Co jest przedmiotem badań ekonomi - Notatki - Ekonomia, Notatki'z Ekonomia. Cracow University of Economics
Misio_88
Misio_887 March 2013

Co jest przedmiotem badań ekonomi - Notatki - Ekonomia, Notatki'z Ekonomia. Cracow University of Economics

PDF (621.2 KB)
12 strona
1Liczba pobrań
679Liczba odwiedzin
Opis
Notatki omawiające zagadnienia z ekonomii: przedmioty badań ekonomi; definicje pojęć.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 12
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

Mikroekonomia

Co jest przedmiotem badań ekonomii ?

Pierwsza polska encyklopedia z 1746 roku – „Nowe Ateny,albo akademia wszelkiej sciencji pełna, na różne classes

podzielona, mądrym dla memoriału, idiotom dla nauki, politykom dla praktyki, melancholikom dla rozrywki erygowana „

Judasz – „zdrajca, złota apetyczny [tzn. żądny], towar miał nieoszacowany [tzn. bezcenny], a przedał tanio”

 Jedno z pierwszych wielkich dzieł o tematyce ekonomicznej Adam Smith – 1776 rok – „Badania nad naturą i

przyczynami bogactwa narodów”

Początki ekonomii

 ekonomia z greckiego oikonomos tzn. zarządzający gospodarstwem domowym

 XVII w pod tą nazwą kryły się poradniki dla właścicieli dworów i folwarków

 XVIII i XIX wiek prace ekonomiczne nabierają charakteru badawczego, początki dyscypliny badawczej

 powstają pojęcia ekonomia polityczna (Anglia), ekonomia narodowa, krajowa (Niemcy), ekonomia społeczna (Polska)

Ekonomia

nauka badająca, w jaki sposób społeczeństwo gospodarujące decyduje o tym, co jak i dla kogo wytwarzać (Begg, Fischer, Dornbusch)

Ekonomia pozytywna

zajmuje się obiektywnym, naukowym objaśnieniem zasad funkcjonowania gospodarki

Ekonomia normatywna

dostarcza zaleceń i rekomendacji opartych na subiektywnych sądach wartościujących

Polityka gospodarcza

 polityka gospodarcza – to działalność państwa lub innego organu publicznego, zmierzająca do osiągnięcia konkretnych celów społeczno-ekonomicznych w ściśle określonych warunkach i określonym horyzoncie czasu.

Rola państwa

w gospodarce

Typy gospodarek:

 gospodarka nakazowa

 gospodarka wolnorynkowa

 gospodarka mieszana

Gospodarka nakazowa

 wszystkie decyzje dotyczące produkcji i konsumpcji są dokonywane przez państwo

 państwo decyduje o tym co, jak, ile i dla kogo się produkuje

Gospodarka wolnorynkowa

 państwo nie ingeruje w żaden sposób w działalność rynków

 „niewidzialna ręka rynku”

docsity.com

Gospodarka mieszana

 państwo i sektor prywatny współuczestniczą w rozwiązywaniu problemów gospodarczych

 państwo zajmuje się redystrybucją części dochodów

 państwo dostarcza dobra i usługi publiczne (bezpieczeństwo, infrastruktura itp.)

 kontrola zakresu w jakim jednostki mogą się kierować własnym interesem

Mikroekonomia

 mikroekonomia – bada zachowania pojedynczych konsumentów, przedsiębiorstw i rynków

 patrzy na gospodarkę narodowa przez pryzmat przedsiębiorców i konsumentów z punktu widzenia maksymalizacji ich korzyści

Makroekonomia

 makroekonomia – bada i próbuje wyjaśnić dlaczego z upływem czasu gospodarka rozwija się, podlega fluktuacjom i zmianom

 w analizie gospodarki posługuje się wielkimi agregatami takimi jak: dochód narodowy, wydatki na konsumpcję, oszczędności itp..

Przykładowe problemy ekonomiczne

 szoki cenowe na rynku ropy naftowej

 podział dochodu

 rzadkość zasobów, różne możliwości ich zastosowania w produkcji

 cykle koniunkturalne

 zmiany cen papierów wartościowych

Możliwości produkcyjne

400

0

380

100

320

200

250

300

160

400

0

500

Produkcja ciągników (tys. szt)

docsity.com

Produkcja samochodów (tys. szt.)

Krzywa możliwości produkcyjnych

Krzywa możliwości produkcyjnych

 pokazuje problem ważnego pojęcia w ekonomii: kosztu alternatywnego

 obrazuje problem substytucyjności

 prawo malejącego przyrostu produkcji zwiększonej (jeśli krzywa jest wypukła)

 prawo rosnącego kosztu alternatywnego

Ważniejsze pojęcia ekonomiczne

 dobro, dobro prywatne, dobro publiczne

 usługa

 czynnik wytwórczy

 nakłady, koszty

 wyniki, przychody, dochody

 zjawiska realne i regulacyjne

Dobro

 rzecz lub czynność, która zaspokaja potrzeby ludzkie

 produkty materialne: stal, komputery, samochody oraz czynności: naprawa samochodu, sprzątanie itp..

 dobra rzeczowe i usługi (czynności)

 centralny problem ekonomii: rzadkość dóbr

„Produktem (dobrem) jest cokolwiek, co może znaleźć się na rynku, zyskać uwagę, zostać nabyte, użyte lub

skonsumowane, zaspakajając czyjeś pragnienie lub potrzebę”

Philip Kotler

Dobra prywatne

i publiczne

 dobra prywatne mogą być konsumowane wyłącznie przez osobę, która je nabyła

 dobra publiczne – takie dobra z których może korzystać wielu konsumentów naraz, trudno jest ograniczyć do nich dostęp

Czynnik wytwórczy

 czynnik wytwórczy – dobro, za pomocą którego możemy wytworzyć inne dobra.

 proces produkcji – to wykorzystywanie czynników wytwórczych po to aby uzyskać dobra

 trzy główne czynniki: ziemia (czynniki naturalne), praca ludzka i kapitał.

Nakłady, koszty

 nakłady – mierzą użycie czynników wytwórczych w jednostkach naturalnych (fizycznych: kilogramach, metrach, sztukach itp..)

 koszty – to nakłady wyrażone w jednostkach pieniężnych

Wyniki, przychody, dochody

 przychód (utarg) – efekt sprzedaży wytworzonych dóbr

 przychód może być wyrażony w jednostkach naturalnych bądź w pieniądzu

docsity.com

 dochód, zysk – ta część przychodu ze sprzedanych dóbr, która pozostaje po odliczeniu poniesionych na ich

wytworzenie kosztów

Zjawiska realne i regulacyjne

 zjawiska realne – te wszystkie, które można opisać w jednostkach naturalnych

 zjawiska regulacyjne – to zjawiska kształtujące zjawiska realne

Zjawiska regulacyjne

Dwa sposoby patrzenia:

 poprzez pryzmat instytucji ekonomicznych lub mechanizmów gospodarczych

 instytucje ekonomiczne – firma, rynek, państwo,

 tworzą ustalone formy i reguły zgodnie z którymi odbywa się działalność gospodarcza

 mechanizmy gospodarcze – sposób w jaki działa gospodarka (mechanizm kreacji pieniądza, inflacji, negocjacji handlowych)

Najważniejsi uczestnicy życia gospodarczego

 konsumenci

 pracownicy

 przedsiębiorcy

 właściciel

 przedstawiciele władzy publicznej

Najważniejsi uczestnicy życia gospodarczego

 konsument – jednostka, która decyduje o tym co będzie konsumować, a więc o zawartości koszyka dóbr, które zakupi.

 pracownik – najemny albo prowadzący własną działalność gospodarczą

 przedsiębiorca – osoba decydująca o wykorzystaniu czynników wytwórczych do produkowania dóbr

Najważniejsi uczestnicy życia gospodarczego

 właściciel – podejmuje decyzje dotyczące wykorzystania posiadanych czynników wytwórczych (może je

wykorzystać do produkcji, wynająć innym uczestnikom życia gospodarczego lub pozostawić niewykorzystane)

 przedstawiciel władzy publicznej – podejmuje decyzje mające wpływ na warunki gospodarowania.

Schemat obiegu gospodarczego

państwo

gospodarstwo domowe

przedsiębiorstwo

1

2

3

7

docsity.com

4

5

6

Analiza ekonomiczna

 próbując wyjaśnić zjawiska zachodzące w gospodarce ekonomia posługuje się modelami (inaczej teoriami).

 model jest uproszczonym odzwierciedleniem rzeczywistości (zawiera z reguły szereg założeń upraszczających).

Dane do analizy ekonomicznej

 szeregi czasowe danych – kolejne wartości interesującej nas zmiennej w różnych momentach

 dane przekrojowe – pozwalają zaobserwować jakie wartości przyjmuje interesująca nas zmienna w pewnych wyodrębnionych grupach (grupy osób, obszary geograficzne itp.)

Dane do analizy ekonomicznej

 wskaźniki – wyrażają względną wartość zmiennej odniesioną do jej wartości w okresie bazowym

 wielkości nominalne i realne – wielkości nominalne oparte są o ceny bieżące, wartości realne można otrzymać poprzez skorygowanie wartości nominalnych o zmianę cen

Rynek i gospodarka rynkowa

Cechą działalności człowieka jest produkcja dóbr materialnych celem zaspokojenia jego potrzeb.

W historii występowały dwie zasadnicze formy produkcji:

 gospodarka naturalna

 gospodarka towarowa

Gospodarka naturalna

 gospodarka naturalna polega na tym, iż producent wytwarza produkty w celu zaspokojenia swoich potrzeb (ewentualnie rodziny czy rodu)

 brak handlu

 wielkości ekonomiczne występują w jednostkach naturalnych

Gospodarka towarowa (wymienna)

 gospodarka towarowa – polega na tym, iż producent wytwarza produkty, nie na zaspokojenie swoich własnych potrzeb ale z przeznaczeniem na wymianę (czyli sprzedaż)

 dobro, które jest przedmiotem wymiany staje się towarem

 występuje handel

Warunki powstania gospodarki towarowej

 musi wystąpić podział pracy między ludźmi

 ekonomiczne wyodrębnienie się producentów na bazie prywatnej własności

 stopniowa ewolucja handlu zamiennego w stronę wymiany za pośrednictwem pieniądza

Powstanie pieniądza

 handel zamienny – wymiana bezpośrednia: towar za towar

docsity.com

 upowszechnieni tej formy handlu, wyodrębnienie najchętniej wymanianych towarów, towar-pośrednik (Chiny – sól, Aztekowie – ziarno kakaowe)

 pieniądz w postaci kruszców, złoto i srebro

Pieniądz

 pieniądz – jest to pewien powszechnie zaakceptowany towar, za pomocą którego dokonujemy płatności za dostarczane dobra.

 pieniądz – dobro o najwyższym stopniu płynności

Funkcje pieniądza miernik wartości (jednostka rozrachunkowa)

 środek cyrkulacji (środek wymiany)

 środek tezauryzacji (środek przechowywania własności)

 środek płatniczy

Rynek

rynek – zespół warunków, które doprowadzają do kontaktu pomiędzy kupującym i sprzedającym w procesie wymiany dóbr i usług

rynek to proces za pomocą którego kupujący i sprzedający określają co chcą kupić lub sprzedać i na jakich warunkach

rynek pozwala nawiązać kontakt pomiędzy kupującym i sprzedającym w celu ustalenia warunków transakcji: ceny, ilości, miejsca i czasu jej realizacji

Warunki dokonania transakcji

 występowanie co najmniej dwóch podmiotów wymiany tj. producenta-sprzedawcy oraz konsumenta-nabywcy

 współwystępowanie przedmiotów wymiany

 b. często istnieje również pośrednik lub kilku pośredników

Rynek

rynek w ujęciu ogólnym – obejmujący całość procesów wymiennych

rynek w wąskim, konkretnym ujęciu – rynek pojedynczy

 suma rynków pojedynczych tworzy rynek w ogólnym ujęciu

Podział rynków z punktu widzenia ich zasięgu

rynek lokalny – obejmujący część terytorium kraju

rynek krajowy

rynek międzynarodowy

rynek światowy

Rodzaje rynków:

Z punktu widzenia jego struktury (liczba podmiotów występujących po różnych stronach rynku)

rynek wolnokonkurencyjny

rynek zmonopolizowany

Rynek wolnokonkurencyjny

docsity.com

 działa na nim nieograniczona liczba sprzedawców, pośredników i nabywców

 żaden z nich indywidualnie nie ma wpływu na poziom cen

 cena kształtuje się w wyniku relacji pomiędzy globalną wielkością podaży i popytu Rynek

zmonopolizowany

rynekmonopolistyczny – jeden sprzedawca i wielu kupujących. Cena jest dyktowana przez sprzedawcę (lub ustalana przez państwo)

rynek monopsoniczny – jeden kupujący wielu sprzedających (cena jest dyktowana przez nabywcę, zamówienia publiczne)

Rynek zmonopolizowany

rynek oligopolistyczny – kilku sprzedawców i wielu kupujących

rynek oligopsoniczny – istnieje wielu sprzedawców i kilku nabywców

Podstawowe modele rynku od strony podaży

 czysta konkurencja (niektóre towary rolne)

 konkurencja monopolistyczna (odzież, obuwie, meble)

 oligopol (przemysł samochodowy, petrochemiczny)

 monopol

Podstawowe modele rynku od strony popytu

 czysta konkurencja

 konkurencja monopsonowa

 oligopson (sieci handlowe)

 monopson (zamówienia publiczne)

Popyt

 to ilość danego dobra, jaką nabywcy są gotowi zakupić przy różnym poziomie ceny

 relacja pomiędzy ceną dobra a jego ilością, jaką konsumenci chcą i mogą nabyć w określonym czasie przy założeniu niezmienności innych elementów charakteryzujących sytuację

Popyt na dobro A

0

8

20

7

40

6

60

5

80

4

100

3

docsity.com

120

2

140

1

160

0

WIEKOŚĆ POPYTU

CENA

Prawo popytu

 popyt zmienia się w przeciwnym kierunku do zmiany ceny (przy założeniu, że inne czynniki pozostają niezmienione)

 istnieją jednak wyjątki od tego prawa !

Wyjątki od prawa popytu

 paradoks Giffena (dobra Giffena)

 dobra Veblena (efekt Veblena, efekt snoba)

 popyt spekulacyjny

Czynniki kształtujące popyt

 cena danego towaru

 dochody nabywców

 ceny innych dóbr (substytucyjnych, komplementarnych)

 oczekiwanie w stosunku do zmian dochodów

Czynniki kształtujące popyt

 oczekiwanie w stosunku do zmian cen

 liczba konsumentów

 gusty konsumentów

 wiek, czynniki warunkowane,środowisko geograficzne, środowisko społeczne

Podaż

 to ilość danego dobra, którą sprzedawcy są gotowi zaoferować przy różnym poziomie ceny

 relacja między ilością dobra jaką producenci skłonni są zaoferować do sprzedaży w określony czasie a jego ceną, przy założeniu niezmienności pozostałych zjawisk rynkowych

Podaż na dobro A

160

8

140

docsity.com

7

120

6

100

5

80

4

60

3

40

2

20

1

0

0

WIEKOŚĆ PODAŻY

CENA

Prawo podaży

 podaż zmienia się w tym samym kierunku w którym następują zmiany ceny (przy założeniu, że inne czynniki pozostają niezmienione)

 istnieją jednak wyjątki od tego prawa !

Czynniki kształtujące podaż

 koszty produkcji

 technika produkcji

 działalność regulacyjna państwa

Optymalizacja i równowaga

 zasada optymalności – ludzie starają się wybrać najlepszy model konsumpcji, na jaki mogą sobie pozwolić

 zasada równowagi – ceny dostosowują się dopóty, dopóki ilości, na które ludzie zgłaszają popyt, nie zrównają się z ilościami oferowanymi jako podaż.

Elastyczność cenowa popytu

elastyczność cenowa popytu jest to stosunek względnej zmiany wielkości popytu na dane dobro do względnej zmiany jego ceny

Trzy sposoby liczenia elastyczności

docsity.com

 prosta elastyczność cenowa popytu

 łukowa elastyczność popytu

 punktowa elastyczność popytu

Elastyczność cenowa - przykłady

2,61

usługi gastronomiczne

1,63

wycieczki zagraniczne

0,22

pieczywo

0,05

mleko i jego przetwory

0,52

żywność

0,47

paliwa i energia

Współczynnik elastyczności cenowej

Dobro

W zależności od wielkości współczynnika elastyczności cenowej wyróżniamy

 popyt elastyczny – gdy e cd

>1

 popyt o elastyczności jednostkowej – gdy e cd

=1

 popyt nieelastyczny – gdy e cd

<1

 popyt doskonale nieelastyczny (doskonale sztywny) – gdy e cd

=0

 popyt doskonale elastyczny – gdy

e cd

= 

Rodzaje dóbr (ze względu na współczynnik elastyczności)

 dobra normalne - gdy e cd

>0. a wśród nich

- dobra podstawowe - gdy 0<e cd

<1

- dobra luksusowe - gdy e cd

>1

 dobra niższego rzędu - gdy e cd

<0

Elastyczność popytu a zmiany wydatków

spadek

bez zmian

docsity.com

wzrost

spadek ceny

wzrost

bez zmian

spadek

wzrost ceny

popyt elastyczny (e cd

<1)

popyt proporcjonalny (e cd

=1)

popyt elastyczny (e cd

>1)

zmiany ceny

zmiany wydatków

zmiany wydatków

zmiany wydatków

Elastyczność mieszana popytu

elastyczność mieszana popytu na dobro i jest to stosunek względnej zmiany wielkości popytu na dobro i do względnej zmiany ceny dobra j (która wywołała zmianę popytu na dobro i)

Wartość współczynnika elastyczności wskazuje na charakter dóbr

 dla dóbr substytucyjnych współczynnik elastyczności mieszanej jest dodatni

 dla dóbr komplementarnych współczynnik elastyczności jest ujemny

Elastyczność dochodowa popytu

elastyczność dochodowa popytu jest to stosunek względnej zmiany rozmiarów popytu na określone dobro do względnej zmiany dochodów

Elastyczność dochodowa - przykłady

1,99

artykuły służące rekreacji

1,75

usługi

1,23

odzież

0,30

opał, paliwo, światło

docsity.com

-0,45

żywność

-0,50

chleb

Współczynnik elastyczności dochodowej

Dobro

Rodzaje dóbr ze względu na wysokość współczynnika elastyczności cenowej

 dobra normalne (zwykłe) – dla których współczynnik elastyczności dochodowej jest dodatni

 dobra niższego rzędu – dla których współczynnik elastyczności dochodowej jest ujemny

Rodzaje dóbr ze względu na wysokość współczynnika elastyczności cenowej dobra wyższego

rzędu – dla których współczynnik elastyczności dochodowej jest wyższy od 1

 dobra pierwszej potrzeby – dla których współczynnik elastyczności dochodowej jest niższy od jedności

Konsekwencje zmiany dochodów Zmiany w strukturze wydatków w budżetach gospodarstw

domowych

 przy wzroście dochodów – wzrost udziału dóbr wyższego rzędu, spadek udziału dóbr pierwszej potrzeby i

niższego rzędu

 przy spadku dochodów – spadek udziału dóbr wyższego rzędu, wzrost udziału dóbr pierwszej potrzeby i

niższego rzędu

Elastyczność podaży

elastyczność podaży jest to stosunek względnej zmiany wielkości podaży określonego dobra do względnej zmiany jego ceny

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome