Od 1 stycznia 2005 r. import tych towarów odbywa się bez ograniczeń ilościowych. Ceramika Od 1 stycznia 2005 r. import tych towarów odbywa się bez ograniczeń ilościowych. Tekstylia i odzież Z dniem 1 stycznia 2005 r. zniesiono kontyngenty na import wyrobów tekstylnych i odzieżowych stosowanych przez UE wobec niektórych członków WTO. Drewno Przywóz drewna do Wspólnoty Europejskiej odbywa się w ramach planu działania UE w zakresie egzekwowania prawa, zarządzania i handlu w dziedzinie leśnictwa (Forest Law Enforcement, Governance and Trade - FLEGT). TOWARY ROLNE: Rynek towarów rolnych chroniony jest systemem regulacji pozacelnych, określających wymagania wobec produktów rolnych wprowadzanych na rynek unijny. Regulacje pozataryfowe - Owoce i warzywa:

docsity.com

8

Unia stosuje wiele mechanizmów regulujących wspólny rynek owoców i warzyw. W imporcie z krajów trzecich są to mechanizmy w ramachimportu niepreferencyjnego oraz kontyngentu. Obowiązują stawki celne zgodne z Wspólną Taryfą Celną. Przed nadmiernym importem owoców i warzyw z państw trzecich, rynek unijny chroniony jest systemem cenminimalnychicen wejścia. Import owoców z państw trzecich poniżej ceny minimalnej skutkuje zwiększeniem należności celnych (różnica pomiędzy ceną minimalną a ceną deklarowaną przez importera). System cen minimalnych dotyczy głównie owoców i stosowany jest w zależności od sytuacji na rynku. W funkcjonującym systemie cen wejścia, stawki celne, naliczane są wg. określanych w rozporządzeniach standartowych wielkości w przywozie (dla poszczególnych towarów) do wyliczania ceny wejścia. W określonych przypadkach mogą być nałożone dodatkowe opłaty celne (klauzula SGG - Specjal Safeguard). Unia stosuje rozbudowany system regulujący rynek owoców i warzyw dotyczący generalnie - jakości produktów na rynku.Dla większości owoców i warzyw określone są normy handlowe ustalające minimalne wymagania jakościowe (dla klas ekstra, I i II), oraz wymagania dotyczące opakowania i oznakowania produktów.

Pozwolenia przywozu - wydawane są przez właściwe instytucje w państwach członkowskich. W Polsce instytucją taką jest Agencja Rynku Rolnego, która jest odpowiedzialna za administrowanie obrotem z zagranicą towarami rolnymi, zgodnie z zasadami prawodawstwa Unii Europejskiej. ARR: www.arr.gov.plObowiązek posiadania pozwolenia przywozu może dotyczyć “ towarów wrażliwych”: m.in.: konserwowanych grzybów, przetworzonych owoców cytrusowych ,suszonych winogron, przetworów z wiśni, czereśni i brzoskwiń oraz koncentratu pomidorowego i przetworów ze szparagów. Grupy towarów rolnych podlegających obowiązkowi uzyskania pozwolenia na import:

 Czosnek  Banany  Grzyby zakonserwowane  Zboża i ryż Cukier Oleje i tłuszcze Mleko i produkty mleczne Wołowina i cielęcina  Mięso baranie i kozie Wieprzowina  Mięso drobiowe  Jaja  Nasiona  Wino  Owoce i warzywa Przetwory owocowe i warzywne Alkohol Len i konopie

Kontyngenty taryfowe (tariff quotas) Unia Europejska stosuje kontyngenty taryfowe na import wielu produktów rolnych. Kontyngenty takie nie ograniczają importu (nie stwarzają ograniczeń importowych), ale wprowadzają możliwość zakupu określonej ilości towaru za granicą przy niższej, od ogólnie stosowanej, stawce celnej.

docsity.com

9

Kontyngenty taryfowe ustanawiane są tylko w ujęciu ilościowym. Obejmują one surowce, półprodukty i komponenty. Przeglądy wykorzystania kontyngentów taryfowych dokonywane są regularnie i na ich bazie wprowadzane są odpowiednie zmiany.

VIII. HANDEL Z KRAJAMI SPOZA UNII EUROPEJSKIEJ (KRAJAMI TRZECIMI) – EKSPORT:

Zgodnie z regułą swobodnego eksportu Wspólnota nie stosuje barier ilościowych w wywozie towarów poza obszar UE. Tylko w wyjątkowych, określonych sytuacjach, ustanawiane są ograniczenia wywozu, które mogą przyjmować formę:  zakazu eksportu,  pozwoleń wywozu (authorisations) i licencji wywozowych,  nadzoru statystycznego przedsiębiorcy (w tym również przewoźnicy, spedytorzy lub

agenci celni), posiadający świadectwa

IX. Stosunki handlowe UE z państwami trzecimi: Do najważniejszych partnerów handlowych Unii Europejskiej należą przede wszystkim wysoko rozwinięte gospodarczo państwa: USA, Chiny, Japonia, Korea Południowa. UE zajmuje czołową pozycję w światowej wymianie handlowej. Historyczna umowa o wolnym handlu pomiędzy UE a Koreą Pd. : Na kilka tygodni przed końcem kadencji pani Catherine Ashton - komisarz ds. handlu - może pochwalić się ogromnym sukcesem na swoim koncie, gdyż udało się jej parafować umowę o wolnym handlu z Republiką Korei Południowej. Chociaż dokument nie został jeszcze podpisany (musi zostać jeszcze zatwierdzony przez Radę UE i Parlament Europejski) już teraz możemy powiedzieć, że jest to największa negocjowana umowa w historii kontaktów Unii Europejskiej z krajami trzecimi. Jest to również wielka szansa na zwiększenie wymiany handlowej pomiędzy Koreą a UE. 20.10.2009 – portal moje opnie.pl Korea jako partner handlowy UE i Polski: Korea Południowa jest czwartym pozaeuropejskim partnerem handlowym dla krajów Unii Europejskiej. Unia z kolei jest drugim największym odbiorcą koreańskiego eksportu. W ciągu ostatnich pięciu lat bilateralna wymiana handlowa wzrastała w średnim tempie 7,5% by w 2008 roku osiągnąć wartość 65 miliardów euro. Od 1962 roku Unia Europejska jest również największym inwestorem na koreańskim rynku (w 2006 roku miała udział w 46 % inwestycji).  W ramach Unii Europejskiej Korea największe obroty gospodarcze notuje z Niemcami

(25,3 mld USD). Kolejnymi partnerami są „Holandia (9,6 mld USD), Wielka Brytania (9,5 mld USD), Francja (8,4 mld USD) i Włochy (7,6 mld USD)”. Polska – obok Słowacji i Holandii – notuje największy deficyt w handlu z Koreą.

Dwustronne stosunki handlowe Unii z innymi państwami są regulowane ogólnymi przepisami Światowej Organizacji Handlu w zakresie klauzuli najwyższego uprzywilejowania. Pewnym wyjątkiem jest Kanada, z którą Unia Europejska podpisała w 1976 roku Umowę ramową w sprawie współpracy handlowej i gospodarczej. Współpraca handlowa UE z USA, choć oparta o zasady KNU, została uściślona w ramach tzw. współpracy transatlantyckiej, zapoczątkowanej Deklaracją Transatlantycką z 1990 roku i potwierdzonej przyjętymi w 1995 roku: Nową agendą transatlantycką oraz Wspólnym programem działania. Dokumenty te w kwestiach gospodarczych uzupełnione zostały, z inicjatywy Unii, w maju 1998 roku Transatlantyckim partnerstwem gospodarczym, które obejmuje ograniczanie barier technicznych w handlu bilateralnym (gospodarki USA i UE stanowią łącznie ponad połowę gospodarki światowej), a także liberalizacje handlu

docsity.com

10

wielostronnego oraz współdziałanie podczas wielostronnych negocjacji prowadzonych przez Światowa Organizacje Handlu. Od tego czasu pojawiające sie konflikty handlowe pomiędzy USA a UE dotyczą zazwyczaj tylko małego fragmentu wzajemnych stosunków i niemal zawsze skupiają się na sektorze agrarnym. Stosunki handlowe z państwami EFTA W skład Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) wchodzą obecnie cztery państwa: Islandia, Liechtenstein, Norwegia i Szwajcaria. Trzy pierwsze z tych państw wraz z państwami członkowskimi UE tworzą od 1 stycznia 1994 r. Europejski Obszar Gospodarczy (EOG, EEA). Na obszarze EOG obowiązuje większość zasad funkcjonowania wspólnotowego rynku wewnętrznego, w tym: swobodny przepływ towarów (z wyłączeniem artykułów rolnych i rybołówstwa), usług, osób i kapitału. Układ o EOG nie przewiduje ujednolicenia taryfy celnej oraz prowadzenia wspólnej polityki handlowej, choć w praktyce Państwa EFTA zawierają z państwami trzecimi umowy handlowe zbliżone do umów zawieranych przez Wspólnotę. Szwajcaria nie zdecydowała się na wejście do EOG, a jej stosunki handlowe z Unią reguluje umowa w sprawie strefy wolnego handlu artykułami przemysłowymi z 1972 roku oraz kilka umów z 1999 roku, które weszły w życie w 2002 roku, regulujących m.in. kwestie swobodnego przepływu osób, handlu produktami spożywczymi, transportu drogowego, kolejowego oraz lotniczego. Stosunki handlowe z państwami Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP) Od samego początku swojego istnienia Wspólnota Europejska utrzymywała szczególne stosunki z byłymi koloniami i terytoriami zamorskimi niektórych państw członkowskich. Państwa strefy AKP zostały stowarzyszone ze Wspólnotami najpierw (jeszcze jako terytoria zależne) na mocy Traktatu o utworzeniu EWG z 1957 roku, a następnie – już jako niezależne państwa – na podstawie kolejnych konwencji wielostronnych. Obecne stosunki UE z państwami AKP reguluje zawarte na 20 lat porozumienie o partnerstwie z czerwca 2000 r. Ponadto do najsłabiej rozwiniętych krajów AKP adresowana jest unijna inicjatywa Wszystko oprócz broni, mająca na celu ułatwić eksporterom z tych państw dostęp do rynku wewnętrznego UE. Stosunki handlowe z państwami basenu Morza Śródziemnego Z państwami śródziemnomorskimi Unia Europejska utrzymuje preferencyjne stosunki handlowe, których podstawy zostały wypracowane w latach 70., gdy Wspólnota zawarła z państwami regionu umowy o współpracy przemysłowej, handlowej, technicznej, finansowej i socjalnej, a w przypadku Izraela także umowę, która przewidywała utworzenie strefy wolnego handlu artykułami przemysłowymi. Obecnie polityka śródziemnomorska UE opiera się o tzw. deklarację barcelońską podpisaną w 1995 roku przez państwa UE oraz 12 państw basenu Morza Śródziemnego. Deklaracja przewiduje powstanie regionu śródziemnomorskiego, stabilnego pod względem politycznym i ekonomicznym, oraz utworzenie do 2010 roku strefy wolnego handlu wyrobami przemysłowymi pomiędzy UE a państwami regionu. Wszystkie państwa regionu, z wyjątkiem Syrii, zawarły już umowy stowarzyszeniowe z UE, mające umożliwić realizacje celów deklaracji barcelońskiej. Stosunki handlowe z państwami bałkańskimi Strategia UE wobec państw bałkańskich (Albania, Bośnia i Hercegowina, Chorwacja, Macedonia, Serbia i Czarnogóra) została określona w 1999 roku.

docsity.com

11

Wcześniej państwa tego regionu, z wyjątkiem byłej Jugosławii, korzystały z preferencji handlowych w ramach systemu GSP. Strategia UE zakłada zbliżenie, łącznie z przyszłym członkostwem, tych państw do Wspólnoty w oparciu o proces, którego zasadnicza częścią są porozumienia o stabilizacji i stowarzyszeniu, przewidujące tworzenie stref wolnego handlu pomiędzy tymi państwami a UE. Stosunki handlowe z państwami Europy Wschodniej i Azji Środkowej Stosunki handlowe utrzymywane przez Unie Europejska z państwami Wspólnoty Niepodległych Państw mają charakter niepreferencyjny i są oparte o KNU. W połowie lat 90. Unia podpisała umowy o partnerstwie i współpracy z Armenią, Azerbejdżanem, Gruzją, Kazachstanem, Kirgistanem, Mołdawią, Rosją, Ukrainą i Uzbekistanem. Z Białorusią, Tadżykistanem i Turkmenistanem Unie łączą umowy w sprawie handlu i współpracy, zawarte jeszcze przez ZSRR w 1989 roku. Z poszczególnymi Państwami WNP Unia podpisała także umowy sektorowe, dotyczące tekstyliów, wyrobów stalowych i materiałów nuklearnych.. Stosunki handlowe z Mongolią reguluje umowa w sprawie handlu i współpracy z 1992 roku. Stosunki handlowe z innymi Państwami azjatyckimi W polityce handlowej UE wobec państw azjatyckich należy wyróżnić dwa ugrupowania integracyjne: Stowarzyszenie Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN),obejmujące Filipiny, Indonezję, Kambodżę, Laos, Malezje, Myanmar(Birmę), Singapur, Sułtanat Brunei, Tajlandie i Wietnam. Rade Współpracy Zatoki Perskiej (GCC), obejmującą Arabię Saudyjską, Bahrajn, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Katar, Kuwejt i Oman. Ponadto UE zawarła umowy bilateralne z: Chinami, które Unia przez wiele lat traktowała w swojej polityce handlowej w sposób dyskryminacyjny ze względu na nierynkowy charakter tamtejszej gospodarki (do 2001 roku Chiny nie należały do WTO, a wiec nie były chronione m.in. przez KNU). Stosunki handlowe UE z Chinami opierają sie nadal na Umowie w sprawie handlu i współpracy gospodarczej podpisanej w 1985 r. i uzupełnionej w 1994 i 2000 roku. Ponadto we wzajemnych relacjach obowiązuje kilka umów pośrednio dotyczących kwestii handlowych (umowa w sprawie transportu morskiego, umowa w sprawie współpracy naukowo-technologicznej, umowa regulująca współprace w zakresie energii nuklearnej). Koreą, z która współpraca handlowa regulowana jest Porozumieniem ramowym w sprawie handlu i współpracy z 1996 roku i obowiązującego od 1 kwietnia 2001 roku. Indiami, z którymi współpraca handlowa opiera sie na obejmującej również problematykę współpracy handlowej i gospodarczej Umowie o współpracy z 1993 roku. Stosunki handlowe z państwami Ameryki Południowej i Środkowej Stosunki handlowe UE z państwami członkowskimi Wspólnego Rynku Południa (Mercosur), obejmującego Argentynę, Brazylię, Paragwaj i Urugwaj, regulowane są Międzyregionalnym porozumieniem ramowym o współpracy, podpisanym w 1995 roku. Od 1999 roku negocjowane jest porozumienie w sprawie stowarzyszenia Mercosur z UE i utworzenia strefy wolnego handlu. Współpraca handlowa z państwami członkowskimi Wspólnoty Andyjskiej: Boliwią,

docsity.com

12

Ekwadorem, Kolumbią, Peru i Wenezuelą regulowana jest ramową umową o współpracy z 1993 roku, obowiązującą od 1998 roku. Z państwami Ameryki Środkowej: Gwatemalą, Hondurasem, Kostaryką, Nikaraguą, Panamą i Salwadorem współpraca handlowa Unii opiera się o ramową umowę o współpracy z 1993 roku. W grudniu 2003 roku została podpisana nowa umowa w sprawie dialogu politycznego i współpracy UE z państwami Ameryki Środkowej. W wymianie handlowej z Chile obowiązywały dwie ramowe umowy o współpracy (z 1990 i 1996 roku), a od 1 lutego 2003 roku stosunki w tej dziedzinie są uregulowane zapisami stanowiącymi część umowy stowarzyszeniowej pomiędzy UE i Chile, zawartej w grudniu 2002 roku. Podstawę stosunków handlowych UE z Meksykiem stanowi, obowiązującą od października 2000 roku, Umowa w sprawie partnerstwa gospodarczego, politycznego współdziałania i współpracy oraz Umowa w sprawie wolnego handlu towarami, ważna od lipca 2000 roku, wraz z jej późniejszym uzupełnieniem dotyczącym handlu usługami, inwestycji oraz ochrony własności intelektualnej.

X. HANDEL ZAGRANICZNY POLSKI A UE Na państwa unijne przypada ponad 40% światowego eksportu. 75% małych i średnich firm unijnych prowadzi handel lub kooperację międzynarodową. Udział Polski w światowym eksporcie wynosi zaledwie 1,3 %. Poziom wydajności polskich firm jest niższy od unijnego od 2,5 - 4 razy. 60% importu i 70% eksportu Polski przypada na UE. Pomimo, że w ostatnich 6 latach handel zagraniczny Polski podwoił się, przytoczone powyżej proporcje pozostają niezmienne. Polska jest czwartym rynkiem eksportowym Unii Europejskiej. Unia Europejska, a szczególnie Niemcy, są pierwszym partnerem handlowym Polski. Powyższe dane świadczą o silnej integracji handlowej Polski z Unią Europejską. W ostatnich 6 latach eksport Polski do UE wzrastał proporcjonalnie do całkowitego eksportu Polski, natomiast import z UE wzrastał w mniejszym stopniu niż całkowity import towarów do Polski. W roku 2000 ujemny deficyt handlowy Polski wyniósł 18,7 miliardów euro. Duży wpływ na wzrost tego deficytu miały rosnące ceny paliw importowanych przez Polskę.

XI. Znaczenie Wspólnej Polityki Handlowej dla świata Wzrost obrotów handlowych przekłada się na ogólnoświatowy wzrost gospodarczy, z korzyścią dla wszystkich. Dzięki niemu konsumenci mogą wybierać z szerokiej gamy produktów. Konkurencja między produktami importowanymi a lokalnymi wpływa na obniżenie cen i wzrost jakości. Dzięki liberalizacji handlu najbardziej wydajne firmy z UE mogą na uczciwych warunkach konkurować z firmami z innych krajów. Aby pomóc krajom rozwijającym się, UE jest gotowa otworzyć swój rynek dla ich produktów, pomimo faktu, że kraje te nie są w stanie zrewanżować się tym samym. Zniknięcie barier utrudniających handel wewnątrz UE znacznie przyczyniło się do dobrobytu w Unii i umocniło jej zaangażowanie na rzecz liberalizacji handlu światowego. Znosząc cła w handlu wewnątrz UE, państwa członkowskie ujednoliciły również swoje stawki celne stosowane wobec towarów przywożonych z zewnątrz.

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome