Próg rentowności - Notatki - Rachunkowość, Notatki'z Rachunkowość finansowa. Cracow University of Economics
Misio_88
Misio_889 May 2013

Próg rentowności - Notatki - Rachunkowość, Notatki'z Rachunkowość finansowa. Cracow University of Economics

RTF (57.6 KB)
6 strona
449Liczba odwiedzin
Opis
Ekonomia: notatki z rachunkowości przedstawiające próg rentowności.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 6
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

Próg rentowności

W zarządzaniu przedsiębiorstwa szczególnie ważna jest odpowiedź na pytanie, kiedy sprzedaż zacznie przynosić zysk. Jak wiadomo, nie każda sprzedaż przynosi automatycznie zysk Z tej racji, iż koszty są kategorią pierwotną w stosunku do przychodów, sprzedaż wyrobów do określonej wysokości nie przynosi zysków, służy jedynie pokrywaniu wcześniej poniesionych kosztów. Dopiero po przekroczeniu pewnej wielkości sprzedaży możliwe staje się osiąganie zysku. Z tego względu ważne jest uzyskanie informacji o warunkach pokrycia całkowitych kosztów firmy i osiąganych zyskach w rezultacie realizowanych przedsięwzięć. W tym celu przydatne jest posługiwanie się kategorią nazywaną progiem rentowności lub punktem krytycznym (break even point) oraz analizą progu rentowności (break even analysis). Wiktor Gabrusewicz podaje taką definicję progu rentowności: oznacza taką liczbę sprzedanych produktów, przy której przychody ze sprzedaży zrównają się z kosztami ich uzyskania . Taką samą definicję podaje Henryk Sobolewski w swojej książce Rachunkowość zarządcza .Próg rentowności można wyznaczyć różnymi metodami. Prezentację metody analizy progu rentowności należy rozpocząć od przedsiębiorstwa wytwarzającego jednorodne produkty. Na wielkość progu rentowności w takim wypadku wpływają: 1. liczba sprzedanych wyrobów gotowych 2. jednostkowa cena sprzedaży 3. jednostkowe koszty zmienne 4. całkowite koszty stałe Przy przyjętych założeniach sumę całkowitych kosztów własnych można zapisać wg następującej formuły: Kc = Ks + Kz gdzie: Kc koszty całkowite Ks całkowite koszty stałe Kz całkowite koszty zmienne Całkowite koszty zmienne można przedstawić jako iloczyn: Kz = kjz Wp gdzie: Kz całkowity koszt zmienny Kjz jednostkowy koszt zmienny Wp wielkość produkcji Wykorzystując założenie, iż wartość sprzedaży jest iloczynem wielkości produkcji i ceny sprzedaży przyjmujemy, że przychody ze sprzedaży można obliczyć według formuły: Ps = c Wp gdzie: Ps przychody ze sprzedaży c cena sprzedaży

Wp wielkość sprzedaży Próg rentowności znajduje się w punkcie, w którym przychody ze sprzedaży równają się całkowitym kosztom własnym, czyli w punkcie gdzie: Ps = Kc W postaci rozwiniętej można to zapisać w następującej postaci: c Wp = Ks + kjz Wp Dzięki przekształceniom matematycznym powyższego równania, możemy wyznaczyć przy jakiej wielkości produkcji wynik finansowy będzie równy zeru: gdzie: Wp wielkość produkcji Ks całkowite koszty stałe c cena sprzedaży kjz jednostkowe koszty zmienne Taką wielkość produkcji nazywamy progiem rentowności produkcji wyrobu gotowego Pri, czyli Wp = Pri. Tak wyrażony próg rentowności jest ilościowym punktem krytycznym, ponieważ wyraża on liczbę wyrobów, jaką przedsiębiorstwo powinno sprzedać, aby mogło pokryć poniesione koszty stałe i koszty zmienne.Ujęte w mianowniku ułamka wyrażenie (c kjz) jest nadwyżką brutto jednostkową, zwaną często jednostkową marżą brutto. Jednostkowa marża brutto jest różnicą pomiędzy ceną sprzedaży wyrobu gotowego a jednostkowym kosztem zmiennym. W wielkościach globalnych nadwyżkę brutto wyrażamy następująco: Mb = Ps Kz gdzie: Mb marża brutto Ps przychody ze sprzedaży wyrobów gotowych Kz koszt całkowity zmienny Jeżeli od przychodów ze sprzedaży odejmiemy całkowite koszty zmienne, to przy opłacalnej sprzedaży pozostaną koszty stałe i zysk. Marża brutto służy więc pokryciu kosztów stałych i osiągnięciu zysku. Stąd często marża brutto jest określana mianem marży na pokrycie (marża pokrycia). Marża brutto, oprócz wielkości bezwzględnych, może być również wyrażona w wielkościach względnych: gdzie: Wmb wysokość marży brutto Mb marża brutto Ps przychody ze sprzedaży wyrobów gotowych Wskaźnik marży brutto jest stosunkiem procentowym marży brutto do zrealizowanej sprzedaży i wyraża rentowność sprzedaży liczoną za pomocą marży brutto. Drugim rodzajem marży jest marża bezpieczeństwa. Marża bezpieczeństwa jest różnicą pomiędzy przychodem uzyskanym z faktycznej sprzedaży (można również przyjąć planowane przychody ze

sprzedaży) a przychodem ustalonym w progu rentowności. Można to zapisać następująco: Mbe = Psf – Psr gdzie: Mbe marża bezpieczeństwa Psf faktyczny przychód ze sprzedaży Psr przychód ze sprzedaży w progu rentowności Marża bezpieczeństwa wskazuje, o ile może obniżyć się sprzedaż, aby działalność przedsiębiorstwa nie zaczęła przynosić straty. Marżę tę można wyrazić również za pomocą wskaźnika: Oprócz progu rentowności ilościowego często posługujemy się progiem rentowności w ujęciu wartościowym, który oznacza wielkość przychodów ze sprzedaży pokrywający całkowite koszty. Próg rentowności wartościowy najprościej można otrzymać przez pomnożenie progu rentowności ilościowego przez ceną wyrobu: Prw = Pri c czyli: lub innym sposobem: gdzie: Prw wartościowy próg rentowności Pri ilościowy próg rentowności Ks całkowite koszty stałe c cena sprzedaży kjz jednostkowe koszty zmienne Wykorzystując formułę progu rentowności możemy obliczyć wielkość produkcji, która zapewni planowaną wielkość zysku ze sprzedaży. Wielkość tę obliczymy ze wzoru: gdzie: Wp wielkość produkcji Ks całkowite koszty stałe Zp planowany zysk ze sprzedaży c cena sprzedaży kjz jednostkowe koszty zmienne Jeżeli wielkość produkcji, która zapewnia planowaną wielkość zysku ze sprzedaży pomnożymy przez cenę sprzedaży, to obliczymy wartość sprzedaży, jaką przedsiębiorstwo musi osiągnąć planując kwotę zysku ze sprzedaży. Możemy to przedstawić za pomocą następujących formuł: Ps = c Wp lub gdzie: Ps wartość sprzedaży c cena sprzedaży Wp wielkość sprzedaży Ks całkowite koszty stałe Zp planowany zysk ze sprzedaży kjz jednostkowy koszt zmienny Próg rentowności pomaga w ocenie ryzyka podejmowanych decyzji dotyczących wielkości produkcji i ceny produktu. Rozważmy na przykład taką sytuację. Przedsiębiorstwo chcąc zdobyć nowe rynki zbytu, wyprzeć

konkurencję lub umocnić swoją pozycję na rynku rozważa możliwość obniżenia ceny sprzedaży wyrobu gotowego do poziomu c2. Jednocześnie zarząd przedsiębiorstwa jest zainteresowany zrealizowaniem zysku z poprzedniego okresu na poziomie Zp1. Należy więc wskazać, jaki powinien być poziom sprzedaży (o ile musi się zwiększyć), aby możliwe było pokrycie planowanej obniżki ceny. Ponieważ cena wyrobu got. zmniejszy się, więc próg rentowności produkcji również się przesunie. Próg ten w wyrażeniu ilościowym będzie wynosił: gdzie: Pri2 próg rentowności produkcji w wyrażeniu ilościowym Ks1 całkowite koszty stałe z okresu poprzedniego c2 cena sprzedaży z okresu po jej zmniejszeniu kjz1 jednostkowe koszty zmienne z okresu poprzedniego Podobnie przesunie się wartościowy próg rentowności i przyjmie postać: gdzie: Ks1 całkowite koszty stałe z okresu poprzedniego kjz1 jednostkowe koszty z okresu poprzedniego c2 - cena sprzedaży z okresu po jej zmniejszeniu Z powyższych równań wynika, iż: Pri2>Pri1 Prw2>Prw1a więc próg rentowności z okresu drugiego jest większy od progu rentowności w okresie poprzednim i to zarówno ilościowy jak i wartościowy. Można więc przyjąć, że występuje duże ryzyko podejmowania tego typu decyzji. Oczywiście, zwiększenie progu rentowności powoduje w takim wypadku automatyczny wzrost wielkości produkcji zapewniający określony poziom zysku ze sprzedaży. Wielkość produkcji zapewniająca zrealizowanie dotychczasowego zysku ze sprzedaży przy podjęciu decyzji o obniżce ceny sprzedaży wyrobu gotowego wyniesie: Produkcji tej odpowiada wartość sprzedaży: Ps2 = Wp2 c2 Gdzie: Ks1 - całkowite koszty stałe z okresu poprzedniego Zp1 zysk ze sprzedaży z okresu poprzedniego c2 cena sprzedaży z okresu po jej zmniejszeniukjz1 koszt jednostkowy zmienny z okresu poprzedniego Wp2 wielkość sprzedaży z okresu po zmianie cen sprzedaży

Trochę inaczej wygląda ustalanie progu rentowności przy produkcji złożonej (wieloasortymentowej). W takiej sytuacji, możemy tego dokonać różnymi metodami. Zależą one od informacji liczbowych dostarczanych przez rachunkowość, a zwłaszcza rachunek kosztów. Należy zaznaczyć, że wyznaczenie progu rentowności dla przedsiębiorstwa o produkcji wieloasortymentowej jest trudniejsze, a możliwości analizy są

ograniczone. Matematyczne równanie opisujące próg rentowności przy produkcji złożonej ma następującą postać: gdzie: Ks całkowite koszty stałekjzi jednostkowy koszt zmienny i-tego produktuWpi wielkość sprzedaży i-tego produktuci jednostkowa cena sprzedaży i-tego produktuNa podstawie przedstawionego równania można stwierdzić, że przedsiębiorstwo osiąga próg rentowności, gdy koszty okresu są równe wielkości przychodów ze sprzedaży poszczególnych produktów. Jedną z metod badania progu rentowności dla produkcji złożonej jest tzw. segmentowa analiza progu rentowności. Stosując ją należy dokonać podziału kosztów stałych na dwie części: koszty stałe związane z poszczególnymi asortymentami oraz koszty stałe dotyczące przedsiębiorstwa. Ta ostatnia grupa podlega rozdzieleniu na asortymenty proporcjonalnie do założonej marży brutto. Stosowanie wymienionej metody jest możliwe w systemie wielostopniowego rachunku kosztów zmiennych. Innym sposobem wyznaczania progu rentowności jest ustalanie minimalnego poziomu sprzedaży za pomocą złożonej przeciętnej stopy marży brutto. Może to jednak nastąpić tylko wtedy, gdy znane są: jednostkowe ceny sprzedaży i jednostkowe koszty zmienne każdego asortymentu, koszty stałe dotyczące całości przedsiębiorstwa oraz rozmiary sprzedaży poszczególnych rodzajów wyrobów. W tym wypadku próg rentowności można wyrazić za pomocą następującego wzoru: gdzie:Prw próg rentowności wartościowyKs całkowite koszty stałePs przychody ze sprzedaży Znając procentowy udział poszczególnych asortymentów w rozmiarach produkcji, można ustalić próg rentowności za pomocą wzoru: gdzie:Pri próg rentowności ilościowyKs całkowite koszty stałeci cena sprzedaży i-tego produktukjzi koszt jednostkowy zmienny i- tego produktuUi udział procentowy i-tego produktu w rozmiarach produkcji Podsumowując przedstawione rozważania należy zauważyć, że w praktyce próg rentowności i jego analiza odgrywają ogromną rolę w podejmowaniu decyzji krótkookresowych, w odniesieniu do następujących problemów: ustalenia optymalizacji zysku, określenia cen wytwarzanych wyrobów, obliczenia rozmiarów produkcji zapewniającego osiągnięcie zakładanego zysku, ustalenia wpływu zmian wielkości produkcji, cen, kosztów na poziom wyniku, wyznaczenia opłacalności wariantów decyzyjnych w różnych technikach produkcyjnych.

BIBLIOGRAFIA 1. Rachunkowość zarządcza dla niewtajemniczonych L. Chadwick, Wydawnictwo PLACET, W-wa 1997 2. Rachunkowość zarządcza W. Gabrusewicz, A.K. Sowiańska, Akademia Ekonomiczna w Poznaniu, Poznań 1996 3. Rachunkowość zarządcza H. Sobolewski, Wyd. Wyższej Szkoły Bankowej, Poznań 1997

4. Rachunkowość zarządcza T. Kiziukiewicz, Ekspert, W-wa 1997Praca w załączniku.

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome