Przestępstwa - Notatki - Prawo - Część 3, Notatki'z Przestępstwa. University of Bialystok
Filip_B
Filip_B28 February 2013

Przestępstwa - Notatki - Prawo - Część 3, Notatki'z Przestępstwa. University of Bialystok

PDF (772.6 KB)
23 strony
288Liczba odwiedzin
Opis
Systematyka przestępstw, analiza zagadnień prawnych i definicje kary, środka karnego i rozboju.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 23
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

ROZDZIAŁ III TYP KWALIFIKOWANY ROZBOJU

Art. 280 § 2 k.k. określa kwalifikowany typ rozboju, który w odróżnieniu

do podstawowej postaci tego przestępstwa zawartej w § 1 jest zbrodnią.

Dla wystąpienia przestępstwa z art. 280 § 2 k.k. konieczny jest szczególny sposób

działania sprawcy:

1. posługiwanie się bronią palną, nożem lub innym podobnie niebezpiecznym

przedmiotem lub środkiem obezwładniającym,

2. działanie w inny sposób bezpośrednio zagrażający życiu,

3. działanie wspólnie z inną osobą, która posługuje się taką bronią, przedmiotem,

środkiem lub sposobem.

Wynika z tego, że elementami, które tworzą typ kwalifikowany są: sposób w jaki

sprawca działa dokonując zaboru oraz przedmiot, jakim się on posługuje.

Użyte w art. 280 § 2 sformułowanie „posługuje się” ma szersze znaczenie niż

słowo „używa”, które ustawodawca zastosował w art. 159 k.k. Przez „posłużenie się”

należy rozumieć zarówno użycie, jak i straszenie przedmiotem. Każda zatem forma

demonstrowania przedmiotów, o których mowa w tym przepisie, w celu dokonania

zaboru, zmierzającego do spotęgowania przemocy, dla wywołania większej obawy

i poczucia zagrożenia ofiary, może być posługiwaniem się.1

Zgodnie z Ustawą z 21.05.1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. Nr 53, poz. 549)

bronią palną jest broń bojowa, myśliwska, sportowa, gazowa, alarmowa i sygnałowa.

Przez broń palną należy rozumieć urządzenie zdolne do wyrzucenia pocisku

sprężonymi gazami, powstałymi w wyniku spalania się materiału miotającego

i skutecznego rażenia nim człowieka, tj. spowodowania śmierci lub obrażeń ciała.2 Do

przyjęcia, że przedmiot, którym posługiwał się sprawca rozboju, stanowi broń palną, 1 O. Górniok, S. Hoc, S.M. Przyjemski: Kodeks Karny, Komentarz, Tom III, Gdańsk 2001, s. 359. 2 M. Kulicki: Kryminalistyka, Toruń 1995, str. 349.

docsity.com

2

konieczne jest stwierdzenie przedmiotowej cechy w postaci zdatności do rażenia celu

pociskiem z odpowiedniej odległości. Straszaki i zbliżone do nich przedmioty, które

służą do zabawy, cechy tej nie mają.3

W rozumieniu art. 280 § 2 k.k. posłużenie się bronią palną nie musi polegać na

oddaniu strzału, czy chociażby na jego usiłowaniu. Broń nie musi być również nabita.

Dla bytu rozboju kwalifikowanego wystarczy, że sprawca posiada ze sobą broń palną

i poprzez swoje zachowanie stwarza u pokrzywdzonego przekonanie, że broń ta może

być użyta w każdej chwili.

Z artykułu 280 § 2 k.k. wynika, iż posługiwanie się bronią oraz posługiwanie się

innym podobnie niebezpiecznym przedmiotem ma te same konsekwencje prawnokarne.

Pod sformułowaniem „inny podobnie niebezpieczny przedmiot” kryje się więc

przedmiot, który ze względu na swoją właściwość czy konstrukcję może spowodować

śmierć człowieka lub znaczne obrażenia ciała. Do takich przedmiotów Sąd Najwyższy

zaliczył m.in. garnek metalowy i butelki, którymi sprawca zadawał ofierze ciosy ze

znaczną siłą, samochód, którym kierując, sprawca zmierzał do zatrzymania

i obezwładnienia ofiary, a także użyte w określony sposób ciecze żrące czy trujące, gaz,

prąd elektryczny, jak również sprężone powietrze i chloroform. Nie będzie jednak

niebezpiecznym narzędziem w rozumieniu rozboju kwalifikowanego siła rąk.

Ustawodawca do przedmiotów kształtujących kwalifikowany typ rozboju zalicza

także środki obezwładniające, do których należą m.in. pistolet gazowy oraz ręczny

miotacz gazowy.

Ocena przedmiotu jakim posłużył się sprawca rabunku, powinna być dokonana

w sposób jak najbardziej obiektywny, a więc, czy jest on niebezpiecznym przedmiotem,

mogącym spowodować znaczne uszkodzenie ciała. Między zachowaniem sprawcy

a skutkiem zachodzić musi związek przyczynowy, który stwierdzać należy przy

wykorzystaniu tzw. testu warunku właściwego. Ponadto konieczne jest ustalenie

powiązania normatywnego między zachowaniem się sprawcy a skutkiem,

przesądzającego istnienie stosunku sprawstwa.4

W odniesieniu do odmiany typu kwalifikowanego rozboju polegającego na

działaniu sprawcy w inny sposób bezpośrednio zagrażający życiu, obok skutku

3 OSN KW 1976, z. 12, poz. 147. 4 M. Dąbrowska-Kardas, P. Kardas: Przestępstwa przeciwko mieniu, s. 117.

docsity.com

3

w postaci zaboru rzeczy konieczne jest także działanie sprawcy w sposób bezpośrednio

zagrażający życiu człowieka. Element ten nie stanowi jednak skutku przestępstwa

rozboju z art. 280 § 2, lecz określa jedynie sposób działania.5

Różnica między tą postacią kwalifikowanego rozboju a rozbojem polegającym

na posługiwaniu się bronią, nożem, innym podobnie niebezpiecznym przedmiotem lub

środkiem obezwładniającym, sprowadza się do tego, iż w przypadku posługiwania się

przez sprawcę przedmiotami wymienionymi w art. 280 § 2 in principio ustawodawca

zakłada, że samo ich użycie przez sprawcę stwarza stan bezpośredniego

niebezpieczeństwa utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.6 Aby więc

możliwe było przyjęcie kwalifikowanej postaci rozboju, w przypadku kiedy sprawca

wykorzystuje inne przedmioty niż wskazane w art. 280 § 2, koniecznym jest wykazanie,

ze zachowanie sprawcy stwarzało bezpośrednie zagrożenie dla życia innej osoby.

Do znamion kwalifikowanego typu rozboju, który może przybierać postać

działania sprawcy, nie używającego broni palnej, noża lub innego podobnie

niebezpiecznego przedmiotu albo środka obezwładniającego ani też samodzielnie nie

działającego w inny sposób bezpośrednio zagrażający życiu, lecz działającego wspólnie

z inną osobą, która posługuje się bronią palną, nożem lub innym podobnie

niebezpiecznym przedmiotem albo środkiem obezwładniającym lub działa w inny

sposób bezpośrednio zagrażający życiu, jest element współdziałania. Mamy w tym

przypadku do czynienia z opisaną w znamionach typu czynu zabronionego formą

współsprawstwa dopełniającego, skutkującą odpowiedzialnością wszystkich

współdziałających, niezależnie od roli wypełnianej w trakcie realizacji znamion

przestępstwa za typ kwalifikowany.7

Nie każdy ze sprawców musi posługiwać się bronią palną, nożem lub innym

podobnie niebezpiecznym przedmiotem albo środkiem obezwładniającym lub działać w

inny sposób bezpośrednio zagrażający życiu, by zaskutkowało to odpowiedzialnością

wszystkich współsprawców. Wystarczy, że uczyni to którykolwiek z nich, a pozostali

obejmują swoją świadomością takie zachowanie i co najmniej się na to godzą.

5 B. Michalski: Przestępstwa przeciwko mieniu, Warszawa 1999, s. 124. 6 M. Dąbrowska-Kardas, P. Kardas: Przestępstwa przeciwko mieniu, s. 81. 7 Tamże, s. 82.

docsity.com

4

Czynność wykonawcza przestępstwa określonego w art. 280 § 2 stanowi złożone

działanie polegające z jednej strony na zaborze w celu przywłaszczenia cudzej rzeczy

ruchomej, z drugiej zaś na stosowaniu wyliczonych w tym przepisie sposobów

oddziaływania na pokrzywdzonego lub inną osobę.8 Dla bytu przestępstwa określonego

w art. 280 § 2 wystarczy by sprawca stosując jeden z opisanych w tym artykule

sposobów działania dokonał jednocześnie zaboru rzeczy. Sam bowiem zamach na osobę

dokonany przy wykorzystaniu broni palnej, noża, innego podobnie niebezpiecznego

przedmiotu lub środka obezwładniającego, wywołujący określone skutki u

pokrzywdzonego, stanowi jedynie usiłowanie kwalifikowanego rozboju.

8 Tamże, s. 83.

docsity.com

5

ROZDZIAŁ IV ZBLIŻONE DO ROZBOJU TYPY PRZESTĘPSTW

PRZECIWKO MIENIU

1. Kradzież rozbójnicza

Kodeks karny określa przestępstwo kradzieży rozbójniczej w art. 281. Stanowi

on odpowiednik art. 209 k.k. z 1969 r.

Art. 281 k.k.: „Kto, w celu utrzymania się w posiadaniu zabranej rzeczy,

bezpośrednio po dokonaniu kradzieży, używa przemocy wobec osoby lub grozi

natychmiastowym jej użyciem albo doprowadza człowieka do stanu

nieprzytomności lub bezbronności, podlega karze pozbawienia wolności od roku

do lat 10.”9

Kradzież rozbójnicza polega na zastosowaniu przez sprawcę kradzieży

przemocy wobec osoby, groźby jaj natychmiastowego użycia albo doprowadzeniu

człowieka do stanu nieprzytomności lub bezbronności w celu utrzymania się

w posiadaniu zabranej rzeczy.10

Konstrukcja tego przestępstwa nawiązuje do ustawowych znamion rozboju, do

opisu sposobu działania jego sprawcy, jednak występuje zasadnicza różnica między

tymi przestępstwami. Związana jest ona z kolejnością zastosowania środków

rozbójniczych. W przypadku rozboju służą one do obezwładnienia lub pokonania oporu

pokrzywdzonego w celu dokonania zaboru rzeczy, a więc są stosowane przed lub w

trakcie jego dokonania. W kradzieży rozbójniczej sprawca uprzednio dokonuje zaboru

9 Ustawa z dnia 6.06.1997 r., Dz. U. z dnia 2.08.1997 r., Nr 88, poz. 553 z późniejszymi zmianami. 10 A. Marek: Prawo karne, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2001, s. 559.

docsity.com

6

rzeczy bez zastosowania środków przemocy, a następnie posługuje się tymi środkami

po dokonaniu zaboru, w celu utrzymania się w posiadaniu zabranej rzeczy.11

Przestępstwo z art. 281 k.k. stanowi typ kwalifikowany kradzieży

zrelacjonowany do czynu zabronionego opisanego w art. 178 k.k. Nie jest natomiast

typem kwalifikowanym innych odmian kradzieży, np. rozboju.

Przestępstwo kradzieży rozbójniczej ma dwa przedmioty ochrony. Pierwszym

jest cudza rzecz ruchoma uzyskana przez sprawcę w wyniku zaboru. Drugim jest

nietykalność cielesna, wolność, zdrowie, a nawet życie osoby, wobec której sprawca

używa przemocy, grozi natychmiastowym jej użyciem lub którą doprowadza do stanu

nieprzytomności lub bezbronności.

Kradzież rozbójnicza określona w art. 281 jest przestępstwem złożonym,

albowiem w ustawowym opisie znamion tego typu czynu zabronionego mieszczą się

znamiona kradzieży oraz użycia wobec osoby przemocy, groźby jej natychmiastowego

użycia lub doprowadzenia jej do stanu nieprzytomności lub bezbronności.12

W przypadku kradzieży rozbójniczej, czyn przestępny dzieli się na dwie fazy. Pierwszą

jest kradzież, drugą natomiast zastosowanie przemocy. Zachowanie sprawcy

popełniającego kradzież rozbójniczą polega w pierwszej kolejności na dokonaniu

kradzieży rzeczy, a następnie na użyciu wobec poszkodowanego groźby jej

natychmiastowego użycia lub doprowadzeniu go do stanu nieprzytomności lub

bezbronności. Ustawa wymaga dla przyjęcia tego przestępstwa określonej sekwencji

działań, przy czym zabór rzeczy musi bezwzględnie poprzedzać zastosowanie przez

sprawcę opisanych w art. 281 k.k. sposobów oddziaływania na osobę.13 Tym samym

przepis ten nie ma zastosowania do wypadków, gdy sprawca działa w sposób w nim

opisany, aby utrzymać się w posiadaniu rzeczy (mienia) uzyskanej w wyniku

popełnienia innego przestępstwa przeciwko mieniu, np.: przywłaszczenia, oszustwa, itp.

Odwołanie się w art. 281 do wcześniej dokonanej kradzieży, bez bliższego jej

określenia, oznacza, że w grę wchodzą wszystkie występujące w przepisach Kodeksu

karnego wypadki „zaboru w celu przywłaszczenia cudzej rzeczy ruchomej”.14

11 M. Dąbrowska-Kardas, P. Kardas: Przestępstwa przeciwko mieniu, s. 91. 12 Tamże, s. 94. 13 P. Kardas, J. Satko: Przestępstwa przeciwko mieniu, Przegląd problematyki, Orzecznictwo (SN 1918- 2000), Piśmiennictwo, Zakamycze 2002, s. 63. 14 B. Michalski: Przestępstwa przeciwko mieniu...”, Warszawa 1999, s. 146.

docsity.com

7

Użycie wobec osoby przemocy, groźby jej natychmiastowego użycia lub

doprowadzeniu człowieka do stanu nieprzytomności lub bezbronności mogą być

skierowane przeciwko poszkodowanemu dokonaną uprzednio przez sprawcę kradzieży

albo przeciwko jakiejkolwiek innej osobie.

Działania te mogą być dokonane przez sprawcę bądź przez osobę z nim

współpracującą, która nie dokonała zaboru rzeczy osobiście. Dla przyjęcia w takim

wypadku kradzieży rozbójniczej konieczne jest wykazanie, że między osobą stosującą

opisane w art. 281 sposoby oddziaływania a sprawcą zaboru rzeczy istniało

porozumienie oraz że wspólnie wykonywały one przestępstwo, a także to, że użycie

przemocy wobec osoby, groźby jej zastosowania albo doprowadzenie człowieka do

stanu nieprzytomności lub bezbronności miało na celu utrzymanie się przez sprawcę

zaboru rzeczy w jej posiadaniu.15

Sposoby oddziaływania na osobę, opisane w art. 281 k.k., muszą być

zastosowane „bezpośrednio po dokonaniu kradzieży”. W celu utrzymania się

w posiadaniu zabranej rzeczy. Utrzymanie się w posiadaniu zabranej rzeczy zachodzi

wtedy, gdy po przejściu władztwa nad rzeczą na osobę nieuprawnioną, dokonującą

zaboru, zachodzi po stronie pokrzywdzonego jeszcze możliwość natychmiastowej

restytucji władztwa.16 Restytucja ta może się dokonać przez pokrzywdzonego osobiście

lub przez inną osobę. Między podjęciem przez sprawcę zaboru rzeczy działań opisanych

w art. 281 k.k., a zaborem rzeczy musi zachodzić stosunek bezpośredniości. Owa

„bezpośredniość” polega na tym, że między kradzieżą, a określonymi w tym przepisie

działaniami sprawcy istnieje ciągłość pozwalająca na traktowanie całego zdarzenia jako

jednego czynu.

Należy przyjąć, że możliwa jest kwalifikacja zachowania sprawcy na podstawie

art. 281 k.k. w sytuacji, w której utrzymanie się w posiadaniu zabranej rzeczy nie jest

jedynym celem działania sprawcy, lecz towarzyszy mu także chęć udaremnienia

pościgu.17 Kwalifikacja z art. 281 k.k. możliwa jest, gdy sprawca używa przemocy

wobec osoby, która bierze udział w pościgu.

Jeżeli określone w art. 281 działania sprawcy podjęte zostaną dla utrzymania

w posiadaniu rzeczy uzyskanej w wyniku rozboju, artykuł ten również ma

15 M. Dąbrowska-Kardasa, P. Kardas: Przestępstwa przeciwko mieniu, s. 95. 16 P. Kardas, J. Satko: Przestępstwa przeciwko mieniu, Przegląd problematyki, Orzecznictwo (SN 1918- 2000), Piśmiennictwo, Zakamycze 2002, s. 64. 17 Tamże, s. 65.

docsity.com

8

zastosowanie, chyba że odpowiedzialność ta uległa wyłączeniu na zasadzie

współukaranego czynu następczego.

Podobnie jak rozbój, kradzież rozbójnicza należy do kategorii przestępstw

„z działania”. Zachowanie sprawcy więc może przybierać wyłącznie postać działania,

nigdy zaniechania.

Jak przy przestępstwie przewidzianym w art. 280 k.k., również kradzież

rozbójnicza jest przestępstwem materialnym i do jego znamion należy skutek w postaci

zaboru cudzej rzeczy ruchomej w celu przywłaszczenia. W przypadku kradzieży

rozbójniczej, polegającej na groźbie natychmiastowego użycia przemocy wobec osoby,

mamy do czynienia z pojedynczym skutkiem w postaci zaboru rzeczy. Natomiast przy

działaniu sprawcy polegającym na doprowadzeniu człowieka do stanu nieprzytomności

lub bezbronności, kradzież rozbójnicza ma dwa skutki. Pierwszym jest zabór rzeczy,

drugi zaś przybiera postać doprowadzenia człowieka do stanu nieprzytomności bądź

bezbronności.

Przestępstwo określone w art. 281 k.k. ma tak jak rozbój dwa przedmioty

czynności wykonawczej: rzecz ruchoma oraz człowiek, którego nietykalność, wolność,

zdrowie lub życie zostają zagrożone przez zachowanie sprawcy.

Kradzież rozbójnicza jest przestępstwem indywidualnym w tym sensie, że jego

podmiotem może być ten tylko, kto dokonał kradzieży i jest w posiadaniu skradzionego

mienia.18

Podobnie jak rozbój, kradzież rozbójnicza jest przestępstwem umyślnym

i należy do kategorii przestępstw kierunkowych, które wymagają aby zachowanie

sprawcy było ukierunkowane na określony cel. Strona podmiotowa kradzieży

rozbójniczej charakteryzuje się podwójną kierunkowością zamiaru. Sprawca bowiem

dokonując zaboru rzeczy działa w celu jej przywłaszczenia, a następnie stosuje

określone w art. 281 środki rozbójnicze w celu utrzymania się w posiadaniu skradzionej

rzeczy.19

18 I. Andrejew, W. Świda, W. Wolter: Kodeks karny z komentarzem, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1973, s. 638. 19 A. Marek: Komentarz do Kodeksu karnego, Część szczególna, Wydawnictwo Prawnicze Sp. z o.o., Warszawa 2000, s. 306.

docsity.com

9

2. Wymuszenie rozbójnicze

Przestępstwo określone w art. 282 k.k. z 1997 r. – wymuszenie rozbójnicze, jest

odpowiednikiem przestępstwa opisanego w art. 211 k.k. z 1969 r.

Art. 282 k.k.: Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, przemocą, groźbą

zamachu na życie lub zdrowie albo gwałtownego zamachu na mienie, doprowadza

inną osobę do rozporządzenia mieniem własnym lub cudzym albo do zaprzestania

działalności gospodarczej, podlega karze pozbawienia wolności od roku

do lat 10.”20

Wymuszenie rozbójnicze jest trzecim z przestępstw przeciwko mieniu

zaliczanych do tzw. przestępstw rozbójniczych. Przestępstwo to jest najbardziej

zbliżone do rozboju. Cechą wspólną tych przestępstw jest zamach na osobę połączony

z zamachem na mienie. Przestępstwo wymuszenia rozbójniczego różni się od rozboju

kilkoma elementami. Po pierwsze, rozbój ma węziej określony przedmiot ochrony,

którym jest tylko prawo do rzeczy ruchomej, w przypadku wymuszenia rozbójniczego

zaś ochronie podlega mienie w jakiejkolwiek postaci oraz swoboda działalności

gospodarczej. Po wtóre, rozbój polega na jednoczesnym, z zastosowaniem środków

przymusu, zaborze rzeczy przez sprawcę, natomiast wymuszenie rozbójnicze

charakteryzuje się nie tyle uzyskaniem władztwa nad mieniem, lecz doprowadzeniem

do dokonania późniejszego, stanowiącego konsekwencję działania sprawcy,

rozporządzenia mieniem przez samego pokrzywdzonego. Po trzecie wreszcie,

wymuszenie rozbójnicze ma nieco węziej określone sposoby działania sprawcy

w stosunku do dysponenta mieniem, nie obejmuje ono bowiem występującego przy

rozboju zachowania polegającego na doprowadzeniu człowieka do stanu

nieprzytomności lub bezbronności.21 Natomiast w przypadku wymuszenia

rozbójniczego, sprawca może stosować tzw. przemoc pośrednią w postaci groźby

gwałtownego zamachu na mienie, by w ten sposób oddziaływać na osobę.

Art. 282 k.k. chroni przed wymuszeniem rozbójniczym własność, posiadanie

oraz inne prawa rzeczowe i obligacyjne przysługujące określonemu podmiotowi do 20 Ustawa z dnia 6.06.1997 r., Dz. U. z dnia 2.08.1997 r., Nr 88, poz. 553 z późniejszymi zmianami. 21 M. Dąbrowska-Kardas, P. Kardas: Przestępstwa przeciwko mieniu, s. 102.

docsity.com

10

mienia oraz nietykalność cielesną oraz wolność, zdrowie, życie człowieka, a także

swobodę prowadzenia działalności gospodarczej. Przedmiotem wymuszenia

rozbójniczego jest osoba, którą sprawca doprowadza do rozporządzenia mieniem na

jego korzyść oraz to mienie bądź też osoba, którą sprawca doprowadza do zaprzestania

działalności gospodarczej.

Przez mienie będące przedmiotem ochrony tego typu czynu zabronionego należy

rozumieć wszelkie prawa majątkowe, rzeczowe lub obligacyjne, w tym także usługi,

świadczenia, zyski, pożytki stanowiące majątek danego podmiotu. Pojęcie mienie

występuje w znamionach tego przestępstwa jako zbiorcza nazwa dla ogółu

podmiotowych praw majątkowych, bezwzględnych i względnych tak cywilnych, jak

i pozostałych.22

Przestępstwo z art. 282 k.k., tak jak rozbój, jest przestępstwem powszechnym.

Może je popełnić każdy podmiot zdolny ponosić odpowiedzialność karną.

Art. 282 k.k. taksatywnie wymienia sposoby zachowania się sprawcy. Polega

ono na doprowadzeniu innej osoby do rozporządzenia mieniem lub zaprzestania

działalności gospodarczej, poprzez zastosowanie przemocy, groźby zamachu na życie

lub zdrowie albo gwałtownego zamachu na mienie.

Przemoc będąca znamieniem art. 282 k.k. ma szerszy zakres niż przemoc

w rozumieniu art. 280 k.k. Zakres ten obejmuje zarówno użycie przemocy wobec

osoby, jak i mienia. Jednocześnie o doprowadzeniu – spowodowaniu określonego stanu

rzeczy w rozumieniu art. 282 k.k. można mówić, jeśli sprawca wykorzysta jeden ze

sposobów zachowania określony w tym przepisie. Ponieważ wszystkie służące

doprowadzeniu do określonego rezultatu mają charakter środków przemocy, zaś ich

celem jest oddziaływanie na psychikę pokrzywdzonego w sposób, który ma

doprowadzić do odpowiedniego ukształtowania jego woli, można przeto stwierdzić, iż

doprowadzenie jest w kontekście znamion wymuszenia rozbójniczego tożsame ze

zmuszeniem innej osoby do określonego zachowania.23

Groźba zamachu na życie lub zdrowie stanowi tzw. groźbę karalną.

W kontekście omawianego typu czynu zabronionego celem groźby musi być

22 Tamże, s. 104. 23 P. Kardas, J. Satko: Przestępstwa przeciwko mieniu, Przegląd problematyki, Orzecznictwo (SN 1918- 2000), Piśmiennictwo, Zakamycze, s. 67.

docsity.com

11

ukształtowanie psychiki zagrożonego podmiotu w pożądany przez sprawcę sposób,

wyrażający się w podjęciu przez osobę zagrożoną określonej decyzji w stosunku do

mienia. Jednocześnie konieczne jest, aby groźba wzbudzała u adresata uzasadnioną

obawę, że w przypadku niepodjęcia czynności żądanych przez sprawcę, zostanie

spełniona.24 Przedmiotem groźby zamachu na życie lub zdrowie może być dokonanie

przestępstwa przeciwko życiu albo przestępstwa przeciwko zdrowiu. Określona

w art. 282 groźba dotyczy również zamachu na mienie należące do pokrzywdzonego

lub innej osoby, w szczególności najbliższej. Musi to być zapowiedź zamachu

gwałtownego, który może polegać na podpaleniu lub wysadzeniu w powietrze budynku,

zniszczeniu lub uszkodzeniu rzeczy (np. pojazdu mechanicznego), wytruciu bydła itp.25

Jednocześnie groźba, o której mowa w art. 282 k.k. musi mieć charakter jednoznaczny.

Groźba z art. 282 k.k. ma znacznie węższy zakres od groźby, o której mowa

w art. 280 k.k. Nie dotyczy ona bowiem zapowiedzi sprawcy o użyciu niego przemocy

w ogóle, ale ma wyraźnie określony charakter. Stanowi zapowiedź sprawcy dokonania

na szkodę pokrzywdzonego zamachu na życie lub zdrowie jego lub innych osób lub

gwałtownego zamachu na mienie w wypadku, gdy nie dokona on rozporządzenia

mieniem na korzyść sprawcy, bądź nie zaprzestanie działalności gospodarczej.

Zasadniczym znaczeniem dla odróżnienia od siebie dwóch stanów karnych

opisanych w art. 280 k.k. oraz art. 282 k.k. jest moment zawładnięcia przez sprawcę

cudzym mieniem. Istotą wymuszenia rozbójniczego jest to, że sprawca doprowadza

inną osobę do rozporządzenia mieniem lub zaprzestania działalności gospodarczej

w przyszłości. Rozbój zaś jest przestępstwem skierowanym jednocześnie przeciwko

osobie i mieniu, a stosowana w nim przemoc, groźba natychmiastowego jej użycia lub

doprowadzenia człowieka do stanu nieprzytomności lub bezbronności są jedynie

środkiem do zawładnięcia mieniem. Sprawca stosuje określone sposoby oddziaływania

w celu zawładnięcia cudzą rzeczą niezwłocznie. W celu ustalenia zatem, czy w danym

wypadku miała miejsce rozbój czy wymuszenie rozbójnicze, należy przede wszystkim

udzielić odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób i za pomocą jakiego środka sprawca

zabrał mienie.26

24 M. Dąbrowska-Kardasa, P. Kardas: Przestępstwa przeciwko mieniu, s. 105. 25 A. Marek: Komentarz do Kodeksu karnego, Część szczególna, Wydawnictwo Prawnicze Sp. z o.o., Warszawa 2000, s. 307. 26 M. Dąbrowska-Kardas, P. Kardas: Przestępstwa przeciwko mieniu, s. 108.

docsity.com

12

Wymuszenie rozbójnicze, podobnie jak rozbój, jest przestępstwem materialnym.

Jego skutkiem jest rozporządzenie mieniem przez pokrzywdzonego na korzyść sprawcy

lub osoby przez niego wskazanej albo zaprzestanie przez pokrzywdzonego prowadzenia

określonej działalności gospodarczej. Przestępstwo określone w art. 282 jest dokonane

dopiero z chwilą, gdy pokrzywdzony pod wpływem przemocy, groźby zamachu na

zdrowie lub życie albo gwałtownego zamachu na minie rozporządzi mieniem.27

Przestępstwo wymuszenia rozbójniczego ma dwa przedmioty oddziaływania.

Pierwszym jest osoba, którą sprawca zmusza do określonego zamachu, a drugim

mienie, którym rozporządzić ma pokrzywdzony albo określony rodzaj działalności

gospodarczej prowadzonej przez pokrzywdzonego, której ma on zaniechać.

Podobnie jak rozbój, wymuszenie rozbójnicze jest przestępstwem kierunkowym.

Ze względu na sposób ujęcia znamion wykonawczych przestępstwa wymuszenia

rozbójniczego we wszystkich odmianach, można się go dopuścić jedynie w zamiarze

bezpośrednim, przy czym celem sprawcy musi być dążenie do osiągnięcia korzyści

majątkowej dla siebie lub kogo innego.28

3. Wypadek mniejszej wagi

Art. 283 k.k.: W wypadku mniejszej wagi, sprawca czynu określonego

w art. 289 § 1, art. 280 § 1 lub w art. 281 lub 282, podlega karze pozbawienia

wolności od 3 miesięcy do lat 5.”29

Art. 283 k.k. ustanawia w sposób zbiorowy typy uprzywilejowane przestępstw

kradzieży z włamaniem (art. 289 § 1), rozboju (art. 280 § 1), kradzieży rozbójniczej

(art. 281) oraz wymuszenia rozbójniczego (art. 282), dopuszczając jednocześnie

możliwość uznania ich wypadki mniejszej wagi. W porównaniu z ich typami

podstawowymi, zagrożone są znacznie niższymi ustawowymi zagrożeniami karą

(od 3 miesięcy do 5 lat).

27 Tamże, s. 109. 28 A. Marek: Komentarz do Kodeksu karnego, Część szczególna, Wydawnictwo Prawnicze Sp. z o.o., Warszawa 2000, s. 308. 29 Ustawa z dnia 6.06.1997 r., Dz. U. z dnia 2.08.1997 r., Nr 88, poz. 553 z późniejszymi zmianami.

docsity.com

13

Kodeks karny z 1997 r, podobnie jak jego poprzednik z 1969 r. nie zawiera

definicji „wypadku mniejszej wagi”. Istota wypadku mniejszej wagi, sprowadza się do

szczególnej charakterystyki zachowania, realizującego wszystkie znamiona

przestępstwa określonego w typie podstawowym, która sprawia, że taki czyn sprawcy

stanowi przestępstwo zasługujące na łagodniejsze potraktowanie (łagodniejszą karę).30

Istotną okolicznością wpływającą na wymiar kary jest niewielki stopień społecznej

szkodliwości czynu zabronionego popełnionego przez sprawcę, a także inne przesłanki,

jak motyw kierujący sprawcą, czy wartość przedmiotu zaboru.

Rozbój jest najcięższym przestępstwem przeciwko mieniu, co ma swoje

odzwierciedlenie w ustawowym zagrożeniu karą pozbawienia wolności, przewidzianym

dla tego przestępstwa. Art. 283 k.k. jednoznacznie określa, że pojęcie „wypadku

mniejszej wagi” przestępstwa rozboju jest dopuszczalne jedynie w odniesieniu do czynu

o znamionach typu podstawowego. Niedopuszczalne jest natomiast traktowanie jako

„wypadku mniejszej wagi” rozboju o znamionach typu kwalifikowanego.

W rozumieniu art. 283 wypadek mniejszej wagi rozboju ma miejsce wówczas,

gdy czyn sprawcy wyczerpuje znamiona rozboju określonego w art. 280 § 1, zaś ocena

okoliczności podmiotowych i przedmiotowych prowadzi do wniosku, że czyn ten nie

przybiera postaci zwykłego rozboju, lecz jest przestępstwem o mniejszym stopniu

szkodliwości i jest łagodniejszym splotem okoliczności, w jakich doszło do tego

przestępstwa, i znacznie odbiega od kryteriów rozboju podstawowego.

30 M. Dąbrowska-Kardas, P. Kardas: Przestępstwa przeciwko mieniu, s. 116.

docsity.com

14

ROZDZIAŁ V ZAGROŻENIE KARĄ I ŚRODKAMI KARNYMI

1. Ogólna problematyka wymiaru kary

A/ Kara Słowo „kara” używane jest w różnych znaczeniach, zarówno w języku

potocznym, jak i w prawie, gdzie mówiąc o karze mamy na myśli tzw. karę kryminalną

(łac. crimen – przestępstwo) opartą na odpowiedzialności osobistej sprawcy

przestępstwa. Kara kryminalna to osobista dolegliwość ponoszona przez sprawcę jako

odpłata za popełnione przestępstwo, wyrażająca potępienie popełnionego przez niego

czynu, i wymierzana imieniu państwa przez sąd.31

Realizację wymiaru sprawiedliwości stanowi wymierzanie kar za przestępstwa.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z art. 175, powierza ją sądom,

wyposażając je w przedmiot niezawisłości w zakresie orzekania. Jest to zgodne

z fundamentalną dla współczesnego prawa zasadą wyłączności sądowego wymierzania

kar za przestępstwa (nulla poena sine iudicio) odróżniającą kary kryminalne od innych

kar spotykanych w życiu społecznym (kary umowne, porządkowe, dyscyplinarne itp.)

Obowiązujące w Polsce prawo karne nie wypowiada się wprost na temat sensu

kary, jednak z brzmienia przepisów kodeksu karnego dotyczących zasad wymiaru kary

i na temat celów jej wykonania możemy wnioskować o poglądach ustawodawcy na ten

temat.

Tradycyjny charakter w prawie karnym ma podział kar na zasadnicze

i dodatkowe. Podział ten występował również w polskich kodeksach karnych z lat 1932

i 1969, wiążąc się z założeniem, że kary zasadnicze stanowią główne środki reakcji na

przestępstwo, natomiast kary dodatkowe – uzupełnienie kar zasadniczych, orzeka się je

31 L. Gardocki: Prawo karne, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 1998, s. 150.

docsity.com

15

bowiem obok kar zasadniczych.32 W tej dziedzinie kodeks karny z 1997 r. wprowadza

zasadniczą zmianę, w postaci odrębnych katalogów kar i środków karnych.

Kar nie nazywa jednak „zasadniczymi” oraz „dodatkowymi”. Te nazwy wiązały się

bowiem z takim systemem sankcji, w którym tzw. kary dodatkowe mogły być

wymierzone tylko obok kary zasadniczej, co rodziło konieczność praktyczną

wprowadzenia odpowiednich nazw. Potrzeba posługiwania się różnymi nazwami

pozostała, zmieniły się jednak jej racje. Istnieje dość szeroko zakrojona możliwość

poprzestania na orzeczeniu środka karnego bez kary (zasadniczej); nazwa „kara

dodatkowa” traci więc w tym kontekście sens, gdyż staje się niejako zasadniczą. (...)

Rezygnacja z nazwy „kara dodatkowa” na rzecz nazwy „środek karny” ma także

wskazać sędziemu, że środek ten powinien traktować jako środek racjonalnej polityki

kryminalnej, którego celem jest naprawienie szkody, odebranie korzyści i zapobieganie

przestępstwom, a nie zwiększanie dolegliwości represji karnej.33

Nowy kodeks karny ostatecznie rezygnuje z kary śmierci, którą pominięto

w katalogu kar, wychodząc z założenia, że kara ta nie da się pogodzić z zasadą godności

człowieka i współczesnym systemem wartości.

W ujęciu art. 32 kodeksu karnego z 1997 r. katalog kar jest następujący:

1. grzywna,

2. ograniczenie wolności,

3. pozbawienie wolności,

4. 25 lat pozbawienia wolności,

5. dożywotnie pozbawienie wolności.

Grzywna

Współcześnie kara grzywny występuje w dwóch zasadniczych formach.

Pierwszą jest grzywna kwotowa, która polega na tym, że sąd wskazuje w wyroku

wysokość kwoty pieniężnej, którą skazany ma obowiązek uiścić na rzecz Skarbu

Państwa. Drugą formą jest grzywna orzekana w stawkach dziennych w dwóch etapach.

W pierwszym sąd określa liczbę stawek dziennych według ciężaru przestępstwa,

tj. społecznej szkodliwości czynu i winy sprawcy. W drugim etapie ustala się wysokość 32 A. Marek, S. Waltoś: Podstawy prawa i procesu karnego, Wydawnictwa Prawnicze, Warszawa 1999, s. 115. 33 Uzasadnienie rządowego projektu nowego kodeksu karnego, w: Nowe kodeksy karne – z 1997 r. z uzasadnieniami, Wydawnictwo Prawnicze Sp. z o.o., Warszawa 1997, s. 138-139.

docsity.com

16

jednej stawki dziennej stosownie do indywidualnych możliwości uiszczenia grzywny

przez skazanego.

Ustawodawca zakazuje w art. 58 § 2 k.k. orzekanie grzywny niecelowej, chcąc

uniknąć w ten sposób przerzucenie ciężaru grzywny na barki innych osób.

Podstawę do wymierzenia grzywny stanowi zagrożenie tą karą w sankcji

ustawowej za dane przestępstwo i jest to tzw. grzywna samoistna. Może być ona

również wymierzona pomimo, iż nie jest przewidziana w sankcji, jeżeli sąd odstępuje

od wymierzenia kary pozbawienia wolności na mocy art. 58 § 2 k.k. lub nadzwyczajnie

łagodzi karę.

Grzywna może być także orzeczona obok kary pozbawienia wolności, ale

wyłącznie tzw. terminowej. Wymierzenie grzywny obok kary pozbawienia wolności

możliwe jest, gdy sprawca dopuścił się przestępstwa w celu osiągnięcia korzyści

majątkowej lub korzyść taką osiągnął. Obok kary pozbawienia wolności albo obok kary

ograniczenia wolności, grzywnę można orzec, gdy zawiesza się warunkowo wykonanie

kary, nawet jeżeli jej wymierzenie na innej podstawie nie jest możliwe.

Kara ograniczenia wolności

W praktyce kara ograniczenia wolności stosowana jest bardzo rzadko i orzekana

jest za zgodą skazanego. Warunku zgody skazanego nie przewiduje uregulowanie kary

ograniczenia wolności w polskim k.k. Art. 35 § 3 k.k. mówi tylko o „wysłuchaniu

skazanego” przy określeniu czasu, rodzaju lub sposobu wykonywania obowiązku pracy,

co powoduje, że uregulowanie to popada w sprzeczność z zakazami pracy

przymusowej, przewidzianymi w międzynarodowych konwencjach odnoszących się do

praw człowieka.34

W ujęciu art. 34 § 1 kara ograniczenia wolności wymierzana jest od 1 miesiąca

do 12 miesięcy. Może ona polegać na nieodpłatnej, kontrolowanej pracy wskazanej

przez sąd na rzecz gminy, placówki służby zdrowia, zakładu opieki społecznej lub na

rzecz organizacji niosącej pomoc charytatywną w wymiarze od 20 do 40 godzin

miesięcznie. W stosunku do osoby zatrudnionej można orzec potrącenia od 10 do 25 %

wynagrodzenia na rzecz Skarbu Państwa lub na cel społeczny wskazany przez sąd.

34 L. Gardocki: Prawo karne, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 1998, s. 155.

docsity.com

17

Zgodnie z art. 34 § 2 k.k. w czasie odbywania kary skazany nie może zmienić

miejsca stałego pobytu bez zgody sądu, a także ma obowiązek udzielania wyjaśnień

co do przebiegu wykonania kary.

Kara pozbawienia wolności

Współcześnie kara pozbawienia wolności jest rodzajem kary najczęściej

stosowanym za poważne przestępstwa. Dlatego też właśnie ta kara kojarzona jest

z funkcjonowaniem wymiaru sprawiedliwości.

Kara pozbawienia wolności w polskim prawie karnym występuje w postaci

jednolitej, bez podziału na poszczególne jej rodzaje, jak to miało miejsce w kodeksie

karnym z 1932 roku, który przewidywał karę więzienia i aresztu.

Według art. 37 k.k. kara pozbawienia wolności trwa najmniej miesiąc,

a najwyżej 15 lat. Wymierza się ją w latach i miesiącach.

Kara dożywotniego pozbawienia wolności i kara 25 lat pozbawienia wolności

Kara dożywotniego więzienia istniała w polskim prawie karnym do 1970 r.,

kiedy to k.k. z 1969 r. zastąpił ją karą 25 lat pozbawienia wolności,będącą odrębnym

rodzajem kary od tzw. terminowego pozbawienia wolności. Ponownie wprowadzono

karę dożywotniego pozbawienia wolności w 1995 r., nie rezygnując jednak z kary 25 lat

pozbawienia wolności. Obie kary, polegające głównie na izolacji, zabezpieczeniu

społeczeństwa przed niebezpiecznymi sprawcami poważnych przestępstw, przewiduje

również kodeks karny z 1997 r.

Kara dożywotniego pozbawienia wolności może w praktyce trwać, zgodnie ze

swoją nazwą, do końca życia skazanego. Skazanie na dożywotnie pozbawienie

wolności nie wyklucza jednak starań o ułaskawienie, możliwe jest też przedterminowe

warunkowe zwolnienie po odbyciu 25 lat kary (art. 78 § 3 k.k.).35

Kary dożywotniego pozbawienia wolności nie stosuje się wobec sprawcy, który

w czasie popełnienia przestępstwa nie ukończył 18 lat.

Wymierzanie przez sądy kar karnych zależne jest przede wszystkim od stopnia

winy sprawcy przestępstwa i społecznej szkodliwości popełnionego przez niego czynu

35 Tamże, s. 159.

docsity.com

18

(funkcja sprawiedliwościowa). Może jednak spełniać inne funkcje, zwłaszcza

w zakresie prewencji indywidualnej i ogólnej.

O ile w ustawowym wymiarze kary decydującą rolę odgrywa niewątpliwie

mechanizm prewencji ogólnej, to w sądowym wymiarze kary splatają się wszystkie jej

cele (przez cele rozumie się zamierzone funkcje, które kara ma spełniać). Świadczy

o tym określenie w ustawie ogólnych dyrektyw wymiaru kary (art. 53 § 1 k.k.),

modyfikowanych w odniesieniu do niektórych kategorii sprawców, jak nieletni

i młodociani, przez dyrektywy szczególne (art. 54 k.k.)36

B/ Środki karne K.k. z 1997 r. zrezygnował z pojęcia kar dodatkowych przemianowując je na

środki karne, do których zaliczył też nawiązkę. Katalog środków karnych znajduje się

w art. 39 k.k. Są to:

1. pozbawienie praw publicznych,

2. zakaz zajmowania określonego stanowiska, wykonywania określonego zawodu

lub prowadzenia określonej działalności gospodarczej,

3. zakaz prowadzenia pojazdów,

4. przepadek przedmiotów,

5. obowiązek naprawienia szkody,

6. nawiązka,

7. świadczenie pieniężne,

8. podanie wyroku do publicznej wiadomości.37

Środki karne stosowane są jako modyfikacja lub uzupełnienie kary, bądź zamiast

kary, co następuje wówczas, gdy stopień winy sprawcy i szkodliwości jego czynu nie

wymaga orzeczenia kary.

36 A. Marek, S. Waltoś: Podstawy prawa i procesu karnego, Wydawnictwa Prawnicze, Warszawa 1999, s. 114. 37 L. Gardocki: Prawo karne, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 1998, s. 161.

docsity.com

19

2. Wymiar kary za przestępstwa rozbójnicze

Rozbój Przestępstwo określone w art. 280 § 1 kodeksu karnego zagrożone jest karą

pozbawienia wolności od 2 do 12 lat, zaś uprzywilejowany typ rozboju w postaci

wypadku mniejszej wagi (art. 280 § 1 w zw. z art. 283) zagrożony jest karą pozbawienia

wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

Przestępstwo określone w art. 280 § 2 k.k. jest zbrodnią zagrożoną kara

pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3.

W przypadku działania sprawcy w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub w

sytuacji, gdy sprawca nie działał w takim celu, lecz korzyść majątkową osiągnął, sąd

może obok kary pozbawienia wolności wymierzyć grzywnę.

W wypadku złożenia wniosku przez pokrzywdzonego lub inną osobę

uprawnioną, sąd skazując sprawcę za przestępstwo rozboju jest zobowiązany do

orzeczenia obowiązku naprawienia w całości lub w części wyrządzonej przestępstwem

szkody (art. 46 § 1).38

Przepis art. 280 § 1 może pozostawać w kumulatywnej kwalifikacji z przepisem

art. 148 § 1. Kwalifikacja taka będzie miała miejsce w sytuacjach, w których sprawca

używając przemocy wobec osoby, doprowadza swoim zachowaniem do skutku

śmiertelnego, a z okoliczności wynika jednocześnie, że użyta przemoc przez sprawcę

wobec osoby była środkiem do zawładnięcia rzeczą należącą do ofiary.

Przepis art. 280 § 1 może również pozostawać w kumulatywnym zbiegu z

przepisem art. 156 lub 157. Zbieg taki ma miejsce w sytuacji, w której zastosowanie

wobec pokrzywdzonego przemocy jest w takim stopniu intensywne, że powoduje

ponadto określone następstwa dla zdrowia pokrzywdzonego, które samodzielnie

wyczerpują znamiona odrębnego typu przestępstwa.39

Przestępstwo określone w art. 280 kodeksu karnego jest przestępstwem

publicznoskargowym, ściganym z urzędu.

38 M. Dąbrowska-Kardas, P. Kardas: Przestępstwa przeciwko mieniu, s. 87. 39 Tamże, s. 88.

docsity.com

20

Kradzież rozbójnicza Przestępstwo kradzieży rozbójniczej określone w art. 281 jest występkiem

zagrożonym karą pozbawienia wolności od 1 roku do lat 10.

Podobnie jak przy rozboju, w przypadku działania sprawcy w celu osiągnięcia

korzyści majątkowej albo w wypadku, gdy sprawca nie działał w takim celu, lecz

korzyść majątkową osiągnął, sąd może wymierzyć obok kary pozbawienia wolności

grzywnę.

W przypadku złożenia przez pokrzywdzonego lub inną uprawnioną osobę

wniosku na podstawie art. 46 k.k., sąd, skazując sprawcę za przestępstwo z art. 281 k.k.

jest zobowiązany orzec obowiązek naprawienia wyrządzonej szkody w całości lub

w części.

Możliwe jest również zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary. Typ

uprzywilejowany jest występkiem zagrożonym karą pozbawienia wolności

od 3 miesięcy do lat 5.

Kradzież rozbójnicza stanowi kwalifikowany typ kradzieży, dlatego sprawca

kradzieży zwykłej, który następnie dopuszcza się gwałtu dla utrzymania mienia –

odpowiada za jedno przestępstwo z art. 281. Inaczej gdy sprawca najpierw dokonał

kradzieży z włamaniem, a następnie zastosował gwałt dla utrzymania mienia. W takim

wypadku mamy do czynienia ze zbiegiem dwóch kwalifikowanych typów kradzieży i

dla pełnego prawnokarnego obrazu czynu należy go zakwalifikować kumulatywnie.40

Możliwy jest kumulatywny zbieg przepisu art. 281 i 148, a także art. 281 i 256

lub 157.

Przestępstwo określone w art. 281 k.k. jest przestępstwem publicznoskargowym,

ściganym z urzędu.

Wymuszenie rozbójnicze Przestępstwo przewidziane w art. 282 k.k. jest występkiem zagrożonym karą

pozbawienia wolności od 1 roku do 10 lat.

40 J. Wojciechowski: Kodeks karny. Komentarz. Orzecznictwo., LIBRA, Warszawa 2002, s. 529.

docsity.com

21

Z uwagi na działanie sprawcy w celu osiągnięcia korzyści majątkowej są może

na podstawie art. 33 § 2 obok kary pozbawienia wolności wymierzyć za to przestępstwo

grzywnę.

Wypadek mniejszej wagi określony w art. 282 k.k. w zw. z art. 283 k.k., jest

zagrożony karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

W odniesieniu do typu uprzywilejowanego sąd może zamiast przewidzianej za

to przestępstwo kary pozbawienia wolności wymierzyć grzywnę lub karę ograniczenia

wolności, w szczególności, jeżeli orzeka równocześnie środek kary wymieniony

w art. 39 k.k..

W przypadku pojednania się pokrzywdzonego ze sprawcą oraz naprawienia

przez sprawcę szkody lub uzgodnienia przez sprawce i pokrzywdzonego sposobu jej

naprawienia, sąd może w stosunku do sprawcy typu uprzywilejowanego zastosować

warunkowe umorzenie postępowania karnego, jeżeli spełnione są pozostałe przesłanki

zastosowania tej instytucji określone w art. 66.

Naprawienie przez sprawce szkody i pojednanie się z pokrzywdzonym może

stanowić również podstawę do zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary na

podstawie art. 60 § 2 pkt 1 lub 2. Możliwość nadzwyczajnego złagodzenia kary odnosi

się zarówno do typu podstawowego, jak i typu uprzywilejowanego.

W przypadku złożenia przez pokrzywdzonego lub inną osobę uprawnioną

odpowiedniego wniosku, sąd skazując sprawce za przestępstwo określone w art. 282,

zobowiązany jest do orzeczenia obowiązku naprawienia wyrządzonej przestępstwem

szkody w całości lub w części (art. 46).41

Przestępstwo określone w art. 282 jako przestępstwo publicznoskargowe,

ścigane jest z urzędu.

41 M. Dąbrowska-Kardas, P. Kardas: Przestępstwa przeciwko mieniu, s. 113.

docsity.com

22

BIBLIOGRAFIA

1. Andrejew I. „System prawa karnego, O przestępstwach w szczególności”, Zakład

Narodowy Imienia Ossolińskich Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk 1985

2. Andrejew I., Świda W., Wolter W. „Kodeks karny z komentarzem”, Wydanie

Prawnicze, Warszawa 1973

3. Andrejew I. „Polskie prawo karne w zarysie”, PWN, Warszawa 1976

4. Bafia J., Miodulski K., Siewierski M. „Kodeks karny. Komentarz”, Wydanie

Prawnicze, Warszawa 1987

5. Bogdan G., Buchała K., Cwiąkalski Z., Dąbrowska-Kardas M., Kardas P.,

Majewskia J., Rodzynkiewicz M., Szewczyk M., Wróbel W., Zoll A. „Kodeks

karny, Część szczególna, Komentarz do art. 278-363 Kodeksu karnego”,

Zakamycze 1999

6. Buchała K., Zoll A. „Kodeks karny. Komentarz do Części ogólnej”, Warszawa 1998

7. Dąbrowska-Kardas M., Kardas P. „Przestępstwa przeciwko mieniu”,

Zakamycze 1999

8. Gardocki L. „Prawo karne”, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 1998

9. Górniok O., Hoc S., Przyjemski S.M. „Kodeks karny. Komentarz. Tom III (art. 117-

363), Gdańsk 2001

10. Gutenkunst W., Chybiński O., Świda W. „Prawo karne, Część szczególna”,

Wrocław1971

11. Hołyst B. „Kryminalistyka”, Wydawnictowo Prawnicze PWN, Warszawa 2000

12. Kardas P., Satko J. „Przestępstwa przeciwko mieniu, Przegląd problematyki,

Orzecznictwo (SN 1918-2000), Piśmiennictwo”, Zakamycze 2002

13. Kulicki M. „Kryminalistyka”, Toruń 1995

14. Lernell L., „Własność społeczna”

15. Łagodziński S. „Ustawowe znamiona kradzieży” Problemy Praworządności, nr 8, 9

z 1980 r

16. Marek A. „Prawo karne”, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2001

17. Marek A. „Komentarz do kodeksu karnego. Część szczególna”, Wydawnictwo

Prawnicze Sp. z o.o., Warszawa 2000

18. Marek A., Waltoś S. „Podstawy prawa i procesu karnego”, Wydawnictwo

docsity.com

23

Prawnicze PWN, Warszawa 1999

19. Michalski B. „Przestępstwa przeciwko mieniu”, Warszawa 1999

20. Piszczek P. „Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Prawo Karne”, Oficyna Prawnicza

IUSTITIA Sp. z o.o.

21. Wojciechowski J. „Kodeks karny. Komentarz. Orzecznictwo”, LIBRA, Warszawa

2002

22. Nowe kodeksy karne – z 1997 r. z uzasadnieniami „Kodeks karny”, Wydawnictwo

Prawnicze Sp. z o.o., Warszawa 1997

23. Uzasadnienie projektu kodeksu karnego z 1969 r., Warszawa 1968

24. Konstytucja RP z 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z dnia 16.07.1997 r.)

25. Ustawa z dnia 19 kwietnia 1969 r. (Dz. U. z dnia 14.05.1969 r., Nr 13, poz. 94

z późniejszymi zmianami)

26. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. (Dz. U. z dnia 2.08.1997 r., Nr 88, poz. 553

z późniejszymi zmianami)

27. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93

z późniejszymi zmianami)

28. Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. Nr 53, poz. 549)

29. Dekret z dnia 4 marca 1953 r. o wzmożeniu ochrony własności społecznej (Dz. U.

Nr 17, poz. 68)

30. Dekret z dnia 4 marca 1953 r. o ochronie własności społecznej przed drobnymi

kradzieżami (Dz. U. Nr 17, poz. 69)

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome