Kinezjologia - Notatki - Biologia, Notatki'z Biologia
hannibal00
hannibal0031 May 2013

Kinezjologia - Notatki - Biologia, Notatki'z Biologia

PDF (90.3 KB)
5 strona
1Liczba pobrań
1000+Liczba odwiedzin
Opis
Biologia: notatki z zakresu biologii dotyczące kinezjologii; charakterystyki koordynacyjnych zdolności motorycznych, ich struktura, uwarunkowania i diagnozowanie.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 5
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

Charakterystyka koordynacyjnych zdolności motorycznych – ich struktura, uwarunkowania i diagnozowanie. Motoryka lub motoryczność ludzka to pojęcie obejmujące całokształt czynności ruchowych człowieka inaczej sferę ruchowej aktywności, słowem to wszystko, co dotyczy poruszania się człowieka w przestrzeni na skutek zmian położenia całego ciała lub poszczególnych jego części względem siebie. Motoryczność człowieka jest pojęciem wielostronnym, na które składają się jej idea, treść i formy ruchu. Sprawność każdego człowieka to efekt rozwoju poszczególnych cech motorycznych. Nie jest to prosta suma wielkości, lecz specyficzny, funkcjonalny model uwarunkowany wymogami ćwiczenia startowego. Najogólniej przez cechy motoryczne rozumie się zdolności charakteryzujące możliwości ruchowe danego osobnika. Przyjmuje się, że są to wielkości, które: - cechują się jednakowymi parametrami, mają wspólne jednostki miary i mogą być mierzone w taki sam sposób, - posiadają analogiczne, fizjologiczne i biochemiczne mechanizmy oraz wymagają wykazania podobnych właściwości psychiki. Zdolności motoryczne - sprawność motoryczna Sprawność motoryczna jest ujęciem kompleksowym w odniesieniu do ruchu człowieka, skupia ona wszystkie sprawności, których wysoki poziom warunkuje poziom sprawności motorycznej. Obszerność sprawności motorycznej w odniesieniu do ruchu człowieka sprawia, że wyodrębnia się tzw. zdolności motoryczne, które ściśle obrazują obszar oddziaływań na sferę ruchową człowieka oraz poziom samej sprawności motorycznej. Zdolności motoryczne dzielą się na następujące grupy: Kondycyjne – warunkowane głównie właściwościami strukturalnymi oraz energetycznymi – do nich zaliczamy: - Siłę – obrazującą zdolność do pokonywania oporu zewnętrznego lub przeciwdziałania mu kosztem wysiłku mięśniowego. Jest podstawową cechą motoryczną, najlepiej określającą poziom sprawności. Kształtuje się ona wraz z rozwojem cech somatycznych, dojrzewaniem ośrodkowego układu nerwowego i coraz większą aktywnością hormonalną młodego organizmu. Rozwój i poziom siły w dużym stopniu uwarunkowane są typem budowy ciała, który zdeterminowany jest czynnikami genetycznymi. Siła pełni dominującą rolę w sprawności fizycznej. Wszelka działalność fizyczna człowieka wymaga siły. Wpływa ona na szybkość ruchu, wytrzymałość oraz zręczność. - Szybkość - w rozumieniu cechy motoryczności żywego organizmu określa się jako zdolność do wykonywania ruchów w najmniejszych dla danych warunków przejawach czasu. Szybkość jako cecha motoryczna ma tylko jeden wymiar: czas. Szybkość polega na przemieszczaniu fragmentów ciała, lub też całego ciała w jak najkrótszym czasie, a zatem wymaga zdolności wykonywania szybkich skurczów mięśniowych, które mogą mieć charakter reakcji na nagłe i

niespodziewane bodźce, bądź też mogą stanowić cykliczny łańcuch ruchów tak charakterystycznych np. w ruchach lokomocyjnych. Zarówno w pierwszym jak i w drugim przypadku szybkość zależy od siły oraz od częstotliwości skurczów czynnych, te czynniki są połączone ze sprawnością i czynnościową ruchliwością układu nerwowego. Rozwój szybkości jest procesem złożonym, można go rozpatrywać w dwóch aspektach dokonując podziału na: a) szybkość ogólną związaną z cechami budowy osobnika, ze stylem jego dynamiki ustrojowej, a zatem bardziej stabilnymi cechami wrodzonymi, dziedzicznymi, b) szybkość szczegółową, zależną od stopnia wyćwiczenia, a tym samym dość plastyczną, znajdującą zastosowanie w konkretnych przypadkach np. gra na fortepianie, czy błyskawiczna reakcja w czasie pokonywania nieoczekiwanych przeszkód. W odniesieniu do zasad metodyki kształcenia szybkości wyróżniamy trzy główne warunki : 1. Technika ćwiczeń musi gwarantować wykonanie ruchu z prędkością krańcową. 2. Ćwiczenia powinny być na tyle opanowane, aby w czasie ruchu podstawowy wysiłek był skierowany nie na sposób, lecz szybkość wykonania. 3. Czas trwania ćwiczeń musi być tak dobrany, aby pod koniec – w wyniku zmęczenia – szybkość nie malała. - Moc- jest przykładem zdolności wtórnych. Pojęcie mocy zostało utworzone dla określenia stosunków zachodzących pomiędzy siłą i prędkością w złożonych czynnościach i działaniach ruchowych, w związku z określeniem funkcji pracy i czasu występujących w tych czynnościach. Próbą pomiaru mocy jest skok dosiężny - Wytrzymałość -jest to uwarunkowana stanem całego organizmu, zdolność do wykonywania długotrwałych wysiłków o określonej intensywności bez objawów wyczerpania (120-160 skurczów serca na minutę). Wytrzymałość zależy od układu krążenia, oddychania, wydzielania i termoregulacji, oraz od takich czynników psychicznych jak silna wola i motywacja. Rozwijanie wytrzymałości, a więc jej kształtowanie w sposób systematyczny i przemyślany, powinno rozpoczynać się jeszcze w fazie przedpokwitaniowej. Największe przyrosty wytrzymałości u dziewcząt obserwuje się do 13 roku życia, a u chłopców od 14 roku życia. - Gibkość - ma w dużym stopniu wpływ na wynik biegu, skoku czy rzutu. Jest ona specyficzną właściwością biernych i czynnych elementów układu ruchu, związaną z zakresem ruchomości w stawach. Gibkość jest określana jako zdolność do osiągania dużej amplitudy wykonywanych ruchów. Zdolność ta w głównej mierze uzależniona jest od budowy anatomicznej stawów, elastyczności ścięgien i więzadeł. Dzieci w wieku 7-10 lat charakteryzują się dużą gibkością, której wzrost następuje do 15 roku życia. Obniżenie poziomu następuje tym szybciej, im mniejszą i mało urozmaiconą aktywnością charakteryzują się zawodnicy. - Skoczność - nazywamy zdolność pokonywania ciężaru własnego ciała dzięki dynamicznej pracy odpowiednich mięśni i jak najwyższego lub najbardziej odległego odbicia od określonego punktu podłoża. - Zwinność - koordynacja ruchowa całego aparatu mięśniowego i kostnego. Jest sumą szybkości i zręczności, łączącą w sobie wyobrażenie ruchów elastycznych i obszernych, warunkujących szybką zmianę pozycji i postawy ciała. Zwinność w przeciwieństwie do innych zdolności motorycznych jest głównie cechą nabytą, uwarunkowaną głównie stanem i stopniem rozwoju układu nerwowego, dlatego też wzrasta wraz z rozwojem osobniczym.

Zwinność jest to zdolność człowieka do wykonywania ruchów charakteryzujących się dokładnością przestrzenną, ekonomicznych, szybkich i dostosowanych do zmieniających się warunków zewnętrznych. - Koordynację ruchową - właściwości psychomotoryczne, które określają gotowość do optymalnego sterowania i regulacji ruchowych czynności. Koordynacyjne – warunkowane przez funkcję sterowania i regulacji ruchu, głownie obrazują możliwości precyzyjnego wykonania ruchu, łączenia ruchów oraz wykonywania złożonych aktów ruchowych takich jak np.: technika dyscypliny. Zdolności tej grupy określają stosunki przestrzenno-czasowe czynności ruchowych, a także możliwości tworzenia nowych modyfikacji ruchowych wynikających z potrzeby dostosowania się do sytuacji zewnętrznej. Zaliczmy do niej następujące zdolności: - Dostosowania ruchu - wyrażająca adekwatny sposób reagowania organizmu na daną sytuację ruchową poprzez odpowiednio dopasowany program działania ruchowego, - Różnicowania ruchu – warunkuję wysoką ekonomię wykonywanych ruchów oraz ich dokładność. Zdolność ta przejawia się poprzez odpowiednie ułożenia ciała (optymalne pozycje kątowe stawów), odpowiednie napięcia mięśniowe oraz odpowiednie prędkości poszczególnych segmentów ciała. Zdolność ta jest często określana wyczuciem danej techniki, ruchu, czy przyrządu. - Zdolność równowagi – określa możliwości do utrzymywania równowagi oraz powrotu do stanu równowagi po akcie ruchowym (równowaga statyczna) oraz umiejętność utrzymania określonego toru, kierunku ruchu w trakcie wykonywania zadania ruchowego (równowaga dynamiczna). - Zdolność szybkiej reakcji – zdolność do szybkiego wykonania określonego aktu ruchowego w odpowiedzi na dany sygnał lub bodziec zewnętrzny lub wewnętrzny. - Zdolność orientacji – określa umiejętności wyczucia przestrzeni podczas aktu ruchowego. - Zdolność sprzężenia ruchów – wyraża umiejętność do łączeniu różnego typu ruchów w jeden celowy akt ruchowy. Celowość aktu ruchowego często odzwierciedla efektywność danej techniki. - Zdolność rytmizacji – określa umiejętność zachowania odpowiedniego rytmu ruchów (sekwencji występowania danych ruchów), często związanego z cyklicznością aktu ruchowego. Kompleksowe, – które związane są zarówno z ze zdolnościami kondycyjnymi jak i koordynacyjnym, ale trudno ściśle określić dominującą grupę. Do tej grupy zaliczymy takie zdolności jak zwinność oraz szybkość ogólną. Wyodrębnienie tej grupy służy głównie uzmysłowieniu, że wszystkie zdolności motoryczne stanowią wzajemnie przenikający się łańcuch powiązań, którego wszystkie ogniwa muszą być na wysokim poziomie, aby całość odzwierciedlała wysoki poziom. Rozwój cech motorycznych nie jest zsynchronizowany, nie przebiega równolegle, każda z nich ma nieco inne tempo rozwoju i zależy ściśle od dojrzewania organizmu. Wraz z wiekiem następują zmiany w zakresie szybkości formowania się nawyków ruchowych i ich doskonalenia. Zmiany te inaczej przedstawiają się u dziewcząt, inaczej u chłopców. Są one wynikiem nie tylko genetycznie zdeterminowanych różnic, ale także różnych motywacji do uprawiania intensywnych ćwiczeń fizycznych.

Aby skutecznie rozwijać daną cechę np. szybkość, wytrzymałość, trzeba ciągle wytrącać organizm z równowagi, w jakiej pozostaje, zmuszać go do walki. W wielu przypadkach, gdy dany zestaw ćwiczeń traci swą moc kształtującą, wystarczy zmienić ich formę, intensywność, kolejność zadań itp., czyli dokonać niewielkiego przetasowania ćwiczeń, aby odzyskały one swą wcześniejszą skuteczność. Wiadomo także, że poszczególne elementy bodźców treningowych - tj. forma ruchu, charakter obciążenia, wewnętrzna struktura cyklu treningowego - mają ograniczony zakres zmian, a ich układ nie jest obojętny dla uzyskanego rezultatu. Wynika z tego, że zajęcia stosowane podczas treningu trzeba stale modyfikować i różnicować, dostosowując je do indywidualnych wymagań zawodnika. Podstawowymi wyznacznikami tych zmian jest podatność danej osoby na stosowane ćwiczenie, faza osiągniętego rozwoju fizycznego i ogólny poziom sprawności. Kryterium oceny koordynacyjnych zdolności jest dokładność ruchu związana z koordynacją wolnych, kierowanych i kontrolowanych czynności motorycznych. Zaburzenia lateralizacji Lateralizację można określić jako „stronność” lub przewagę jednej strony ciała nad drugą. Przewaga jednej ręki nad drugą, przy jednoczesnej ich koordynacji ruchowej, pozwala na osiągnięcie wysokiego stopnia sprawności. Za typowy uważa się taki rodzaj przewagi, kiedy ręka prawa dominuje nad lewą. Dawniej uważano leworęczność za pewnego rodzaju anomalię. Zmuszanie dzieci do zmiany ręki dominującej powodowało różnego rodzaju zaburzenia. Już w drugiej połowie ubiegłego stulecia odkryto związek między korą mózgową okolic czołowych obydwu półkul mózgowych, a ruchami ciała. Okazało się przy tym, że ruchy lewej połowy ciała powiązane są z półkulą prawą, a ruchy prawej z połowy – z półkulą lewą. Dzieje się tak, dlatego, że główne drogi nerwowe przekazujące pobudzenie ruchowe mają przebieg skrzyżowany. Większa sprawność funkcjonalna jednej strony ciała od drugiej nie ogranicza się wyłącznie do pracy rąk. Przewagę stronną można zaobserwować również w czynnościach innych parzystych organów zmysłowych, w szczególności zaś oczu. Oprócz zjawiska dominacji jednorodnej zdarzają się wypadki dominacji niejednorodnej, czyli inaczej skrzyżowanej. Bywają na przykład dzieci leworęczne, lewooczne i prawonożne itd. Ustalono, że nieprawidłowej lateralizacji bardzo często towarzyszą inne zaburzenia, które powodują, że problem ten staje się jeszcze bardziej skomplikowany i trudny do określenia. Zaburzenia orientacji przestrzennej; Nieprawidłowa stronność często występuje razem z zaburzeniami orientacji przestrzennej. Przejawem tego zaburzenia jest mylenie strony prawej z lewą przy posługiwaniu się określeniami stronnymi, oraz błędy popełniane przy odwzorowywaniu asymetrycznych kształtów. Te dzieci, z zaburzeniami procesu lateralizacji, które wykazują jednocześnie zaburzenia orientacji przestrzennej, mają szczególne trudności w odwzorowywaniu asymetrycznych figur złożonych oraz szeregu figur o różnym ułożeniu; Trudności w orientacji przestrzennej zaobserwować można na lekcjach w – f, kiedy to dzieci muszą naśladować nauczyciela stojącego do nich przodem. Kłopoty z rozróżnianiem prawej i lewej strony własnego ciała pojawiają się zazwyczaj u dzieci z osłabionym i opóźnionym procesem lateralizacji, a więc u tzw. oburęcznych, natomiast trudności w odwzorowywaniu kształtów geometrycznych i liter występują najczęściej u dzieci z tzw. dominacją skrzyżowaną.

Zaburzenia koordynacji wzrokowo- ruchowej; Jednym z podstawowych następstw dominacji skrzyżowanej w zakresie oka i ręki jest zaburzenie koordynacji wzrokowo – ruchowej. Zarówno u dzieci prawoocznych posługujących się lewą ręką, jak i u dzieci lewoocznych posługujących się prawą ręką, kontrola wzroku jest utrudniona i często wadliwa. Zaburzenia koordynacji wzrokowo – ruchowej można obserwować w wielu codziennych czynnościach dziecka, a manifestują się one bardzo wyraźnie w początkowym okresie nauki pisania. Dzieci o zaburzonej koordynacji wzrokowo – ruchowej stawiają litery niekształtne, w nierównych odstępach, często zaczynają zdanie od środka wiersza. U tych dzieci często obserwujemy zjawisko zwane inwersją dynamiczną (odwrócenie kolejności liter w wyrazie np. kot – tok), inwersją statyczną (odwrócenie położenia liter), pismem lustrzanym (odbicie zwierciadlane pisma normalnego).

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome