Psychopedagogika pracy - Notatki - Pedagogika pracy - Część 5, Notatki'z Pedagogika. University of Warsaw
Polanski_R
Polanski_R4 March 2013

Psychopedagogika pracy - Notatki - Pedagogika pracy - Część 5, Notatki'z Pedagogika. University of Warsaw

PDF (251 KB)
4 strony
1000+Liczba odwiedzin
Opis
Notatki odnoszące się do współczesnej pedagogiki pracy; geneza założeń, problemy, definicje pojęć.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 4
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 4 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 4 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 4 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 4 pages
Pobierz dokument
XII

1

XII . Autorytet przełożonego Rodzaje autorytetu:

∙ ogólnospołeczny – oparty na normach i systemach wartości powszechnych ∙ instytucjonalny – polega na podporządkowaniu się zasadom i prawom instytucji ∙ grupowy – czyli akceptacja i konformizm wobec grupy ∙ jednostkowy – oparty na zachowaniu i działaniu innych osób Pani K. podaje szereg definicji autorytetu, przytoczę więc kilka z nich:

∙ R.Michels (1930) – autorytet są to zdolność wywierania przez jednostkę przewagi wobec grupy

∙ R.Biersted (1964) – generalnie to samo co Michels, tylko „zdolności” na „relacje między osobą a grupą”

∙ Fromm – autorytet jest to cecha, która wynika z relacji między dwoma podmiotami, z których jeden uznaje lub jest zmuszony uznać wyższość, przewagę drugiego. Wyróżnia:

autorytet racjonalny – wynika z obiektywnych przesłanek; autorytet oparty na zakazie

(formalny )

∙ Szacki – autorytet jest to cecha, relacja lub zjawisko społeczne i zależy od aktywności i cech człowieka w określonym środowisku. Oznacza funkcje jednostki wobec innych

ludzi.

1. Autorytet formalny i nieformalny

Autorytet formalny – wynika z funkcji lub pozycji w strukturze społecznej i najczęściej

nie jest związany z cechami osoby piastującej określone stanowisko

Znamiona autorytetu formalnego wg. Torringtona:

∙ Tytuł zawodowy – wyznacza pozycję w hierarchii, dotyczy pełnionej funkcji ∙ Pozycja w hierarchii służbowej, mierzona położeniem na drabinie stanowisk ∙ Autoryzacja pomysłów pracowniczych – osoba z dużym autorytetem podpisuje

się jako ostatnia na projektach, najczęściej pod słowem „zatwierdził”, po

dwóch kolejnych podpisach „sporządził” i „akceptował”

∙ Otrzymywanie raportów od podwładnych ∙ Przewodnictwo w naradach i zebraniach, ocenianie

Oraz wiele innych zależnych od specyfiki stanowiska i organizacji, np. wartości

materialne – dom, samochód, telefon służbowy; symboliczne – korona, mundur, toga;

moralne – np. spowiednik decyduje o tym co jest dobre a co złe.

Człowiek może być samo nośnikiem autorytetu lub może być przedstawicielem instytucji

cieszącej się dużym autorytetem.

Socjologowie wyróżniają: autorytet specjalistyczny i moralistyczny, wyrażający wartości

obowiązujące w danej grupie i rozstrzygający o tym co jest a co złe.

Inny podział:

- charyzmatyczny – odznacza się orzekaniem o prawdzie i fałszu twierdzeń i ich

znaczenia dla praktyki

- supremacyjny – orzeka o obrazie świata, strategiach działania i słuszności wyboru w

kontekście obowiązującego prawa

Klasyfikacja autorytetu wg. pełnionej funkcji:

∙ Przewodnika – nauczyciel, mistrz, trener ∙ W zakresie rozwiązań praktycznych – planista, technolog, terapeuta ∙ Twórca – odznacza się miarą dzieł, stylu, kierunku zmian ∙ Mędrca – znawca realiów i sensu życia

docsity.com

2

Autorytet nieformalny – nie zależy bezpośrednio od pozycji danej osoby w strukturze

społecznej, jest wyrazem wewnętrznej wartości i cech danej osoby. Ludzie nim obdarzeni

otrzymują go od grupy ze względu na cechy osobiste i zaufanie grupy.

Ludzie mają potrzebę autorytetu (zaspokaja to potrzebę bezpieczeństwa ) lub są obdarzeni

autorytetem.

W sytuacjach „normalnych” autorytet wyznacza inteligencja i kompetencje.

W sytuacjach „nienormalnych” autorytet może wyznaczać np. przewaga fizyczna lub

militarna.

Tworzenie autorytetu – źródła siły (wg. Torringtona)

1. Pozycja

a. Główną siłą tworzącą autorytet jest zajmowana pozycja w grupie – tworzą ją posiadane

zasoby (materialne, finansowe, informacyjne oraz zasoby personalne ).

b. oprócz zasobów o pozycji decydują uprawnienia nadane jednostce/grupie przez

społeczeństwo, wynikające z norm i kryteriów oceny społecznej. Uprawnienia decydują o

losach innych, pozwalają ustanawiać prawa i przywileje. Ludzie pełniący ważne funkcje

cechują się często większymi uprawnieniami. W organizacjach patologicznych jednostka

posiadająca większe uprawnienia wyczerpuje je do czerpania osobistych korzyści.

c. rodzaj działalności – na ogół większym autorytetem cieszą się ludzi wykonujący pracę

wymagającą większej kompetencji, wysokiego poziomu inteligencji, twórczości.

2. Cechy osobiste jednostki

a. motywacja – większym autorytetem cieszą się ludzi o dużej wewnętrznej motywacji

zadaniowej i osiągnięć, ale nie mogą popadać w skrajność (zbyt silna motywacja

powoduje zachowania destrukcyjne)

b. kondycja psychofizyczna – sprawność fizyczna podnosi pewność siebie, rozładowuje

stres dzięki czemu jesteśmy pogodniejsi, opanowani i życzliwsi. Ponad to osoby

atrakcyjne fizycznie są postrzegane jako lepsze, sympatyczniejsze, milsze itp. osoby o

odpychającym wyrazie twarzy, nie dbające o siebie itp. nie cieszą się sympatią. Osoby

neurotyczne, słabe i mające problemy osobowościowe nie cieszą się dużym autorytetem.

Inne pożądane cechy to pogoda ducha, empatia, poczucie humoru.

c. powołanie/ charyzma

d. zdolność przekonywania – osoba będąca autorytetem musi wyróżniać się szczególnymi

zdolnościami przekonywania, gdyż informacje, emocje i sprawność praktyczna, którą

przekazuje grupie musi być wiarygodna dla grupy. ponad to autorytet musi być lubiany,

akceptowany i szanowany

3. Kompetencje

a. kompetencje – to chyba oczywista oczywistość ;)

b. poczucie niepewności – nie cieszą się autorytetem osoby zbyt pewne siebie, tzw.

„mądrale”, którzy na każdym kroku manifestują że to one mają rację. Człowiek naprawę

kompetentny zdaje sobie sprawę z względności wielu spraw.

c. działalność – zdolność organizowania, kontrolowania, korygowania pracy innych

2. Osobowość charyzmatyczna Charyzma powoduje że słowa i działania danej jednostki mają większy wpływ niż u

innych, potrafią wzbudzać entuzjazm i porywają do działania.

Wg. Maksa Webera cechami które tworzą charyzmę:

∙ Poczucie odpowiedzialności ∙ Doskonała ocena sytuacji, w tym przede wszystkim społecznej ∙ Silne emocje, mające „moc empatyzacji”

docsity.com

3

Charyzmatyk czerpie ze swojej pasji siłę do działania. Jest przekonany i przekonuje o tym

innych, że ma szczególną misje do spełnienia, że tworzy nowe wartości i przekształca

rzeczywistość w imię jasno sprecyzowanych celów. Często podejmuje działania

ryzykowne, przy czym szybko i jasno rozwiewa wątpliwości i podejmuje decyzje. W

trudnych sytuacjach jest racjonalny, przewidujący i odważny. Sprawdza się w działaniu, a

efekty jego pracy budzą podziw.

Relacje między charyzmatykiem a społeczeństwem – charyzmatyk przeżywa silne

emocje, ma poczucie dominacji nad innymi oraz jest wzmacniany przez uznanie

otoczenia. W patologicznych przypadkach przekonanie o poparciu ludzi, przybiera postać

idei nadwartości.

Wg badań psychohistorycznych – osoby charyzmatyczne (w przeciwieństwie do wodzów,

szefów, menagerów ) służą przede wszystkim ideałom, które głoszą i poprzez nie realizują

swoją, często ukrytą potrzebę dominacji. a praca „dla sprawy” zaspokaja potrzebę

samorealizacji.

Inną cechą charyzmatyka jest umiejętność przemawiania, tak aby trafić do każdego.

Najczęściej akcentowany jest optymizm, siła i nadzieja. Zaś odwaga z którą prezentuje

swoje idee zjednuje coraz więcej zwolenników, szczególnie w sytuacjach trudnych

3. Autorytet a władza W organizacji przełożony najczęściej na początku jest z góry obdarzany autorytetem

formalnym, a na nieformalny musi sobie zapracować.

Kształtowanie autorytetu składa się z dwóch faz:

1. zdobycia autorytetu 2. utrzymania autorytetu - dążenie do utrzymania autorytetu za wszelką cenę, rodzi

„syndrom zagrożonego autorytetu”, który objawia się zwiększaniem wymogów,

odcięciem podwładnym dostępu do komunikacji, stwarzaniem pozorów specjalnych

kompetencji lub utrudnianie podwładnym rozwoju i kariery. najczęściej takie osoby

otaczają się ludźmi o silnej potrzebie ulegania autorytetom.

Przełożeni którzy posiadają autorytetem nieformalny:

∙ działają skutecznie i efektywnie ∙ konflikty interpersonalne uwzględniają interesy i potrzeby swoje i innych ∙ ich stymulatorem działania są wewnętrzne normy, wiarygodność i zaufanie,

dlatego ludzie cenią ich mądrość, polegają na nich

Aby autorytet był rzeczywisty musi być uznawany przez środowisko. Jeżeli podwładny nie

ma uznania ze strony grupy, jest lekceważony, a pracownicy szukają każdej możliwej sytuacji

aby podważyć jego kompetencje.

Autorytet jest atrybutem władzy, w władza jest to stopień wywierania wpływu na innych. Im

większy autorytet, tym większa władza i większy stopień wpływów.

4. Kulturowe przesłanki autorytetu W 1992 członkowie europejskiego Okrągłego Stołu i menagerowie 35

międzynarodowych firm uczestniczyli w badaniach mających wyłonić specyfikę

zarządzania na obu kontynentach. Z badań wynikło, że

- przełożeni amerykańscy są bardziej zaangażowani w realizację zadań, w wyniki

liczbowe uzyskanych sukcesów, a pracowników traktuje bardziej przedmiotowo jako

środek do realizacji celów

- przełożeni europejscy cenią sobie kontakty z podwładnymi, wielu czasu poświęcają na

komunikowanie się z pracownikami i prezentowaniu strategii działania firmy.

To jednak była bardzo dawno temu....obecnie świat jest zglobalizowany, a standardy

zarządzania pracownikami (zwłaszcza w międzynarodowych firmach ) są bardzo

podobne, zaś korzenie kulturowe nie mają już takie znaczenia.

docsity.com

4

Zagrożenie bezrobociem na rynku pracy, kształtuje w ludziach postawę zagrożenia i lęku

o pracę, co zmusza ich do bezwarunkowego respektowania poleceń i wykonywania zadań.

Jednocześnie nie sprzyja to relacją społecznym – rośnie konkurencja, i rywalizacja.

Dominuje motywacja osiągnięć nad motywacją zadaniową, rośnie rola zachowań

defensywnych i agresywnych, maleje znaczenie działań na rzecz wspólnego dobra.

Przeważają autorytety formalne.

Resztę rozdziału Karney poświęciła na opisanie swoich badań z 2000 roku, w których

badała jak znaczenie ma autorytet osobowy przełożonego w miejscach pracy, we

współczesnej Polsce w dobie przemian gospodarczych i kulturowych.

Okazało się, że:

∙ ok 50% postrzega swoich przełożonych za autorytet ∙ większość ma jednak poczucie kryzysu autorytetu w pracy (jako wynik kryzysu

wartości i niski poziom moralny społeczeństwa ).

∙ 100 % przełożonych uważało, że mają autorytet i postrzegają go jako duży ∙ Przyczyny utraty autorytetu wg. podwładnych: zrzucanie odpowiedzialności za własne

błędy na innych; brak kompetencji; nieumiejętność egzekwowania pracy; zła

organizacja pracy, niekonsekwencja, nieuczciwość, unikanie kontaktów z

pracownikami; brak kultury osobistej.

Zaś z badań M.Fruby z 2005 roku wśród nauczycieli wynika, że najbardziej cenione cechy

przez podwładnych wśród przełożonych (autorytetów) są: uczciwość, praca, konsekwencja,

dyscyplina, komunikatywność, fachowość, zaangażowanie w pracę.

Zarówno podwładni, jaki i przełożeni odczuwają potrzebę autorytetu w miejscu pracy. Jego

budowę i utrzymanie oceniono za bardzo trudne w obecnym świecie. Jednym z rozwiązań

może być wszechstronny rozwój człowieka, a szczególnie kształcenie umiejętności radzenia

sobie z problemami, otwartości, kultury osobistej i prezentowania wartości ważnych wśród

innych ludzi.

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 4 pages
Pobierz dokument