Prawo międzynarodowe - Notatki - Prawo - Część 3, Notatki'z Prawo. University of Bialystok
Moniczka
Moniczka7 March 2013

Prawo międzynarodowe - Notatki - Prawo - Część 3, Notatki'z Prawo. University of Bialystok

PDF (417.7 KB)
12 strona
494Liczba odwiedzin
Opis
Notatki omawiające stwierdzenia z zakresu prawa: międzynarodowe prawo morza, prawo lotnicze, itd.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 12
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

- jest połączona z morzem bezpośrednio lub pośrednio

Rzeka graniczna – są podzielone przez państwa nadbrzeżne linią środkową (medianą)

lub linią głównego nurtu (talwegiem). Sprawa korzystania wymaga porozumienia państw

graniczących ze sobą, które zawierają w tym celu umowy międzynarodowe.

66. Obszary podbiegunowe i ich status prawnomiędzynarodowy.

Arktyka – obszary położone wokół bieguna północnego. Niektóre państwa (Kanada od

1925 i ZSRR od 1926) stosują do obszarów arktycznych teorię sektorów. Państwo

którego terytorium przylega do obszarów arktycznych, rości sobie prawo do wszystkich

obszarów lądowych, odkrytych jak te które zostaną odkryte w przyszłości w tym

sektorze.

Antarktyka – obszar wokół bieguna południowego którego granicę według traktatu

waszyngtońskiego z 1 grudnia 1959 r. stanowi równoleżnik 60 szerokości geograficznej

południowej. Do jej terytorium wysuwają roszczenia: Australia, Nowa Zelandia,

Argentyna, Chile, WB, Norwegia i Francja. Jej status prawnomiędzynarodowy określa

traktat waszyngtoński stwierdzając że obszar ten będzie wykorzystany wyłącznie w

celach pokojowych. Jest tam zakaz składowania i badań z bronią jądrową, zakładania

stacji militarnych, baz wojskowych, manewrów.

VIII. Międzynarodowe prawo morza.

67. Pojęcie i źródła międzynarodowego prawa morza

Międzynarodowe prawo morza określa sytuację prawną obszarów morskich, przede

wszystkim z punktu widzenia rozgraniczenia kompetencji terytorialnej państw oraz ich

kompetencji wynikającej ze zwierzchnictwa nad statkami przynależnymi do danego

państwa. reguluje ono zagadnienia korzystania z morza pełnego, znajdujących się

poza zasięgiem zwierzchnictwa terytorialnego państw nadbrzeżnych. Innym zadaniem

jest unifikacja przepisów wewnętrznych dotyczących obrotu morskiego.

Źródłem międzynarodowego prawa morza był i jest zwyczaj. Do kodyfikacji norm

zwyczajowych doszło w 1958 r. na konferencji genewskiej czego wynikiem było przyjęcie

4 konwencji prawa morza: o morzu terytorialnym i strefie przybrzeżnej, o morzu pełnym,

o rybołówstwie i ochronie zasobów biologicznych morza pełnego, o szelfie

kontynentalnym. 19 grudnia 1982 r. podpisano konwencję prawa morza (weszła w życie

w listopadzie 1994 r.)

68. Obszary morskie – klasyfikacja.

Wg zmniejszającej się kompetencji państwa nadbrzeżnego, w kierunku od lądu do morza

pełnego:

- wody wewnętrzne,

- wody archipelagowe,

- morze terytorialne,

- strefa przyległa,

- strefa wyłącznego rybołówstwa,

- szelf kontynentalny,

- strefa ekonomiczna,

- morze pełne

- dno mórz i oceanów.

69. Morskie wody wewnętrzne.

Wody znajdujące się między lądem a wewnętrzną granicą (linią podstawową) morza

terytorialnego. Zalicza się do nich zatoki morskie o określonej szerokości, zatoki

docsity.com

historyczne oraz wody portów. Podlegają całkowitej i wyłącznej władzy państwa

nadbrzeżnego rozciągającą się na powietrze i dno.

70. Wody archipelagowe.

Ten rodzaj wód wprowadza konwencja prawa morza z 1982 r. na których obowiązuje

prawo nieszkodliwego przepływu lecz też na trasach normalnie wykorzystywanych

dla żeglugi międzynarodowej nie podlegające zawieszeniu prawo przejścia

archipelagowym szlakiem morskim.

71. Morze terytorialne.

Pas wód morskich położonych między wybrzeżem albo wodami wewnętrznymi z jednej

strony a morzem otwartym lub strefą ekonomiczną z drugiej strony. Stanowi część

terytorium państwa nadbrzeżnego ale jest ograniczone prawem nieszkodliwego

przepływu. W latach 60 i 70 morze terytorialne wynosiło 12 mil morskich i tak zostało.

72. Morska strefa przyległa.

Obszar morza otwartego o określonej szerokości, przylegający do zewnętrznej granicy

morza terytorialnego, na którym państwo nadbrzeżne sprawuje w odniesieniu do obcych

statków kontrolę w specjalnie przewidzianych dziedzinach i w ograniczonym zakresie.

Konwencja z 1982 r. dopuszcza 24 milową strefę przybrzeżną.

73. Morska strefa ekonomiczna i strefa wyłącznego rybołówstwa.

Strefa ekonomiczna – państwo nadbrzeżne posiada suwerenne prawo poszukiwania i

eksploatacji wszelkich zasobów (żywych i mineralnych) wód morskich oraz dna

morskiego i jego podziemia. Jest to suma uprawnień w strefie wyłącznego rybołówstwa i

na szelfie kontynentalnym.

Strefa wyłącznego rybołówstwa – pas morski leżący poza morzem terytorialnym na

którym państwo nadbrzeżne zastrzega sobie wyłączność rybołówstwa tzn. posiada takie

same uprawnienia jak na morzu terytorialnym. Dopuszczenie obcych statków do

rybołówstwa może nastąpić na podstawie umów międzynarodowych decyzji wewnętrznej

państwa nadbrzeżnego i może być odpłatne lub darmowe. Obecnie wszystkie państwa

które mogły to zrobić ze względu na warunki geograficzne ustanowiły 200 milowe strefy

rybołówstwa lub strefy ekonomiczne.

74. Szelf kontynentalny.

Dno morskie i podziemia płytkich obszarów przylądowych gdzie państwo nadbrzeżne

posiada suwerenne prawo poszukiwania i eksploatacji zasobów naturalnych szelfu.

Minimalna szerokość szelfu wynosi 200 mil mierzonych od linii podstawowych. Prawa

państwa nadbrzeżnego mogą jednak sięgać poza 200 mil aż do zewnętrznej krawędzi

obrzeża kontynetu.

75. Morze pełne – zasada wolności morza otwartego, wolność żeglugi i jej ograniczenia.

Morze pełne nie podlega suwerenności żadnego państwa, a korzystanie z niego

pozostaje wolne dla wszystkich państw i ich obywateli. Jedynym ograniczeniem wolności

jest nieprzeszkadzanie innym w korzystaniu z tych praw.

Wolności morza pełnego:

- wolność żeglugi,

- wolność przelotu,

- wolność układania kabli podmorskich i rurociągów,

- wolność budowania sztucznych wysp i innych instalacji,

- wolność rybołówstwa,

docsity.com

- wolność badań naukowych.

Wolność żeglugi – statki wszystkich państw mogą płynąć po morzu pełnym tam gdzie

chcą i jeżeli znajdują się na morzu pełnym, wówczas podlegają władzy wyłącznej i

jurysdykcji państwa bandery a kontrolę nad nim mogą sprawować jedynie okręty

wojenne i statki strażnicze tego państwa. Od zasady wyłącznej kompetencji państwa

bandery są wyjątki to:

- prawo powszechnej represji piractwa, każde państwo morze zatrzymać statek

piracki, schwytać piratów i ukarać ich wedle swego prawa wewnętrznego lub wydać

ich władzy ojczystej.

- prawo pościgu

Pościg musi być gorący i nieprzerwany.

A. musi być rozpoczęty w chwili gdy obcy statek lub jedna z jego łodzi znajduje

się na wodach wewnętrznych, morzu terytorialnym albo w strefie przybrzeżnej

państwa zarządzającego pościg. Za rozpoczęcie pościgu uważany jest sygnał

optyczny lub dźwiękowy nakazujący zatrzymanie się.

B. pościg musi być ciągły czyli nieprzerwany

C. prawo pościgu przysługuje jedynie okrętom wojennym i samolotom

wojskowym oraz innym statkom lub samolotom pozostającym w służbie

państwowej i do tego upoważnionym

76. Dno mórz i oceanów.

W 1970 r. Zgromadzenie Ogólne ONZ uchwaliło rezolucję w której uznano że

zasoby dna mórz i oceanów poza granicami jurysdykcji państwowej powinny stanowić

wspólne dziedzictwo ludzkości. Oznacza to że eksploatacja powinna być prowadzona

w interesie całej ludzkości. Pieczę nad tym ma sprawować Organizacja Dna Morskiego.

77. Cieśniny morskie.

Cieśniny morskie są naturalnymi wąskimi połączeniami dwóch rozleglejszych obszarów

morskich. Mogą łączyć obszary morskie o różnej sytuacji prawnej - morze pełne i strefę

ekonomiczną. (Cieśniny duńskie i czarnomorskie)

Jeżeli szerokość cieśniny przekracza podwójną szerokość morza

terytorialnego państwa nadbrzeżnego wówczas na części cieśniny znajdującej się poza

granicami morza terytorialnego obowiązuje wolność żeglugi.

Jeżeli cieśnina jest węższa od podwójnej szerokości morza terytorialnego

państwa nadbrzeżnego wówczas przepływając przez cieśninę trzeba przepływać przez

morze terytorialne. W takich cieśninach obowiązuje prawo nieszkodliwego przepływu.

Przejście tranzytowe oznacza wolność żeglugi i przelotu przez cieśninę i musi

być ono wykonywane w sposób ciągły i bez zwłoki, a jednostki korzystające z przejścia

tranzytowego nie mogą prowadzić w cieśninie żadnych innych działalności poza

przepływem lub przelotem.

78. Kanały morskie.

Jest to sztuczne połączenie dwóch otwartych dla żeglugi obszarów morskich. Są one

otwartą dla wszystkich drogą wodną, jeżeli tak stanowi umowa międzynarodowa lub

prawo krajowe. Kanał Sueski, Panamski, Kiloński.

79. Współpraca międzynarodowa w dziedzinie korzystania z obszarów morskich i ochrony

środowiska morskiego.

Korzystanie z obszarów morskich ma w dużym stopniu charakter międzynarodowy

dlatego też powstała potrzeba uregulowania wielu zagadnień związanych z żeglugą,

rybołówstwem, i ochroną środowiska morskiego.

Zderzenia statków - rodzą trzy rodzaje problemów:

docsity.com

- zapobiegania zderzeniom, regulowała to konwencja przyjęta w Londynie 1972 r.

dzięki której ruch statków został uporządkowany co w efekcie zmniejszyło liczbę

kolizji,

- odpowiedzialności cywilnej, regulują je konwencje brukselskie z 1910 i 1952 r.

- odpowiedzialności karnej. Konwencja brukselska z 1952 r.

Za zderzenie lub inny wypadek na morzu pełnym pociąga za sobą odpowiedzialność

karną lub dyscyplinarną kapitana lub inną osobę załogi pod władzami sądowymi lub

administracyjnymi państwa bandery lub którego jest dana osoba obywatelem.

Pomoc i ratownictwo – konwencja podpisana w Brukseli z 1910 r. ma ona

zastosowanie tylko do statków handlowych i zobowiązuje ona kapitana z zachowaniem

warunków bezpieczeństwa własnego statku do udzielenia pomocy każdej osobie nawet

wrogiej którą znaleziono na morzu i która znajduje się w niebezpieczeństwie zaginięcia.

Za pomoc istnieje nagroda która nie może przekroczyć wartości przedmiotów

znalezionych.

Bezpieczeństwo życia na morzu – impuls do stworzenia takiej konwencji wywołało

zatonięcie Titanica w 1912 r. Pierwszą konwencję przyjęto w Londynie w 1914 ale ze

względu na wojnę nie weszła w życie, drugą podpisano w 1929 w Londynie, trzecia w

1948, a czwarta 1960 r.. obecnie obowiązuje konwencja z 1974 roku ze zmianami i

zawiera postanowienia które konkretyzują wymagania bezpieczeństwa, jakie muszą

spełniać statki handlowe państw stron konwencji.

Zapobieganie zanieczyszczeniu morza – zanieczyszczenia pochodzą z żeglugi, z

eksploatacji dna morskiego, oraz z lądu a głównymi substancjami są ropa naftowa i jej

pochodne. Równie poważnym jest zatapianie w morzu substancji radioaktywnych. W

Londynie w 1954 r. podpisano konwencję o zapobieganiu zanieczyszczenia olejami, z

poprawkami z 1962 r. Wprowadzała ona strefy w których istniał zakaz usuwania olejów i

mieszanki oleistej ze statków. Obejmowały one 50 milowy pas licząc od wybrzeża, na

niektórych 100 milowy, i na całych morzach śródlądowych. W 1969 r. Międzynarodowa

Morska Organizacja Doradcza wprowadziła zmianę i zamiast stref wprowadziła generalne

ograniczenia dotyczące usuwania olejów. Ważna jest też konwencja o zapobieganiu

zanieczyszczenia morza przez zatapianie odpadów i innych substancji z 1972 r. oraz o

zapobieganiu zanieczyszczenia morza przez statki z 1973 r.

IX. Prawo lotnicze.

80. Pojęcie prawa lotniczego.

Jest to zespół norm dotyczących przestrzeni powietrznej i jej

wykorzystywania dla lotnictwa.

Zajmuje się :

- sytuacją prawną przestrzeni powietrznej

- dopuszczaniem samolotów do obcej przestrzeni powietrznej,

- wykonywaniem lotniczych przewozów międzynarodowych

- sytuacją prawną statku powietrznego nad morzem pełnym.

81. Źródła prawa lotniczego.

Głównym źródłem są wielostronne i dwustronne umowy międzynarodowe. Zwyczaj

odgrywa mniejszą rolę. Wśród umów podstawowe znaczenie ma konwencja chicagowska

z 7 grudnia 1944 o międzynarodowym lotnictwie cywilnym. Ustaliła podstawowe zasady

międzynarodowego prawa lotniczego oraz powołała do życia Organizację

Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego. Równocześnie podpisano w Chicago układ o

dwóch wolnościach i układ o pięciu wolnościach.

82. Przestrzeń powietrzna.

Teoria nierozerwalności przylegania – przestrzeń powietrzna nad morzem pełnym

podobnie jak wody morza pełnego nie podlega suwerenności żadnego państwa, a

docsity.com

korzystanie z niej na prawach równości przysługuje wszystkim państwom i ich

obywatelom.

Przestrzeń powietrzna nad morzem wewnętrznym i terytorialnym podlega suwerenności

państwa nadbrzeżnego i jest nieograniczoną. Jest to powszechnie uznana norma

zwyczajowa.

83. Statki powietrzne.

Statek:

- wg konwencji chicagowskiej, wszelkie aparaty mogące się utrzymać w atmosferze

na skutek oddziaływania powietrza.

- Wg polskiego prawa lotniczego z 1962, urządzenie przeznaczone do przewożenia

osób lub rzeczy w przestrzeni powietrznej, zdolne do unoszenia się w tej przestrzeni

na skutek oddziaływania powietrza.

Wyróżniamy:

- statki cywilne (każdy inny)

- statki powietrzne państwowe, (używane w służbie wojskowej, celnej lub policyjnej)

- specjalnym rodzajem są statki bez pilota.

O rodzaju statku decyduje służba jaką w danym okresie statek powietrzny pełni.

Przynależność państwowa statków powietrznych – statek powietrzny może mieć

tylko jedną przynależność. Nabywa on przez wpisanie do rejestru statków powietrznych,

prowadzonego przez władze danego państwa zgodnie z prawem wewnętrznym.

Przynależność państwowa jest więzią publicznoprawną z czego wynikają pewne

konsekwencje uznawane przez prawo międzynarodowe. To znaczy że to co się dzieje na

statku powietrznym jest traktowane jako zdarzenie na terytorium państwowym.

Sytuacja prawna statków powietrznych

1. na obszarach nie podlegających władzy żadnego państwa statek powietrzny znajduje

się pod wyłączną władzą państwa rejestracji.

2. z braku odmiennych zobowiązań międzynarodowych każde państwo może wykonywać

jurysdykcję nad obcymi statkami znajdującymi się w jego powierzchni powietrznej

3. państwo nie ingeruje jeśli tylko obcy samolot przestrzega jego przepisów dotyczących

żeglugi powietrznej i jeśli skutki tego co się dzieje na pokładzie samolotu nie sięgają

terytorium danego państwa i nie zagrażają jego bezpieczeństwu.

84. Międzynarodowa żegluga powietrzna.

Międzynarodowa żegluga lotnicza może odbywać się tylko na podstawie zezwoleń czyli

przywilejów przyznawanych przez państwa obcym samolotom we własnej przestrzeni

powietrznej. Przywileje te nazywane są „wolnościami lotniczymi”

Wolności techniczne (tranzytowe)

- prawo przelotu bez lądowania,

- prawo lądowania technicznego (niehandlowego – uzupełnienie zapasu paliwa,

dokonanie przeglądu technicznego, wymiana załogi)

Wolności handlowe:

- prawo przewożenia pasażerów i ładunku z kraju przynależności statku powietrznego,

- prawo zabierania pasażerów i ładunku do kraju przynależności statku powietrznego

- prawo zabierania pasażerów i ładunku do krajów trzecich oraz prawo przewożenia

pasażerów i ładunku z tych krajów.

85. Prawo kosmiczne – sytuacja prawna przestrzeni kosmicznej.

Pierwszy sztuczny satelita został umieszczony na orbicie okołoziemskiej 4 X 1957 r.

Sytuacja prawna przestrzeni kosmicznej – ZSRR i USA umieszczały satelity na

podstawie milcząco przyjętego założenia że działalność ta nie jest zakazana przez prawo

międzynarodowe. Nikt przeciw temu nie protestował. 27 i 1967 r. w Moskwie, Londynie i

docsity.com

Waszyngtonie układ o zasadach działalności państw w zakresie badań i korzystania z

przestrzeni kosmicznej. Układ przewidywał:

- przestrzeń kosmiczna, łącznie z Księżycem i innymi ciałami niebieskimi jest wolna dla

badań i użytkowania przez wszystkie państwa

- przestrzeń ta nie podlega zawłaszczeniu przez państwa,

- państwa ponoszą odpowiedzialność za swoją działalność w tej przestrzeni,

- wszelkie obiekty wysłane w przestrzeń podlegają jurysdykcji ich państw.

- nie wolno wprowadzać do tej przestrzeni broni jądrowej ani na ciała niebieskie.

Granica przestrzeni powietrznej i pozapowietrznej (kosmicznej)

- na wysokości na której po orbitach okołoziemskich poruszają się obiekty wysłane

przez państwa nie rozciąga się władza terytorialna żadnego państwa

- ponieważ najniższy punkt orbit sztucznych satelitów ziemi leży na wysokości ok. 90

km, przestrzeń pozapowietrzna rozciąga się od wysokości 90 – 100 km od

powierzchni ziemi.

86. Obiekty w przestrzeni kosmicznej.

Układ z 1967 r. przyjął zasadę że każdy obiekt wypuszczony w przestrzeń kosmiczną ma

przynależność państwa, w którym jest zarejestrowany. Państwo rejestracji obiektu

kosmicznego zachowuje jurysdykcję i nadzór nad takim obiektem oraz nad jego załogą

w czasie pozostawiania ich w przestrzeni kosmicznej lub na ciele niebieskim. Zagadnienie

odpowiedzialności związanej z działalnością kosmiczną reguluje konwencja

międzynarodowa z 1972 r. i mówi o odpowiedzialności bezwzględnej za szkody

wyrządzone na powierzchni Ziemi lub statkowi powietrznemu podczas lotu.

87. Współpraca międzynarodowa w przestrzeni kosmicznej.

W celu rozszerzenia współpracy międzynarodowej na przestrzeń kosmiczną zawarto

odpowiednie umowy (1968)

- układ o ratowaniu kosmonautów

- układ o powrocie kosmonautów,

- zwrocie obiektów wystrzelonych w przestrzeń kosmiczną

Przewiduje on m. in. obowiązek udzielania w każdym przypadku pomocy

kosmonautom, szybkiego przekazania załogi statków kosmicznych przedstawicielom

władzy wypuszczającej, oraz zwrot obiektów wystrzelonych w przestrzeń kosmiczną lub

ich części.

X. Ludność w prawie międzynarodowym.

88. Obywatelstwo – pojęcie, nabycie, utrata, podwójne lub wielorakie obywatelstwo.

Obywatelstwo – szczególny węzeł łączący jednostkę z państwem. Wynika z niej

obowiązek wierności i lojalności w stosunku do państwa oraz jurysdykcja nad własnymi

obywatelami. Każde państwo samo określa, kto jest jego obywatelem.

Opieka dyplomatyczna – państwo może występować na forum międzynarodowym w

imieniu swoich obywateli w stosunku do innych państw oraz przed sądami

międzynarodowymi i komisjami arbitrażowymi.

Nabycie obywatelstwa:

1. urodzenie (prawo krwi, prawo ziemi)

2. nadanie (naturalizacja), trzeba tu pamiętać że aby uzyskać nowe obywatelstwo trzeba

zrzec się starego.

3. zamążpójście, w Polsce jeśli cudzoziemka wyjdzie za Polaka i w 3 miesiące złoży

odpowiednie dokumenty a organ się zgodzi to uzyskuje ona obywatelstwo polskie.

4. adopcję

5. opcję

6. repatriację

docsity.com

Utrata obywatelstwa – decyduje prawo wewnętrzne poszczególnych państw i ich

władze. Utrata obywatelstwa może nastąpić przez

- zwolnienie z obywatelstwa

- pozbawienie obywatelstwa,

- opcję,

- zamążpójście.

Podwójne i wielorakie obywatelstwo – jest stanem uważanym za niepożądany i

może doprowadzić do konfliktów np. jeśli chodzi o służbę wojskową, opiekę

dyplomatyczną. Może do niego dojść w wyniku rozbieżności między prawami

wewnętrznymi poszczególnych państw już w chwili urodzenia dziecka albo później kiedy

jednostka nabywa obywatelstwo nie tracąc starego. Aby wyeliminować taki stan stosuje

się prawo opcji, lub umowy Bancrofta.

89. Bezpaństwowcy i uchodźcy.

Bezpaństwowcy – osoby które nie posiadają obywatelstwa żadnego państwa. Znajdują

się w gorszej sytuacji niż inni ludzie, nie mają praw politycznych. Może powstać np. gdy

dziecko urodzi się z rodziców bezpaństwowców, lub gdy ustawodawstwo państwa

ojczystego kobiety, która wychodzi za mąż za cudzoziemca przyjmuje zasadę „żona idzie

za mężem” i pozbawia ją swego obywatelstwa a ona nie nabywa obywatelstwa państwa

męża.

Uchodźca – osoba która na skutek uzasadnianej obawy przed prześladowaniem z

powodu swojej rasy, religii, narodowości i przynależności do określonej grupy społecznej

lub z przekonań politycznych przebywa poza granicami państwa którego jest obywatelem

i z tego tytułu nie może korzystać z ochrony tego państwa.

90. Cudzoziemcy i ich traktowanie.

Systemy traktowania cudzoziemców:

1. traktowanie narodowe – przyznawanie takiego samego zakresu praw cywilnych

cudzoziemcom co obywatelom,

2. traktowanie specjalne – przyznanie cudzoziemcom tylko ściśle określonych

uprawnień, przewidzianych w prawie wewnętrznym lub umowach międzynarodowych.

3. Traktowanie w sposób najbardziej uprzywilejowany – przyznanie obywatelom

określonego państwa takich praw jakie już posiadają lub uzyskają w przyszłości

obywatele jakiegokolwiek państwa trzeciego, najbardziej uprzywilejowanego w danej

dziedzinie.

Bardzo często państwa stosują zasadę wzajemności – tzn. państwo A traktuje obywateli

państwa B tak jak państwo B obywateli państwa A.

Wydalenie cudzoziemca – państwu przysługuje prawo wydalenia ze swego terytorium

lub deportowania cudzoziemca który naruszył prawo danego państwa lub którego dalszy

pobyt zagraża bezpieczeństwu lub interesom państwa.

91. Międzynarodowy ruch osobowy.

Międzynarodowy ruch osobowy – przemieszczanie się osób połączone z

przekroczeniem granicy lub granic państwowych.

- emigracja

- czasowe migracje pracownicze

- mały ruch graniczny

- turystyka.

Paszport: dokument stwierdzający tożsamość osoby i upoważniający do przekroczenia

granicy państwowej.

- zwykły,

- dyplomatyczny,

- służbowy

docsity.com

- blankietowe

Wizy: adnotacja dokonana w paszporcie lub innym dokumencie podróży , stwierdzający

udzielenie zezwolenia na przekroczenia granicy państwa oraz pobyt lub przejazd przez

jego terytorium.

- pobytowa

- tranzytowa

- dyplomatyczna

92. Azyl i ekstradycja.

Ekstradycja – wydanie władzom obcego państwa osoby ściganej przez te władze za

popełnione przestępstwa.

Klauzula zamachowa – ekstradycja osób, które dopuszczają się z motywów

politycznych zabójstwa głowy państwa, szefa rządu lub innych osób zajmujących

kierownicze stanowiska państwowe i polityczne.

Azyl – udzielenie schronienia (tzn. prawa wjazdu i osiedlenia się ) cudzoziemcowi

ściganemu w kraju ojczystym lub w państwie trzecim za popełnienie przestępstwa

politycznego lub z innych względów politycznych.

93. Międzynarodowa ochrona grup ludzkich i praw człowieka – rozwój ochrony praw

człowieka, Karta NZ a prawa człowieka, powszechna deklaracja praw człowieka, pakty

praw człowieka, zwalczanie ludobójstwa.

Rozwój ochrony praw człowieka – początkowo była to kwestia wyłącznie danego,

państwa po I wojnie główne mocarstwa sprzymierzone i stowarzyszone oraz Liga

Narodów nałożyły na nowo powstałe państwa oraz na część państw zwyciężonych

zobowiązania w zakresie ochrony mniejszości. Zobowiązania te miały charakter

jednostronny i pozwalały do ingerencji państwo zwycięskim na terenie państw

pokonanych.

Karta Narodów Zjednoczonych a prawa człowieka – dopiero w niej znalazły się

zapisy aby wszyscy członkowie stosowali zasady równych praw i wolności zasadniczych

dla wszystkich. Są to ogólne zasady i dlatego wymagały rozwinięcia zwłaszcza w

umowach międzynarodowych.

Powszechna deklaracja praw człowieka – w uzupełnieniu postanowień Karty

Zgromadzenie Ogólne uchwaliło w 1948 powszechną deklarację praw człowieka. Z

formalnego punktu widzenia jest to tylko zalecenie ale wywarła ona duży wpływ na

dalszy rozwój ochrony praw człowieka.

Pakty praw człowieka – po przyjęciu powszechnej deklaracji z 1948 r. Komisja Praw

Człowieka ONZ zajęła się opracowaniem paktów praw człowieka które zostały chwalone

1966 r. W pakcie praw cywilnych i politycznych strony przyjmują na siebie obowiązek

natychmiastowego zastosowania i poszanowania wszystkich praw objętych paktem. W

pakcie praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych strony będą się starały podjąć

kroki w celu maksymalnego zastosowania środków będących w ich dyspozycji, dla

stopniowego osiągnięcia całkowitego zaspokojenia praw uznanych w akcie.

Pakt praw cywilnych i politycznych:

- prawo do życia każdej istoty,

- zakaz niewolnictwa, poddaństwa

- zakaz pracy niewolniczej i przymusowej,

- prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego

- prawo do nieskrępowanych przekonań

Pakt praw gospodarczych, społecznych i kulturowych

- prawo do pracy

- prawo do zabezpieczenia społecznego,

- prawo do nauki

docsity.com

Ludobójstwo to:

1. mordowanie członków określonej grupy ludzkiej

2. powodowanie ciężkiego uszkodzenia ciała lub umysłu u członków określonej grupy

ludzkiej,

3. rozmyślne narzucanie grupie warunków życia, obliczonych na spowodowanie

obliczonych na spowodowanie jej całkowitego lub częściowego fizycznego

wyniszczenia

4. stosowanie środków zmierzających do zapobieżenia urodzinom w grupie

5. przymusowe przenoszenie dzieci z jednej grupy do drugiej

XI. Prawo dyplomatyczne i konsularne.

94. Dyplomacja – pojęcie i rozwój.

95. Pojęcie i źródła prawa dyplomatycznego.

Prawo dyplomatyczne przez wiele wieków było prawem zwyczajowym. Pierwszym

istotnym w tej dziedzinie był regulamin wiedeński z 1815 r. dotyczący stopni

pierwszeństwa przedstawicieli dyplomatycznych uzupełniony protokołem akwizgrańskim z

1818 r. Dopiero w 1961 r. doszło do pierwszej kodyfikacji międzynarodowego prawa

dyplomatycznego w skali światowej – była to konwencja wiedeńska. Nie zniosła ona w

tym zakresie prawa zwyczajowego. Obecnie wciąż istnieje wiele zasad protokołu i

grzeczności międzynarodowej oraz normy prawa wewnętrznego państwa przyjmującego

regulujące np. sytuację prawną obcych misji dyplomatycznych.

96. Organy państwa w stosunkach międzynarodowych.

Państwo utrzymuje stosunki z innymi podmiotami za pośrednictwem swoich organów.

Rodzaje organów państwa:

- wewnętrzne, głowa państwa, parlament, rząd i szef rządu, minister spraw

zagranicznych i minister współpracy gospodarczej z zagranicą.

- zewnętrzne. przedstawicielstwa dyplomatyczne stałe i doraźne, przedstawicielstwa

handlowe, przedstawicielstwa przy organizacjach międzynarodowych, misje

wojskowe, urzędy konsularne.

97. Organy wewnętrzne

Głowa państwa – najwyższy organ władzy państwowej o szczególnej pozycji i

znaczeniu. Jego uprawnienia to wysyłanie i przyjmowanie przedstawicieli

dyplomatycznych, zawieranie umów międzynarodowych bez potrzeby wskazywania na

pełnomocnictwa, ogłaszanie stanu wojny i pokoju. Przywileje i immunitety przysługują

mu jako najwyższemu przedstawicielowi państwa, nie podlega jurysdykcji karnej,

administracyjnej i z pewnymi wyjątkami cywilnej. Z tych uprawnień korzysta jego rodzina

i świta.

Parlament – jego rola zależy od ustroju społeczno-ekonomicznego i systemu rządów. Na

bieżąco kontroluje on sposób prowadzenia polityki zagranicznej jak i również stanowi i

określa jej kierunki. W większości konstytucji Sejm bezpośrednio lub pośrednio ogłasza

stan wojny. W wielu krajach komisje spraw zagranicznych przesłuchują i aprobują

kandydatów na ambasadorów.

Rząd i szef rządu – sprawuje ogólne kierownictwo w dziedzinie stosunków z innymi

państwami i organizacjami międzynarodowymi, zawiera umowy wymagające ratyfikacji

oraz zatwierdza i wypowiada inne umowy międzynarodowe. Wzrastające znaczenie rządu

w sferze reprezentacji i wyrażania na zewnątrz woli państwa powoduje utożsamianie

rządu z państwem. Coraz częściej dochodzi do zatwierdzania umów międzynarodowych

przez rząd, a więc umów pozbawionych klauzuli ratyfikacyjnej. Uprawnienia szefa rządu

są rozległe, przysługuje mu prawo zawierania umów międzynarodowych, prowadzenia

rokowań, oraz oświadczania woli państwa bez specjalnych pełnomocnictw. Przyjmuje

obcych przedstawicieli, wystawia pełnomocnictwa z kontrasygnatą ministra spraw

zagranicznych.

docsity.com

Minister i ministerstwo spraw zagranicznych – członkiem rządu realizującym

politykę zagraniczną państwa jest minister spraw zagranicznych (sekretarz stanu).

Reprezentuje państwo w stosunkach międzynarodowych, może prowadzić rokowania

dwustronne i wielostronne oraz podpisywać umowy bez okazania specjalnych

pełnomocnictw. Utrzymuje stały kontakt z obcymi przedstawicielami dyplomatycznymi.

Ministerstwo spraw zagranicznych wykonuje swe funkcje i realizuje politykę państwa

poprzez podległego mu ministra spraw zagranicznych.

Minister gospodarki – do jego zadań należy inicjowanie polityki państwa, jej realizacja

oraz koordynacja działań w zakresie stosunków gospodarczych. Jego kompetencje

obejmują też podejmowanie i rozwijanie działań na rzecz dostępu do rynków

zagranicznych, współpraca z właściwymi organizacjami oraz tworzenie i utrzymywanie

placówek ekonomiczno-handlowych za granicą.

98. Organy zewnętrzne w stosunkach międzynarodowych i ich podział.

Stałe przedstawicielstwa dyplomatyczne – przypada im szczególna rola wśród

organów zewnętrznych reprezentujących i ochraniających interesy państwa. Liczba

stałych przedstawicielstw jest różna i zależy od roli, pozycji i znaczenia danego kraju. Są

to urzędy jednoosobowe akredytowane przy głowie państwa pobytu, mają charakter

przedstawicielski, korzystają z przywilejów i immunitetów dyplomatycznych, stale

przebywają w państwie pobytu.

Misje specjalne - najstarsza forma dyplomacji, zwiększający się obrót

międzynarodowy oraz tendencja do bezpośredniej realizacji polityki to przyczyny

częstego korzystania z misji specjalnych. Na czele misji może stać głowa państwa, szef

rządu, minister spraw zagranicznych, ambasador oraz poseł. Cele misji mogą być:

polityczne, ceremonialne, techniczne, specjalne. Wysyłanie misji dyplomatycznych jest

często jedyną formą bezpośrednich kontaktów między państwami nie mającymi stałych

stosunków dyplomatycznych.

Przedstawicielstwa handlowe – instytucja ta została wprowadzona do praktyki

międzynarodowej w wyniku ustanowienia monopolu handlu zagranicznego. Funkcje to

reprezentowanie interesów państwa w handlu zagranicznym, działanie na rzecz

rozwijania stosunków gospodarczych, odnotowywanie ruchu cen i zmiany kursów,

badanie sytuacji ekonomicznej kraju pobytu.

Przedstawicielstwa przy organizacjach międzynarodowych – zwiększająca się rola

organizacji międzynarodowych sprawiła że pojawiły się przy nich stałe przedstawicielstwa

państw członkowskich

Pozwala to na utrzymywanie stałego kontaktu z sekretarzem organizacji, zapewnia

szybkie otrzymywanie dokumentacji i informacji, pozwala na prezentację własnego

stanowiska i na ochronę interesów państwa.

Urzędy konsularne – reprezentują państwo w stosunkach zewnętrznych ale w węższym

stopniu niż przedstawicielstwa dyplomatyczne.

Misje wojskowe – jest to pojęcie używane dla określenia szeregu różniących się między

sobą przypadków działania jednostek wojskowych, żołnierzy i oficerów w charakterze

organów zewnętrznych państwa. W szerszym znaczeniu wszelkimi organami

zewnętrznymi są wszystkie zorganizowane siły zbrojne, jednostki powietrzne, lądowe i

morskie przebywające poza granicami kraju. Obok misji wojskowych doraźnych

wysyłanych w celu załatwienia określonej sprawy po II wojnie światowej upowszechniły

się stałe misje wojskowe które w wyniku umów międzynarodowych stale przebywają

poza terenem państwa.

Okręty wojenne – poza swymi wodami wewnętrznymi i morzem terytorialnym

korzystają z pełnego immunitetu i są wyłączone spod jurysdykcji miejscowej. W

zwalczaniu piractwa i niewolnictwa działają także jako organy społeczności

międzynarodowej.

99. Ustanowienie stosunków dyplomatycznych.

docsity.com

Nawiązanie i utrzymywanie stosunków zależy od zgody zainteresowanych państw.

Uznanie państwa nie pociąga za sobą automatyczne nawiązanie z nim stosunków

dyplomatycznych, jak i nieuznawanie państwa nie oznacza nieutrzymywania stosunków

dyplomatycznych. Zerwanie stosunków dyplomatycznych może być reakcją na

postępowanie oceniane jako poważne naruszenie praw interesów i godności państwa i

może wyniknąć w formie aktu jednostronnego.

100. Funkcje misji dyplomatycznych.

Funkcje misji dyplomatycznej :

1. reprezentowanie państwa wysyłającego w państwie przyjmującym,

2. ochronę w państwie przyjmującym interesów państwa wysyłającego i jego obywateli

w granicach ustalonych przez prawo międzynarodowe,

3. prowadzenie rokowań z rządem państwa przyjmującego

4. zaznajamianie się wszelkimi legalnymi sposobami z warunkami panującymi w

państwie przyjmującym i z rozwojem zachodzących w nim wydarzeń oraz zdawanie z

tego sprawy rządowi państwa wysyłającego

5. popieranie przyjaznych stosunków pomiędzy państwem wysyłającym a państwem

przyjmującym oraz rozwijanie pomiędzy nimi stosunków gospodarczych, kulturowych

i naukowych

101. Członkowie misji – kategorie, klasy szefów, korpus dyplomatyczny.

Członkowie misji – wszystkie osoby zatrudnione w misji dyplomatycznej

1. Szef misji

2. Personel misji

- dyplomatyczny,

- administracyjny,

- techniczny,

- personel służby misji

Szefowie misji dzielą się na 3 klasy:

1. ambasadorowie i nuncjusze, akredytowani przy głowach państw oraz inni szefowie

misji równorzędnego stopnia,

2. posłowie, ministrowie i internuncjusze, akredytowani przy głowach państw

3. charges d’affaires, akredytowani przy ministrach spraw zagranicznych,

Korpus dyplomatyczny:

1. węższe – wszystkich szefów misji akredytowanych w danym państwie

2. szersze – nie tylko szefowie, ale również członków personelu dyplomatycznego wraz z

rodzinami.

102. Zakończenie misji dyplomatycznej.

Na skutek notyfikacji – przez państwo wysyłające lub przez państwo przyjmujące.

Zerwanie stosunków dyplomatycznych - skutek zakończenia działalności całej

placówki przy zerwaniu stosunków dyplomatycznych, wypowiedzeniu wojny, rewolucji w

państwie przyjmującym lub wysyłającym, utraty podmiotowości przez państwo

przyjmujące lub wysyłające, gdy dochodzi do rozpadu lub łączenia się państw lub

państwa.

Persona non grata

Zakończenie funkcji członka misji

1. z inicjatywy samego przedstawiciela dyplomatycznego,

2. z woli państwa wysyłającego,

3. z woli państwa przyjmującego

4. na skutek wypadków losowych lub powstania okoliczności zewnętrznych,

uniemożliwiających dalsze istnienie obrotu dyplomatycznego.

docsity.com

103. Przywileje i immunitety dyplomatyczne.

Przywileje i immunitety o charakterze osobowym (przysługującym poszczególnym

osobom):

1. ich treść, a więc zakres przedmiotowy,

2. zakres podmiotowy (kto z nich korzysta)

3. zakres czasowy (od kiedy do kiedy obowiązują)

4. zakres terytorialny (na terytorium jakich państw obowiązują)

Ad 1. Treść (zakres przedmiotowy) przywilejów i immunitetów dyplmatycznych.

a. Nietykalność osobista

b. Immunitet jurysdykcyjny

- w sprawach karnych

- w sprawach cywilnych

- w sprawach administracyjnych

c. przedstawiciel dyplomatyczny nie jest zobowiązany do składania zeznań w

charakterze świadka

d. immunitet podatkowy i celny (wyjątek to podatek pośredni)

Ad 2. Zakres podmiotowy

Z pełnych przywilejów i immunitetów dyplomatycznych korzystają szefowie misji i

członkowie personelu dyplomatycznego oraz członkowie ich rodzin pozostający z nimi we

wspólnocie domowej, o ile nie są obywatelami państwa przyjmującego. Członkowie

personelu administracyjnego i technicznego misji, łącznie z rodzinami pozostającymi z

nimi we wspólnocie domowej, o ile nie są obywatelami państwa przyjmującego lub nie

mają stałego miejsca zamieszkania, korzystają z przywilejów i immunitetu

dyplomatycznego. Członkowie personelu służby, którzy nie są obywatelami państwa

przyjmującego lub nie mają stałego miejsca zamieszkania, korzystają z immunitetów w

odniesieniu do czynów dokonanych w toku ich funkcji.

Ad 3 Zakres czasowy obowiązywania przywilejów i immunitetów

Przywileje i immunitety przysługują członkom misji przez cały czas ich pobytu w

oficjalnym charakterze w państwie przyjmującym

Ad 4. Zakres terytorialny obowiązywania przywilejów i immunitetów.

Przywileje i immunitety dyplomatyczne przysługują członkom misji na terytorium

państwa przyjmującego oraz w drodze przy przejeżdżaniu przez państwo trzecie w

drodze do państwa celu.

Teoria eksterytorialności – ambasada powinna być traktowana jako część państwa

wysyłąjącego, jest to nieprawda.

Teoria reprezentacji – skoro przedstawiciel dyplomatyczny jest reprezentantem

monarchy który nie podlega niczyjej władzy to i on powinien być traktowany tak samo.

Ta teoria uzasadnia przywileje organów zewnętrznych i wewnętrznych państwa.

Teoria funkcjonalna – warunkiem pełnego wykonywania funkcji i obowiązków jest

korzystanie z przywilejów i immunitetów. Różne funkcje często nakładają różne

immunitety i przywileje.

Przywileje i immunitety;

- osobowe, korzystają z nich różne kategorie członków misji

- rzeczowe, przysługują placówce misji.

104. Pomieszczenia misji.

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome