Historia literatury włoskiej - Notatki - Literatura dawna - Część 3, Notatki'z Literatura dawna. University of Warsaw
Poznan_K
Poznan_K1 March 2013

Historia literatury włoskiej - Notatki - Literatura dawna - Część 3, Notatki'z Literatura dawna. University of Warsaw

PDF (442.3 KB)
10 strona
1Liczba pobrań
1000+Liczba odwiedzin
Opis
W okresie średniowiecza i wczesnego renesansu na półwyspie Apenińskim trudno jest mówić o ''literaturze włoskiej'': półwysep był niezjednoczony pod żadnym niemal względem. Jedynym pierwiastkiem łączącym zwaśnione regiony...
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 10
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

otuchy. Zadaje mu 4 pytania: -kto był przodkiem Cacciaguidy -kiedy urodził sie Cacciaguida -jaka była liczba ludności we Florencji -pyta o wybitnych mieszkańców miasta Entuzjazm Dantego powoduje rozpalenie uczuć ojcowskich Cacciaguidy. -Nie wypowie się na temat swych przodków, gdyż nie chce ulec grzechowi pychy (w rzeczywistości Dante pisarz nie wiedział kim byli). -Urodził sie w 1091r. Mieszkał w dzielnicy przy Porta S. Pietro. -Mężczyzn w kwiecie wieku było 5 razy mniej. Wszyscy pochodzili z Florencji (również rzemieślnicy, czyli najniższa klasa społeczna), nie było ludności napływowej. Cacciaguida wyjaśnia przyczynę napływu ludzi do Florencji. Duże miasto źle rządzone upadnie szybciej niz małe. Wymienia miasta, które upadły, albo chylą się ku upadkowi.

Ślepy byk prędzej, potknąwszy się, pada Niż ślepe jagnię; byle z dobrej stali,

Lepiej niż pięć szpad siecze jedna szpada. Przyjrzyj się Lunie, przyjrzyj Urbisaglii,

Jako zginęły; patrz, śmierci zarody Nie od dziś w Chiusi tkwią i Sinigaglii.

Że z biegiem czasu upadają grody,

Niechaj ci dziwne nie będzie odkrycie; Mają swój koniec państwa i narody. Metafora „przypływ – odpływ” - zmienność fortuny.

A jak, wirując, sfera księżycowa Raz wraz to zniża, to podnosi fale,

Tak się Florencji dola różnie snowa. Wymienia rodziny, które były upadające w jego czasach oraz rodziny nowo przybyte. To im zarzuca upadek miasta (zarówno Cacciaguida jak i Dante) Pieśń o charakterze historycznym. Ukazuje charakter poematu: współistnienie 2 planów – wiecznego i historycznego. Analiza dekadencji i obyczajów w mieście. SŁOWO KLUCZ - niezgoda, upadek PIEŚŃ XVII: Dante zgłasza się do Cacciaguidy rejestrem wysokim. Mówi: znasz wszystko, gdyż patrzysz na Boga. Wszystko jest dla ciebie oczywiste, jak dla ludzi to, że trójkąt może mieć tylko jeden kąt rozwarty. Dante słyszał już srogie opowieści na temat swojej przyszłości, jest więc odporny. Chce poznać swą przyszłość, dlatego zwraca sie do Cacciaguidy. Przodek prostym językiem

docsity.com

opowiedział o przyszłości. Dante stwierdził, że wszystko to co dzieje się na ziemi obecnie jest w wiecznym umyśle Boga, z drugiej jednak strony Bóg nie narzuca biegu wydarzeń. Pogodzenie problemu wolnej woli z wolą Boską. Cacciaguida mówi o tym, że Dante będzie wygnany. Wygnanie to jest już planowane. Złe słowa skierowane w stronę papieża. Wygnanie Dantego związane ze sprawami dworu papieskiego Bonifacego VIII 1 etap wygnania – tęsknota 2 etap wygnania – wystawianie się na łaskę innych Co najgorsze, ci co z nim zostali wyrzuceni (jego przyjaciele) odwrócą sie, ale to Dante wygra. Sam będzie znosił męki wygnania. Najpierw ugości go Bartolomeo della Scala. Can Grande obdarzany jest samymi zaletami, pokazana oznaki jego przyszłej wielkości. Dalsze losy Dantego są owiane tajemnicą ( w rzeczywistości po prostu o tym nie wiedział Dante autor). Rada dla Dantego- aby się nie mścił, zostanie po nim jego poezja, a zemsta jest krótkotrwała. Dante boi sie tej przepowiedni. Wyraża obawę, że jego twórczość może okazać się zgubna (może stracić wsparcie przez swe wersy). Obawia sie, że niektórym może sie nie spodobać to, co widział w swej wędrówce po zaświatach. Z drugiej strony ma świadomość, że jego przyszłe dzieło przetrwa wieki. Cacciaguida radzi, aby martwił się ten, kto ma nieczyste sumienie. Poemat Dantego poruszy konary (czyli o, co na szczycie) – najbardziej wpływowych ludzi i nada sens wygnaniu. Czytelnik nie uwierzy w to, czego nie zna. Dlatego przykłady musza odnosić sie do rzeczywistości. Dante przedstawia swa przyszłość. Jest to część centralna Raju, wokół której wszystko zostało zbudowane. Dante przedstawia sens swego życia i utworu. Kreuje sie na nowego Eneasza. W pieśniach 15, 16 miasto jest bohaterem. W pieśni 17 jest nim Dante. Jest to pieśń kulminacyjna. Dante czuje się w obowiązku podzielenia swojej wiedzy z czytelnikiem aby wskazać drogę zbawienia, mimo iż zdaje sobie sprawę, że ściągnie na siebie wrogów. Jest osamotniony. Oznacza to wyjątkowe przeznaczenie Dantego. XIII: TRECENTO w twórczości Dantego nie ma zalążków kultury XIV wiecznej. Trecento był wiekiem kryzysu: demograficznego, ekonomicznego, politycznego. Jednocześnie to czas transformacji. to czas wielkiej schizmy, powstania monarchii narodowych, kryzysu instytucji średniowiecznych - papiestwa i cesarstwa. Sytuacja ekonomiczna jest bardzo zła - dramatyczny zastój ekonomiczny, głód, dżuma. stąd wiek XIV nazywany jest wiekiem śmierci Literatura: -laicyzacja kultury, rozwój kultury zainspirowanej nową wrażliwością, powoli zaczyna się interesować się życiem jednostki. -Nowa koncepcja śmierci - odłączenie duszy od ciała, szczęśliwy początek nowego

docsity.com

życia, zastąpione teraz tragiczną wizją przerwanego życia. -Transformacja mitu chwały - ulega laicyzacji, podkreśla chwałę ziemską. -powiększa się grono ludzi wykształconych -Campo di tensione - pole napięć: współistnienie elementów nowych i starych. dominuje niepewność, niepokój, motywy: żal i tęsknota za starym porządkiem. W XIV wieku nie ma prozy w volgare Marsilio di Padova - myśliciel, opublikował dzieło ''Obrońca pokoju''. Rozgranicza władzę religijną kleru od władzy świeckiej. Zostaje ekskomunikowany Kroniki: historyczne, rodzinne, relacje z podróży: Dino Cornagni - biały, nieszczęścia Florencji - kara boska "Kronika wydarzeń czasów swoich" Giovanni Villani - czarny, "Kronika" Alberto Mussato - intelektualista, przeciwnik tyranii, gwelf "Historia Augusta" (Henryka VII). Pisze tragedie na wzór tragedii antycznej W XIV w twórcy religijni związani są najczęściej z Kościołem. Pisma o charakterze religijnym odznaczają się prostotą, naiwnością środków wyrazu, odcięciem od rzeczywistości. Literatura religijna powstaje w volgare: Bianco di Siena - echa motywów Jacopone da Todi Iacopo Passavanti - przedstawiciel nurtu dewocyjnego. Straszliwe wizje, akabra, przesada. "Zwierciadło prawdziwej pokuty" Kwiatki świętego Franciszka - tekst powstał na przełomie XIII-XIV w, ponowny rozkwit legendy franciszkanskiej Domenico Cavalca - "Le vitee dei santi padri'' - język prosty, ale odpowiedni by opisywać kwestie duchowe św. Katarzyna ze Sjeny - IIpoł XIV wieku. odrodzenie prawdziwego życia religijnego, zaprzestanie wojen między chrześcijanami, Epistolario (zbiór listów) i Księga boskiej nauki Literatura rycerska - z pocz. lit franko-włoska, ''Wkroczenie do Hiszpanii" Andrea da Barberino - ''Francuski ród królewski'', "Nędzny Guerino" ironiczne podejście do ideałów feudalnych, wprowadzenie wątków miłosnych, tendencja do umieszczania akcji w Italii. ''Awanturniczy Sycylijczyk" - "Avventuroso Ciciliano" Cantare - toskańskie p.w, pieśni wykonywane na placach, charakteryzuje je OKTAWA "Hiszpania" - "Spagna" Liryka - proces transformacji odbija się na liryce Trecento.Nowe formy liryki przeznaczone są do wykonywania w akompaniamencie (Ars Nuova) XIV: FRANCESCO PETRARCA Twórczość:

docsity.com

łacina "O znakomitych mężach" "Księgi o rzeczach godnych pamięci" Listy Traktaty- "Secretum meum" -przykład głębokiej analizy swoich uczuć Dialogi - "O postępowaniu w dobrej i złej woli" - dialog jako najpopularniejsza forma lit XV-XVI wieku "O życiu w samotności" - jej pochwała Pisma polemiczne (inwektywy)

volgare:

Triumfy - volgare, rywalizuje z Dantem Il Canzoniere

XV: IL CANZONIERE: Kiedy powstają Na przestrzeni całego życia – od lat młodzieńczych po okres starości. Struktura utworu Utwór składa sie z 2 części. Zawiera 366 utwory. Pierwsza jest dłuższa. Laura jest tu przedstawiona jako postać realna, ideał. Poeta analizuje swój stan ducha. Druga część jest bardziej refleksyjna, dominują tu wspomnienia. Podział utworów: przed śmiercią i po śmierci. O czym traktują Za pomocą utworów poetyckich przedstawiona jest historia życia oraz miłości autora. Postać Laury można traktować tu jako mit, niedościgniony wzór idealności, piękna. Dlaczego ten zbiór liryków jest taki wyjątkowy Zbiór ten nazywany jest zbiorem rewolucyjnym. Narracja wynika z samej liryki (w Życiu Nowym funkcjonowały obok siebie narracja i liryka). Wcześniej nie było takiego zwartego zbioru. SONET I Składa sie z 2 strof 4wersowych (abba) i dwóch tercyn (cde) Zachowanie symetryczności. Każde zdanie składa sie z 2 strof. Nieznana jest data powstania Sonet ten ma charakter wstępu do całego zbioru. W pierwszym zdaniu zwraca się do czytelnika. Ustanawia w ten sposób związek polegający na porozumieniu między poeta a czytelnikiem. Zdanie to ma charakter osobisty.

docsity.com

W drugim zdaniu zawarta jest refleksja uniwersalna. Progresja znaczeń. Swoje doświadczenie wykorzystuje do opisania prawdy istotnej dla wszystkich – rola poety. Pisze o własnym doświadczeniu. Ta miłość jest zjawiskiem subiektywnym. Używa języka ekspresyjnego. Zwraca się do każdego, kto wie, czym jest miłość (stil noviści zwracali się tylko do elity). Petrarca tworzy volgare literackie. SONET XXXV Samotny, w myślach, poprzez puste pola Wlokę się krokiem ciężkim i powolnym, Szukając miejsca - tak mnie gna niedola - Gdzie bym od cienia człowieka był wolny. Jakże inaczej potrafiłbym uciec Od ludzi, którzy wszystko wiedzą o mnie? Nie można ukryć serca, więc spróbujcie Wyczytać ogień, który we mnie płonie. Myślę, że góry i lasy, i rzeki Dokładnie znają życie moje całe Choć ono ludziom skryte i dalekie. Ale nie znajdę takiej drogi światem Idąc, by miłość przy mnie wciąż nie stała Rozmawiająca ze mną jak brat z bratem. Tematyka utworu Utwór ukazuje stan ducha Petrarki. Temat: samotność zakochanego mężczyzny. Przebywa na łonie przyrody, ale jej opis jest ogólnikowy. Nie ma punktu odniesienia czasowego. Jest przedstawieniem wydarzeń wewnętrznych. Nastrój utworu jest melancholijny. Postać nieszczęśliwa, chce uciec przed ludźmi. Wierzy, że natura zapewni mu większe bezpieczeństwo od ludzi. Jednak nawet tu miłość mu towarzyszy. Natura nie może go uchronić przed myślami. Bohater rozpamiętuje się w bólu. Nowość – pojawia się natura i jest odbiciem uczuć. Gdzie znajduje sie podmiot Jaka jest rola natury Jaki jest jego stan ducha SONET XC Były to włosy złote, rozpuszczone W tysiącu słodkich loków, krętych, jasnych, Światło wspaniałe drgało rozelśnione

docsity.com

W oczach przepięknych, które dziś przygasły Twarz była pełna współczucia; czy szczera? Twarz się zmieniła w barwie; czy być może? Cóż więc dziwnego w tym, że gdy otwieram Powieki, czuję nagle w piersiach pożar? Stąpanie jej nie było rzeczą ziemską, Lecz anielskiego ducha, a jej słowa Brzmiały inaczej niźli ludzka mowa. To blask niebiański, to słońce zwycięskie; Tak ją widziałem. I choć tak dziś nie jest, Gdy łuk odjęto, rana nie zdrowieje. Punktem wyjścia jest opis Laury: 1-6 opis ukochanej 7-8 uczucia podmiotu lirycznego 9-12 opis ukochanej 13-14 uczucia podmiotu lirycznego W blasku Laury objawia sie jej piękno. Porównuje ja do słońca. Laura jest przedstawiona, ale nie w pełni, np. Nie wiadomo jakiego koloru są jej oczy. Brak elementów tła – nieokreślona przestrzeń (tylko wiatr). Wyobrażenie Laury nie ma tła – oczy poety widzą tylko ją. Patrząc na jej opis, wyłania się Laura z przeszłości (pełna blasku) i ta, którą poeta widzi obecnie (przygaszona) – 2 plany. Podmiot liryczny nadal wierny jest swoim młodzieńczym wizjom. Obraz rzeczywisty zwycięża ten, który podmiot liryczny ma w pamięci. Ma świadomość przemijania czasu, ale chce widzieć Laurę taką, jaką widział kiedyś. Uczucie jest nadal tak samo intensywne. Tryumfuje piękno w walce z bezlitosnym czasem. SONET CXXVI

Podmiot liryczny targany miłością – monolog zakochanego mężczyzny. 1 strofa – inwokacja do przyrody, która jest uświęcona poprzez kontakt z Laurą. 2 strofa – nadal zwraca sie do przyrody, podmiot przeczuwa nadchodzącą śmierć, wyraża pragnienie aby zostać pochowanym w miejscu gdzie stąpała Laura. 3 strofa – gotów jest na śmierć, ale chce być pochowany w tym miejscu. 4 strofa – chce, aby potem ona przyszła go szukać (tzn aby sie tam spotkali) i poczuje litość żal lub westchnienie. 5 strofa – wizja: Laura siedzi na grobie. Spadają na nią różnobarwne kwiaty – realizm szczegółów. 3 elementy: zakochana, ukochana i natura. Motyw powtarzany w

docsity.com

przyszłości. Tekst jest rodzajem wizji sennej – marzenie miłosne. Rzeczywistość monologu filtrowane przez pamięć. Marzenie to jest intymną historią Petrarki, wynika z niezaspokojonych pragnień. Rozrzewnia sie sam nad sobą. Kontemplacja piękna – stały motyw Petrarki. XVI: GIOVANNI BOCCACCIO ur. 1313r, odbył staż w banku w Neapolu Twórczość w volgare: B. był samoukiem, kształtowały go i liryka prowensalska, włoska, proza francuska, autorzy starożytni - Owidiusz, Seneka Młodszy TWÓRCZOŚĆ: Napoli: 1334 "La caccia di Diana" jego pierwsze dzieło w którym wychwala urodę neapolitańskich dam "Teseida" "Filostrato" "Filocolo" - trudy miłości, wzorowane na dantem i guittone d'arezzo Firenze: "Opowieść o nimfach Ameta"- romans pasterski "Amorosa visione" "Nimfy z Fiesole" "Fiammetta" - romans psychologiczny prozą. Porzucona przez ukochanego Panfila Fiammetta żali się.. Nowość- kobieta nie jest obiektem uczuć, lecz podmiotem. traktaty po łacinie: "O przypadkach sławnych mężów" "O sławnych niewiastach" "O nazwach gór, lasow, źródeł..." "O genealogiach bogów pogańskich" - zapowiada humanizm o świeckim charakterze, poszukiwanie motywacji moralnej, pobawiony zmysłu krytycznego Uwielbiał Petrarkę, podziwial D. Nowela - sama nazwa novella - pochodzi od nuovo. Włoska nowela to: realizm, bardziej mieszczaństwo niż dworskość, ''literatura konsumpcyjna'', rozrywka Egzemplum - samodzielne utwory, krótkie novellino Il Decamerone - poł XIV wieku mimesis - mowa niezależna diegesis - mowa zależna (opowiadanie) - narrator STRUKTURA:

docsity.com

I. warstwa ekstradiegetyczna: wstęp, wstęp do dnia czwartego i posłowie. II. warstwa intradiegetyczna: prolog, wstępy i zakończenia poszczególnych dni - świat ramy narracyjnej bohaterowie wypowiadają się tematycznie, schemat porządkuje bogactwo materii rama narracyjna służy uzasadnieniu połączenia nowel, daje pretekst do przedstawiania ich "Aktorzy" Boccaccia - 3 m, 7 k czynią z nowelli dzieło artystyczne III. diegetyczna - świat nowel Fortuna: siła niezależna, przeciwieństrwo fortuny dantejskiej, należy umieć wykorzystać 'tę dobrą' fortunę' Andreuccio z Perugii, Landolfo Rufolo Culto di inteligenza beffa - dziwny, beffare - szydzić, "Kalendarz starych mężów" burla - komizm słowny, mniej agresywny ''Brat Cipolla" presta risposta - komizm słowny - Guido Cavalcanti XVII: LITERATURA TOSKAŃSKA W VOLGARE spicciolate - poj. nowele w volgare, gł. temat - erotyczne podboje lub przygody miłosne historyjki komiczne Piccolomini - liczne opowiadania, utwory komiczne Alberti - twórca, matematyk, architekt - "O snycerzu, którego zwali grubym" Kroniki, utwory komiczne, traktaty moralne św Bernard ze Sieny - spisane słynne kazania w volgare sacra rappresentazione - dramaty liturgiczne oparte na motywach hagiograficznych i biblijnych (zaczynały się w kościołach, kończyły na placach) MEDYCEUSZE Lorenzo il Magnifico - Wawrzyniec Medycejski - druga poł XV w twórczość bardzo różnorodna: -młodzieńcza - petrarkowska -Nuncia da Barberino - parodia poezji miłosnej i pasterskiej -"Polownia na kuropatwy" -"Simposio" lub Oboje o florenckich pijakach tercyną - Triumfy -"Alterazione" - Dysputy (poważniejsze) -nawiązania do Owidiusza -Rime, Apollo i Pan Angelo Poliziano - tłumacz z greki, pisze komentarze - Scyllia na temat świerzbu -Stance - nawiązanie do tradycji rycerskiej, miłość zwycięża przemoc -Baśń o Orfeuszu - nawiązanie do Owidiusza i Wergiliusza

docsity.com

Luigi Pucci - przyjaciel młodego Wawrzyńca, uznawany za twórcę ludowego -Becca di Diamonano -Słowniczek gwary cwaniackiej -Morgante - naw. do tradycji rycerskiej, akcent groteskowy, uprawiał hazard, kopulacje i jedzenie tworzyl dla dworzan których chciał rozbawić Franco Sacchetti 300 novelle - w odróżnienia od Boccaccia nie ma ramy narracyjnej, kobiety kapryśne i złośliwe zbiór anonimowy - "Il peccorone" auretto w klasztorze opowiada zakonnicy nowele Giovani Sercambi z Lucchi - Novelliere Il paradiso degliAlberti - Giovanni Gherardi da Prato HUMANIZM Twórczość łacińska w literaturze. Volgare pojawia się tylko w tekstach użytkowych, literaturze konsumpcyjnej, służącej rozrywce. Twórcy zbliżali sie do wzorca klasycznego, wzorowali sie na Cyceronie, Wergiliuszu. Humaniści podzielili epoki na okres starożytny, wielki średnie i okres najnowszy. Powstają nowe dyscypliny naukowe: filologia, chronologia, archeologia. Powstają akademie, gdzie spotykają się uczeni. Pogardzają scholastyką. Rozbija się jedność kulturowa zbudowana wokół teologii. Dyscypliny naukowe staja się niezależne. Sztuka również zaczyna być autonomiczna – zaczęto postrzegać jej piękno, nie tylko aspekt użytkowy. Humaniści nadają inny wymiar człowiekowi, życiu ziemskiemu. W 1 fazie (humanizm obywatelski) nieustannie podkreślano wolność, godność, możliwości człowieka. Podkreślają wartość słowa. Utożsamiali sie z epikureiczykami. U Dantego epikureizm to nieśmiertelność duszy. Rozwój życia publicznego i nauki. Humanizm jest zjawiskiem elitarnym – obejmuje tylko część społeczeństwa 2 faza to czas kryzysu. Nie angażują się w sprawy publiczne, zamykają się w sobie. Zwrot w kierunku kontemplacji Powstają prywatne szkoły sztuk wyzwolonych, które zastępują uniwersytety (Florencja, Rzym, Neapol) Humanista był niezależny ekonomicznie. Był opłacano za to, żeby pisał. Zawodowy literat. Związany z kurią bądź dworem książęcym. Plus: wsparcie finansowe. Minus trzeba było zdobyć władcy. Zmiana poglądów wraz ze zmianą władcy.

· Florencja – główny ośrodek humanizmu Coluccio Salutati najwybitniejszy przedstawiciel 1 fazy. Pisze o portrecie pracowitego ziemskiego działacza. Odrzuca abstrakcyjność Leonardo Bruni jego pisma początkiem historiografii. Pragnie przedstawić prawdę. Kontynuator Salutatiego Poggio Bracciolini związany z Salutatim. Wiele odkryć bibliotecznych. Pisze listy, dialogi, inwektywy

docsity.com

· Rzym – kolejny ważny ośrodek

papież Mikołaj V założyciel Biblioteki Watykańskiej papież Pius II pisarz Lorenzo Valla najwybitniejszy propagator myśli humanistycznej. Polemizuje z poetyką chrześcijańską, stoicką. Motywem postępowania ludzi jest osiągnięcie prawdziwej przyjemności. O niesprawiedliwej koronacji Konstantyna, w którą fałszywie się wierzy wykazał tu fałszywość darowizny Konstantyna

· Leon Battista Alberti jedynie on pisał po włosku. Pragnął, żeby jego pisma trafiły do jak największej liczby czytelników. Próbował odpowiedzieć· na pytanie, jak żyje człowiek w rzeczywistości którą sam tworzy – dialog O rodzinie

· Neoplatonizm i kryzys humanizmu

Marsilio Ficino uważał, że chrześcijanin utożsamiał sie z uczonym, gdyż należy posiadać wiedzę i połączyć sie z Bogiem. Wiedzę nie każdy może posiąść – ideał kultury artystów. Promowanie życia pasywnego. Autor Teologii platońskiej Giovanni Pico della Mirandola genialny eurydyta. Cel nadrzędny – wykazać zbieżność przekonań myślicieli wszystkich czasów. Nie udało się.

· Inne ważne ośrodki: Wenecja, Mediolan, Ferrara

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.