Kotlina Toruńska - Notatki - Geografia - Część 2, Notatki'z Geografia . University of Podlasie in Siedlce
Grzegorz
Grzegorz21 March 2013

Kotlina Toruńska - Notatki - Geografia - Część 2, Notatki'z Geografia . University of Podlasie in Siedlce

PDF (520.2 KB)
12 strona
747Liczba odwiedzin
Opis
W notatkach omawiane zostają zagadnienia z geografii: Kotlina Toruńska. Część 2.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 12
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

Weckwerth wykorzystuje w swojej pracy istniejące już  arkusze map: Mapy Geomorfologiczne Polski w skali  1:10000, Mapy Geologiczne Polski w skali 1:200 000 oraz  Szczegółowe Mapy Geologiczne Polski w skali 1:50 000.  Ponad to odnosi się do wierceń archiwalnych, aby  porównać z nimi wyniki własnych badań. W pracy zostały  przedstawione także między innymi wyniki datowań  palynoologicznych, analizy sedymentacyjne oraz  opracowania składu petrograficznego. W związku ze  znacznym obszarem omówionym w jego pracy, swoje  badania skupił w sześciu obszarach testowych.

Jednym z obszarów testowych wybranych  przez Weckwerth’a był teren położony w  okolicy Bydgoszczy – Fordonu. Podstawą  wyboru tego punktu badań była chęć  odniesienia się do istniejących wówczas  poglądów dotyczących czasu i sposobu  powstania przełomu Wisły pod Fordonem. 

W okolicy Fordonu stwierdzono znaczne deniwelacje. Wał środkowopolski jest tu podzielony na część kujawską i pomorską przez istniejące wgłębne dyslokacje tektoniczne. Stwierdzono także istnienie dolin kopalnych powstałych w interglacjałach eemskim i mazowieckim. Posiadają one przebieg równoleżnikowy. Jedna z tych dolin przebiega równolegle do koryta Wisły w Fordonie. Inna natomiast przebiega równolegle do kolana Wisły pomiędzy Otorowem a Łęgnowem.

Przypuszczalnie w czasie stadiału Świecia w okolicy przełomu fordońskiego istniała właśnie dolina rzeczna, której wypełnienie osadami kolejnego lodowca było z pewnością szybciej erodowane aniżeli struktury otaczające tę dolinę. Prawdopodobnie rzeka zmieniając swój bieg, wykorzystała właśnie taką już wcześniej powstałą strukturę.

W niektórych pracach można też znaleźć pogląd o postglacjoizostatycznej aktywizacji struktur antyklinorium środkowopolskiego, co powodowało zmiany lokalizacji przepływu wód w Kotlinie Torunskiej. W tym procesie także upatruje się powodów zmiany przepływu wód w kierunku północnym.

„Do przesunięcia się na północ koryta pónovistuliaskiej rzeki w rejonie Bydgoszczy mogła przyczynić się także postglacjoizostatyczna aktywizacja struktur antyklinorium środkowopolskiego. Jego podnoszenie się w zasięgu Kotliny Toruńskiej jest, według J.E. Mojskiego (1980), przyczyną przesuwania się koryta Wisły na północny wschód. Być może proces zmiany lokalizacji przepływu wód w Kotlinie Toruńskiej, związany z postglacjoizostatycznymi ruchami kompensacyjnymi, miał miejsce po jej deglacjacji. Skutkiem tych ruchów mogło być przesunięcie ku północy przepływu wód w poziomach teras VIII- VI”(Weckwerth).

Weckwerth kwestionuje jednak ten pogląd. Twierdzi, że jeśli ruchy mogły mieć wpływ na kształtowanie przepływu, to ich działalność musiała być ograniczona jedynie do najstarszych poziomów terasowych w południowej części Kotliny.

W okolicy Fordonu autor wyznacza poziomy terasowe. Są to terasy terasy od IX do I. W pracy zostały omówione na podstawie badań Kozłowskiej i Kozłowskiego typy osadów budujących terasy, a także ich miąższość.

Mapa geomorfologiczna fragmentu Kotliny Toruńskiej pomiędzy Czarnowem a Bydgoszczą (obszar testowy Bydgoszcz-Fordon)

1 - pagórki morenowe 2 - wysoczyzna morenowa falista 3 - wysoczyzna morenowa płaska 4 - sandry 5 - spłaszczenia na stokach 6 - terasa IX 7 - terasa IX )poz. niższy?) 8 - terasa VIII

9 - terasa VI (poz. wyższy VIa) 10 – terasa VI (poz. niższy VIb) 11 – terasa V 12 – terasa VI 13 – terasy nadzalewowe 14 – równina zalewowa poz. wyższy 15 – równina zalewowa poz. niższy 16 – wydmy

17 – zagłębienia o różnej genezie 18 – równiny biogeniczne 19 – starorzecza 20 – stoki 21 – dolinki denudacyjne 22 – niecki denudacyjne 23 – dolinki i niecki zawieszone na stoku 24 – strefa agradacji i stożki napływowe

W pracy została także przedstawiona budowa geologiczna teras

Badania Weckwertha ostatecznie potwierdziły, że rzeka w plenivistulianie płynąca w Kotlinie Toruńskiej miała charakter roztokowy i zmienny reżim przepływu. W poziomie terasy VIa rzeka płynęła jeszcze pradoliną Noteci-Warty, jednak poziom VIb wskazuje wyraźnie przepływ wód już tylko w kierunku północnym. Najważniejszym jednak wnioskiem jest wykluczenie terasy IX z bifurkacji. Pozostałe terasy pomiędzy IX a VI wymagają jeszcze dokładniejszych badań w kwestii bifurkacji.

Literatura: 1. L. Starkel. Historia Doliny Wisły od ostatniego

zlodowacenia do dziś 2. P. Weckwerth. Morfogerneza wybranych obszarów Kotliny

Toruńskiej a problem jej roli w układzie hydrograficznym podczas górnego plenivistulianu

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome