Zjawiska patologiczne w rodzinie - Notatki - Socjologia, Notatki'z Socjologia
olly_87
olly_8730 May 2013

Zjawiska patologiczne w rodzinie - Notatki - Socjologia, Notatki'z Socjologia

RTF (48.2 KB)
5 strona
1Liczba pobrań
568Liczba odwiedzin
Opis
Socjologia: notatki z zakresu socjologii opisujące zjawiska patologiczne w rodzinie.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 5
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

Zjawiska patologiczne w rodzinie

Rodzina jest dla człowieka środowiskiem, dającym poczucie bezpieczeństwa w sensie społecznym i psychicznym. Pozwala na zaspokojenie potrzeb psychospołecznych. Niekiedy jednak w rodzinie dochodzi do sytuacji, które powodują jej przejściowy lub trwały rozkład. Napięcia w rodzinie wywołują agresywność i prowadzą do dezorganizacji życia, czyli ograniczenia lub zaniku dotychczas wypełnianych funkcji i ról rodzinnych, zwłaszcza obowiązków małżonków wobec siebie i dzieci, a także dzieci wobec rodziców i między rodzeństwem. Wszelkie konflikty powodują walkę, wzajemne wyrządzanie sobie przykrości i utrudnianie życia. Za drastyczną formę wyrażania uczuć nieprzyjaznych, wrogich uważa się kłótnie, awantury i rękoczyny. W konflikcie jedna strona dąży do podporządkowania sobie drugiej strony oraz narzucenia jej własnych postaw. Może on także dotyczyć dążenia do zrealizowania własnych interesów przez wyeliminowanie czy podporządkowanie sobie partnera. Konflikty i kryzysy w życiu rodzinnym są nieuniknione. Burzą porządek i ład społeczny, lecz ich skutki niekiedy mogą być pozytywne. Rodziny patologiczne stanowią margines każdego społeczeństwa. Zaliczamy do nich rodziny, których członkowie pozostają w stałym konflikcie z prawem i moralnością. Spotykamy w niej zjawiska patologiczne takie jak: przestępczość, zarówno rodziców jak i dzieci, alkoholizm, nikotynizm, narkomania, prostytucja nieletnich, przemoc w rodzinie . W wyniku tego rodzaju praktyk następuje trwały rozkład współżycia wewnątrz rodziny, zerwanie więzi rodzicielskiej i małżeńskiej. Konsekwencją zjawisk patologicznych jest przede wszystkim cierpienie członków rodzin, głównie kobiet i dzieci. Rodzina patologiczna jest w trwałym konflikcie z działalnością wychowawczą szkoły oraz innych placówek wychowawczych, czy kościoła. Brak jest u niej z reguły stałych podstaw ekonomicznych. Prawie wszystkie elementy działalności wychowawczej rodziny odbiegają znacznie od poziomu tych, które reprezentuje rodzina normalna.W ostatnich latach przestępczość nieletnich stale wzrasta. Pojawia się coraz więcej osób, dopuszczających się popełniania karalnych i niemoralnych czynów. Wzrostowi ulega także liczba popełnianych przestępstw, do których zalicza się: bójki, pobicia, uszkodzenia ciała, gwałty, kradzieże, wymuszenia oraz rozboje. Za główne czynniki sytuacyjne, które skłaniają do tego typu działań uważa się: stan nietrzeźwości oraz działalność grupową, która wyzwala agresję i zapewnia anonimowość. Przestępczość nieletnich występuje przede wszystkim w miastach. Motywy działań młodzieży są różne. Zalicza się do nich: chęć zdobycia pieniędzy, bądź innych dóbr materialnych, chęć zaimponowania rówieśnikom oraz uleganie ich namowom do popełniania różnych wykroczeń, powielanie wzorców

zachowań grupy, w której dana osoba przebywa oraz zachowań wyniesionych z domu, naśladowanie sytuacji oglądanych w środkach masowego przekazu. Podejmowanie takich działań determinuje także poczucie bezkarności za wcześniejsze wykroczenia, a przede wszystkim poszukiwanie akceptacji, której brak zarówno ze strony rodziny jak i otoczenia. Przestępczość rodziców jest także utrudnieniem prawidłowego funkcjonowania rodziny. Główny problem stanowią rodziny recydywistów. Problem nasila się, gdy osobą karną była matka. Przekonania każdego członka rodziny są silnie związane z opiniami wszystkich pozostałych jej członków. Ten związek jest szczególnie silny między ojcem-kryminalistą a synem, który z młodocianego wyrósł na dorosłego przestępcę. Istnieją niezbite dowody na to, że przestępczość rodziców silnie wpływa na rozwój u dziecka zachowań o cechach kryminalnych. W rozwoju osobowości aspołecznej rolę odgrywają także czynniki genetyczne.Alkoholizm jest zjawiskiem, które zasięg i stopień szkodliwości społecznej ma bardzo duży. Od bardzo dawna nadużywanie alkoholu jest problemem, mającym wpływ na zaburzenia funkcjonowania rodziny i pogarsza jej sytuację ekonomiczną. Powoduje samozniszczenie osób uzależnionych i jest często przyczyną dezintegracji i rozpadu rodziny. Za rodzinę z problemem alkoholowym uważa się rodzinę, w której jedna osoba pije i w ten sposób przynosi szkody innym członkom rodziny. Jedna osoba pijąca w sposób destrukcyjny dostarcza wszystkim członkom rodziny problemów życiowych, finansowych i uczuciowych, co sprawia, że cała rodzina boryka się z szeroko rozumianym problemem alkoholowym. Choroba alkoholowa dotyka całą rodzinę. Osoby bliskie nie potrafią uchronić się od popadania w system iluzji i zaprzeczeń, jaki prezentuje alkoholik. Rodzina przyjmuje wszelkie, nawet najbardziej absurdalne, wyjaśnienia dotyczące przyczyn picia, poszukują winowajców picia chorego członka rodziny. Charakteryzują ją cztery podstawowe cechy: jest rodziną zamkniętą, czyli skłania do izolacji, odosobnienia, nie wywlekającą brudów rodzinnych. Przestaje zapraszać ludzi z obawy przed tym, co mogą zastać. Dominuje w niej uczucie wstydu. Taka rodzina nie odwiedza innych z obawy, jak zachowa się alkoholik. Dzieci nie zapraszają kolegów. Nie zwracają się o pomoc; zakłamaną - niewygodny temat alkoholizmu jest omijany i nie podlega dyskusji. Wstyd i lęk każą kłamać przed pozostałymi członkami rodziny. Członkowie rodziny nie rozmawiają ze sobą na temat alkoholu, jakby nie było problemu; brak w niej wzajemności - nikt nikomu nie pomaga, każdy jest egoistą, myśli tylko o sobie, bliscy nie dają sobie oparcia w trudnych chwilach lub wręcz przeciwnie - występuje nadopiekuńczość. Brak wzajemności w rodzinie alkoholowej powoduje poczucie krzywdy, które nawarstwia się latami, powoduje utratę zaufania do ludzi, poczucie bezwartościowości; w rodzinie takiej występuje

sztywny podział ról - ogólny typ reagowania na świat, wytrenowane postawy obronne wobec zagrożeń, jakie przeżywają dzieci, żyjące z pijącym i coraz bardziej nieodpowiedzialnym alkoholikiem oraz z drugim rodzicem, obsesyjnie pochłoniętym utrzymaniem kontroli nad alkoholikiem. Dzieci z rodzin alkoholowych przeżywają w dawce zdecydowanie większej niż inne dzieci zakłócenia w stanie poczucia swojego bezpieczeństwa. Doświadczają więcej napięć, lęku, dezorientacji i samotności. Towarzyszy im piętno niepokoju i braku oparcia, chaosu. Nigdy nie wiedzą, na co mogą liczyć, ponieważ wszystko zależy od chwilowego nastroju matki lub ojca - alkoholika. Cokolwiek nie zrobią, zrobią źle. Nikt nie chce się wsłuchać w ich problemy. Dorośli raz kochają, a raz nienawidzą. Problemem związanym z tym zjawiskiem jest również spożywanie alkoholu przez młodzież i coraz młodsze dzieci, który rujnuje zdrowie młodego organizmu, mało odpornego na działanie alkoholu. Obok tego zjawiska występuje też zazwyczaj z nim powiązany problem palenia papierosów. Podobnie jak alkoholizm, nikotynizm, jest coraz częściej występującym zjawiskiem wśród młodzieży i dzieci. Jednak największym zagrożeniem dla zdrowia i życia młodych ludzi jest zażywanie narkotyków. Powoduje ono także wiele negatywnych zachowań i problemów społecznych. Powodami uzależnień są między innymi: ciekawość, naśladowanie zachowań innych, zaburzania emocjonalne i osobowościowe. Narkomani wiążą się często w pary we własnym środowisku. Rodziny dorosłych narkomanów są związkami opartymi na uzależnieniu. Aktywność rodziców polega na gromadzeniu i zażywaniu narkotyków. Zachowanie uzależnionych, wywołane zażyciem narkotyku, uniemożliwia podejmowanie z nim jakiegokolwiek rzeczywistego kontaktu. Dodatkowym problemem jest potęgowanie się biedy i ubóstwa materialnego tych rodzin. Czynna narkomania rodziców uniemożliwia prawidłową opiekę nad dzieckiem. Do zaburzeń rozwojowych dzieci rodziców narkomanów należą: poważne deficyty związane z rozwojem, dzieci te mają problem z nabywaniem podstawowych umiejętności komunikacyjnych, małe dzieci z trudem opanowują mowę, sprawiają wrażenie ociężałych umysłowo, a nawet upośledzonych intelektualnie.Przemoc w rodzinie obejmuje wszelkie odmiany złego traktowania tych członków rodziny, którzy nie są w stanie skutecznie się bronić. Dziecko, jako najbardziej wrażliwe ogniwo rodziny, zawsze najdotkliwiej doświadcza skutków przemocy. Złe traktowanie obejmuje zjawiska związane z zaniedbywaniem dzieci, fizycznym i moralnym znęcaniem się nad nimi oraz popełnianymi w stosunku do dzieci nadużyciami seksualnymi. Ustalenie rozmiarów i charakteru przemocy w rodzinie jest bardzo trudne. Społeczne przyzwolenie na przemoc w wielu jej formach sprawia, że mimo iż jest ona zjawiskiem powszechnym, trudno

jest uchwycić rzeczywiste jej rozmiary. Przemoc wewnątrz rodzinna jest najczęściej spotykaną formą agresji interpersonalnej. Przestępstwa w rodzinie zajmują trzecie miejsce w ogólnej skali przestępczości. Każdy rodzaj przemocy upokarza, powoduje cierpienie, rodzi nienawiść, uniemożliwia prawidłowy rozwój dzieci. Przemoc rodzinna to nie tylko pobicia i idące za tym widoczne ślady. To także szkody psychiczne ofiar. Sprawcy przemocy chcąc sprawować kontrole zastraszają, znęcają się psychologicznie. Ofiara często jest poniżana i degradowana, zmuszana do bezwarunkowego spełniania poleceń i posłuszeństwa. Przeżywa lęki i bezsilność, jest bezradna i wyczerpana, z czasem staje się osobą zupełnie zniewoloną. W znacznej większości przypadków przemoc dokonywana jest pod wpływem alkoholu. Przemoc może przyjmować następujące formy: zaniedbywania - niezaspokajanie potrzeb życiowych i emocjonalnych dziecka; przemoc fizyczna - bicie, szarpanie, kopanie, obezwładnianie, bicie przedmiotami, polewanie substancjami żrącymi, bicie otwarta ręką i pięściami; przemoc psychiczna; forma emocjonalna - izolowanie, odrzucanie, szantaż emocjonalny; Słowna - poniżanie, dokuczanie, obrzucanie obelgami; przemoc seksualna wykorzystywanie dziecka dla zaspokojenia potrzeb seksualnych - gwałt, kazirodztwo, zmuszanie do oglądania nagości lub pornografii; przemoc ekonomiczna - odbieranie zarobionych pieniędzy, uniemożliwianie podjęcia pracy zarobkowej ,nie zaspokajanie podstawowych ,materialnych potrzeb rodziny itp. Ostatnim zjawiskiem jest prostytucja nieletnich. Dziewczęta niechętnie mówią o swoich doświadczeniach seksualnych. Swoje odczucia i opinie wyrażają w sposób pośredni np. opowiadają o fikcyjnych koleżankach - prostytutkach lub mówią o tym podczas badań metodami projekcyjnymi. Bogate doświadczenia seksualne traktowane są jako element nobilitujący, nadający wyższą rangę w społeczności. Nie znalazła potwierdzenia teza, iż większość nieletnich uprawiających nierząd to osoby upośledzone umysłowo. Powodem uprawiania prostytucji jest najczęściej wczesna inicjacja seksualna, brak zainteresowania nauką, bierna postawa wobec pracy, prymitywizm umysłowy i powierzchowność myślenia. Spaczenie popędu seksualnego polegającego na obojętnym traktowaniu partnerów i na łatwości korzystania z perwersyjnych technik seksualnych oraz nie przeżywaniu orgazmu. Miało to związek z nieprawidłowym rozwojem osobowości i niekorzystnymi wpływami środowiska. Osoba wychowująca się w atmosferze pozbawionej miłości jest narażona na fiksację emocjonalną , niezdolność do przeżywania uczuć i bardzo podatna na " realizowanie popędu w prostytucji ". Odrębny problem stanowią nadużycia seksualne , na które narażone były prostytutki w okresie dzieciństwa. Negatywne doświadczenia wywołujące uczucie upokorzenia, wstydu i bezsilności mogą stanowić przyczynę

prostytuowania się. Istotnym elementem jest wpływ grupy rówieśniczej, nacisk kolegów zwłaszcza z grup patologicznych. Współcześnie panuje tendencja do wieloczynnikowego ujmowania zjawisk, w tym - także prostytucji. Niewątpliwe znaczenie mają więc czynniki ekonomiczne, sytuacja rodzinna dziewczyny oraz jej predyspozycje osobowościowe. Rola poszczególnych czynników jest różna u poszczególnych osób, stąd wynika konieczność indywidualnego ich traktowania. W nowej rzeczywistości ustrojowej w Polsce prostytucja staje się pokusą dla młodych dziewcząt, które postrzegają swoją sytuację życiową jako beznadziejną. Perspektywa dostatniego życia często osłabia opory natury moralnej i zagłusza świadomość negatywnych następstw wynikających z wyboru drogi życiowej opartej na uprawianiu nierządu. Naturalnym środowiskiem życia człowieka jest rodzina. W niej się rodzi, wychowuje, kształci, dorośleje, w niej „hoduje” własną przyszłość. Nie zawsze jednak środowisko to spełnia należycie swoje podstawowe funkcje wobec dzieci. Nie dla wszystkich dom rodzinny jest miejscem pełnym ciepła, miłości i bezpieczeństwa. Wiele dzieci jest krzywdzonych przez tych, których najbardziej kochają - własnych rodziców. Przemoc wobec dzieci jest faktem wstydliwym i bolesnym, ale przecież istnieje zarówno w rodzinach biednych, jak i zamożnych, na wsi, w małych miasteczkach i wielkich miastach. Do przemocy dochodzi, gdy dziecko jest poniżane, okrutnie karane lub zaniedbywane przez swoich rodziców, czy opiekunów i doznaje z tego powodu cierpień, a także bardzo często poważnych fizycznych uszkodzeń ciała. Przemoc w rodzinie to zamierzone, wykorzystujące przewagę sił działanie przeciw członkowi rodziny, naruszające prawa i dobra osobiste, powodujące cierpienie i szkody. Przemoc to każde zachowanie, które nas poniża, narusza nasze prawa i powoduje psychiczne lub fizyczne cierpienie. Nie musi wiązać się z fizycznymi obrażeniami. Znęcanie się psychiczne i wymuszanie współżycia seksualnego są również formą przemocy. Większość przypadków krzywdzenia dzieci pozostaje jednak tajemnicą rodzinną.

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome