Marksitowska koncepcja człowieka - Notatki - Psychologia, Notatki'z Psychologia

Marksitowska koncepcja człowieka - Notatki - Psychologia, Notatki'z Psychologia

PDF (192.2 KB)
4 strony
619Liczba odwiedzin
Opis
Psychologia: notatki z zakresu psychologii opisujące marksitowską koncepcję człowieka.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 4
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
MARKSITOWSKA KONCEPCJA CZŁOWIEKA

MARKSITOWSKA KONCEPCJA CZŁOWIEKA

Filozofia człowieka to I - zagadnienie istoty człowieka, jego cech i właściwości, jego natura,

jego byt, jego ciało i dusza II - zagadnienie pozycji (miejsca) i roli człowieka w świecie III - zagadnienie intelektu jako władzy poznawczej, specyfiki ludzkiego poznania

IV - zagadnienie stosunku człowieka do wytworów własnych działań V - zagadnienie pozycji samoświadomości w ludzkim bycie

oraz wiele innych zagadnień związanych z problemem sensu życia, istnienia, szczęścia, wolności człowieka jak i jego śmierci.

Filozofowanie istniało od początku myśli człowieka, a wizerunek i kierunek filozo- fowania uwarunkowany był zawsze czasem i miejscem w historii istnienia. W zależności od kultury społecznej, bytu, świadomości filozofowanie zmierzało w różnych kierunkach np. religijnym, kulturowym, politycznym, ekonomicznym itp. Ciągłe filozoficzne dociekania nad człowiekiem były rozmaicie rozwiązywane, co jednak nigdy nie doprowadziło do ostatecznej odpowiedzi na pytanie kim jest człowiek. Stąd też na przestrzeni historii świata powstało wiele koncepcji człowieka uzależnionych od sposobu samego rozumowania pojęcia filozofii.

Wracając do tematu marksistowskiej koncepcji człowieka należy przypomnieć czas i miejsce powstania filozoficznego poglądu marksizmu. Lata 1818 – 1883 Europa, Niemcy to czas i miejsce życia i twórczości filozofa, ekonomisty, przywódcy, teoretyka rewolucyjnych ruchów robotniczych Karola Marksa.

Po wieloletniej obserwacji i badaniu zjawisk gospodarczych w Europie Marks podjął ostrą krytykę kapitalistycznego systemu gospodarki rynkowej, dążąc do stworzenia podstaw nowej teorii ekonomicznej. - Co spowodowało tak silne dążenie do zmian ? Chęć zerwania z filozofią i utworzenie no- wej nauki opartej na dotychczasowych dokonaniach filozofii. - Co kierowało Marksem ku zmianie ? Przede wszystkim względy propagandowe, a tym sa- mym odrzucenie wiary, ucieczka w ateizm. Cytat :” Chcę się zemścić na tym, który panuje tam w górze” „ Z wyzwaniem rzu- cam światu w twarz rękawicę i obserwuję jak opada ten karłowaty olbrzym. Jednak jego upadek nie uciszy mojej nienawiści. Podobny Bogu będę błąkał się wśród obłoków świata i dając moim słowom siłę działania, czuję się równy Stwórcy” „Komunizm zaczyna się od ateizmu” „Naszym wrogiem jest Bóg. Nienawiść do Boga jest początkiem wszelkiej mądro- ści” Służąca o Marksie po jego śmierci: „On był człowiekiem bogobojnym. Kiedy był bardzo chory modlił się sam jeden w swoim pokoju, przed zapalonymi świecami i czoło przewiązy- wał opaską”

Karol Marks wraz z Fryderykiem Engelsem chcieli przedstawić swoją koncepcję jako coś zupełnie nowego i szczerze sądzili, że zrywają ze spekulacjami dawnej filozofii tworząc autentyczną wiedzę o rzeczywistości. Wspominam ten fakt, gdyż jak wielu z nas, i ja sama wielokrotnie zastanawiałam się nad sensem tej filozofii. Teraz postaram się podsumować zebrane zagadnienia na temat poszcze- gólnych koncepcji marksizmu.

I KONCEPCJA MATERIALISTYCZA – teoria alienacji i istoty człowieka.

docsity.com

Świat jest materialny – istnieje tylko materia rządząca się prawami dialektycznymi. Istota człowieka to twórcza i uspołeczniona praca, ludzka działalność przedmiotowa

będąca powołaniem i spełnieniem człowieka, a wraz z powstaniem innych form kultury ludzkość staje się bytem samym w sobie i dla siebie ( powszechna wspólnota). Jak to rozumieć:

• Działalność ludzka w ramach całego gatunku przekształcająca materialnie świat. • Praca, produkcja jest najważniejszą formą urzeczywistnienia ludzkiej działalności. • Postulat uspołecznienia pracy wynikający z dyrektyw społecznych (czyli demokra-

cji, równości, sprawiedliwości, wolności) odnoszących się do jednostki (uznanie wartości człowieka). - brak uczuć

Alienacja wyobcowanie, uczuciowa separacja jednostki w teorii Marksa to twórcza i uspołeczniona praca będąca fundamentem stosunków międzyludzkich, odejście od przyrody, natury i samego siebie.

Marks twierdzi: praca w kapitalistycznym porządku społeczno ekonomicznym jest zaprze- czeniem prawdziwego ludzkiego powołania, brak uspołecznienia. Wg Karola Marksa Alienacja to:

• Samorealizacja przez pracę ( jedyny cel ) • Praca nie dla zysku lecz dla określonych wartości użytkowych – w przeciwnym ra-

zie praca jest wypaczeniem pracy prawdziwie ludzkiej • Uzewnętrznienie sił i zdolności tkwiących w człowieku (wykazane w człowieku a

nie w przedmiocie do sprzedania) • Stosunki międzyludzkie winny polegać na harmonijnej i braterskiej współpracy a

nie na konkurencji Produkcja towarowa jest bowiem wyalienowaną formą ludzkiej pracy, gdzie człowiek nie znajduje zaspokojenia w szerszym kontekście. Wyalienowane społeczeństwo : Państwo - nie jest wspólnotą

Rodzina – jest tylko spółką Stosunki międzyludzkie – to transakcje lub zwierzęce reakcje.

Dlaczego akurat tak ? (1845-1846r) Marks zakłada, że przejście przez alienację jest nie- uchronnym ludzkim losem. Zasada uspołecznienia produkcji, jest siłą napędową historii. Ludzkość musi przejść przez wszystkie etapy rozwoju (chociaż niektóre oddalają się od celu) bowiem przygotowuje wa- runki do przyszłego zwycięstwa ( Najpierw proponował alienację, po czym jak prorok ogła- sza konieczność przeistoczenia). Całkowity zanik alienacji możliwy jest tylko gdy, osiągnięty zostanie odpowiedni poziom sił wytwórczych i odpowiedni poziom rozwoju świadomości, a na stąpi to dopiero wtedy, gdy w ramach komunistycznej współpracy człowiek będzie mógł działać w sposób twórczy, uspołeczniony. Może to nastąpić tylko poprzez czyn rewolucyjny dokonany przez proleta- riat, uzyskując prawidłowy byt człowieczeństwa – występuje tu zjawisko filozoficznej spe- kulacji, bowiem sama teoria alienacji jest forma fałszywej świadomości czyli ucieczka od realnego świata w sferę spekulowanej fantazji. Marks dokonuje autokrytyki proponowanej przez siebie alienacji, lecz nie wycofuje się z niej, jedynie przekształca ją w inaczej pojmowane zapatrywania na problemy społeczno ekonomiczne – powstaje nowa teoria.

II KONCEPCJA EKONOMICZNA - teoria rynku

docsity.com

Jest to teoria tworzona przez dojrzałego Karola Marksa. Teoria ta odrzuca alienację, przedstawia natomiast rozwój form produkcji społecznej jako bazę a stosunki społeczne, po- glądy i idee jako nadbudowę, która jest rezultatem warunków materialnych bowiem byt określa człowieka. Ludzie realizując swe zamiary doprowadzili do powstania stosunków produkcji odpowiada- jącym określonemu rozwojowi materialnych sił wytwórczych. Marks wyjaśnia, społeczeństwo musi się przekształcić w formę komunistyczną przy pomo- cy sił wytwórczych i praw rozwoju czyli:

• Siły wytwórcze będące wynikiem ludzkiej działalności przybrały kształt rzeczowy – istnieją i rozwijają się własnym rytmem.

• Ze względu na konieczność historyczną nieuchronne są przemiany bazy ekonomicz- nej i społecznej oraz nadbudowy, która jest rezultatem warunków materialnych. (dopuszcza odmienność w związku z przemijaniem)

Marks przedstawia: 1. realizację projektu filozoficznego, w którym dąży do wyjaśnienia

• całokształtu ludzkiego życia • form ludzkiej aktywności, rozpatruje • ekonomię, gospodarkę, stosunki prawne i polityczne a nawet • sposób myślenia i odczuwania (coś całkowicie odmiennego)

2. dąży do uzyskania efektu propagandowego przedstawiając formę kapitalizmu jako nienaturalną i odwieczną natomiast komunizm jako nieuchronność historyczną. (ka- pitalizm zły, komunizm idealny).

Teoria rynku to wizja człowieka poddanego sile stosunków produkcji to – ludzie nie panują nad tym co sami stworzyli, system produkcji rządzi się swoimi prawami. Rozpatrywanie nadprodukcji jako granic świadczących o ograniczoności charakteru kapitalistycznego spo- sobu produkcji – kapitalista ma władzę nad ludźmi ale nad nim władzę ma sam kapitał i pra- wa które nim rządzą. Przykłady tez:

۰ formacja społeczna – zmiany całokształtu egzystencji ۰ produkcja duchowa – wyobrażenia, myślenie ۰ depersonalizacja – człowiek jako towar ۰ eksploratorski stosunek do przyrody i człowieka.

III TEZA – teoria walk klasowych

Karol Marks wdraża radykalnie nową propozycję uprawiania filozofii. Nowa teoria pozbawiona jest wizji rzeczywistości społeczno-gospodarczej jako bytu przedmiotowego. Teraz teoria walk klasowych głosi, że owa rzeczywistość ma przedmiotowy charakter i jest wynikiem czyichś działań. Główne twierdzenia teorii walk klasowych:

1. Rzeczywistość społeczno-ekonomiczna jako twór przedmiotowy: • Odrzucenie poprzednich teorii alienacji i rynku (czyli prawa niezamierzo-

nych skutków ludzkich działań) w zamian za tę tezę o przedmiotowym cha- rakterze rzeczywistości społeczno-ekonomicznej, gdzie rynek jest pojęciem ideologicznym.

2. Walka klas jako motor i treść dziejów. • Strukturę społeczeństwa tworzą klasy społeczne, stany i grupy społeczne,

uciekając od przemocy między sobą wchodzą w określone, konieczne, nieza- leżne od ich woli stosunki produkcji, które odpowiadają określonemu rozwo- jowi materialnych sił wytwórczych.

docsity.com

3. Teza partykularyzmu • Kształt budowli społecznej jest w całości określany przez walkę interesów

klasowych. Produkcja jest formą zamaskowanego panowania klasowego – sposób realizacji partykularnych interesów. Raz rozpoczęty proces produkcji staje się rzeczywistą potrzebą wszystkich (znika odczucie przymusu jest na- rzucona potrzeba)

4. Interes jako podstawowa kategoria badawcza teorii walk klasowych • Interesy pojęte jako faktycznie respektowane wartości, których odniesieniem

przedmiotowym jest odpowiednie ukształtowanie całej struktury ekonomicz- no-społecznej (jeżeli grupa lub jednostka działa zgodnie z tak rozumianymi wartościami, działa w swoim interesie).

Jak można zauważyć w przedstawionym powyżej referacie opinie i sądy o marksistowskich koncepcjach człowieka są różne w zależności od czasu w którym są rozpa- trywane, od punktu widzenia zgodnego ze światopoglądem i intelektem poszczególnych osób. Ile osób zainteresowanych tą filozofią, tyle różnych opinii. Jeśli jednak przez filozofię Rozumie się wiedzę o człowieku w świecie, jeśli uzna się, że filozofia zmierza do objaśnie- nia całokształtu ludzkiego życia, to marksizm okazuje się w pełnym tego słowa znaczeniu teorią filozoficzną i w żadnym, wypadku nie wolno nam ujmować dorobku Karola Marksa.

Bibliografia: o Filozofia współczesna – Andrzej Miś o Słownik socjologiczny – Krzysztof Olechnicki, Paweł Załęcki o Encyklopedia popularna PWN o Filozoficzne koncepcje człowieka – Ewa Starzyńska-Kościuszko o Encyklopedia Multimedialna PWN o Wielka Internetowa strona komunistyczna o Wiele różnych prac publikowanych w internecie

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome