Walory kulturowe (antropogeniczne) Polski - Notatki - Geografia, Notatki'z Geografia
Maciej
Maciej28 May 2013

Walory kulturowe (antropogeniczne) Polski - Notatki - Geografia, Notatki'z Geografia

RTF (55.3 KB)
5 strona
565Liczba odwiedzin
Opis
Geografia: notatki z zakresu geografii przedstawiające walory kulturowe (antropogeniczne) Polski.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 5
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

Walory kulturowe (antropogeniczne) Polski według Lijewskiego i innych

Są to obiekty materialne, ściśle związane z działalnością człowieka i przez niego wytworzone, stanowiące przedmiot wartościowy pod względem turystycznym ( przedmiot zainteresowania turystów ).Walory kulturowe możemy podzielić podobnie jak naturalne np. ze względu na funkcje ( i tu też mamy specjalistyczne, kulturowe, historyczne ) lub na grupy zawierające: 1. zabytki archeologiczne, 2. muzea etnograficzne, skanseny i ośrodki twórczości ludowej, 3. zabytki architektury i budownictwa, 4. muzea sztuki i zbiory artystyczne, 5. muzea biograficzne i literackie, 6. muzea specjalistyczne i obiekty unikatowe, 7. obiekty historyczno - wojskowe, 8. miejsca i muzea martyrologii, 9. zabytki techniki i przemysłu, 10. współczesne imprezy, 11. miejsca pielgrzymkowe. Ad.1 Do bardzo atrakcyjnych i cennych walorów krajoznawczych należy zaliczyć obiekty najstarszej historii ludzkości - zabytki archeologiczne. Stanowiska archeologiczne można podzielić na siedem rodzajów obiektów: grodziska - pozostałości dawnych osad, znanych na ziemiach polskich od schyłku epoki brązu i okresu halsztackiego ( 900-400 lat p.n.e. ) kurthany - nasypy ziemne lub kamienno - ziemne, przeważnie wznoszone na grobach wybitnych ludzi. Znane są na ziemiach polskich od epoki środowego neolitu ( 4500-1700 lat p.n.e. ) aż po średniowieczejaskinie - miejsca zamieszkania człowieka w paleolicie ( ok. 130 tys. lat p.n.e. ) miejsca kultu - kopce, wzgórza itp. związane z różnymi systemami wierzeń - w tym również z chrześcijaństwemo środki produkcyjne - pozostałość ośrodków hutniczych, pieców garncarskich itp. osady otwarte - nieobronne skupiska chat, najczęściej spotykane na ziemiach polskich typy stanowiska archeologiczne cmentarzyska - z grobami, pochodzą głównie z okresu rzymskiego ( początek n.e. - 375 r. ) i średniowiecza. Prace wykopaliskowe prowadzone są na wielu terenach w Polsce i obejmują wszystkie epoki archeologiczne. Szczególnie intensywne badania były prowadzone w Krakowie i okolicy, Poznaniu, Opolu, Biskupinie, Brześciu Kujawskim, Wiślicy, Krzemionkach Opatowskich i w wielu różnych miejscowościach. Do ciekawych odkryć archeologicznych doprowadziły wielkie roboty ziemne związane z budową kopalń, hut, tras komunikacyjnych, a ostatnio wodociągu. Wykorzystanie walorów krajoznawczych obiektów archeologicznych uzależnione jest w dużej mierze od form ich ekspozycji i przystosowania do potrzeb ruchu turystycznego. Najkorzystniejsza formą takiej ekspozycjii jest rezerwat archeologiczny lub zbiory muzeum archeologicznego. Do najbardziej atrakcyjnych turystycznie obiektów archeologicznych należy zaliczyć:

-Osada Łużycka w Biskupinie -Grodzisko w Gieczu -Cmentarzysko w Częstochowie – Rakowie -Ośrodek produkcyjny ( garncarstwo ) w Igołomii -Ośrodek górniczy w Krzemionkach Opatowskich -Grodzisko w Legnicy -Cmentarzysko i kamienne kręgi w Odrach koło Chojnic -Piecowisko hutnicze w Słupi Nowej -Ośrodek kultu na Łysej Górze ( Święty Krzyż -Ośrodek kultu na górze Ślęża ( Sobótka ) -Megalityczne grobowce w Wietrzychowicach na Kujawach -Stanowisko człowieka paleolitycznego w Jaskini Ciemnej koło Ojcowa oraz w Jaskini Wierzchowskiej Dolnej

Ad.2 -Muzea etnograficzne i skanseny. Sa to parki etnograficzne muzea wszi i budownitwa ludowego na otwartej przestrzeni ( skanseny ) oraz pojedyncze zagrody i zabytki:muzea etnograficzne - Kartuzy ( muzeum Pomorzan ), Wejherowo, Gdańsk, Łowicz ( Mazurzy ), Węgorzewo, Olsztyn , Toruń, Żnin, Poznań, Białystok, Warszawa, Lublin, Tomaszów Lubelski, Kraków, Zawoja, Wierzchosławice, Szczawnica ,Łopuszna, Przemyśl, Rzeszó, Rabka-skanseny - Kluki, Nowogród, Olsztynek, Sierpc, Wolsztyn, Opole, Pszczyna, Kolbuszowa, Lublin, Hola, Łowicz-parki etnograficzne - Wdzydze Kiszewskie ( pojezierze ),Osiek, Maurzyce, Zubrzyca, Wygiełzów,Nowogród. -Ośrodki tradycyjnej kultury isztuki ludowej to miejsca zgromadzenia/występowania kultury ludu zamieszkującego poszczególne regiony etniczne, pokazujące rozmaite rodzaje folkloru Na terenie Polski wyróżnić można 8 podstawowych grup etnograficznych : ( Pomorzanie, Mazurzy, Małopolanie, Ślązacy, Sieradzanie, Wielkopolanie, Kujawianie i Łęczycanie), w ramach których występują liczne mniejsze grupy regionalne o zróżnicowanej kulturze. Ad.3 Zabytki odgrywają szczególną rolę wśród walorów kulturowych.Są to obiekty ( ruchome bądź nie ) lub zespoły obiektów stanowiące świadectwo epoki lub zdarzenia, mające wartość historyczną, naukową, kulturalną, artystyczną i podlegające ochronie prawnej. Zabytki mają rózną uznaną wartość. Istniała do niedawna skala, według której najznakomitrze zabytki były oznaczone grupą „;0”. Takich obiektów mamy w Polsce 71 z czego 35 znajduje się w 8 miastach ( Kraków-10, Totuń-7, Gdańsk-5, Kazimierz Dolny, Wrocław i Poznań po 3, Warszawa i Zamość po 2 ). Oczywiście najcenniejsze są zabytki wpisane na Światowa Listę Dziedzictwa Kultury i Nauki UNESCO. Na Liście UNESCO-Liście Światowego Dziedzictwa Kultury znajduje się obecnie 788 obiektów ze 134 państw. Najwięcej wartościowych obiektów jest we Włoszech ( 39 ) i w Hiszpani ( 38 ). Polski wkład w kulturę świata to 12 obiektów w tym 11 w kategorii dziedzictwo kultury i w kategoriii dziedzictwo natury. Ad.4 Muzea sztuki i zbiory artystyczne gromadzone równiez ze znętrzach pałacowych i zakmowych galeriach. Najwięcej zbiorów i muzeów artystycznych jest w Krakowie ( 15 ), Warszawie ( 13 ), Gdańsku ( 6 ), Wrocławiu ( 4 ), Poznaniu, Łodzi, Szczecinie, Lublinie ( po 3 ).

Ad.5 Muzea biograficzne i literackie znajdują się głównie w miejscowościach związanych z pobytem swych patronów. Najważniejsze : Dom urodzenia Fryderyka Chopina w Żelazowej Woli, Dom Mikołaja Kopernika w Toruniu, Dom rodzinny Papieża Jana Pawła II w Wadowicach.

Ad.6 Muzea specjalistyczne - przeważnie gromadzące unikatowe zbiory z jednej dziedziny. W Polsce jest ich 62. Najciekawsze: -Judaistyczne - Kraków, -Sztuki złotniczej - Kazimierz Dolny, -Sztuki Medalierskiej - Wrocław, -Zabawkarstwa - Kielce, -Instrumentów Muzycznych - Poznań, -Zbiory Powozów w Muzeum Zamkowych w Łańcucie, -Latarnictwa - Warszawa ( Wilanów ), -Lalek - Pilzno, -Rybołówstwa - Hel, -WIsły - Tczew, -Centralne Muzeum Pożarnictwa - Mysłowice, -Zabytkowa Kopalnia - Tarnowskie Góry, -Górnictwa Węglowego - Zabrze, -Socrealizm - Kozłówka Socrealizm - kierunek w sztuce, określany jako metoda twórcza, istniejący od 1934 r. w sztuce radzieckiej, a następnie w pozostałcyh krajach socjalistycznych, który miał oficjalny status podstawionej i jedynej metody twórczości artystycznej i był ideowym i propagandowym narzędziem partii koministycznych . Ad.7 Do obiektów historyczno - wojskowych zaliczamy:budowle obronne ( forty XIX wieczne i umocnienia z czasu II wś ), ( Giżycko, Grudziądz, Modlin koło Warszawy, Dęblin, Częstochowa, Przemyśl, Węgierska Górka ),cmentarze wojskowe, ( Warszawa - Powązki, Gdynia, Kielce, Radom ),pomniki w miejscach bitew, ( Westerplatte, Warszawa, Hel, cedynia, Grunwald, Kołobrzeg ),muzea wojskowe ( Gdańsk, Gdynia, Bydgoszcz, Białystok, Poznań, Łódź, Skarżysko - Kamienna, Kraśnik, Wrocław, Legnickie Pole, Leśnica ). Ad.8 Miejscami martyrologii z czasów II wś są:obozy koncentracyjne i obozy zagłady ( Oswięcim - Brzezinka, Majdanek koło Lublina, Treblinka, Kraków - Płaszów, Bełżec, Chełmno, Rogoźnica, Sobibór, Sztutowo w okolicach Gdyni ).getta żydowskie ( Kraków, Bochnia, Warszawa, Będzin, Sosnowiec, Tarnów, Rzeszów, Kańczuga, Przemyśl, Lubaczów, Opatów, Kielce, Ostrowiec Świętokrzyski, Częstochowa, Łódź, Kutno, Otwock, Radom, Łuków, Sokołów Podlaski, Węgrów, Bałystok, Mława, Płońsk, Koło, Nowy Sącz )miejsca straceń ( masowe groby )obozy jenieckie Pomnikami martyrologii są: -muzea i pomniki w miejscach byłych obozów koncentracyjnych,zagłady i jenieckich oraz dawnych więźniach; ( Biels Podlaski, Treblinka, Warszawa, Chełmno, Łódź, Rogóźnica, Majdanek, Kraków, Ośwęcim - Brzezinka, Sztutowo )mauzolea w miejscach masowych egzekucji cmentarze z mogiłami ofiar martyrologiitablice pamiatkowe w miejscach straceń ( Pomnik Stoczniowców w Gdańsku )obeliski, głazy upamiętniające miejsca martyrologiiizby pamięci

Do miejsc najbardziej interesujących pamięci narodowej należy zaliczyć* : -Gdańsk - Pomnik Bahoterów Westerplatte, Pomnik Stoczniowców,-Gdynia - cmentarz żołnierzy polskich i radzieckich, Pomnik Wdzięczności-Sztutowo k. Gdańska - muzeum martyrologii oraz Pomnik Walki i Męczeństwa na terenie byłego obozu-Katowice - Pomnik Powstańców Śląskich, wieża spadochronowa w Parku Kościuszki-Michniów - pomnik na mogile ofiar pacyfikacji hitlerowskiej-Oświęcim-Lublin ( Majdanek )-Flisy ( Porytowe Wzgórze ) k. Janowa Podlaskiego - pomnik na miejscu najwiekszej bitwy partyzanckiej na ziemiach polskich-Łambinowice k. Nysy - Muzeum Martyrologii Jeńców Wojennych-Góra św. Anny - Pomnik Czynu Powstańczewgo-Poznań - Pomniki Powstańców Wielkopolskich i Poznańskiego Czerwca 56, Fort VII-Warszawa - Grób Nieznanego Żołnierza, Pomnik Bohaterów Warszawy, Pomnik Bohaterów Getta, Cmentarz Komunalny, Pomnik Powskania Warszawskiego, Muzeum Powstania Warszawskiego, Brama Straceń na Cytadeli, Umschlagplatz, Muzeum KatyńskieTreblinka-Zagorzec - cmentarz żołnierzy polskich-Michniów - pomnik na mogile ofiar pacyfikacji hitlerowskiej-Palmiry - cmentarz,mauzoleum ofiar zbrodni niemieckiej *Foss A., Werner Z., Walory krajoznawcze miejsc pamięci narodowej, Biuletyn Informacyjny Instytutu Turystyki, nr 2/20, Warszawa 1975.

Ad.9 W Polsce występują przeważnie pojedyncze urządzenia zabytkowe z obszaru techniki i prezmysłu: stare kopalnie, huty, budowle, konstrukcje, środki transportu, maszyny, narzędzia, instrumenty naukowe. Np. kopalania Soli w WIeliczce, górnictwa kruszców koło Olkusza, kopalnica rud cynku i ołowiu w okolicach Tarnowskich Gór, elementy techniki wydobycie ropy naftowej w Bóbrkach koło Krosna, Kanał Elbląski, Kanał Augustowski, Złotoryja - miejsce wydobycia piasków Kaczawy.

Ad.10 W Polsce corocznie odbywa się ponad 40 imprez kulturalnych o międzynarodowych znaczeniu oraz ponad 300 imprez ogólnopolskich. Najważniejsze imprezy międzynarodowe to :Międzynarodowy Konkurs Chopinowski, Warszawa ( co 5 lat )Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy, Poznań ( co 5 lat )Międzynarodowy Festiwal Folkloru Ziemi Górskich ZakopaneMiędzynarodowy Festiwal Muzyki Współczesnej „Warszawska Jesień” Międzynarodowy Festiwal Piosenki w Sopocie Międzynarodowy Festiwal Oratoryjno-Kantatowy „Wratislavia Cautans” , WrocławFestiwal Chopinowski, Duszniki Zdrój Międzynarodowy Festiwal Muzyki Jazzowej „Jazz Jamboree” , Warszawa Ad.11 Miejsca pielgrzymkowe zajmują bardzo ważne miejsce w masowym ruchu turystycznych. Są to bądź miejsca religijne, ośrodki kultu związane z konkretnym miejscem, w którym występowały zjawiska nadprzyrodzone, bądź znaczące dla życia kościoła, lub miejsca takie jak Oświęcim, czyli martyrologii - są to pielgrzymki świeckie. Duże znaczenie mają także świątynie innych religii. W Polsce mamy 537 miejsc pielgrzymkowych, z czego 7 ma zasięg międzynarodowy. Najważniejsze Ośrodki Pielgrzymkowe to : Częstochowa ( 4,5 - 5 mln pielgrzymów ) Licheń Kalwaria ZebrzydowskaN Iepokalanów

Tuchów Warszawa Piekary Śląskie Oświęcim Góra św. Anny święta Lipka

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome