Prawo rodzinne - Notatki - Prawo - Część 2, Notatki'z Prawo. University of Bialystok
Moniczka
Moniczka7 March 2013

Prawo rodzinne - Notatki - Prawo - Część 2, Notatki'z Prawo. University of Bialystok

PDF (472.3 KB)
11 strona
668Liczba odwiedzin
Opis
Notatki omawiające stwierdzenia z zakresu prawa: prawo rodzinne; władza rodzicielska, przysposobienie, obowiązek alimentacyjny.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 11
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

choroby wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa. Jeśli jest

ubezwłasnowolniony, a jego przedstawiciel ustawowy nie wytoczył

powództwa, to w terminie 6 miesięcy od dnia uchylenia

ubezwłasnowolnienia może on wytoczyć powództwo.

2. Przedstawiciel ustawowy - w wypadku ubezwłasnowolnienia całkowitego, w ciągu 6 miesięcy od dnia, w którym został ustanowiony, a jeśli o dziecku

dowiedział się później, w ciągu 6 miesięcy od powzięcia tych informacji.

3. Matka - może wytoczyć powództwo w ciągu 6 miesięcy. Dla niej nie została przewidziana możliwość wytoczenia powództwa przez przedstawiciela

ustawowego.

4. Dziecko - z chwilą osiągnięcia pełnoletności.Powództwo może wytoczyć w ciągu 3 lat od dnia uzyskania pełnoletności.

5. Prokurator - może wytoczyć powództwo w każdym terminie. Przesłanką jego wytoczenia jest ochrona praworządności, praw obywateli lub interesu

społecznego.

Powództwa nie mogą wytoczyć częściowo ubezwłasnowolnieni matka bądź mąż

matki dziecka (czynności procesowe mogą podejmować jedynie osoby posiadające pełną

zdolność do czynności prawnych. Natomiast osoba z ograniczoną zdolnością do czynności

prawnych może dokonywać jedynie takich czynności procesowych, które wynikają z

czynności prawnych dokonywanych samodzielnie). W przypadku męża powództwo może

wytoczyć ustanowiony dla niego kurator, a również sąd może nadać mu czasowe prawo do

czynności procesowych, jeśli nie podlega kurateli.

W wypadku śmierci dziecka postępowanie zostaje umorzone.

Nie można wystąpić z powództwem o zaprzeczenie ojcostwa przed urodzeniem się

dziecka.

Niepodobieństwo ojca mogą uzasadnić:

a) impotencja w okresie poczęcia lub nieobcowanie w tym czasie z matką dziecka (czyli niezdolność zapłodnienia lub niezdolność współżycia

płciowego)

b) stwierdzenie mimo obcowania, iż matka była już w ciąży c) dowód z badania krwi d) badania DNA e) dowód uzyskany na podstawie badań antropologicznych

Jeśli domniemanie nie istnieje lub zostało obalone, ustalenie ojcostwa może nastąpić

przez uznanie dziecka lub przez sądowe ustalenie ojcostwa.

Ad. 2

Polskie prawo zezwala jedynie mężczyźnie na uznanie dziecka.

Jeśli ojcostwo zostało ustalone ex lege lub poprzez sądowe ustalenie ojcostwa,

złożenie wniosku o uznanie ojcostwa jest niedopuszczalne. Uznanie staje się możliwe

dopiero z momentem obalenia domniemania ojcostwa przez męża matki, przeprowadzonego

w procesie o zaprzeczenie ojcostwa. Uznanie dziecka może jednak nastąpić w toku

postępowania sądowego o sądowe ustalenie ojcostwa, a nawet po wydaniu wyroku, o ile nie

jest on prawomocny.

To co to jest w końcu to uznanie?Jest to akt jednostronny dokonany przez ojca

przed właściwymi organami i za zgodą osób wymienionych w kodeksie. Uznanie jest

czynnością o charakterze osobistym, mająca na celu ustalenie pochodzenia dziecka od

docsity.com

określonego ojca. Osobisty charakter tej czynności sprawia, iż wniosku o ustalenie ojcostwa

nie może składać przedstawiciel ustawowy. Również mężczyzna o ograniczonej zdolności do

czynności prawnej posiada ową zdolność procesową (jednak wymagana jest zgoda

przedstawiciela ustawowego).

Uznanie dziecka, wkraczając w sferę życia matki, zawsze wymaga jej zgody dla

swojej skuteczności. Od jej zgody można odstąpić, gdy matka nie żyje, porozumienie się z nią

napotyka ciężkie do przezwyciężenia przeszkody, lub nie przysługuje jej względem

małoletniego dziecka władza rodzicielska. W takiej sytuacji zgodę matki zastępuje zgoda

przedstawiciela ustawowego dziecka, a w wypadku pełnoletności dziecka, matka w ogóle nie

musi wyrażać zgody.

Forma wyrażenia zgody: ustnie przed u.s.c. lub przed sądem opiekuńczym i pisemna

(z podpisem urzędowo poświadczonym pod dokumentem o wyrażenie zgody). Taką zgodę

można złożyć przed uznaniem, w tej samej chwili lub do 3 miesięcy od dnia uznania.

Unieważnienia uznania dziecka może żądać:

1. Mężczyzna, który dokonał aktu uznania- z powodu wad swojego oświadczenia woli (pod wpływem groźby, błędu) w ciągu roku od dnia

uznania, nawet, jeśli jest on biologicznym ojcem dziecka. Powództwo

wytacza przeciwko matce i dziecku, a jeśli matka nie żyje- przeciwko

dziecku.

2. Osoba, od której zgody zależy ważność uznania( matka, przedstawiciel ustawowy dziecka, lub dziecko) w ciągu roku od dnia uznania z powodu

wad swojego oświadczenia woli.

3. Dziecko uznane przed osiągnięciem pełnoletności- w ciągu 3 lat od jej uzyskania.

4. Prokurator

Unieważnienie uznania również nie może być dochodzone po śmierci dziecka.

Sądowe ustalenie ojcostwa

W braku domniemania pochodzenia dziecka lub jego uznania, uznanie ojcostwa

może nastąpić w trybie postępowania procesowego.

Legitymację czynną w tym wypadku posiadają:

1. Matka dziecka - tylko do okresu pełnoletności. Jest to jej prawo osobiste, niezależne od posiadania władzy rodzicielskiej i zdania opiekuna

ustawowego dziecka..

2. Dziecko małoletnie - reprezentowane jest przez matkę, a jeśli nie posiada ona władzy rodzicielskiej, przez opiekuna dziecka

3. Prokurator

Sądowego ustalenia ojcostwa można żądać po śmierci dziecka. Gdy dziecko było

małoletnie, prawo takie mają matka i prokurator. Gdy dziecko było pełnoletnie, tylko

prokurator.

Podstawą powództwa jest domniemanie, iż ojcem jest ten, kto obcował z matką nie

dawniej niż w 300 dniu i nie później niż w 181 dniu przed urodzeniem dziecka.

Wyrok ma charakter deklaratywny. Ma on skutki erga omnes i ex tunc.

Mężczyźnie, którego w ten sposób ojcostwo ustalono, przysługuje władza

rodzicielska nad dzieckiem, jeśli przyznał mu ją sąd ustalający ojcostwo lub sąd opiekuńczy.

docsity.com

Roszczenia majątkowe związane z ustaleniem ojcostwa pozamałżeńskiego.

Ojciec nie będący mężem matki obowiązany jest przyczynić się do pokrycia

wydatków związanych z okresem ciąży oraz porodu, jak również kosztów 3 miesięcznego

utrzymania matki od dnia porodu. Matka może żądać udziału ojca w kosztach przez okres

dłuższy niż trzy miesiące. Jeśli w skutek ciąży lub porodu matka podniosła dodatkowe koszty,

może żądać, aby ojciec pokrył odpowiednią ich część.

Tak więc te roszczenia obejmują trzy grupy:

1. Przyczynienie się do wydatków stanowiących normalne następstwo ciąży i porodu. Nie ma ono charakteru alimentacyjnego.

2. Przyczynienie się do utrzymania, w rozmiarze odpowiadającym okolicznościom, matki w okresie 3 miesięcy od porodu. Ma ono charakter

alimentacyjny.

3. Pokrycie przez ojca innych niż powyższe roszczenia wydatków. Ta grupa roszczeń nie ma charakteru alimentacyjnego, i obejmuje wydatki pośrednio

związane z ciążą i porodem (leczenie matki po porodzie, sprzedaż rzeczy

poniżej wartości w celu pokrycia wydatków związanych z ciążą).

Roszczenia te przedawniają się z okresem 3 lat od dnia porodu. Jest to wyjątek, gdyż

roszczenia alimentacyjne nie przedawniają się, przedawniają się roszczenia o zaległe raty

alimentacyjne, ale powyższe roszczenia tylko w części (pkt. 2) mają charakter

alimentacyjny.

Nazwisko dziecka

Kilka sytuacji:

1. Domniemanie, iż dziecko pochodzi od męża matki- wtedy dziecko przyjmuje nazwisko ojca, chyba, że małżonkowie postanowili inaczej. Dziecko nosi nazwisko

matki w wyniku obalenia domniemania, unieważnienie małżeństwa lub orzeczenie

rozwodu nie wpływa na nazwisko dziecka.

2. Dziecko urodzone przed związkiem małżeńskim - stosuje się tutaj przepisy dotyczące dziecka urodzonego w małżeństwie.

3. Dziecko uznane przez ojca nosi jego nazwisko 4. W wypadku sądowego ustalenia ojcostwa - dziecko nie nabywa automatycznie

nazwiska ojca. Sąd może natomiast o tym orzec w wyroku ustalającym ojcostwo lub

sąd opiekuńczy w wydanym później postanowieniu. Takie nadanie nazwiska odbywa

się na wniosek dziecka lub jego przedstawiciela ustawowego.

5. Dziecko, w wypadku którego nie ustalono ojcostwa, nosi nazwisko matki, lub męża matki takiego dziecka.

6. Sytuacja, gdy oboje rodzice dziecka są nieznani. Nazwisko dziecku nadaje sąd opiekuńczy.

7. Nadanie nazwiska ojczyma. Następuje na zgodny wniosek małżonków, za zgodą dziecka jeśli ma powyżej 13 lat. Nie można składać takiego wniosku w wypadku, gdy

ojciec dziecka jest ustalony. Wyjątek dotyczy jedynie sytuacji, gdy ojciec został

ustalony przez sąd.

docsity.com

WŁADZA RODZICIELSKA

Jest to trzon uregulowań prawnych w zakresie stosunków między rodzicami i

dziećmi.

Funkcje i treść władzy rodzicielskiej

Na władzę rodzicielską składają się trzy atrybuty:

1. Piecza nad osobą dziecka. 2. Przedstawicielstwo. 3. Zarząd majątkiem dziecka.

Władza rodzicielska może wygasnąć przed uzyskaniem przez dziecko pełnoletności w

wypadkach:

1. Śmierci lub uznania za zmarłego. 2. Utraty pełnej zdolności do czynności prawnych. 3. Pozbawienia lub zawieszenia władzy rodzicielskiej 4. Przysposobienia dziecka.

W sprawach mało istotnych każdy z rodziców może działać bez porozumienia z

drugim, w sprawach istotnych obowiązani są rozstrzygać wspólnie zarówno w

wypadku, gdy są oni małżeństwem i pozostają oni we wspólnym pożyciu, jak i

wówczas, gdy wspólne pożycie nie istnieje, a także gdy nie zawarli małżeństwa.

Natomiast władza rodzicielska przysługuje tylko jednemu z rodziców w sytuacji, gdy

1. Drugi rodzic nie żyje ,jest nieznany lub nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych

2. Drugi rodzic został pozbawiony władzy rodzicielskiej lub została ona w jego przypadku zawieszona.

3. Ojcu sądownie ustalonemu sąd ustalający ojcostwo nie przyznał władzy rodzicielskiej.

Piecza nad osobą dziecka

Oznacza stałe roztaczanie troski i starań o dobro dziecka, czyli zapewnienie

odpowiednich warunków egzystencji, ochrona przed niebezpieczeństwami mogącymi

zagrażać dziecku oraz zapewnienie prawidłowego rozwoju.

Elementem pieczy nad dzieckiem jest obowiązek i prawo jego wychowywania (czyli

oddziaływanie na rozwój dziecka w kierunku wyznaczonym przez zasady współżycia

społecznego, zgodnie z przyjętymi i utrwalonymi w społeczeństwie poglądami i ideami).

Reprezentacja dziecka

W imieniu małoletniego bez zdolności do czynności prawnych występują rodzice.

Jeśli jednak zawarł on umowę zawieraną w drobnych, bieżących sprawach życia

codziennego staje się ona ważna w momencie jej wykonania, chyba że pociąga za sobą

rażące pokrzywdzenie małoletniego.

Małoletni posiadający ograniczoną zdolność do czynności prawnej może składać

oświadczenia woli ze skutkiem prawnym. Jednak czynność prawna polegająca na

zaciągnięciu zobowiązania lub rozporządzania prawem do swej skuteczności wymaga zgody

przedstawiciela ustawowego, lub późniejszego jego potwierdzenia.

docsity.com

Małoletni powyżej 15 roku życia może nawiązać stosunek pracy bez zgody rodziców,

na warunkach określonych w przepisach o zatrudnieniu młodocianych.

Małoletni z ograniczoną zdolnością do czynności prawnych może oczywiście

zawierać umowy w drobnych bieżących sprawach życia codziennego.

Małoletni powyżej 13 roku życia (czyli posiadający ograniczoną zdolność do

czynności prawnych) w stosunku do przedmiotów majątkowych oddanych mu do

swobodnego użyciu posiada pełną zdolność do czynności prawnych. Wyjątek tutaj stanowią

czynności, do których ważności trzeba czegoś więcej poza zgodą przedstawiciela

ustawowego.

Piecza nad majątkiem dziecka i sprawowanie zarządu.

Owe obowiązki i prawa można zawrzeć w kilku punktach.

1. Rodzice są obowiązani z należytą starannością zarządzać majątkiem dziecka. Zarząd nie obejmuje zarobków dziecka i przedmiotów

majątkowych oddanych mu do swobodnego użytku.

2. Rodzice nie mogą bez zgody sądu dokonywać czynności przekraczających zwykły zarząd ani wyrażać zgody na takie czynności dokonywane przez

dziecko.

3. W wypadku darowizny lub testamentu można zastrzec, iż dane przedmioty majątkowe przypadające dziecku nie zostaną objęte zarządem

sprawowanym przez rodziców. Jeśli darczyńca lub spadkodawca nie określił

zarządcy, zarząd sprawuje kurator wyznaczony przez sąd opiekuńczy.

4. Czysty dochód z majątku dziecka powinien być przeznaczony na utrzymanie i wychowanie dziecka, nadwyżka zaś na inne uzasadnione

potrzeby rodziny.

5. Po ustaniu zarządu rodzice obowiązani są oddać dziecku lub przedstawicielowi ustawowemu zarządzany przez nich majątek. Rok przed

ustaniem zarządu dziecko lub przedstawiciel ustawowy może złożyć

wniosek o złożenie rachunku z zarządu. Jednak rachunek ten nie

uwzględnia dochodów z majątku pobranych w czasie trwania władzy

rodzicielskiej.

Zarząd ustaje wraz z momentem ustania władzy rodzicielskiej.

Ingerencja sądu w sprawowanie władzy rodzicielskiej

Środki działania sądu można usystematyzować w trzech grupach.

ZARZĄDZENIA SĄDU OPIEKUŃCZEGO

Zarządzenia SĄ wydawane w sytuacji, gdy w związku ze sprawowaniem przez

rodziców władzy rodzicielskiej dobro dziecka jest zagrożone. Zarządzenia te są wyliczone:

1. Zobowiązanie rodziców i małoletniego do odpowiedniego zachowania, wraz z określeniem sposobu kontroli wykonania zarządzenia.

2. Określenie, jakie czynności nie mogą być przez rodziców dokonywane bez zezwolenia sądu albo poddanie rodziców innym ograniczeniom.

3. Poddanie wykonywania władzy rodzicielskiej stałemu nadzorowi kuratora. 4. Skierowanie małoletniego do placówki bądź instytucji powołanej w celu

przygotowania zawodowego bądź do innej placówki częściowo sprawującej piecze

nad dzieckiem.

5. Zarządzenie umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej lub placówce opiekuńczo- wychowawczej.

docsity.com

ZAWIESZENIE WŁADZY RODZICIELSKIEJ

Sąd orzeka o zawieszeniu władzy rodzicielskiej w sytuacji, gdy w skutek

przemijającej przeszkody rodzice, którzy dotychczas należycie sprawowali opiekę nad

dzieckiem, z obiektywnych przyczyn nie są w stanie tego dalej robić.

Usunięcie przyczyny nie powoduje usunięcia zawieszenia władzy rodzicielskiej. Do

tego potrzebne jest postanowienie sądu opiekuńczego o uchyleniu zawieszenia.

POZBAWIENIE WŁADZY RODZICIELSKIEJ

Pozbawienie władzy rodzicielskiej obligatoryjnie następuje wówczas, gdy:

1. Wystąpiła trwała przeszkoda uniemożliwiająca sprawowanie władzy rodzicielskiej.

2. Rodzice nadużywają swojej władzy rodzicielskiej. 3. W sposób rażący zaniedbują swoje obowiązki naruszając przez to dobro dziecka.

PRZYSPOSOBIENIE

Przesłanki przysposobienia

1. Przysposobić można osobę małoletnią. Brak w porównaniu z dawną regulacją wyrażenia „jedynie” może sugerować dopuszczalność wyjątków.

Ten wymóg musi być spełniony w dniu złożenia wniosku o

przysposobienie.

2. Przysposobić można tylko dla jego dobra. Ocenę przeprowadza sąd opiekuńczy.

3. Przysposabiający musi posiadać pełną zdolność do czynności prawnych (ponieważ przysposabiając uzyskuje władzę rodzicielską).

4. Między przysposabiającym a przysposobionym musi istnieć odpowiednia różnica wieku.

5. Do przysposobienia potrzebna jest zgoda określonych osób.Są nimi rodzice dziecka (gdy mają władzę rodzicielską, nie są nieznani ani

porozumienie z nimi nie napotyka trudnych do przezwyciężenia przeszkód.)

przysposobionego, opiekuna tego dziecka, dziecka, małżonka

przysposabiającego.

6. Przysposobiona może być tylko osoba która żyje. 7. Również przysposabiający musi żyć w chwili przysposobienia. Znany jest

tutaj jednak wyjątek. Gdy o przysposobienie wystąpili oboje małżonkowie, a

w toku postępowania jeden z nich zmarł, natomiast drugi małżonek

podtrzymuje wolę przysposobienia, a między przysposabianym a

wnioskodawcami lub jednym z nich powstała więź, wówczas orzeczenie

może być wydane po śmierci przysposabiającego.

8. O przysposobieniu orzeka sąd opiekuńczy na wniosek przysposabiającego.

Rodzaje i skutki przysposobienia.

Rozróżniamy trzy rodzaje przysposobienia.

1. Przysposobienie pełne nieodwołalne (całkowite). Ma miejsce gdy rodzice dziecka wydali zgodę na przysposobienie in blanco, czyli bez wskazania

przysposabiających.Przysposobienie całkowite charakteryzuje się brakiem

możliwości uznania przysposobionego, unieważnienia uznania, sądowego

ustalenia lub zaprzeczenia jego pochodzenia. W takim wypadku sporządza

docsity.com

się nowy akt urodzenia, gdzie jako rodziców wpisuje się

przysposabiających.

2. Przysposobienie pełne. Wywiera skutki w stosunku do stron jak i ich rodzin. Są to:

a) Między przysposobionym a przysposabiającym powstaje prawny stosunek pokrewieństwa, pozostają ze sobą w takim stosunku jak rodzic do dziecka.

b) W stosunku do krewnych przysposabiającego przysposobiony nabywa takie same prawa jak naturalne dziecko i odwrotnie.

c) Ustają wynikające z pokrewieństwa prawa i obowiązki przysposobionego względem jego krewnych i odwrotnie (obowiązki alimentacyjne,

dziedziczenie).

d) Ustaje dotychczasowa władza rodzicielska lub opieka nad przysposabianym.

e) Przysposobiony otrzymuje nazwisko przysposabiającego. f) Sąd może na wniosek przysposabiającego zmienić imię przysposobionego,

jeśli nie ukończył trzynastu lat.

3. Przysposobienie niepełne. Jest to wyjątek, może zostać orzeczone jedynie na wyraźne żądanie przysposabiającego oraz za zgodą potrzebnych osób.

Poza tym niemożliwe jest takie przysposobienie osoby, w wypadku której

rodzice złożyli zgodę na przysposobienie bez wskazania osoby

przysposabiającego. Tak więc:

a) Powstaje prawny stosunek pokrewieństwa między stronami. Skutki przysposobienia rozciągają się również na zstępnych przysposobionego.

b) Przysposobienie niepełne nie rozciąga się na rodzinę przysposabiającego (jego własne dzieci i przysposobiony nie są rodzeństwem).

c) Nie wygasają obowiązki alimentacyjne rodziny wobec przysposobionego, zmienia się jednak ich kolejność ( w pierwszej kolejności spełniony zostaje

obowiązek alimentacyjny przysposabiającego wobec przysposobionego).

d) Rodzice przysposobionego nie dziedziczą po przysposobionym, robi to przysposabiający. Pozostały porządek dziedziczenia wynikający z

pokrewieństwa nie zostaje naruszony.

e) Przysposobiony dziedziczy po przysposabiającym na równie z jego dziećmi. To samo dotyczy zstępnych przysposobionego. Natomiast przysposobiony i

jego zstępni nie dziedziczą po krewnych przysposabiającego.

f) Sytuacja z władzą rodzicielską analogicznie jak przy przysposobieniu pełnym.

g) Przepisów o zmianach w akcie urodzenia nie stosuje się jeśli tak postanowi sąd opiekuńczy na wniosek przysposabiającego i za zgodą osób, których

zgoda do przysposobienia jest konieczna.

Przysposobienie zagraniczne.

Oznacza ono przysposobienie małoletniego obywatela polskiego, zamieszkałego w

kraju, powodujące przeniesienie dziecka na stałe za granicę. Pierwszeństwo ma

przysposobienie „krajowe”, wyjątek stanowi sytuacja, gdy między stronami przysposobienia

istnieje stosunek pokrewieństwa lub powinowactwa, lub gdy brat lub siostra

przysposabianego został już przez przysposabiającego przysposobiony.

Ustanie stosunku przysposobienia

1. Z ważnych powodów żądać rozwiązania stosunku przysposobienia może przysposobiony lub przysposabiający.

docsity.com

2. Przepisy nie zezwalają na rozwiązanie takiego stosunku z powodu przyczyn istniejących w momencie jego powstawania (np. wady oświadczeń).

Przyczyny te mogą stanowić najwyżej „ważny powód”

3. Wyjątkowo możliwe jest wygaśnięcie ex lege przysposobienia (pełnego lub niepełnego) w przypadku ustalenia ojcostwa przysposabiającego względem

przysposobionego, czy to poprzez uznanie dziecka przez

przysposabiającego, czy też w wypadku sądowego ustalenia ojcostwa.

Ustalenie ojcostwa w stosunku do innego mężczyzny niż przysposabiający

stanowi jedynie „ważny powód”.

4. Na żądanie przysposabiającego lub prokuratora sąd może rozwiązać stosunek przysposobienia pełnego lub niepełnego.

Rodziny zastępcze

Istnieją trzy podstawowe kategorie rodzin zastępczych:

1. Które na podstawie przepisów mogą być zobowiązane do dostarczania środków utrzymania.

2. Które na podstawie przepisów nie mogą być zobligowane do dostarczania środków utrzymania.

3. Których nie można zobowiązać do dostarczania środków utrzymania, lecz które pełnią funkcję pogotowia opiekuńczego.

Wymogi, które musi spełniać adoptujący:

1. Daje rękojmię należytego wykonywania obowiązków. 2. Ma stałe miejsce zamieszkania na terenie RP. 3. Posiada pełnię praw cywilnych i obywatelskich. 4. Nie są lub nie były pozbawione władzy rodzicielskiej. 5. Nie są ograniczone we władzy rodzicielskiej. 6. Nie została zawieszona ich władza rodzicielska. 7. Nie są chore w stopniu uniemożliwiającym opiekę nad dzieckiem. 8. Mają odpowiednie warunki mieszkaniowe. 9. Uzyskały pozytywną opinię od właściwego ośrodka pomocy społecznej.

OBOWIĄZEK ALIMENTACYJNY

Podmiot uprawniony i podmiot zobowiązany.

Obowiązek alimentacyjny istnieje między:

1. Małżonkami. 2. Krewnymi w linii prostej bez ograniczeń, w linii bocznej rodzeństwo. 3. Osobami związanymi stosunkiem przysposobienia. 4. Pasierbem (pasierbicą) a ojczymem (macochą) i odwrotnie. 5. Może również spoczywać na ojcu dziecka pozamałżeńskiego w związku z ciążą i

porodem.

Kodeks ustalił kolejność w jakiej powstaje obowiązek alimentacyjny, i tak:

- obowiązek alimentacyjny między małżonkami (również po rozwodzie lub

unieważnieniu małżeństwa czy separacji prawnej) wyprzedza obowiązek krewnych wobec

uprawnionego małżonka.

docsity.com

- w grupie krewnych silniejszy jest obowiązek zstępnych niż wstępnych. Jeśli jest

kilku wstępnych lub zstępnych, obowiązek alimentacyjny obciąża bliższych stopniem przed

dalszymi.

- obowiązek alimentacyjny rodzeństwa wobec siebie jest na końcu.

W przypadku obowiązku świadczeń alimentacyjnych w stosunku do powinowatych

istnieje ograniczenie stanowiące, iż są one możliwe jeśli odpowiada to zasadom współżycia

społecznego.

Obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dziecka.

Może zostać ograniczony lub nawet wyłączony w przypadku, gdy dochody z majątku

dziecka wystarczają na utrzymanie i wychowanie dziecka. Dzieje się tak również w

przypadku, gdy dziecko podjęło pracę zarobkową, posiada stypendium czy zasiłek dla

bezrobotnych.

Obowiązek alimentacyjny rodziców powstaje z momentem narodzin dziecka i wygasa,

gdy dziecko zostaje należycie przygotowane do pracy zawodowej odpowiednio do jego

uzdolnień i zamiłowań.

Osiągnięcie pełnoletności samo przez siebie nie powoduje wygaśnięcia obowiązku

alimentacyjnego.

OPIEKA I KURATELA

OPIEKA

Funkcja społeczna opieki.

Jest to instytucja prawna mająca na celu zapewnienie pieczy i reprezentacji

małoletniego, który nie pozostaje pod władzą rodzicielską lub osobą całkowicie

ubezwłasnowolnionym.

Znaczenia pojęcia „opieki”

Opieka faktyczna - może ona powodować następstwa prawne, analogicznie do

prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia. Tak więc, ten kto ją wykonuje, powinien robić to

w interesie osoby, dla której to robi oraz z należytą starannością. Opiekun, jeśli poniósł w

związku z opieką uzasadnione wydatki, może żądać ich zwrotu z majątku osoby, której

sprawy prowadzi, bądź od osoby na której ciąży obowiązek alimentacyjny wobec tej osoby.

Czyli do opieki faktycznej odnosimy przepisy o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia.

Opieka prawna - ściśle przewidziana przez przepisy prawne forma ochrony osobistej

i majątkowej osoby wymagającej takiej ochrony. W przeciwieństwie do opieki faktycznej

cechuje się ona kontrolą ze strony sądów.

Przesłanki ustanowienia opieki

Sąd ustanawia opiekę nad małoletnim w przypadku, gdy:

1. Rodzice są nieznani. 2. Jest pełną sierotą. 3. Oboje rodzice zostali pozbawieni władzy rodzicielskiej lub została ona

zawieszona.

4. Całkowite lub częściowe ubezwłasnowolnienie rodziców ( choćby jednego, w sytuacji gdy drugiemu odebrano władzę rodzicielską lub ją zawieszono)

docsity.com

5. Gdy rodzice są małoletni (choćby jeden, a drugiemu odebrano władzę rodzicielską lub ją zawieszono).

Opiekun

Opiekun powinien charakteryzować się następującymi cechami:

1. Powinien posiadać pełną zdolność do czynności prawnych, przysługują mu prawa rodzicielskie i opiekuńcze oraz prawa publiczne.

2. Rękojmia należytego wykonywania obowiązków nałożonych na opiekuna.

Na opiekuna powinno obierać się osobę wyznaczoną przez rodziców (np. w

testamencie). Jeśli nie jest to możliwe, należy obrać osobę z kręgu krewnych lub innych

bliskich osób. Jeśli to też nie jest możliwe, sąd zwraca się do określonej organizacji

społecznej o wskazanie takiej osoby.

Prawa i obowiązki opiekuna.

Kryteriami oceny staranności wykonywania swojego zadania przez opiekuna są dobro

osoby pozostającej pod opieką oraz interes społeczny.

O ile opiekun oczywiście reprezentuje swojego podopiecznego, istnieje od tej zasady

kilka wyjątków. Są nimi:

a) czynności dokonywane przez osoby będące pod opieką tego samego

opiekuna(obawa faworyzowania jednego z nich).

b)czynności prawnych dokonywanych między podopiecznym a opiekunem, chyba że

skutkiem takiej czynności ma być bezpłatne przysporzenie na rzecz podopiecznego.

Ustanie opieki

W sytuacji gdy opiekun zostanie zwolniony. Opieka ustaje ex lege z chwilą

osiągnięcia przez małoletniego pełnoletności lub gdy chociaż jednemu z rodziców

przywrócona zostanie władza rodzicielska.

Również ex lege opieka ustaje gdy zniesione zostanie ubezwłasnowolnienie całkowite

lub przekształcone zostanie w ubezwłasnowolnienie częściowe.

KURATELA

Funkcje kurateli i jej rodzaje.

Trzeba ją ujmować kazuistycznie gdyż uregulowania na jej temat nie są zbyt

kompletne i klarowne. Różni ją od opieki to, iż przeważnie dotyczy majątku i jest

krótkotrwała. Jest również odpłatna.

Jednym z kryteriów podziału kurateli może być cel w jakim kurator jest

powoływany:

Kuratela nad osobą częściowo ubezwłasnowolnioną.

Kurator jest powoływany dla osoby ubezwłasnowolnionej w celu jej reprezentacji i

do zarządu jej majątkiem tylko wtedy, gdy sąd tak postanowi.

Kuratela wygasa ex lege w sytuacji gdy ubezwłasnowolnienie częściowe zostanie

uchylone lub gdy zostanie przekształcone w ubezwłasnowolnienie całkowite (wtedy stosuje

się opiekę jako środek silniejszy).

docsity.com

Kuratela dla dziecka poczętego, osoby ułomnej, osoby nieobecnej.

1. Dla dziecka poczętego ustanawia się kuratora w sytuacji, gdy jest to konieczne do strzeżenia przyszłych praw dziecka. Kuratela ex lege ustaje w

momencie narodzin dziecka.

2. Osoba ułomna może żądać ustanowienia dla siebie kuratora, jeśli nie jest w stanie sama prowadzić wszelkich spraw bądź spraw określonego rodzaju.

Kuratelę uchyla się na żądanie osoby ułomnej.

3. Powoływana dla osoby, która ze względu na swoją nieobecność nie może prowadzić sowich spraw a nie posiada pełnomocnika, jak i gdy posiada

pełnomocnika ale ten nie jest w stanie prowadzić jego spraw lub prowadzi

je nienależycie.

Kurator osoby prawnej.

Kurator jest powoływany dla osoby prawnej, gdy nie może ona prowadzić swoich

spraw z braku odpowiednich organów. Kurator powinien dążyć do jak najszybszego

powołania odpowiednich organów bądź do likwidacji osoby prawnej.

Kurator dla małoletniego.

Żaden z rodziców sprawujących władzę rodzicielską nie może reprezentować

małoletniego w czynnościach prawnych przed sądem lub innym organem państwowym. W

takich sytuacjach powoływany jest dla niego kurator.

W celu ochrony dobra dziecka kurator również może zostać ustanowiony do

zarządzania jego majątkiem.

Sąd może również ustanowić kuratora w sytuacji, gdy opiekun spotyka się z

przemijającymi przeszkodami i nie może czasowo wykonywać swojej funkcji.

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.