Historia Holandii - Notatki - Geografia, Notatki'z Geografia
Grzegorz
Grzegorz14 June 2013

Historia Holandii - Notatki - Geografia, Notatki'z Geografia

PDF (168.9 KB)
10 strona
1000+Liczba odwiedzin
Opis
Geografia: notatki z zakresu geografii dotyczące historii Holandii; kategorie poziomu i jakość życia w Holandii.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 10
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

1 Historia Holandii

"Odkrycia" terenów, na których dzisiaj znajduje się Holandia, dokonał Juliusz Cezar w pierwszym stuleciu przed Chrystusem. Wtedy były to tereny zamieszkane przez plemiona germańskie. Cezar przyłączył do cesarstwa zachodnią część krainy. Pomiędzy IV a VIII wiekiem naszej ery, terytorium dzisiejszej Holandii zostało podbite przez Franków.

Wraz z biegiem stuleci powstawały coraz to nowe samodzielne hrabstwa i księstwa. W XV w. większość terytoriów została zjednoczona (za pomocą podbojów i małżeństw dynastycznych) przez Burgundów. W roku 1477 Holandia, a wraz z nią terytoria obecnej Belgii i Luksemburga, przeszła pod panowanie Habsburgów (od 1556 r. ich linii hiszpańskiej).

W 1572 doszło do wybuchu powstania przeciw Hiszpanii. Wynikiem rewolty było podpisanie w 1579 r. Unii Utrechckiej. Zakładała ona m.in. utworzenie wspólnej armii i jednolitego systemu pieniężnego, przy jednoczesnym zachowaniu szerokiej autonomii poszczególnych prowincji. Był to początek procesu, w wyniku którego doszło do rozbicia kraju na 2 części, z których powstały później 2 państwa - Belgia i Holandia.

W XVII w. Holandia stała się morską i kolonialną potęgą, nastąpił również rozkwit nauki i sztuki.

Potęga Holandii znacznie zmalała w XVIII w. W wyniku wojen z Hiszpanią, Francją i Anglią. W tym też czasie utracono część zamorskich kolonii, co z kolei przyczyniło się do gospodarczej zapaści. W 1810 r. Holandia została nawet przejściowo wcielona do Francji.

W roku 1815 Holandia została połączona z Niderlandami Płd. (dzisiejszą Belgią) w Królestwo Zjednoczonych Niderlandów pod przywództwem Wilhelma I Orańskiego. Wspólne państwo nie przetrwało jednak długo, już w 1830 Belgowie odłączyli się od królestwa, by utworzyć własne państwo.

W 1848 r. uchwalono konstytucję, co dało początek liberalnym przemianom. Nadszedł kolejny wiek, a wraz z nim dwie wielkie wojny światowe. Wobec obu tych konfliktów Holandia ogłosiła neutralność, co jednak nie uchroniło jej od ataku hitlerowskich Niemiec w 1940 roku, i w efekcie od okupacji trwającej do 1945 r. W czasie wojny działał emigracyjny rząd w Londynie, na czele którego stała królowa Wilhelmina.

Po wojnie kolonie holenderskie zyskały niepodległość lub bardzo szeroką autonomię - w 1949 roku niepodległość zyskała Indonezja. Po II wojnie światowej Holandia zerwała z tradycyjną polityką neutralności, przystępując w 1949 do NATO, w 1957do EWG, protoplastki dzisiejszej Unii Europejskiej.

2. Informacje praktyczne

Stolica: Amsterdam (stolica konstytucyjna), Haga (siedziba rządu)

Powierzchnia: 41 863 km2

Podział administracyjny: 12 prowincji

Ludność: 15 450 000

Język urzędowy: holenderski

Skład etniczny: Holendrzy 95,8%; Turcy 1,2%; Marokańczycy 0,9%; Niemcy 0,3%; inni 1,8%

Wyznanie: katolicy 36,0%; protestanci 26,9%; bezwyznaniowcy 32,6%; inni 4,5%

Jednostka monetarna: euro, dawniej 1 gulden (floren) = 100 centów

PKB: 23 331 USD na osobę

Średnia długość życia: mężczyźni 73 lata; kobiety 80,2 roku

Surowce mineralne: gaz ziemny, ropa naftowa

Wyroby przemysłowe: artykuły petrochemiczne, wyrobu aluminiowe, spożywcze i chemiczne, samochody

Uprawy: hodowla kwiatów i ogrodnictwo

Siły zbrojne: armia lądowa 63 700, marynarka wojenna 16 900, lotnictwo 18 200, inne 4800

Ustrój: monarchia konstytucyjna

Władza ustawodawcza: monarcha i Stany Generalne - dwuizbowy parlament, składający się z Izby Pierwszej (75 członków wybieranych przez władze lokalne prowincji na 4-lenią kadencję) i Izby Drugiej (150 członków wybieranych w wyborach powszechnych co 4 lata)

Władza wykonawcza: rząd na czele z premierem, powoływany przez monarchę

Konstytucja: 16 lutego 1983 r.

Głowa państwa: monarcha; obecnie królowa Beatrix Wilhelmina Armgard

Szef rządu: Jan Peter Balkenende

Niemal 35 proc. powierzchni Holandii leży na terenach podmokłych, które zostały "wyrwane morzu”. Od północy i zachodu kraj oblewa Morze Północne, na wschodzie graniczy z Niemcami, na zachodzie z Belgią. Holandia jest znaczącym centrum europejskiego handlu. Kraj słynie z wiatraków i tulipanów.

Holandia to jeden z najbogatszych krajów Unii.PKB wynosi tu 32 364 dolarów w przeliczeniu na jednego mieszkańca, inflacja sięga 1,25 proc., a stopa bezrobocia 5,5 proc. Niewiele miejsc pracy oferuje rolnictwo, mimo że grunty orne stanowią aż 54 proc. powierzchni kraju. Produkcja rolna jest jednak silnie zmechanizowana, a pojedyncze gospodarstwa mają duży areał. Specjalnością Holandii są oczywiście rośliny cebulkowe, zwłaszcza tulipany. To właśnie w Holandii odbywają się największe giełdy kwiatowe w całej Unii Europejskiej. Ale niewiele osób wie, że ten nadmorski kraj słynie też z drobiarstwa. Holenderscy farmerzy produkują najwięcej jaj na całym świecie. Fryzja i Holandia Północna znane są z hodowli bydła rasy mlecznej i produkcji najwykwintniejszych gatunków sera żółtego. Holenderskie rolnictwo jest dotowane przez Unię Europejską w ramach wspólnej gospodarki rolnej. Holandia jest jednak płatnikiem netto do wspólnotowej kasy - wysokość składki członkowskiej przewyższa wielkość dotacji otrzymywanych z Brukseli.

Z obszaru szelfu Morza Północnego Holendrzy eksploatują ropę naftową i gaz ziemny, ale wydobycie nie pokrywa całego zapotrzebowania kraju. Obok przemysłu petrochemicznego rozwinęło się tu hutnictwo aluminium oraz przetwórstwo rolno-spożywcze, produkcja samochodów, maszyn i urządzeń elektronicznych. Holandia stanowi bardzo ważny ośrodek transportowy Unii Europejskiej. Położny nad Morzem Północnym Rotterdam jest największym portem świata. Rocznie przeładowuje się tu 300 mln ton towarów. Przez cały kraj biegną też kanały, łączące porty morskie z głównymi rzekami europejskimi. W Holandii krzyżują się także trasy lotnicze z północy i południa Europy. Holandia jest członkiem strefy euro.

Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne.

Wskaźniki 2004 2005 2006 PKB na 1 mieszkańca (w tys. €) 30,088 30,978 32,364 PKB (w mld €) 489,9 505,6 529,0 PKB (dynamika w %) 2,0 1,5 3,25 Deficyt (-)/Nadwyżka (+)budżetowa (% PKB) -1,8 -0,3 +0,1 Dług publiczny (% PKB) 52,6 52,7 50,2 Inflacja (w %) 1,2 1,7 1,25 Bezrobocie (w %) 6,5 6,5 5,5 Eksport (w mld €) 255,66 281,30 156,42po 2 kw. Import (w mld €) 228,24 249,84 138,9 po 2 kw. Bezpośrednie inwestycje zagraniczne (mld USD). 0,4. 43,6 b.d. Inwestycje bezpośr. Niderlandów za granicą (mld USD).

17,3 119,4 b.d.

Źródło: http://epp.eurostat.ec.europa.eu

3. Kategorie poziomu i jakość życia (E. Allardt) Poziom życia – stopień zaspokojenia potrzeb materialnych i kulturalnych, wiążących się z szeroko rozumianym posiadaniem (to have). Jakość życia – stany uczuciowe wypływające ze stosunków międzyludzkich w mikrogrupach (to love) oraz poczucie istnienia, bycia kimś wiążące się z potrzebami samorealizacji (to be).

Wskaźniki

obiektywne subiektywne określają poziom zjawisk i procesów przebiegających poza samym człowiekiem

określają odczucia ludzi wyrażane przez nich samych

ilościowe wartościowe wyrażane we właściwych im jednostkach naturalnych

wyrażane w formie wartościowej przy pomocy różnych systemów cen

3 Czynniki wpływające na poziom życia Przedmiotem analizy czynników wpływających na poziom życia mieszkańców Holandii są takie wskaźniki jak: produkt krajowy brutto przypadający na jednego mieszkańca, wysokość płac w przemyśle i usługach, relacje miesięcznych wynagrodzeń nominalnych do cen detalicznych wybranych artykułów żywnościowych, struktura wydatków gospodarstw domowych na spożycie, wyposażenie mieszkańców w dobra trwałego użytku..

3.1 Produkt krajowy brutto przypadający na jednego mieszkańca

Wielkość PKB ogółem oraz PKB w przeliczeniu na jednego mieszkańca per capita są tradycyjnymi miarami charakteryzującymi rozwój społeczno gospodarczy danego kraju. Pośrednio obrazują one zmiany poziomu życia ludności. W szczególności wskaźnik PKB na jednego mieszkańca, będący najogólniejszym miernikiem stopnia dobrobytu, jest powszechnie stosowany do przedstawienia poziomu rozwoju społeczno – gospodarczego

Należy nadmienić, że PKB per capita może być wyliczany według urzędowego kursu walut lub według parytetu siły nabywczej1 W tabeli 1. Przedstawiono PKB per capita Holandii w zestawieniu z pozostałymi krajami należącymi do Unii Europejskiej.

Tabela 1. PKB per capita w wybranych krajach Europejskich

Kraje 2004 2005 2006 2007 Polska 48.7 49.7 51.3 52.9

Luksemburg 240.8 251.0 257.0 259.4 Dania 119.4 121.8 122.1 120.9

Szwecja 111.1 110.5 113.1 113.0 Holandia 124.6 125.5 125.6 125.2

Wielka Brytania 118.0 117.6 117.2 116.4 Belgia 119.4 118.0 117.8 116.8

Włochy 103.1 100.7 99.5 98.2 Hiszpania 96.6 97.9 97.6 97.3

Grecja 81.4 84.0 85.2 85.5 Cypr 87.6 88.9 88.4 87.3

Słowenia 52.8 54.4 57.1 60.2 Malta 72.1 71.7 71.5 70.8

Czechy 72.1 73.6 75.9 77.2 Węgry 61.3 62.5 63.4 63.1

Słowacja 79.9 81.9 83.6 84.5 Estonia 53.4 59.8 65.0 68.8

Łotwa 43.7 48.6 53.3 57.0 Źródło: http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal

Jak wynika z powyższej tabeli Holandia Jest jednym z najbogatszych krajów Unii Europejskiej, co świadczy o wysokim poziomie rozwoju gospodarczego i technologicznego które mają ogromny wpływ na poziom życia mieszkańców tego kraju.

3.2 Wysokość płac

Wysokość płac w danym kraju zależy od jego rozwoju gospodarczego, którego syntetycznym miernikiem jest wspomniany PKB per capita

1 Parytet siły nabywczej wyrażony w dolarach USA oznacza wartość dolara USA, odpowiadającą jednostce waluty danego kraju na rynku krajowym, obejmującym całość towarów i usług rynkowych oraz nie rynkowych, przy uwzględnieniu stosunku cen danego kraju do cen we wszystkich innych krajach biorących udział w porównaniu siły nabywczej walut

Zamieszczona tabela 2. wskazuje wyraźną zależność między poziomem PKB a wysokością przeciętnych zarobków Tabela 2. Przeciętne roczne zarobki brutto, zatrudnionych w przemyśle i usługach (w euro)w wybranych krajach UE

Kraje Przeciętne roczne zarobki (w euro) Włochy 20 583 Wielka Brytania 39 233 Węgry 4 898 Szwecja 30 467 Słowenia 10 850 Słowacja 3 837 Polska 7 509 Malta 13 320 Łotwa 3 426 Luksemburg 37 801 Holandia 33 900 Hiszpania 17 874 Grecja 15 431 Estonia 4 343 Dania 41 661 Czechy 5148 Cypr 17 607 Belgia 33 109 Źródło http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal Należy mieć na uwadze fakt, ze ważna jest nie tylko wysokość nominalnych wynagrodzeń w danym kraju, ale i ich relacja do cen detalicznych wybranych artykułów, czyli jakie ilości danego artykułu można nabyć za przeciętne wynagrodzenie miesięczne.

Tabela 3Relacje miesięcznych wynagrodzeń nominalnych do cen detalicznych wybranych artykułów

żywnościowych

Kraje Kg Ziemniaków Kg Cukru 100g Czekolady Opakowanie 100g Herbaty

0,33 l Piwa

Polska 3043 838 848 971 1167 Czechy 1747 615 779 357 1338 Estonia 1388 587 517 435 1034 Litwa 1091 309 419 137 794 Łotwa 826 281 275 638 Węgry 1924 571 611 339 1623 Austria 3001 2008 3472 620 4840 Dania 4009 3330 2357 7134 Finlandia 3819 1769 2239 780 1475 Hiszpania 2903 1632 3008 434 3201 Holandia 5414 2693 2824 2269 6043 Luksemburg 2259 1499 2574 569 3937 Szwecja 2426 1962 1476 832 1906 Portugalia 2321 607 785 455 1866 Wielka Brytania

2093 3212 2823 1758

Źródło: Rocznik Statystyki Międzynarodowej, GUS

Na podstawie powyższego zestawienia można stwierdzić, że za przeciętne wynagrodzenie można, w europejskich krajach wysokorozwiniętych, nabyć przeważnie więcej produktów spożywczych, aniżeli w byłych krajach socjalistycznych. Holandia, na tle analizowanych krajów znajduje się w czołówce pod względem relacji miesięcznych wynagrodzeń nominalnych do cen detalicznych wybranych artykułów żywnościowych. Oznacza to że kolejny czynnik jaki wpływa na poziom życia jest na bardzo wysokim poziomie, co powoduje, że mieszkańcom Holandii wiedzie się dobrze pod względem zarobków oraz pozwala na funkcjonowanie gospodarstw domowych w godnych warunkach.

3.3 Struktura wydatków gospodarstw domowych

Jednym ze wskaźników, uzupełniających badania poziomu życia, jest struktura wydatków gospodarstw domowych. Szczególnie ważną miarą jest udział wydatków na żywność w wydatkach gospodarstw. Zgodnie z tzw. Prawem Engela wzrostowi dochodów w gospodarstwach domowych towarzyszy zmiana jego struktury, tzn. zmniejszenie procentowego udziału wydatków na żywność na korzyść dóbr wyższego rzędu. Tak więc kraje o wyższym poziomie życia ludności charakteryzuje stosunkowo niski udział w strukturze spożycia wydatków na żywność.

Tabela 4. Struktura wydatków gospodarstw domowych na spożycie według grup towarów i usług

Kraje Żywność Użytkowanie mieszkania

i nośniki energii

Odzież i obuwie

Transport Rekreacja i kultura

Edukacja Zdrowie

Polska 18,7 22,6 3,9 11,5 6,4 5,8 8,7 Czechy 21,5 20,4 5,8 11,2 8,7 0,6 Słowacja 30,2 17,0 8,4 9,0 7,1 0,4 1,1 Austria 12,4 19,4 6,6 12,9 11,9 0,7 3,2 Belgia 13,0 22,7 5,4 15,7 9,2 0,4 3,8 Dania 12,9 28,1 4,9 11,7 10,3 0,8 2,7 Francja 14,4 23,5 4,9 15,1 8,9 0,6 3,5 Finlandia 12,8 25,5 4,5 13,8 11,3 0,5 3,7 Grecja 16,9 17,0 11,0 8,6 5,1 1,8 5,0 Hiszpania 15,2 14,1 6,5 13,0 8,7 1,7 3,4 Holandia 11,6 20,8 6,2 12,4 11,1 0,6 4,0 Irlandia 10,7 19,2 7,1 12,6 6,4 0,9 2,5 Portugalia 18,5 10,6 7,9 17,4 6,7 1,4 4,7 Szwecja 12,6 30,6 5,4 5,4 11,0 0,2 2,4 Anglia 9,8 18,0 5,8 5,8 12,4 1,4 1,6 Włochy 14,4 19,6 9,5 9,5 7,6 1,0 2,9 Źródło http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal

Holandia znajduje się na trzecim miejscu pod względem wydatków na żywność, co według prawa Engla świadczy o wysokim poziomie życia mieszkańców. Wydatki na dobra wyższego rzędu na dobra przedstawione w tabeli utrzymują się również na wysokim poziomie co może świadczyć o wysokim stopniu rozwoju tego kraju. Jedynie wydatki na edukacje znajdują się na niższym poziomie niż w większości krajów europejskich. Wynika to z tego, że zaspokojenie aspiracji w zakresie kształcenia wymaga dużych nakładów środków finansowych gospodarstw domowych, co musiało by wiązać się z ograniczeniem wydatków na inne dobra wyższego rzędu.

3.4 Wyposażenie gospodarstw domowych w dobra trwałego użytku.

Znaczącym wskaźnikiem poziomu życia ludności jest wyposażenie gospodarstw domowych w takie dobra trwałego użytku jak: odbiorniki radiowo-telewizyjne, pralki, magnetowidy, lodówki, kuchenki mikrofalowe, zmywarki do naczyń, samochody osobowe, itp. Jednakże ze względu na już wysoki poziom nasycenia tymi urządzeniami gospodarstw domowych w krajach rozwiniętych, częściej wykorzystywane są wskaźniki odnoszące się do dóbr związanych z wykorzystaniem nowoczesnych technologii, np. liczba komputerów osobistych, użytkowników Internetu albo abonentów telefonii komórkowej, przypadającej na 100 mieszkańców danego kraju.

Tabela 5. Wyposażenie w dobra trwałego użytku w Holandii

Wyszczególnienie Komputery osobiste 697 Użytkownicy Internetu 623 Abonenci telefonii komórkowej

748

Samochody osobowe 3710 Źródło www

Pod względem wyposażenia w dobra trwałego użytku Holandia nie odbiega znacznie od krajów UE i utrzymuje się na wysokim poziomie. Niestety nie możemy porównać tych wskaźników z innymi krajami UE ponieważ dane są niekompletne i trudno dostępne. Analiza wybranych wskaźników poziomu życia wskazuje, że w Holandii występuje on na bardzo wysokim poziomie, a mieszkańcom tego kraju wiedzie się dobrze. Holandia zajmuje jedno z czołowych miejsc pod względem jakości i poziomu życia mieszkańców. Biorąc pod uwagę nasze rozważania oraz przedstawione dane musimy wziąć pod uwagę, że są to tylko tzw. „suche dane” statystyczne. Aby poznać jaki naprawdę jest poziom życia obywateli Holandii musielibyśmy się tam udać i osobiście przeprowadzić badania osobiście. Badanie zostało przedstawione na podstawie ogólnych czynników wpływających na poziom życia, dlatego wynik badania może nie być obiektywny dla wszystkich obywateli Holandii. Aby dokładnie zbadać poziom życia mieszkańców należało by sprawdzić jak żyje się mieszkańcom innych ras, wyznań, czy religii. Należałoby także uwzględnić takie czynniki jak zanieczyszczenie środowiska, dostęp do służby zdrowia, oraz odczucia i postawy mieszkańców dotyczące zasad oraz praw obowiązujących w Holandii.

Bibliografia M.Johann Polska-UE Porównanie poziomu życia ludności Difin Warszawa 2005 www.europa.eu.int/eurostat www.stat.gov.p www.wikipedia.pl

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome