Rachunkowość, zagadnienia - Notatki - Rachunkowość - Część 2, Notatki'z Rachunkowość finansowa. University of Lódz
stokrotka80
stokrotka8019 March 2013

Rachunkowość, zagadnienia - Notatki - Rachunkowość - Część 2, Notatki'z Rachunkowość finansowa. University of Lódz

PDF (169.2 KB)
25 strona
1000+Liczba odwiedzin
Opis
Notatki przedstawiające zagadnienia z zakresu rachunkowości: definicje pojęć. Część 2.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 25
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

Grupowanie i wycena - ujęcie zasobów wg własności ekonomicznych - ujęcie źródeł pochodzenia wg podmiotów własności - ujęcie procesów wg ustalonych faz, funkcji działalności

Inwentaryzacją - potwierdzenie wyników zapisu realnym stwierdzeniem stanów Dokumentacja - każde zdarzenie, czynność, zjawisko wpływające na majątek, procesy

ujęte u źródła (dokument) 10. Zakres rachunkowości jednostek gospodarujących wg ustawy o rachunkowości Rachunkowość

jednostek

Zasady (polityka) rachunkowości

Stwierdzenie dokonania i grupowania operacji w dowodach księgowych

Zapisy zdarzeń w porządku chronologicznym i systematycznym

Okresowe ustalanie lub sprawdzanie drogą inwentaryzacji rzeczywistego stanu aktywów i pasywów

Wyceny aktywów i pasywów oraz wyniku finansowego

Sporządzanie sprawozdań finansowych

Gromadzenie i przechowywanie dowodów księgowych oraz pozostałej dokumentacji przewidzianej ustawą

Poddanie badaniu i ogłoszeniu sprawozdań finansowych w przypadkach przewidzianych ustawą

WYKŁAD 8: Dokumentacja księgowa (art. 20, 21 U o R) 1. Dowód księgowy – stwierdzenie dokonania operacji, podstawa zapisów w księgach rachunkowych 2. Dowody źródłowe: - zewnętrzne (obce, własne) - wewnętrzne 3. Podstawą zapisów mogą być: a) dowody zbiorcze (obejmują zbiór dowodów źródłowych) b) korygujące c) zastępcze (wystawione do czasu otrzymania zewnętrznego dowodu obcego) d) rozliczeniowe (ujmują juz dokonane zapisy wg innych kryteriów) 4. Dowód księgowy zawiera:

1. określenie rodzaju i numer identyfikacyjny 2. opis operacji, wartość (ilość) 3. określenie stron (nazwy, adresy) dokonujących operacji

4. datę dokonania operacji (i datę sporządzenia dowodu) 5. podpis wystawcy i osoby, której wydano lub od której przyjęto składnik

majątkowy 6. stwierdzenie zakwalifikowania dowodu do ujęcia w księgach z podpisem osób

odpowiedzialnych za dokumentację 5. Storno – metoda poprawiania błędu (art. 25) na podstwie dowodów zawierających korekty a) storno czarne (dodatnie) Dt A Ct Dt B Ct Dt C Ct zapis błędny (I) 100 100 storno czarne (II) 100 100 Zapis prawidłowy (III) 100 100 Storno czarne koryguje wpływ błędnie zapisanej operacji na saldo kont, ale powiększa obroty kont, na których ujęto błędny zapis. b) storno czerwone (ujemne) Dt A Ct Dt B Ct Dt C Ct 100 zapis błędny (I) 100 storno czerwone (II) 100 zapis prawidłowy (III) 100 Zapis czerwony eliminuje wpływ błędnych zapisów zarówno na obroty kont, jak i salda. c) przed zamknięciem miesiąca – skreślenie dotychczasowej treści (czytelnie) i wprowadzenie nowej, podpisanie poprawki i umieszczenie daty. Jednocześnie we wszystkich księgach. 6. Proces zakupu i ruch zapasów obrotowych w systemie rachunkowości

1. Pojęcia i klasyfikacja materiałów i towarów Materiały – rzeczowe składniki aktywów obrotowych wykorzystywane w związku z prowadzeniem działalności. Stanowią one istotny element przedmiotu działania

100 100

lub stwarzają warunki działania Towary – rzeczowe składniki aktywów obrotowych nabyte w celu sprzedaży, z reguły sa nieprzetwarzane (towary – artykuły spożywcze przeznaczone do przetwarzania na posiłki w stołówkach, bufetach) Klasyfikacja:  znaczenie ekonomiczne (materiały podstawowe, pomocnicze, opakowania,

paliwo, części zapasowe maszyn i urządzeń, odpadki)  stopień przydatności (zapasy prawidłowe, nieprawidłowe)  miejsce składowania (w przedsiębiorstwie, poza przedsiębiorstwem, w toku

zużywania)  rodzaj, asortyment (SWW – Systematyczny Wykaz Wyrobów) PKWiU –

Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług 2. Wycena materiałów i towarów

Podstawą wyceny mogą być rzeczywiste ceny zakupu, ceny nabycia, koszty wytworzenia. Cena nabycia – rzeczywista cena zakupu składnika aktywów, obejmująca kwotę należną sprzedającemu (bez VAT), a w przypadku importu powiększona o obciążenia publiczno – prawne oraz powiększona o koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika majątku do stanu zdatnego do używania, a pomniejszona o rabaty, upusty i odzyski  rzeczywista cena zakupu należna sprzedającemu (cena fakturowa) cena  obciążenia przy imporcie (cło, podatek akcyzowy) zakupu  koszty zakupu  zmniejszenia ceny nabycia przez rabaty, upusty, korekty

Przykład: W fakturze policzono: a) wartość materiału A 200 jp b) opakowanie jednorazowe 30 jp c) koszty transportu 4 jp d) ubezpieczenie 3 jp 237 jp cena zakupu - 200 jp koszty zakupu – 37 jp cena nabycia – 237 jp Koszty zakupu są zależne od rodzaju składnika zasobów i warunków umowy kupna – sprzedaży. Jeśli zapasy są wycenione wg cen zakupu bieżąco są pdnoszone w ciężar kosztów działalności, wyniku finansowego i nie są aktywowane.

3. Wycena rozchodu i zapasów Ze względu na wahania cen istnieją trudności wyceny rozchodu i zapasów

zasobów.

a) Jeśli zapasy są ujmowane wg zmiennych cen (ewidencyjnych) przy wycenie rozchodu można stosować następujące warianty:

 ceny średnie ważone  FIFO, najwcześniejszych cen – gdy ceny rosną, zapasy są wg aktualnych cen,

a koszty zaniżane  LIFO, ostatnich cen – koszty wg aktualnych wartości, zapasy są zaniżane  KIFO, cen koncernu  HIFO, najwyższych cen  LOFO, najniższych cen  ceny rzeczywiste zasobów rozchodowanych (identyfikacja)

b) Jeśli zapasy są ujmowane wstępnie wg stałych cen ewidencyjnych, to występują odchylenia od cen ewidencyjnych, które korygują ceny stałe ewidencyjne do cen rzeczywistych Rozchód jest rejestrowany w dwu fazach:

 wg cen stałych  korekta rozchodu o odpowiednią kwotę odchyleń

4. Dokumentacja zakupu i obrotu rzeczowych zasobów obrotowych

Zakup materiałów i towarów dokumentowany jest:

 fakturami VAT oraz fakturami korygującymi  wewnętrznymi dowodami przyjęcia i rozchodu

Podstawą do ewidencji na kontach rzeczowych zasobów obrotowych są:  Pz, przyjęcie zakupionego towaru, materiału  Pw, przyjęcie produktu gotowego, półfabrykatu  Rw, rozchód materiałów do produkcji  Wz, rozchód zasobów w związku ze sprzedażą  Zw, zwroty materiałów z produkcji  Mm, przesunięcia międzymagazynowe  Pk, zwiększenia, zmniejszenia z tytułu różnic inwentaryzacyjnych,

przeszacowania (polecenie księgowania) Faktury są podstawą rejestracji zobowiązań wobec dostawców, dowody wewnętrzne przyjęć są podstawą ewidencji zasobów. Każda dostawa wymaga ewidencyjnego rozliczania. Rozliczenie zakupu następuje, gdy dowody są kompletne i odzwierciedlają stan faktyczny. Do ewidencji rozliczenia służy konto „Rozliczenie zakupu ...”. W jednostkach będących płatnikiem VAT konto to służy też do rozliczenia naliczonego w fakturach dostawców podatku VAT oraz akcyzowego i cła pobieranego przy imporcie. Konto Rozliczenie zakupu materiałów może służyć do rozliczenia innych zakupów.

WYKŁAD 9: Podatek od towarów i usług (VAT – Value Added Tax) Ustawa z 11.03.04r. (Dz.U. Nr 54 poz. 535) 1. Zakupy T/U Wartość dodana firmy Sprzedaż T/U 100 jp + 50 jp = 150 jp Naliczony Należny (budżetowi) VAT 22 jp + 11 jp = VAT 33 jp 122 jp 11 jp 183 jp Zobowiązania wobec Zapłata do Należność od dostawcy wg Fa Urzędu Skarbowego odbiorcy 2. Przedmiot opodatkowania

1. Odpłatna dostawa towarów i świadczenie usług na terytorium kraju 2. Eksport i import towarów 3. Wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium

kraju 4. Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów

3. Stawka opodatkowania: 22%, obniżona: 7%, 3%, 0%. 4. System ewidencyjny rozliczenia zakupu może być zróżnicowany w zależności od tego, jaką cenę kupionych zasobów przyjęto do ewidencji. 5. Schemat ewidencji zakupu i rozchodu materiałów W praktyce do wyceny zarówno przychodu, jak i rozchodu wstępnie przyjmuje się stałe ceny ewidencyjne na poziomie cen zakupu lub nabycia (na podstawie danych z okresów ubiegłych lub planowanych). Cena zakupu (nabycia) = cena ewidencyjna ± odchylenia od cen ewidencyjnych

1. Ujęcie ostatecznej kwoty faktury jako zobowiązania i elementu procesu zakupu. 2. Przyjęcie materiałów wg wewnętrznego dowodu i wyceny wewnętrznej. 3. Przeniesienie ustalonych na koncie rozliczenie zakupu odchyleń od cen

ewidencyjnych materiałów (lub towarów) a) gdy cena ewidencyjna jest niższa od ceny rzeczywistej b) gdy cena ewidencyjna jest wyższa od ceny rzeczywistej ustalenie różnicy następuje przez ew. Analityczną alboprzez analizędokumentów

Dt Rozliczenia zakupu materiałów Ct Dt Materiały Ct Dt Koszty produkcji Ct Pz (2) Rw (6) Dt Rozr. z d. Ct Fa (1) (3a) Dt OCEm Ct (7a) (3b) (7b) (4) Dt Rozr. VAT Ct (5) Dt Koszty zakupu Ct (8)

4. Przeniesienie na podstawie informacji zawartej w fakturze kwoty podatku VAT do rozliczenia (VATu naliczonego z należnym)

5. Przeniesienie policzonych w fakturach kosztów zakupu jako korekty ceny ewidencyjnej na poziomie ceny zakupu do ustalenia pełnej ceny nabycia.

6. Wydanie materiałów do produkcji wg stałej ceny ewidencyjnej. 7. Przeniesienie odchyleń dotyczących wydanych materiałów

a) odchyleń debetowych b) odchyleń kredytowych W celu ustalenia kwoty odchyleń dotyczącej rozchodu materiałów należy zastosować odpowiednią metodę. Najczęściej przyjmuje się metodę wskaźników narzutu odchyleń, które ustalają jaki procent wartości materiałów w stałej cenie stanowią odchylenia.

8. Przeniesienie odpowiedniej części lub całości kosztów zakupu w ślad za wydanymi materiałami.

6. Narzut odchyleń (kosztów zakupu) do wyliczenia kwoty operacji 7 i 8. SP + OO SPKZ + KZO WO= WKZ= OR= WO • RM KZR= WKZ • RM SPM + PM SPM + PM WO – wskaźnik odchyleń PM – przychód materiałów KZO – koszty zakupów poniesione w okresie OR – odchylenia dot. rozchodu materiałów RM – rozchód materiałów KZR – koszty zakupu dot. rozchodu WKZ – wskaźnik kosztów zakupu OO – odchylenia w okresie SPM – stan początkowy materiałów SPKZ – stan początkowy kosztów zakupu

Wyliczenia te mogą być prowadzone również w inny sposób. Wartość zapasów materiałowych:

1. materiały 2. ± odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów 3. ± koszty zakupu

Ewidencja kosztów zakupu w przedsiębiorstwie zależy od modelu transformacji kosztów. Jest bardziej rozbudowana niż przdstawia to schemat. WYKŁAD 10: Koszty i pojęcia bliskoznaczne 1. Pojęcia kosztów są definiowane zarówno w literaturze ogólnoekonomicznej, jak również w dyscyplinach szczegółowych: rachunkowości, ekonomice, finansach. Podejście do kosztów jest wielorakie, istnieje też niejednorodność terminologiczna. 2. Koszty ekonomiczne obejmują koszty księgowe (jawne, explicite) oraz koszty alternatywne (ukryte, implicite) Koszty księgowe – wydatki niezbędne w celu pozyskania zasobów, usługi Koszty alternatywne – wartość najbardziej preferowanej, ale niewykorzystanej alternatywy 3. Koszty własne stanowią wyrażone w pieniądzu zużycie środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych, materiałów, paliwa, energii, usług, czasu pracy pracowników oraz niektóre wydatki nieodzwierciedlające zużycia dotyczące normalnej działalności danej jednostki gospodarującej w określonej jednostce czasu. 4. Problemy do dyskusji:  należy odnieść definicję i pojęcia kosztów do produktów, pracy i czasu  akcentować zużycie niezbędne, normalne w aspekcie możliwości jego ujęcia –

należy zbudować normy zużycia zasobów, określić możliwości produkcyjne i porównać je z faktycznymi

 jak interpretować celowość – w kontekście wyniku finansowego całej jednostki  czy akcentować związek kosztów z wydatkami – księgowe jak najbardziej tak  czy można w sposób obiektywny określić pojęcie kosztów

5. Koszty w Ustawie o Rachunkowości są opisywane jednakowo dla wszystkich elementów kosztowych wyniku finansowego. 6. Pojęcia bliskoznaczne kosztów:

 straty – bezekwiwalentne zmniejszenie się składników majątkowych  nakłady – ilościowe zużycie produkcji

- dotyczą zużytych zasobów i powstawania zobowiązań w kontekście całego przedsiębiorstwa, jednostki samodzielnie bilansującej, koszt jest przeciwstawiany przychodom ze sprzedaży produktów, towarów, materiałów w celu wyliczenia wyniku zasadniczej działalności

 wydatek – każde wykorzystanie środków finansowych (netto) bez względu na cel ich poniesienia W praktyce wydatek powstaje najczęściej na podstawie udokumentowanych zobowiązań lub na wypływie środków pieniężnych. Ruch pieniądza obserwowany

jest oddzielnie, dlatego w systemie rachunkowości tworzy się sprawozdanie finansowe o przepływach pieniężnych oddzielnie od sprawozdania o wyniku finansowym. Wydatek jest pojęciem szerszym niż koszt, bo może prowadzić do zmian zasobów, które nie znajdą się w kosztach (nigdy nie będą kosztami) oraz może być ten wydatek związany z podziałem wyniku finansowego. Istnieje również rozbieżność w czasie pomiędzy wydatkiem a kosztem.

7. Klasyfikacja kosztów – wynika z niejednlitego charakteru tej wielkości oraz różnego sposobu funkcjonowania w przedsiębiorstwach i różnego miejsca w konstrukcji sprawozdań finansowych.

KLASYFIKACJA KOSZTÓW Klasyfikacja Koszty 1. Naturalna postać używanych zasobów (proste elementy procesu pracy)

Koszty rodzajowe, np. zużycie materiałów, zużycie energii, wynagrodzenia, itd.

2. Sfery działalności Koszty zakupu Koszty produkcji Koszty sprzedaży Koszty zarządzania

3. Rodzaj działalności Koszty działalności operacyjnej Koszty działalności finansowej Koszty działalności inwestycyjnej

4. Stopień zależności od rozmiarów produkcji (działania)

Koszty stałe Koszty zmienne

5. Związek z podstawowym procesem działalności

Koszty podstawowe Koszty ogólne

6. Sposób odnoszenia kosztów na produkty czy inne przekroje

Koszty bezpośrednie Koszty pośrednie

7. Stopień zależności od podmiotu odpowiedzialności

Koszty zależne Koszty niezależne

8. Struktura wewnętrzna kosztów Koszty proste Koszty złożone

9. Miejsce ujęcia w sprawozdaniu finansowym Aktywa (produkty) Wynik finansowy

Ad 4. Koszty stałe zależą od warunków techniczno-organizacyjnych Koszty zmienne – zależą od rozmiaru działalności Podział wykorzystywany przy planowaniu kosztów, w rachunkach decyzyjnych, przy obliczaniu tzw. Punktu krytycznego, w rachunkowości przy obliczaniu wyniku finansowego (koszt wytworzenia) Ad 5. Koszty podstawowe – związane z rodzajem technologii organizacji, produkcji i innych, wpływają na jakość produktu Koszty ogólne – związane z funkcjonowaniem jednostek jako całości i poszczególnych struktur jednostek i nie mają bezpośredniego wpływu na jakość produktu

Ad 6. bezpośrednie – na produkt są odnoszone na podstawie dokumentów źródłowych pośrednie – dotyczą wielu produktów i aby je odnieść na produkt należy stosować specjalne metody rozliczania Ad 7. Jeśli koszty są niezależne od ośrodka odpowiedzialności, to nie należy w nim ich rozliczać Ad 8. koszty proste, np. zużycue materiałów, energii kupionej na zewnątrz, czy usług transportowych kupionych na zewnątrz proste – w tej grupie kosztów dwa parametry decyzyjne: ilość i energia złożone – np. usługi transportowe we własnym wydziale transportowym, w tej grupie kosztów istnieje wiele parametrów decyzyjnych: organizacja, kwalifikacja 8. Ujęcie kosztów w systemie rachunkowości Ewidencja kosztów działalności ......... Dt Konta zasobów Ct Dt Koszty ... Ct Dt Produkty Ct (1) (3) Dt Zobowiązania Ct Dt Wynik fin. Ct (2) (4) Koszty Koszty wg sposobu funkcjonowania rodzajowe (zespół 4) (produktów, miejsc powstawania, faz działalności – zespół 5) Dt Koszty rodzajowe Ct Dt Rozliczenie kosztów Ct Dt Koszty funkcjonalne Ct (I) (III) (IV) W celu zbilansowania wielokrotnie ujętych kosztów z różnych punktów widzenia w praktyce ewidencyjnej stosuje się konto Rozliczenie kosztów. Pozwala ono z jednej strony na wtórne ujęcie kosztów rodzajowych na odrębnych kontach (II). I pierwsze ujęcie kosztów na układzie rodzajowym II drugie ujęcie kosztów na układzie funkcjonalnym

III zamknięcie bilansujące konta Rozliczenie kosztów. W tym wariancie podstawą do obliczenia wyniku finansowego są informacje pochodzące z układu funkcjonalnego. Gdy wynik finansowy jest liczony w wariancie porównawczym, to koszty rodzajowe przechodzą na wynik finansowy, wtedy rozliczenie kosztów jest bilansowane w układzie funkcjonalnym. 9. Ujęcie kosztów wg rodzajów – zespół 4 planu kont Dt Różne konta Ct Dt Koszty rodzajowe Ct Dt Wynik fin. Ct Ujęcie bieżące Wariant porównawczy 31.12 Dt Rozl. kosztów Ct Wariant kalkulacyjny 31.12 10. Koszty ujęte na kontach rodzajowych nie obejmują:  kosztów tworzonych środków trwałych  pozostałych kosztów operacyjnych  kosztów operacji finansowych  kosztów usuwania szkód losowych, zdarzeń niepowtarzalnych

11. W ewidencji szczegółowej wyodrębnia się wykorzystując podział kont (zarówno w ujęciu syntetycznym, jak też analitycznym) następujące przekroje dostosowane do potrzeb sprawozdawczych:

 Amortyzacja – wartość zużycia zasobów środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych, inwestycji w obcych środkach trwałych, itp.

 Zużycie materiałów i energii – wartość zużytych materiałów, energii elektrycznej, gazu, pary wodnej, sprężonego powietrza, wody na cele technologiczne, energetyczne, napędowe i gospodarcze

 Usługi obce – wartość spożytkowanych usług wg faktur dostawców. Usługi obróbki obcej, usługi transportowo-spedycyjne, roboty budowlano-montażowe, remontowo-konserwacyjne, wykonanie dokumentacji, sprawowanie dozoru, napraw i przeglądów

 Podatki i opłaty – podatek od nieruchomości, środków trwałych, VAT, akcyzowy, opłata skarbowa, za wieczyste użytkowanie gruntów, PFRON

 Wynagrodzenia – wynagrodzenia za pracę (wypłaty pieniężne i w naturze) bez względu na charakter stosunku pracy

 Świadczenia na rzecz pracowników – ubezpieczenia społeczne, fundusz pracy, fundusz gwarantowanych świadczeń pracowniczych na rzecz ZUS, odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalych, itp.

 Podróże służbowe – wydatki na diety, noclegi i przejazdy, bilety służbowe, ryczałty na używanie samochodów prywatnych

 Inne koszty rodzajowe – ubezpiecznia rzeczowe, koszty reprezentacji i reklamy, stypendia, wynagrodzenia za wynalazczość i racjonalizację, dopłaty do biletów, opłaty notarialne, sądowe, parkingowe, usługi bankowe

WYKŁAD 11: Konta zespołu V – Konta w układzie funkcjonalnym 1. Koszty są grupowane wg faz działalności, miejsc powstawania i przedmiotu działalności: Przekroje informacyjne poszczególnych kont:

 Produkcja podstawowa – wyznaczone są w tym przekroju koszty wytworzenia produktów, składają się one z dwóch części: kosztów bezpośrednich produktów oraz kosztów pośrednich produktów (rozliczane specjalnymi metodami). Ten przekrój związany jest z parametrem wyceny – koszt wytworzenia jest elementem tworzącym wynik finansowy wykazywanym w sprawozdaniu finansowym. Do konta Produkcja podstawowa musi być prowadzona analityka wg poszczególnych produktów.

 Koszty wydziałowe ujmują koszty powstałe w wydziałach produkcji podstawowej, pośrednie w stosunku do produktu. Analityka do tego konta powinna uwzględniać poszczególne wydziały, a nawet stanowiska kosztów, bądź ich grupy. Ten analityczny podział daje większe możliwości przyporządkowania kosztów pośrednich poszczególnym produktom. Zebrane na tym koncie koszty ulegają przeniesieniu na produkcję podstawową w celu wyliczenia kosztu wytworzenia.

 Koszty wydziałów pomocniczych (wydziały pomocnicze) – na tych kontach zbierane są zarówno koszty bezpośrenie, jak i posrednie działalności pomocniczej

 Koszty ogólnego zarządu – koszty zarządzania jednostki i funkcjonowania jednostki jako całości

 koszty zakupu – w praktyce ze względu na parametr wyceny (cena nabycia) obejmują zazwyczaj tylko koszty bezpośrednie zakupu

 koszty sprzedaży – w praktyce zakres tych kosztów dotyczy wszystkich funkcji związanych ze sprzedażą: bezpośrednich i pośrednich

2. Ujęcie funkcjonalne kosztów prowadzi do obliczenia kosztów w przekroju produktów pracy na poziomie kosztów wytwarzania oraz ujęcia kosztów ogólnego zarządu i kosztów sprzedaży w danym okresie. 3. Przykłady ewidencji kosztów

1. Wydano materiały do produkcji, stanowią one bezpośreni koszt produktu -200jp Dt Materiały Ct Dt Zużycie materiałów Ct Dt Rozl. kosztów Ct Dt Prod. Podst. Ct X 200 (1) 200 200 (2) 200

2. Wyliczono w liście płac wynagrodzenia pracowników:  wydziałów podstawowych 300 jp  wydziałów pomocniczych 200 jp  zarządu 100 jp

600 jp Dt Zob. z tyt. wyn. Ct Dt Wynagrodzenia Ct Dt Rozl. kosztów Ct Dt Koszty wydz. Ct 600 (1) 600 600 (2a) 300 Dt Wydz. pomocn. Ct (2b) 200 Dt Koszty og. Zarządu Ct (2c) 100

3. Amortyzacja za okres bieżącego miesiąca wg tabeli amortyzacyjnej

 od środków trwałych zainstalowanych w wydziałach podstawowych 200 jp  od maszyn i urządzeń do produkcji 400 jp

Dt Umorzenie śr. trw. Ct Dt Amortyzacja Ct Dt Rozl. kosztów Ct Dt Prod. podst. Ct 600 (1) 600 600 (2b) 400 Dt Koszty wydz. Ct (2a) 200 4. Rozliczenie produkcji Bardzo często istnieje rozbieżności w czasie między momentem przyjmowania produktów wydawanych na sprzedaż a momentem obliczania kosztów wytworzenia. Problem ten zostaje rozwiązany w systemie rachunkowości poprzez wprowadzenie specjalnego konta techniczno-rozliczeniowego o nazwie Rozliczenia kosztów działalności. Dt Produkcja podst. Ct Dt Rozliczenia kosztów dział. Ct Dt Produkty Ct X 2700 (1) 2700 2500 (2) 2500 * 3000 Dt OCE produktów Ct 300 200 (2) 200

(4)

* Służą do wyceny produktów w bilansie i ustalenia kosztów sprzedanych produktów Przykład W okresie sprawozdawczym przyjęto do magazynu wyroby wg kosztów planowanych 100 szt. • 25jp/szt. Koszty zebrane na koncie Produkcja podstawowa na końcu okresu wynoszą 3000 jp. Produkcję niezakończoną występującą na koniec okresu wyceniono wg kosztów zużytych na jej wytworzenie materiałów bezpośrednich –300jp. Dokonać rozliczenia kosztów produkcji na koniec okresu sprawozdawczego. 5. Konto korygujące odchylenia od cen ewidencyjnych spełnia dwie funkcje: a) umożliwia wyznaczenie rzeczywistych kosztów wytworzenia, gdy stosowane są stałe ceny ewidencyjne b) analityczno-kontrolną w stosunku do poziomu kosztów, szczególnie gdy ujmowane są one wg poszczególnych produktów 6. Rozliczenia międzyokresowe kosztów Rozliczenia międzyokresowe kosztów wynikają z nadrzędnych zasad rachunkowości – współmierności przychodów i kosztów oraz memoriału. W zakresie kosztów zwykłej działalności operacyjnej przepisy wyróżniają 2 grupy rozliczeń. Jednostki dokonują czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów, jeśli wydatki na zużycie składników majątkowych dotyczą miesięcy następujących po miesiącu, w którym je poniesiono. Jednostki dokonują biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów w wysokości przypadających na bieżący miesiąc:

 ściśle oznaczonych świadczeń wykonanych na rzecz jednostki, nie stanowiących zobowiązania

 prawdopodobnych kosztów, których kwota lub data powstania nie są jeszcze znane

Odpisy czynnych i biernych rozliczeń mogą następować stosownie do upływu czasu lub wielkości świadczeń. Dt Rozliczenia międzyokresowe kosztów Ct czynne (A) bierne (P) kwota dotyczy kwota dotyczy następnych okresów bieżącego i przeszłych okresów (rata) Procedura rozliczeń odbywa się poprzez konto.

7. Uproszczony schemat etapów transformacji kosztów Przyjęty sposób ewidencji kosztów na dwóch zespołach kont z jednej strony, a z drugiej strony wymagania co do struktury informacyjnej wyjścia powoduje konieczność stosowania transformacji kosztów.

KOSZTY RODZAJOWE

I I I I Koszty wydziałów II Koszty Ia pomocniczych fazy zakupu Koszty wydziałów II podstawowych Rozliczenie III międzyokresowe IV kosztów Ia Koszty fazy sprzedaży Koszty wytwarzania Koszty ogólne zarządu V V V VI Produkcja Półfabrykaty Wyroby, VI Koszt produkcji sprzedaży w toku usługi wynik finansowy I Przeniesienie zarejestrowanych kosztów rodzajowych na przyjęte przekroje funkcjonalne kosztów II Przeniesienie kosztów świadczeń wydziałów pomocniczych na odbiorców ich usług III Przeniesienie rozliczonych kosztów zakupu w ślad za materiałami na wszystkie kierunki zużycia materiałów, na schemacie zastosowano uproszczenie występujące w praktyce, że przenosi się je tylko na materiały bezpośrednie IV Przeniesienie kosztów rozliczonych wydziałów na produkty V Ustalenie kosztów produktów zakończonych i niezakończonych w ramach kosztów wytworzenia VI Przeniesienie kosztów w grupach dostosowanych do sprawozdania na wynik finansowy

WYKŁAD 12: Wynik finansowy jednostki gospodarującej i jej segmenty 1. Wynik finansowy jednostki tworzą operacje związane ze sprzedażą oraz dodatkowo koszty, straty, przychody i zyski pozostałej działalności oraz nadzwyczajnych sytuacji. 2. Zakres sprzedaży:

1. Zwykła działalność operacyjna – produkty, towary, materiały 2. Pozostała działalność operacyjna – aktywa trwałe rzeczowe i niematerialne,

inwestycje rzeczowe i niematerialne 3. Działalność finansowa – inwestycje finansowe

3. Umowa sprzedaży – sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. (535KC) 4. Zgodnie z zasadami statystyki, prawa cywilnego i bilansowego za moment sprzedaży uważa się:  przy sprzedaży krajowej bezgotówkowej – datę wykonania śwadczenia (wydania,

postawienia do dyspozycji, wykonania i odbioru usługi)  przy sprzedaży krajowej gotówkowej – moment zapłaty i odbioru  przy sprzedaży eksportowej – data przekroczenia granicy (SAD)

5. Przychód podatkowy (art. 12) – dzień wystawienia faktury, rachunku, nie później niż ostatni dzień miesiąca. 6. Przychody są wyrażone w wymiarze netto (bez VAT)  uzyskane lub należne kwoty za sprzedane wyroby gotowe, półfabrykaty, usługi,

materiały, towary, przy uwzględnieniu dopłat, a także zmniejszenia z tytułu bonifikat, opustów, rabatów, skont.

7. Przychody są uznawane nie tylko w momencie sprzedaży, realizacji, ale też w momencie wypracowania. Na ogół przyjmuje się, że przychody muszą spełniać kryteria:

 przedsiębiorstwo dodało wartość ekonomiczną do swojego produktu  wielkość przychodu jest mierzalna i weryfikowalna  istnieje możliwość oszacowania związanych z tym wydatków

W procesie sprzedaży występują elementy przychodów oraz współmiernych do przychodów kosztów.

Rachunek zysków i strat Materiały bezpośrednie Sprzedaż Wynagrodzenia bezpośrednie Koszty produktów Koszty produktów sprzedanych Pośrednie koszty wytwarzania Wynik brutto Koszty ogólnego zarządu (administracji) Koszty okresu Koszty sprzedaży Wynik ze sprzedaży Relacje między kosztami produktów i kosztami okresu w rachunku zysków i strat 8. Relacje między kosztami rodzajowymi okresu a kosztem własnym sprzedaży

Koszty rodzajowe = Koszt własny sprzedaży tzn. wszystkie produkty zostały sprzedane

Koszty rodzajowe

Wzrost stanu produktów np. sprzedane produkty z

innych okresów Koszt wytworzenia świadczeń na własne potrzeby

Koszt własny sprzedaży

Zmniejszenie stanu produktów Koszt własny sprzedaży nie wszystkie produkty sprzedane

Koszty rodzajowe

Koszt własny sprzedaży = KR – wzrost stanu produktów (KWSP) + zmniejszenie stanu produktów KR + zysk = Przychody + wzrost sp (KWSP) – zmniejszenie sp + strata jedno albo drugie

9. Przykład 1 Wynik działalności operacyjnej Przedsiębiorstwo prowadzi ewidencję kosztów w układzie rodzajowym i funkcjonalnym. Na podstawie poniższych informacji należy obliczyć wynik finansowy wg sprawozdania finansowego metodą porównawczą i kalkulacyjną. Dane:

1. Przychody ze sprzedaży w okresie (120 szt. • 10 jp/szt.) 1200 jp 2. Koszty rodzajowe okresu 800 jp 3. Koszty wytworzenia produktów w okresie (100 szt. • 7 jp/szt.) 700 jp 4. Koszty sprzedaży 40 jp 5. Koszty ogólnego zarządu 60 jp 6. Jednostka sprzedała w okresie wszystkie wytworzone w poprzednim okresie

produkty (20 szt. • 8 jp/szt.) 160 jp

1. Wariant kalkulacyjny P 1200 P – przychody KWSP - 860 KWSP – Koszt wystworzenia sprzedanych wyrobów wynik brutto 340 KS - 40 KOZ - 60 wynik ze 240 Ksp = 860+40+60=960 sprzedaży Koszty sprzedaży produktów

2. Wariant porównawczy P 1200 przychody i zrównane z nimi Δpr – zmiana stanu Δpr - 160 (zmiana stanu produktów) produktów 1040 KR - 800 wynik ze 240 sprzedaży Koszt sprzedanych produktów= KR + zmniejszenia stanu produktów – zwiększenia stanu produktów Ksp = 800 + 160 = 960

10. Przykład 2 Wynik z działalności operacyjnej Przedsiębiorstwo prowadzi ewidencję kosztów w układzie rodzajowym i funkcjonalnym. Na podstawie poniższych informacji należy obliczyć wynik finansowy wg struktury sprawozdania finansowego metodą porównawczą i kalkulacyjną. Dane:

1. Przychody ze sprzedaży (600 szt. • 40 jp/szt.) 24 000 jp 2. Koszty rodzajowe okresu 25 000 jp 3. Koszty wytworzenia produktów w okresie (800 szt. • 20 jp) 16 000 jp 4. Koszty sprzedaży 4 000 jp 5. Koszty ogólnego zarządu 5 000 jp 6. Jednostka sprzedała w okresie część produkcji (600 szt. • 20 jp/szt) 12000 jp

1. Wariant kalkulacyjny

P 24 000 KWSP - 12 000 12 000 Ksp= 12000+9000=21000 KS - 4 000 KOZ- 5 000 WF 3 000

2. Wariant porównawczy P 24 000 przychody i zrównane z nimi Δpr + 4 000 (zmiana stanu produktów) 28 000 KR - 25 000 WF 3 000 Ksp = 25 000 – 4000 = 21000

11. Pozostałe koszty i przychody operacyjne związane są pośrednio z działalnością operacyjną jednostki i obejmują:  działalność socjalną  sprzedaż środków trwałych w budowie, wart. niematerialnych i prawnych

(wyniki netto w sprawozdaniu)  odpisywanie należności, zobowiązań  utworzenie i rozwiązywanie rezerw  odpisy aktualizacyjne  odszkodowania, kary, grzywny  nieodpłatne przekazania aktywów

12. Straty i zyski nadzwyczajne – powstają wskutek trudnych do przewidzenia zdarzeń, poza działalnością operacyjną jednostki i nie są związane z ogólnym ryzykiem jej prowadzenia (art.3 ust.1 pkt33) 13. Wynik działalności finansowej (operacji finansowych)  obejmuje koszty i przychody operacji finansowych dotyczących inwestycji

majątkowych i źródeł finansowania zasobów  niektóre elementy są ujęte metodą netto (wynik ze zbycia inwestycji, różnice

kursowe) WYKŁAD 13 1. Rezerwy - - Wynik finansowy ? R + + - + t l + - - w - Zasada ostrożności i wiernego obrazu w bilansie ? - wątpliwe elementy zasobów, aktualizacja, - ujęcie, + likwidacja R – pewne, prawdopodobne zobowiązania (art.35.d) - współmierność kosztów i przychodów (art.39.z) t – tworzenie rezerwy l – likwidacja rezerwy w – wykorzystanie rezerwy 2. Przychody przyszłych okresów Zapasy Wzrost stanów Należności Przychody przyszłych okresów Środki pieniężne nie dotyczy bieżącego Przychody okresu Wynik kwalifikacja w okresie bieżącym kwalifikacja w okresach następnych

AKTYWA ?

R Rezerwa

art. 41 – Dotacje, subwencje, dopłaty do inwestycji oraz praz rozwojowych w wysokości kwot otrzymanych (ppo równolegle do amortyzacji) art. 41 – Otrzymana zapłata przyszłych świadczeń - nie rozliczona różnica wartości firmy ppo – przychody przyszłych okresów 3. Wartość firmy – pozycja nie wyceniona w jednostkowym sprawozdaniu w trakcie normalnej działalności. Pojawia się w momencie nabywania firmy lub zorganizowanej jej części. Bilans ... A Bilans ... B 1000 Kw 550 500 Kw 100 Zob 450 Zob 400 Nabycie przez A przedmiotu B za 200 Bilans ... A' 1500 Kw 550 + 200 = 750 wartość firmy 100 Zob 450 + 400 = 850 1600 1600 Po wycenie podmiotu B urealniono spadek 30 wartość zasobów 1470 1600 wartość firmy 130 Wartość firmy (goodwill) 200 – 70 = 130 (5 lat rozliczany) Gdy A nabywa podmiot B za 50 Bilans ... A' 1470 Kw 550 + 50 = 600 Zob 850 = 850 PPO = 20 (badwill) 1470 1470

4. Schemat rachunku zysków i strat wg polskiego prawa o rachunkowości Koszty zwykłej działalności I Przychody zwykłej operacyjnej działalności operacyjnej Wynik ze sprzedaży (wynik zwykłej działalności operacyjnej) Pozostałe koszty II Pozostałe przychody operacyjne operacyjne Wynik z działalności operacyjnej Koszty finansowe III Przychody finansowe Wynik brutto z działalności gospodarczej Nadzwyczajne straty IV Nadzwyczajne zyski Wynik brutto Obciążenia obowiązkowe V wyniku Zysk netto Strata netto Segmenty za wyjątkiem pierwszego są ujęte bezpośrednio w sprawozdaniu

5. Sprawozdanie finansowe podaje stopnie wyniku finansowego narastająco poprzez sumowanie wyników kolejnych segmentów. 6. Koncepcje kapitału, zachowania kapitału (MSR, ZK §102-110) Koncepcja kapitału:

 rzeczowa (możliwości operacyjne – sprzedaż) – aktualna cena nabycia zasobów

 finansowa (aktya netto, zaangażowane środki) a) zmiany kapitału, bez wkładu bieżącego właścicieli czy też wycofania w wartości nominalnej j.p. - wynik finansowy b) zmiany kapitału, bez wkładu bieżącego i wycofań właścicieli, liczony w jednostkach o stałej sile nabywczej – wynik finansowy

7. Przykład Wynik finansowy prezentowany w sprawozdaniu rocznym wynosi 200 000 jp. W celu obliczenia wyniku metodą kosztów odtworzenia zaktualizowano wielkości ujęte w bilansie początkowym i końcowym. Wg cen bieżących wynoszą one:  aktywa trwałe: Sp 3 000 000 jp (umorzenie 30%) Sk 3 000 000 jp (umorzenie

50%)  aktywa obrotowe: Sp 600 000 jp Sk 500 000 jp  zobowiązania: Sp 500 000 jp Sk 400 000 jp

Obliczyć wynik finansowy metodą kosztów odtworzenia, skomentować jego wysokość. Aktywa trwałe: 3 000 000 – 900 000 = 2 100 000, 3 000 000 – 1 500 000 = 1 500 000 Aktywa obrotowe: 600 000 500 000 Aktywa 2 700 000 2 000 000 Zobowiązania - 500 000 - 400 000 2 200 000 1 600 000 Δkapitału = 1 600 000 – 2 200 000 = -600 000 Wynik finansowy wg koncepcji odtworzenia kapitału rzeczowego, zachowującego zdolność operacyjną jednostki jest ujemny (-600 000)

8. Przykład 2 Wynik finansowy w sprawozdaniu rocznym w grupie kapitałów o wysokości 2000000 jp, wynosi 300 000 jp. Inwestor, przyszły udziałowiec ocenia ten wynik na tle siły nabywczej środków pieniężnych i uwzględnia wskaźnik inflacji rocznej -10%. Przedstawić obliczenia weryfikujące wynik nominalny i wnioski wynikające z przeprowadzonych kalkulacji. 1 700 000 – kapitał zaangażowany, wyjściowy 170 000 = 10% • 1 700 000 utrata realnej siły nabywczej 130 000 = 300 000 – 170 000 wynik finansowy wg koncepcji zachowania kapitału finansowego o stałeh sile nabywczej Zyskowność nominalna kapitału wynosi 300 000:1 700 000 = 0,176 Zyskowność realna kapitału wynosi 130 000: 1 700 000 = 0,076 9. Zakres sprawozdania finansowego w powiązaniu z rodzajem jednostki Wszystkie jednostki prowadzące księgi rachunkowe

Bilans Rachunek zysków i strat Informacja dodatkowa

Jednostki szczególne (art.64 ust.1) Zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym Rachunek przepływów pieniężnych

Spółki kapitałowe Tow. Ubezpieczeń wzajemnych Spółdzielnie Przedsiębiorstwa państwowe

Sprawozdanie z działalności jednostki

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome