Pojęcie administracji, funkcje, administracja państwowa - Notatki - Politologia, Notatki'z Politologia. University of Bialystok
Moniczka
Moniczka12 June 2013

Pojęcie administracji, funkcje, administracja państwowa - Notatki - Politologia, Notatki'z Politologia. University of Bialystok

PDF (494.2 KB)
13 strona
637Liczba odwiedzin
Opis
Politologia: notatki z zakresu politologii opisujące pojęcie administracji, funkcje, administracja państwowa.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 13
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

1.  Pojęcie administracji, funkcje, administracja państwowa.   Administracja publiczna –  system podmiotów utworzonych i wyposażonych przez ustawę w kompetencje do prowadzenia organizatorskiej i kierowniczej działalności na podstawie ustaw w kierunku zewnętrznym i wewnętrznym. Z punktu widzenia prawa zalicza się do władzy  wykonawczej. Zajmuje się stosunkami społecznymi, działa z inicjatywy własnej, może stosować przymus  państwowy. Przymus to jedna z cech administracji.     Działania (funkcje): podstawowe, pomocnicze, regulacyjne:   Podstawowe‐ wypełnianie powierzonych zadań, wytworzenie produktów i usług,   Pomocnicze – pomoc by można było wypełnić powierzone zadania,   Regulacyjne – kierownicza, to wszystkie te funkcje, które wykonują kierujący daną instytucją, 

maja one służyć lepszemu wykonywaniu zadań.   Administracja państwowa = administracja jest to, to co zgodne z działaniami tradycyjnymi i kulturalnymi  danego społeczeństwa.     Można mówić również o administracji prywatnej, ponieważ rozróżnia się dobro wspólne i prywatne( jeśli  korzystamy z niego a nie dzielimy się z nikim), ale jeśli jedna osoba korzysta, to inni też korzystają.  Dlatego podział na publiczne i prywatne budzi pewną wątpliwość, gdyż te same zdarzenia mogą mieć  charakter i publiczny i prywatny.     Administracja państwowa zawsze jest publiczna, ale nie oznacza to, że nie ma administracji publicznej po  za państwem, jest bo mogą ją reprezentować osoby prywatne – podmioty prywatne.     Część publicznej jest także administracją prywatną. Administracja publiczna to nie to samo co  administracja w ogóle. Jest ona między administracją państwową, a prywatną. Ale każda administracja  jest publiczna.    

2.  Systemy administracji publicznej.  Uwarunkowania kształtujące system administracyjny:   Historyczne np. w Polsce zabory po odzyskaniu niepodległości stworzony został nowy ustrój 

wzorowany na systemie francuskim;   Ogólne, czyli wspólne dla wszystkich, następuje konwergencja, wcielenie najnowszych rozwiązań 

administracyjnych. System brytyjski ( nie angielski !)   Kształtuje się od 1000 lat (1688 Wielka Rewolucja Chwalebna),   1688 r. – ograniczenie władzy królewskiej, wyraźny podział władzy na wykonawczą (król, rząd), 

ustawodawczą (izba gmin i Lordów)   Władza królewska z biegiem lat ulega zmniejszeniu,   Rząd tworzą „profesjonaliści”   Jednostki samorządowe: okręgi, hrabstwa, dystrykty. Władze samorządowe są wybierane: radni, 

organy wykonawcze  szefowie administracji. Najczęściej są  to okręgi jednomandatowe, chociaż  nie jest to regułą. Zasadą jest, że władzę zdobywa jedna z dwóch partii, czyli odzwierciedlenie  rzeczywistego układu w parlamencie.  

 Podział kompetencji pomiędzy władzami wykonawczymi, a uchwałodawczymi.  

docsity.com

 Nie ma odrębnego prawa administracyjnego   Urzędnicy mają status nie jednolity.  

System francuski   Mocno scentralizowany   Centralizacja – wynik Wielkiej Rewolucji Francuskiej i utworzenia cesarstwa   Po rewolucji zlikwidowano system stworzony w czasach monarchii   Stworzono 100 departamentów, na czele departamentu stoi prefekt powoływany przez rząd   Najwyżej w hierarchii stoi prezydent, rządem kieruje premier   Obecnie podział terytorialny na 26 regionów (22 kontynentalne, 4 zamorskie) na ich czele stoi 

prefekt wyznaczony przez rząd formalnie powoływany przez prezydenta; 100 departamentów ‐>  perfekt mianowany przez rząd; gminy 35000 – 36000 ‐> Merowie wybierani przez rady gmin  spośród radnych.  

 Nie ma zasady niepołączalności stanowisk (można zajmować dwa stanowiska jednocześnie)   Wyodrębniona służba cywilna (1500) korpusów, np. dyplomatyczny, finansowy   Absolwenci ENA‐ Narodowa Szkoła Administracji powoływani na funkcjonariuszy najważniejszych 

korpusów administracji   W służbie cywilnej dominują absolwenci politechniki paryskiej   Odrębne sądownictwo administracyjne   Odrębne prawo administracyjne 

System niemiecki   Kształtował się w XIX wieku; od momentu łączenia państw niemieckich, cesarz uzyskuje odgórną 

władzę i następuje scalenie.    Rozwiązania administracyjne są nie jednolite, wybór władz samorządowych zależy od landów   Podział terytorialny:  16 landów, 400 powiatów, 8000 gmin. Jeszcze w latach 70 liczba powiatów i 

gmin w Niemczech zachodnich była znacznie większa.    Istnieją odrębne regulacje dotyczące status prawnego urzędników (bardzo duże przywileje – 

trudno kogo kol wiek wyrzucić)   Uprawnienia emerytalne urzędników równe poborom pobieranym.    Odrębne sądownictwo administracyjne 

System amerykański  Dewolucja ‐> samodzielność stanów w stosunku do federacji dotyczy nie tylko administracji, ale 

także ustawodawstwa i sądownictwa.  Duża decentralizacja. Administracja centralna to administracja prezydencka Sekretarze stanu są tylko wykonawcami decyzji nie mają samodzielnych uprawnień Istnieje podział stanowisk w administracji prezydenckiej na takie które zmieniane są wraz z 

prezydentem oraz na stałe – niezależne od podziałów partyjnych (ok. 6000 stanowisk  zmieniających się wraz z prezydentem)

 Poniżej administracji stanowej są hrabstwa i gminy  Separacja władzy ustawodawczej i wykonawczej opiera się na 3 podstawowych zasadach: 

niepołączalności stanowisk w Kongresie  administracji federalnej, niemożności rozwiązania  Kongresu przez prezydenta, braku odpowiedzialności prezydenta przed Kongresem

 Stanowy aparat państwowy ma całkowitą autonomię Stany mają własną konstytucję Władzę wykonawczą sprawuje gubernator wybierany na 2‐4 lata

docsity.com

 Podstawową jednostką regionalną jest hrabstwo – szeryf wybierany na 2‐4 lata – naczelnik policji System szwedzki   Dualizm administracyjny – (kraj, okręgi, gminy) istnieje podwójna administracja rządowa i 

samorządowa. Wyraźna tendencja do zmniejszania liczby jednostek terytorialnych Urzędnik pracownik administracji upodabnia się swoją rolą do sędziego – jest niezawisły. Ombudsman – rzecznik praw obywatelskich (4). Szwecja jako pierwsza wprowadziła taką 

instytucję, kontrola działania urzędów, bronią praw obywateli, z własnej inicjatywy mogą  sprawdzać i kontrolować.

 Jawność funkcjonowania administracji (każdy ma możliwość zaglądania w akta innego  obywatela)

 Podział na 21 regionów administracyjnych, regiony dzielą się na 290 gmin System japoński   Yoshido – szczególny sposób podejmowania decyzji (władczo – nie władczej) urzędnik 

może zmusić do konkretnego działania.  Działa w porozumieniu z obywatelem, czyli  urzędnik i adresat wspólnie podejmują decyzje. 

 Społeczeństwo japońskie jest wyjątkowo patriarchalne i zhierarchizowane   Amakudari   paternalizm 

3.  Administracja jako organizacja biurokratyczna 

Rzeczpospolita jest demokratycznym państwem prawnym.   Platon ‐> prawo jest dobre wówczas gdy stabilizuje, gdy chroni tych co prawa muszą przestrzegać.   Św. Augustyn ‐> prawo złe to bezprawie    Cechy org. Biurokratycznej wg. Webera:   Władza Legana wynika z przepisów prawa   Struktura organizacji  jest hierarchiczna (istnieją szczeble, władza nad niższym szczeblem)   Formalizacja wszystko powinno mieć podstawy w przepisach prawa   Wszyscy mają przypisane pewne funkcje, zadania są przypisane do stanowisk nie do ludzi   Podział pracy polega na osiągnięciu efektu organizacyjnego, synergetycznego   Pisemność, wszystko trzeba mieć na piśmie, bo słowa są ulotne   Bezosobowość, (urzędnik w pracy jest tylko urzędnikiem!) 

Dysfunkcje, patologie biurokracji wg. R. Mertona:   Wyuczona nieudolność – przestrzegamy przepisu, a nie pamiętamy jaka była jego pierwotna 

funkcja   Minimalizacja wysiłku – zrobić tylko tyle, żeby nie stracić stanowiska, należy zmieścić się w 

normie, nie mniej nie więcej.    Partykularyzm – skupiamy się tylko na swoim ściśle określonym zadaniu.   Ograniczenia władzy kierowniczej  czasami przepisy ograniczają kierownika, powstaje nowe 

prawo w miejsce kiepskich przepisów, co pogarsza sytuację. 

docsity.com

4.  Zasadniczy podział terytorialny     Polska: 16 województw rządowych, 16 województw samorządowych, 400 powiatów, 2500 gmin.    Decyzja o utworzeniu województwa – ranga ustawy sejmowej.  O utworzeniu bądź likwidacji powiatu i  gminy decyzje podejmuje Rada Ministrów w rozporządzeniu.     Województwo samorządowe  dzielone na powiaty te zaś dzielone są na gminy, w każdym powiecie  powinno być co najmniej 5 gmin.     Dwojaka hierarchia przynależności: 

1.  Przynależności  2.  Władzy (podporządkowania) 

Hierarchia w podziale terytorialnym ma charakter tylko formalny – geograficzny. Gmina jest całkowicie  niezależna od powiatu, a powiat od województwa samorządowego. Są one sobie równorzędne. To czym  się różnią to terytorialny zakres działania oraz rodzaj zadań wykonywanych.     Gminy czy też powiaty nie są równe pod względem zasobów. Często również ich kompetencje nakładają  się względem siebie.     Hierarchiczna zależność istnieje pomiędzy samorządem a administracja rządową. Cechuje je struktura  hierarchiczna.    

I.  Administracja centralna (rząd, premier)  II.  Administracja rządowa (wojewoda)  III.  Administracja samorządowa 

Istnieje tzw. Hierarchiczne podporządkowanie, czyli zależność służbowa, hierarchicznie nadrzędny może  nakazać jakieś polecenie hierarchicznie podporządkowanemu.   Zależność personalna (osobowa)  nadrzędny mianuje osoby na niższe stanowiska jemu  podporządkowane.     Np. zależność pomiędzy wojewodą, a premierem. Premier powołuje wojewodę. Premier również wydaje  polecenia wojewodzie, dlatego też mamy do czynienia i z hierarchicznym podporządkowaniem i z  zależnością personalną.     Gdy istnieje hierarchiczna zależność nie ma mowy o jakiejkolwiek decentralizacji – przekazywaniu  uprawnień na niższe szczeble.      

5.  Administracja rządowa  Administracja państwowa = rządowa + samorządowa !!    Pomiędzy administracją rządową, a samorządową istnieje tylko rozróżnienie prawne, które ma charakter  formalny.    

docsity.com

Podstawowa różnica: w administracji rządowej istnieje hierarchiczne podporządkowanie, natomiast w  administracji samorządowej takiej hierarchiczności nie ma.    W skład administracji rządowej w Polsce wchodzi administracja centralna i administracja terytorialna,  czyli samorządowa. Najważniejszym organem jest rząd, czyli Rada Ministrów.     Administracja rządowa posiada dwa poziomy1.  administracja centralna ( rząd i inne organy administracji rządowej ( centralna)).  2.  administracja województwa ( wojewoda) — (terenowa)  ‐ administracja zespolona to są kierownicy zespolonych służb, inspekcji i straży działający pod  zwierzchnictwem wojewody. 

- powiat ‐ kierownicy służb inspekcji i straży pod zwierzchnictwem starosty (powiatów 350, gmin  2500) 

- administracja niezespolona ‐ działa nie pod zwierzchnictwem wojewody, działa samodzielnie,  obszary ich działania nie pokrywają się z obszarami województwa.

Tryby powoływania rządu =>   

I.  Prezydent desygnuje osobę na premiera. Desygnowany kompletuje rząd. Prezydent  powołuje premiera wraz z rządem. Premier wygłasza expose – sejm bezwzględną ilością  głosów popiera kandydaturę premiera i rządu (50%+1) 

II.  Rząd powołuje sejm. Proponują komuś premierostwo. Proponowany premier wybiera  ministrów jeżeli uzyskują bezwzględną ilość głosów w sejmie prezydent powołuje premiera i  rząd. 

III.  Prezydent powołuje premiera i rząd. Taki rząd musi uzyskać akceptacje bezwzględną, jeżeli  rząd nie uzyska kworum prezydent rozwiązuje parlament i rozpisuje nowe wybory.  

Odwoływanie rządu => 

I.  Premier podaje się do dymisji, razem z nim ministrowie.  II.  Wotum nieufności (konstruktywne)  III.  Nie uzyskanie przez premiera wotum zaufania.  

Kompetencje rządu:   Prawo inicjatywy ustawodawczej   Prowadzenie polityki wewnętrznej i zagranicznej   Uchwalanie budżetu   Określa kierunki działania administracji państwowej 

Od wejścia w żucie dwóch ustaw: (1996 – o strukturze i funkcjonowaniu rządu i 1997‐  działach  administracji rządowej) rozróżniamy dwa rodzaje ministerstw: 1. Ministrowie do których należą  określone działy i 2. Tzw. Ministrowie bez teki.     Struktura wewnętrzna rządu=>   Komitety   Kancelaria Prezesa Rady Ministrów 

docsity.com

 Komisje, ciała ad hoc   Wicepremierzy   Ministrowie – jednoosobowe organy administracji , mają kompetencje własne wynikające z 

zajmowanego stanowiska, prowadzą politykę w ramach konkretnego podległego im działu,  minister jest służbowym przełożonym całej resortowej administracji, kompetencje  sprowadzające się do podejmowania decyzji zgodnie z kodeksem postępowania  administracyjnego.  

6.  Administracja rządowa w województwie Wojewoda – pełnomocnik rządu w województwie  Pełnomocnictwa tego udziela mu rząd, powołuje go premier, kiedy odchodzi premier odchodzą  wojewodowie!  Bardzo istotne z jakiego środowiska wywodzi się wojewoda, ponieważ nie powinien on reprezentować  interesów regionu tylko rządu.   Administrację wojewoda sprawuje poprzez urząd wojewódzki. Służby podporządkowane wojewodzie  wraz z wojewodą tworzą administrację zespoloną.     Wojewoda jest:   Przedstawicielem RM w województwie   Zwiernikiem zespolonej administracji rządowej   Organem nadzoru nad jednostkami samorządu terytorialnego   Organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów o postępowaniu administracyjnym   Reprezentantem Skarbu Państwa w zakresie i na zasadach określonych w ustawie.  

Formy działania wojewody: decyzje i postanowienia wydawane w trybie postanowień administracyjnych,  Uprawnienia w ramach podstawowych tzw. Sytuacji kryzysowej np. w ramach   ogłoszenia stanu wyjątkowego, jeżeli występuje klęska żywiołowa o dużym rozmiarze, wtedy wojewoda  ma prawo wydania zarządzenia na czas kryzysu, ale taki akt powinien być niezwłocznie wysłany do  premiera i wszystkich samorządów na terenie województwa.     Wojewoda jako centralny organ administracji terenowej. Administracja terenowa to samorząd  terytorialny. Konstytucja wymienia tylko jeden terenowy organ administracji rządowej, a mianowicie  wojewoda jest organem administracji rządowej oraz przedstawicielem RM w województwie.     Zespół doradczy przy województwie: 

1.  Wicewojewodowie (1 lub 2) – któryś musi być wskazany jako pierwszy,  2.  Dyrektor Generalny Urzędu Wojewódzkiego  3.  Komendant Wojewódzki Policji  4.  Komendant Wojewódzki Straży Pożarnej 

Nadzorczą funkcję nad wojewodą sprawuje premier poprzez ministra ds. Wewnętrznych i Administracji.       Administracja zespolona, a administracja nie zespolona :  Administracja zespolona  ‐ jej specyfiką jest dostosowanie się do lokalnych warunków, a nie do polityki  całego kraju, np. inspektor Ochrony Roślin. Organem zespolonej administracji rządowej na terenie 

docsity.com

województwa jest np. Policja, Państwowa Straż Miejska. Może być wykonywana np. poprzez samorządy  na zasadzie porozumienia (zakres wykonywanych działań i wysokość środków jakie za ich wykonanie  dostaną). Powiaty i gminy są niezależne od administracji rządowej, ale w tym zakresie działań jakie  przejęły od województwa, ich uzależnienie wzrasta, ponieważ wojewoda może kontrolować organy z  którymi zawarł porozumienie pod każdym względem.   Administracja rządowa w postaci wojewody może być sprawowana przez aparat administracji rządowej  lub poprzez służby niezespolone bądź przez inne instytucje, które podmiotow nie wchodzą w skład  administracji zespolonej.    Administracja niezespolona – nie jest podporządkowana wojewodzie, reprezentuje centralną politykę  ogólnokrajową,  mniejsze znaczenie uwarunkowań regionalnych. Np. Dyrektor Okręgowy Urzędów  Górniczych i Specjalistycznych Urzędów Górniczych, Dyrektor Urzędu Morskiego, Główny Urząd Miar i  Wag.     7. Decyzje podejmowane w administracji  Administracja to działalność regulacyjna, w ramach której podejmowane są decyzje.  Decyzja to przejście  od stanu, który nas nie satysfakcjonuje do stanu pożądanego. 

1.  Decydowanie to z natury działalność praktyczna , wybór który się wdraża.  

2.  Z  d. mamy do czynienia gdy istnieje  świadomy wybór .

3.  Jeśli nie ma alternatywy nie ma decyzji.  

4.  Jeśli cel nie został sformułowany to nie mamy do czynienia z podejmowaniem decyzji. 

5.  Decyzja powinna być racjonalna: metodologicznie(subiektywna, dostosowana do naszej wiedzy) i  rzeczowo(obiektywna, prowadzi do zamierzonego skutku) 

2typy decyzji:   Programowalne (rutynowe, powtarzalne, nie ma konieczności rozpatrywania każdego 

przypadku‐ ścisłe procedury  

 Nieprogramowalne‐ jeśli dotyczą spraw nowych, nie są w pełni znane ich następstwa, nie ma  gotowej metody rozwiązania 

Struktura procesu podejmowania decyzji ( wg Simona):  1.   Rozpoznanie (badanie warunków w celu sprawdzenia czy nie zaistniała potrzeba podjęcia 

decyzji) 

2.  Projektowanie ( sformułowanie i przeanalizowanie możliwych sposobów postępowania) 

3.  Wybór (jednego wariantu spośród wielu możliwych) 

4.  Ocena (analiza skutków decyzji podjętych wcześniej) 

Decyzje organizacyjne‐ podejmowane ze względu na realizację celów danej organizacji. Decyzje inne niż  org. to decyzje osobiste(także mogą mieć znaczący wpływ dla organizacji) 

docsity.com

Błąd praktyczny:   Opieszałość w działaniu  

 Brak dostatecznej siły niezbędnej do działania 

 Brak wprawy w działaniu  

 Automatyzm i rutyna ruchów 

 Brak wiedzy—błąd szczególny  

8.  Centralizacja i decentralizacja administracji państwowej.   to właściwość kierowania  w organizacji. Sens mówienia o c. i d. jest tylko w organizacji o strukturze  hierarchicznej.  Kościół katolicki – ogromna liczebnie org. (1,5mln ludzi) a tylko 3szczeble organizacji   Elektrownia Opole‐  1600 ludzi, 11szczebli hierarchii  W każdej organizacji daje o sobie znać Prawo Parkinsona‐ każdy kierownik dąży do zwiększenia liczby  swoich podwładnych (ma wtedy władzę nad większa liczbą  ludzi‐ podwyższenie poczucia ważności)   Struktura hierarchiczna szczebli w administracji państwowej RP ‐ w konstytucji – zasadniczy terytorialny  podział kraju. Konstytucja narzuca istnienie gmin, co do powiatów i województw zapisano, że to  rozstrzyga ustawodawca  Gminy, powiaty województwa są względem siebie równoprawne  i od siebie autonomiczne, są  najniższym szczeblem adm. państwowej.   Hierarchia pojawia się dopiero pomiędzy administracją samorządową a rządową ( wojewoda i cały jego  aparat władzy). Nadzór wg kryterium przestrzegania praw. Jest stosowany tylko gdy nastąpiło  naruszenie przepisów prawa. Nadzór sprawuje wojewoda i administracja centralna.  Hierarchiczne podporządkowanie 1. Zależność personalna‐ prawo do obsadzania stanowisk w organach bezpośrednio lub pośrednio  niższych stopni, nagradzania, karania, awansowania, degradowania  2. Zależność służbowa‐ więź służbowa, możliwość wydawania poleceń, które podwładny musi wykonać.  Organ niższy nie posiada prawnej samodzielności i niezależności    Reformy decentralizacyjne‐lata 90te. Nad rozdrobnionym samorządem łatwiej jest sprawować władzę.  Duża władza adm. centralnej nad samorządową: 1)pieniądze, 2) przepisy prawne, 3) partyjna polityka  kadrowa (obsadzanie stanowisk)  Istotne elementy prawne współczesnej centralizacji:   Ścisłe wyodrębnienie prawne zadań i kompetencji na każdym stopniu organizacyjnym adm. 

 Możliwość ich dekoncentrowania na organy niższego stopnia 

 Zachowanie hierarchicznego podporządkowania w sferze realizacji tych kompetencji 

Centralizacja wskazana jest wtedy, gdy rozwiązania muszą być identyczne‐ np. Kodeks ruchu drogowego 9. Organy i urzędy administracji państwowej  Organem jest: wojewoda, rząd premier, zarząd województwa, burmistrz, inspektor nadzoru  budowlanego, etc. 

docsity.com

 Wykonują funkcje administracji państwowej  

 Sprawują władze państwową 

 Posiadają uprawnienia do podejmowania decyzji  

 Działają na rachunek państwa 

Organy adm. państwowej sprawują  funkcje za pomocą urzędów adm. p. (bywa upoważniony do  podejmowania decyzji). To co nazywane urzędem nie zawsze nim jest!  Organem administrującym jest każdy podmiot , któremu prawo przydaje funkcje administrowania, czyli  Co jest organem rozstrzygają akty prawne. Organy jednoosobowe  i organy kolegialne  Rozróżnienie pomiędzy nimi polega na wyróżnieniu ilości osób stanowiących organ, a także to w jakim  składzie i w jaki sposób podejmowane są decyzje. Kolegialny (Rada Ministrów), jednoosobowy (minister,  wojewoda)   Administracje państwową mogą wykonywać  również organy znajdujące się po za strukturą adm.  państwowej np. PKP, szpitale, dyrektor szkoły (podmioty tez zachowują się tak jakby były częścią  administracji)  Urząd‐ jednostka pomocnicza organu, są przedłużeniem organu, wykonują „brudną robotę”, podlegają  organowi. Coś może mieć nazwę urzędu, a jest organem‐ czyli jest czymś ważniejszym. Organ może  przekazać część swoich uprawnień urzędnikom i ci urzędnicy mogą podejmować decyzje tak jakby byli  tymi organami (odciąża się ten organ).  Zalety: 1. odciążanie tych organów, 2. Dzięki temu ulega  ograniczeniu pracochłonność procesu decyzyjnego (mniej pracy) 3. szybkość załatwiania spraw wzrasta 4.  Odpowiedzialność.  Rzadko dokonuje się delegacji uprawnień. Wynika to z braku zaufania do personelu, poczuciem  zagrożenia (szef obawia się, ze pracownik będzie od niego lepszy)  Dwie sytuacje:  decentralizacja‐ przekazywanie uprawnień stanowiskom, bez względu na to, kto to stanowisko zajmuje.  Jeżeli tylko część kompetencji jest zdecentralizowana realizacja reszty odbywa się w drodze  hierarchicznego podporządkowania Delegacja‐ przekazywanie w dół hierarchii uprawnień, nie stanowiskom lecz konkretnym ludziom. Jeśli  osoba zrezygnuje ze stanowiska delegacja kończy się. Jeżeli taka sytuacja powtarza się często można  dokonać decentralizacji  uprawnień. Autokratyczny styl zarządzania nie sprzyja delegowaniu uprawnień.     10. Prawo w administracji państwowej Prawo powinno:   ‐ wprowadzać stabilność  ‐ ograniczać lub dawać swobodę  ‐ służyć społeczeństwu  Prawo tworzą:   Twórcy prawa (legislatorzy) 

 Stosujący prawo (prawnicy wymiaru sprawiedliwości i urzędnicy) 

 Komentatorzy (naukowcy) 

Czyli PRAWO to tworzenie, stosowanie i komentowanie aktów normatywnych. 

docsity.com

Polskie prawo obciążają (wiara, że wydanie przepisu załatwia problem… prowadzi do przerostu  formalizacji= nadmiaru prawa) trojaka postać : 

1.  Przelegalizowanie ‐ przepisy wydane dla ułatwienia rozwiązania problemu utrudniają to  rozwiązanie lub nawet uniemożliwiają np. przepis o wydaniu obywatelstwa USA oraz warunkach  dodatkowych jakie należy spełnić, przykład Norwega pracującego na Antarktydzie w  amerykańskiej firmie 

2.  Przeinstruowanie‐ duża ilość przepisów i częstość ich zmiany sprawia, że nie wiadomo które  obecnie obowiązują, wywołuje obawy, asekuracje urzędników, co prowadzi do wstrzymania  podejmowania decyzji,  

3.  Multiplikacja przepisów prawnych – regulowanie tych samych spraw w różnych  przepisach(częste przy dostosowywaniu prawa polskiego do europejskiego). Ratyfikowane  umowy międzynarodowe już funkcjonują i są przestrzegane a mimo to rząd ustanawia nowa  ustawę w 99%zgodną z umową międzynarodową. 

Sądy faktów – sądy I instancji; najważniejsze jest ustalenie stanu faktycznego i przedstawienie go  w świetle prawa  Sądy prawa‐ sądy okręgowe i apelacji; gdy uznajemy, że interpretacja przepisów przez sąd I  instancji jest błędna    Przepisy SA zawsze bardziej ogólnikowe, niż darzenie. Przepis można zastosować do wielu  podobnych przypadków. Wtedy pojawia się potrzeba interpretacji‐ może być różna.     Trybunał Sprawiedliwości  Sprawdza zgodność z instytucją. W dużej mierze jest organem ustawodawczym, gdyż maja moc  odrzucenia lub uznania ustawy. Często TK powołuje się na 2art. Konstytucji „RP jest państwem  prawa”. Aby uznać, że jakaś ustawa jest niedemokratyczna w celu jej obalenia TK ma możliwość  własnej interpretacji prawa, co pozwala mu na tworzenie prawa, a nie kontrolę. 

10.  Pracownicy administracji państwowej 2modele:  1.  Formuła zamknięta (kontynentalna) 

Francja, Niemcy, Hiszpania, Belgia, etc.  Administracje traktuje się jak organizacje biurokratyczną. Adm. to urzędnicy; nie oczekuje się  innowacyjności, kreatywności. Istnieje potrzeba skrupulatności, dokładności i punktualności.  Nabór pracowników jest zcentralizowany i zunifikowany dla całej organizacji. Od pracownika  oczekuje się ukończenia studiów (Polska), w budżecie jest określone podstawowe wynagrodzenie  , stawka wynagrodzenia określonego pracownika jest jego ilorazem) Zatrudnienie jest wysoce  trwałe, mała możliwość zwolnienia. 

2.  Formuła otwarta (brytyjska, wyspiarska) 

Zatrudnienie na umowę o prace. Nie ma stabilizacji. Wynagrodzenie jest do  wynegocjowania(zmienne) nie ma wymogu posiadania wykształcenia potwierdzonego dyplomem, 

docsity.com

liczy się umiejętność. Model niescentralizowany.   1 i 2 szczególne traktowanie administracji państwowej ma na celu odpartyjnienie  /odpolitycznienie. Nie jest to możliwe w 100%.    Motywacje podejmowania pracy w adm.: pewność pracy, motywacja ekonomiczna, społeczna,  atrakcyjność  (??wątpliwa??)    2 sprzeczne tendencje;  1.  Ograniczanie pieniędzy na administracje państwową (Nowa Zelandia, Wielka Brytania) 

2.  Zwiększanie pieniędzy na administracje p. 

12. Kontrola administracji  Kontrola to jedna z funkcji administracji   Fayol  Kontrolować‐ porównywać cos co jest tym co chciałoby się aby było; porównanie stanu faktycznego ze  stanem pożądanym. Kontrola to zarówno poszukiwanie nieprawidłowości ale także tego co dobre, godne  pochwalenia.   Administrację kontroluje się z zewnętrznego punktu widzenia‐ jej efekty.    Ocena na ile działa zgonie z prawem.  ocena zewnętrznych efektów.  Kryteria oceny administracji publicznej 1. Skuteczność ( celowość)  2. Legalność  3. Rzetelność  4. Ekonomiczność  Wg  Ludwika:  1. Sprawna (pojęcie złożone z wielu elementów współdziałających, skuteczna, ekonomiczna)  2. Legalna działająca  3. Rzetelna  Podmioty kontrolujące:  NIK (kontroluje z punktu widzenia celowości, racjonalności, rzetelności i legalności administracje  rządową, natomiast adm. samorządową bez celowości)  Kontrolowanie to funkcja organiczna przełożonych, robi to sam lub po przez pracownika; lepiej  kontrolować efekty niż metody  Regionalne Izby Obrachunkowe( kontrola na terenie samorządu) 

Funkcje organiczne – funkcje, dla których dane stanowisko zostało przewidziane, wyposażone i  przystosowane. Mogą odnosić się do każdego stanowiska szeregowego, kierowniczego, jednostek  organizacyjnych, a nawet do stopni terytorialnego podziału państwa.  Cechy wyróżniające stanowiska kierownicze w ogóle:   Podwójna przynależność – dyrektor przedsiębiorstwa jest nie tylko jego pracownikiem, ale także 

jedyną osobą w danym przedsiębiorstwie należącą  do jednostki organizacyjnej wyższego  szczebla. 

docsity.com

 Odpowiedzialny za całość – każdy z pozostałych pracowników ma powierzony tylko pewien  odcinek i z nim jest związany, za niego odpowiada. Kierownik odpowiada za całość i tylko on jest  z całością związany i za nią odpowiedzialny. 

 Najwyższy autorytet – kierownik danej jednostki miewa większą niż inni łatwość zdobycia i  utrzymania w kierowanej przez siebie instytucji najwyższego autorytetu – w danej instytucji  pracują np. dwie osoby o identycznych walorach osobistych, przy czym jedna z nich jest  kierownikiem całości  ‐ to przy założeniu ceteris Paribas (równość wszelkich innych cech), większy  autorytet zdobędzie osoba, która jest kierownikiem. 

Konsekwencje podwójnej przynależności i pieczy nad całością: 

1.  Informowanie zespołu pracowników o zamierzeniach i wymaganiach szczebli czy stopni  nadrzędnych 

2.  Przekazywanie szczeblowi czy stopniowi nadrzędnemu wszelkich niezbędnych mu informacji  dotyczącej sytuacji w kierowanej jednostce. 

3.  Udział w inspirowaniu, syntetyzowaniu lub bezpośrednim opracowywaniu planów dla całości  prowadzonej instytucji.  

4.  Działania homeostatyczne – troska o zachowanie dynamicznej równowagi w zmieniających się  okolicznościach, czyli zapewnienie aby warunki wykonywania pracy o zwiększonym zakresie nie  stały się gorsze niż poprzednio.  

5.  Klimat panujący w jednostce organizacyjnej.   6.  Opracowanie własnej polityki ‐  bez ustalenia polityki żaden kierownik nie potrafił by prawidłowo 

wprowadzić w życie przepisów czy dyrektyw, prawo wyjątków – chodzi o zmniejszenie obciążenia  kierowników poprzez eliminowanie prac zbędnych (jeżeli określa zakres działania danego  pracownika, to nie powinien później ingerować w ich pracę. Integracja ta jest dopuszczalna gdy  pracownik znacznie przekracza zakres swojej samodzielności.  

7.  Decydowanie i zajmowanie stanowiska we wszystkich sprawach , które dotyczą konfliktów  otwartych lub potencjalnych (np. przy rozdziale dóbr deficytowych). 

Konsekwencje autorytetu: 

1.  Godzenie interesów własnej jednostki z interesami jednostki nadrzędnej  ‐ pojawiają się częste  konflikty i należy im zapobiegać, może się zdarzyć, że lekceważąc interesy niższego szczebla  przyczyniamy się do negatywnych konsekwencji dla organizacji ponieważ interes ogólny jest  sumą interesów lokalnych. 

2.  Motywowanie – wywołanie w zespole przekonania, że najlepszą drogą do szczęścia jest praca dla  dobra zatrudniającej instytucji 

3.  Szkolenie podwładnych – powodzenie w ich realizacji może mieć jedynie człowiek, który cieszy  się ogromnym autorytetem osobistym, chodzi o tworzenie warunków i atmosfery wywierającej  presję moralną na dany zespół skłaniającą so dbałości o podnoszenie kwalifikacji.  

Nowe publiczne zarządzanie.  

• NPM Stanowi ono próbę zastosowania zasad i modeli zarządzania znanych z działalności 

gospodarczej w administracji publicznej. Bazując na tym, wyodrębniono szereg zadań  administracji publicznej, które winny być zrealizowane poprzez metody przeniesione z  najlepszych praktyk sektora prywatnego. 

• Administracja jest blisko związana z biznesem;  • Administracja powinna być zorientowana na osiąganie wyników. W tym celu, tam gdzie 

docsity.com

dostarcza produkty lub świadczy usługi powinna korzystać z mechanizmów wolnorynkowych;  • Jednostka jest postrzegana jako konsument;  • „Uwolnienie kierownictwa”. Kierownicy administracji muszą się cieszyć dużą swobodą w 

zarządzaniu, zwłaszcza od polityków.    • Administracja jest z założenia apolityczna; 

• Ograniczenie rozwiązań biurokratycznych, na rzecz tzw. adhokracji, cechującej się m.in.: 

1.  Elastycznością i łatwością w przekształcaniu;  2.  Ograniczeniem hierarchiczności;  3.  Jest oparta na uczestnictwie;  4.  W szerokim zakresie wykorzystuje technologie informatyczne. 

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome