Myśl polityczna Józefa Piłsudskiego - Notatki - Stosunki międzynarodowe, Notatki'z Stosunki międzynarodowe. University of Silesia in Katowice
Kuba2013
Kuba201322 March 2013

Myśl polityczna Józefa Piłsudskiego - Notatki - Stosunki międzynarodowe, Notatki'z Stosunki międzynarodowe. University of Silesia in Katowice

PDF (137.0 KB)
3 strony
552Liczba odwiedzin
Opis
W notatkach wyeksponowane są tematy z zakresu stosunków międzynarodowych: myśl polityczna Józefa Piłsudskiego.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument

1

Myśl polityczna Józefa Piłsudskiego

W kontekście bezpieczeństwa Polski w II Rzeczypospolitej

Justyna Osińska

Stosunki międzynarodowe

Marszałek Józef Piłsudski za uzupełnienie Traktatu Wersalskiego uważał podpisany 18

marca 1921 roku układ ryski, stanowiący zabezpieczenie Polski przed wojną z Rosją

Sowiecką. Piłsudski do końca życia obawiał się ewentualnej wojny na dwa fronty: z Rosją

i Niemcami.

Toteż położenie geopolityczne Polski determinowało myśl polityczną II Rzeczypospolitej,

świadomej oprócz rysujących się zagrożeń nieodzownej konfrontacji militarnej hitlerowskiej

Rzeszy i sowieckiej Rosji. Tym bardziej, iż potencjał ekonomiczny i siła militarna obu

sąsiadów, były niewspółmierne do możliwości Polski. Stąd główną treścią koncepcji

obronności kraju, przy wątłej substancji ekonomicznej i militarnej państwa, stawała się mocna

konstrukcja układów sojuszniczych. Marszałek rozumiał aż nadto tę potrzebę, usiłując

zbudować federację państwa wschodnich, odgradzających kordonem państwa Europy

środkowo-wschodniej od Rosji Sowieckiej, a z chwilą fiaska tej polityki, konsekwentne

dążenie do „polityki równowagi” a stosunku do Niemiec i Rosji.

Miejsce Polski w Europie, uwarunkowanie położeniem geopolitycznym, stawiało przed

polityką zagraniczną naszego kraju zadania bardzo trudne. Zdeterminowane było polityką

wielkich mocarstw, uwikłanych dążeniem do utrzymania dotychczasowego stanu posiadania

na różnych kontynentach świata i perspektywą możliwości ich zwiększanie kosztem innego

państwa.

Stąd też- mimo wysokich aspiracji drugorzędna rola Polski, postrzeganej przed wielkie

mocarstwa poprzez pryzmat dopuszczalnych kompromisów, nie wykraczających poza sferę

ich interesów strategicznych, ekonomicznych i politycznych.

Śmierć Marszałka Józefa Piłsudskiego 12 maja 1935 roku pozbawiła obóz rządzący

przywódcy, który rozumiał zawiłości polityki zagranicznej wielkich mocarstw i miejsca

w tym układzie Polski. Zrażony osamotnieniem za strony Zachodu, kiedy przyszło mu

wyrąbywać z bronią w ręku kształt wschodniej granicy, a później z determinacją w 1920

bronić świeżo odzyskanej niepodległości, stawiał na politykę równowagi w stosunkach

2

między Niemcami a Rosją. Rozumiejąc istotę układów z Francją i Anglią nie dążył do daleko

idącego zbliżenia, zachowując podmiotowości Polski i samodzielność działania.

Piłsudski jako realista rozumiał istotę niemieckiej potęgi i wielkomocarstwową intencję

Rosji sowieckiej realizującej odwieczną linię Piotra I(polegała ona na utrzymaniu wpływów

bez inkorporacji państwa) i Katarzyny II(zmierzała do aneksji terytorialnej danego państwa).

Wszelkie zatem kompromisy i zawieranie porozumienia były deklaracjami bez większego

znaczenia, wybiegiem lokalnych, wstrzymującym rydwan wojny. Czynione przez Marszałka

próby tworzenia realnego systemu zbiorowego bezpieczeństwa były niedocenione, traktowane

jako dążenie do hegemonii Polski w środkowej i południowej Europie, a propozycje wojny

perwersyjnej wobec III Rzeszy z udziałem państw Zachodnich były nierealne. Toteż

wyznaczony na wykonawcę testamentu Marszałka, w zakresie polityki zagranicznej rządu

RP, minister płk Józef Beck- mimo niewątpliwych sukcesów nie sprostał pokładanym

nadziejom. Międzynarodowa sytuacja polityczna wyraźnie go przerosła. W efekcie

Rzeczypospolita Polska przystępując 1 września 1939 roki do konfrontacji militarnej z III

Rzeszą, miała ze strony zachodu „papierowe” gwarancje.

Pogorszenie się w latach 1938-1939 sytuacji międzynarodowej w Europie, aneksja przez

Hitlera Czechosłowacji oraz rosnące zagrożenie bezpieczeństwa Polski skłoniło państwa

zachodnie do bardziej ostentacyjnych kroków, zmierzających do powstrzymania Hitlera.

Pozornie upodmiotowiło na arenie międzynarodowej sprawę II RP, której Francja i Anglia

zamierzały udzielić stosownych gwarancji.

Marszałek Piłsudski nie chciał być traktowany jako satelita Francji zbyt świeże zachował

wspomnienia po wojnie polsko-bolszewickiej w 1920 roku i osamotnienie Polskie ze strony

państw Ententy. Zdecydował sam rozwiązać swoje trudności z Niemcami bez pośrednictwa

i przyzwolenia Francji. Tym bardziej, że nie był przekonany o jej samodzielnej roli na

płaszczyźnie międzynarodowej bez udziału Anglii. Toteż przestrzegał przed naruszeniem

„polityki równowagi” w stosunku do obu sąsiadów: Niemiec i Rosji, a szczególnie przed

wiązaniem się z jednym z nich.

Dojście Hitlera do władzy, co może brzmieć paradoksalnie, Józef Piłsudski wykorzystał

jako szansę na poprawy stosunków polsko-niemieckich. Sprzyjała temu izolacja w jakiej

znalazły się wówczas Niemcy, po wystąpieniu z Ligi Narodów i ze względu na oblicze

ideologiczne, w tym prezentowane stanowisko wobec Żydów. Efektem zabiegów Polski była

podpisana 26 stycznia 1934 roku polsko-niemiecka deklaracja o niestosowaniu przemocy.

Aczkolwiek wspomniana deklaracja była swego rodzaju odpowiednikiem polsko-sowieckiego

paktu o nieagresji z 15 lipca 1932 roku i mieściła się werbalnie w ramach „polityki

3

równowagi”, niemniej Marszałek rozumiał aż nadto, że w tej sytuacji międzynarodowej

bezpieczeństwo Polski można oprzeć na dwóch elementach: Lidze Narodów i układach

bilateralnych, gwarantujących obustronne zobowiązania. Na takie rozwiązania z obu

sąsiadami pójść nie mógł.

Następnie Liga Narodów okazała się organizacją papierową, ubezwłasnowolnioną przez

mocarstwa realizujące własne interesy. W tej sytuacji w celu bezpieczeństwa pozostało Polsce

prowadzić politykę współpartnerstwa.

Piłsudski uważał, że dla Polski leżącej pomiędzy dwoma tak potężnymi wrogimi

sąsiadami, jak Rosja i Niemcy jest rzeczą niezmiernie ważną wiedzieć zawczasu, z którymi

zatarg nastąpi wcześniej. Jako pewne zabezpieczenie Marszałek uważał pakt z Rumunią

i Francją, natomiast odrzucał kategorycznie wiązanie się z jednym z agresywnym sąsiadem.

Piłsudski przewidywał, że wojna z Niemcami może trwać zaledwie cztery lata z uwagi na

dokonujące się w III Rzeszy przeobrażenia, za więcej lat nie ręczył. Przewidywał, że po jego

śmierci ten stan rzeczy trudno będzie utrzymać, określił również główne zasady polityki

zagranicznej sprowadzające się do utrzymania dobrych stosunków z sąsiadami, zachowanie

podmiotowości państwa, ukierunkowania na Wschód, gdzie tam może Polska odgrywać

istotną rolę, przy nie mieszaniu się w sprawy państwa zachodnich.

Niestety po śmierci Marszałka Józefa Piłsudskiego wykonawcą jego testamentu

politycznego został płk Józef Beck, który nie wypełnił założeń Marszałka.

Źródło: Myśl polityczna Józefa Piłsudskiego pod red. Andrzeja Stawarza i Wiesława Leszka Ząbka

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome