Tradycje antyczne - Notatki - Historia literatury polskiej, Notatki'z Historia literatury polskiej. University of Warsaw
Warsawa
Warsawa1 March 2013

Tradycje antyczne - Notatki - Historia literatury polskiej, Notatki'z Historia literatury polskiej. University of Warsaw

PDF (1014.0 KB)
13 strona
761Liczba odwiedzin
Opis
Zagadnienia odnoszące się do literatury greckiej i łacińskiej, największych przedstawicieli obu kultur, liryki i poezji.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 13
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
TRADYCJE ANTYCZNE

qwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwerty uiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasd fghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzx cvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmq wertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyui opasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfg hjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxc vbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmq wertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyui opasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfg hjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxc vbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmq wertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyui opasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfg hjklzxcvbnmrtyuiopasdfghjklzxcvbn mqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwert yuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopas dfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklz xcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnm qwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwerty

TRADYCJE ANTYCZNE

Wykłady z prof. Markiem Starowieyskim

docsity.com

2

WYKŁAD 2.

20.02.2008

KULTURA GRECKA I RZYMSKA

ALFABET

1.ŁACIŃSKI- nasz alfabet. Pochodzi on z alfabetów semickich. Przypisywano go królowi Carlosowi.

Pisano od prawej strony do lewej

 alfabet grecki liczy 24 litery z alfabetu greckiego zrodził się: koptyjski alfabet łaciński przyszedł od Etrusków Droga alfabetu: grecki=> semicki=> etruski Grecy nigdy nie nazywali się Grekami. Tylko Hellenami. Rzymianie nazywali ich tak od nazwy ludu Grakchów.

 Grecki => język od 10 w. p.n.e. do dnia dzisiejszego używany. Język ten ewaluował. J. grecki najbardziej zmienił się za czasów Aleksandra Macedońskiego. Zaczęto wymawiać słowa w inny sposób oraz nastąpiło uproszczenie języka- dialektyzacja (dialekt koine-potoczna nazwa

odmiany języka greckiego powstałej w wyniku wymieszania się etnicznych dialektów greki

klasycznej (z przewagą dialektu attyckiego), z naleciałościami z języków obcych (głównie łaciny oraz

języków anatolijskich). Koine stanowiła produkt epoki hellenistycznej zapoczątkowanej podbojami

Aleksandra Macedońskiego. Od III/II wieku p.n.e. była potocznym językiem Greków zamieszkałych

w basenie Morza Śródziemnego oraz językiem międzynarodowym w większej części cesarstwa

rzymskiego. Stała się także podstawą greki bizantyjskiej. W koine napisana jest Septuaginta oraz

Nowy Testament. Z tego też powodu, choć język nie jest używany na co dzień, uczą się go bibliści i

pasjonaci Biblii.

ZASIĘG UŻYWANIA ALFABETU ŁACIŃSKIEGO

docsity.com

3

 Grecja jest krajem, który ma strukturę: góry - doliny - góry -doliny. W dolinach tych tworzono miasta i miasta te miały oddzielne dialekty. Najpopularniejsze dialekty to: dorycki, homerycki, joński,

attycki, ocki.

 Język grecki rozwinął się z alfabetu indoeuropejskiego.  Na Krecie odnaleziono pismo linearne A oraz odczytane w latach 50 pismo linearne B.  J. bizantyjski bywa nazywany językiem romeńskim  Łacina rozwijała się na dwóch nurtach: 1) nurt ludowy, który znany jest z czasów literatury chrześcijańskiej. 2) nurt klasyczny- najbardziej znana i zarazem najbardziej doskonała jest proza

Cycerona i Owidiusza.

 Łacina najbardziej królowała w VI-VII w, później zaczynają wyłaniać się języki narodowe. Petrarka pisze już po łacinie i w języku narodowym.

 Łacina jest językiem bardzo logicznym. Cała gramatyka i terminologia jest wzięta z łaciny.  Utwory makaroniczne- łacińsko-polskie.

WYKŁAD 4.

27.02.08

GRECJA RZYM

LITERATURA HELEŃSKA

900-500p.n.e literatura archaiczna

1.etos

2.liryka

3.filozofia

500-300 p.n.e okres klasyczny

1.liryka chóralna

2.Platon Arystoteles.

OKRES HELLENISTYCZNY

300 – 0 sielanki, komedia, dramat

OKRES RZYMSKI 0-200

250-100 LITERATURA RZYMSKA

1.komedia

2.etos

3.dramat

I/I ZŁOTY WIEK LITERATURY rzymskiej

1.wergiljusz

2.horacy

Cyceron

I/II SREBRNY WIEK LITERATURY rzymskiej

200 – 500 OKRES CHRZEŚCIJAŃSKI

1.Literatura pogańska z domieszką literatury chrześcijańskiej.

500- 8w. Literatura bizantyjska w języku

greckim

Około 700r. zaczyna się literatura średniowieczna

Literatura grecka: Iliada i Odyseja

 12-13 w. p.n.e. – inwazja na Grecję. Wojna trojańska jest faktem.

docsity.com

4

 Homer żył około 8/9 w. p.n.e.; istnieje przypuszczenie, że Homerów było dwóch.  Iliada i Odyseja napisane były na zasadzie następstwa głosek krótkich i długich.  Treść Iliady: gniew bogini. Spór Achillesa z Agamemnonem. Homer nie zna opisu walki tylko pojedynki (I strefa). Strefa bogów (II strefa)

 Inwokacje. Kunszt poetycki. Sławne epitety homeryckie np. Achilles szybkonogi.  Opóźnianie akcji  Ogromna plastyczność opisów  Iliada jest okrutna. Znieważa ciało Hektora.

Odyseja

 Jest to epopeja przygód. Panuje zupełnie inny nastrój niż w Iliadzie.

Eneida Wergiliusza

 Zbudowana jest na zasadzie Odysei (przygody Eneasza) i Iliady.

WYKŁAD 6 ,8

5,12.03.2008

EPOS

RODZAJ EPOSU PRZYKŁADY

Epopeja przygodowa Odyseja Homera

Epopeja wojenna Iliada Homera

Epos mitologiczny Teogonia Hezjoda

Epos rolniczy Prace i dnie Hezjoda

Epos ajtiologiczny Aitia Kallimacha z Aleksandrii

Epos filozoficzny De rerum natura Lukrecjusza

Epopeja mitologiczna Metamorfozy Owidiusza

Epos chrześcijański Temat o wojnie domowej- Lukan

1) Hezjod

a. jego ojciec zbankrutował, Hezjod osiadł w Beocji

b. powołanie na poetę (na początku „Teogonii”)

TEOGONIA o Epos mitologiczny o Opisuje genealogię bogów

PRACE I DNIE o 818 heksametrów o rady moralne dla brata Persesa, który wytoczył Hezjodowi proces o dalej rady rolnicze, kult ziemi o epos rolniczy o u Hezjoda po raz pierwszy pojawia się bajka o epopeja po stu latach powraca w Aleksandrii, w VI w. o Aleksandria była miastem kosmopolityczny, nowoczesnym o Zwróciła uwagę na kulturę , powstaje Museion, jest w nim także biblioteka, ambicją

aleksandryjczyka było zebranie wszystkich dzieł w języku greckim

docsity.com

5

o W Aleksandrii powstawały pierwsze wydania krytyczne dzieł, tam rozwijała się gramatyka, filologia naukowa, alegoria

o Powstaje kultura typu antykwarycznego: poszukiwanie starych mitów o Do głosy dochodzi psychologia o Szukanie krótkości zwięzłości w wyrażaniu myśli

 epigram-> w tych warunkach powstaje epopeja aleksandryjska

2) Apoloniusz z Rodos- gramatyk, etnograf

Argonautyka o Historia Jazona i Medei o Pierwsze księgi opisują podróż Jazona o Psychologia dwojga zakochanych o Elementy homeryckie o Poemat uczony, epos ajtiologiczny (wyjaśniający) i podróżniczy

3) Kallimach z Aleksandrii

o Aitia (Przyczyny) o Przyczyny mitów, zwyczajów, igrzysk o Epos ajtiologiczny o Warkocz Bereniki - poemat

4) Aratos

o Phaenomena – poemat astronomiczny (próbował go tłumaczyć Kochanowski)

5) Nannos z Panopolis

o V w. n.e. o ostatni pisarz o Dionysiaca (Historia Dionizosa) – wielki poemat pogański o Parafraza heksametryczna Ew. św. Jana – wielki poemat chrześcijański

LITERATURA ŁACIŃSKA

1. LUKRECJUSZ a. I w. p.n.e. b. Prawie o nim, nic nie wiemy, przyjaźnił się z Cyceronem c. De rerum natura (O istocie rzeczy) d. poemat filozoficzny e. pochwała filozofii Epikura f. celem poematu uwolnienie człowieka od lęku przed śmiercią g. rozpoczyna się hymnem do Wenus, jako personifikacji piękna przyrody h. opis kosmosu, przyrody i. poemat ma ogromny wpływ na poezję chrześcijańską j. legenda mówi, że po napisaniu poematu Lukrecjusz oszalał k. motyw zarazy l. epos filozoficzny m. liczne dygresje n. utwór niedokończony o. patetyczność p. pesymistyczny opis sytuacji na świecie, optymistyczny opis spojrzenia na śmierć q. wielki poeta

docsity.com

6

2. Wergiliusz a. Studiował u epikurejczyków b. w Rzymie znalazł się w kręgu Mecenasa c. staje się wyrazicielem ideologii cesarza Augusta: nawrót do rolnictwa d. GEORGIKI - poemat o rolnictwie, pochwała rolnictwa, stały się podstawą europejskich

poematów o rolnictwie.

e. Wergiliusz rozpoczął pracę nad poematem, korzystając z mecenatu Oktawiana Augusta. Komponował dziesięć lat (29-19 p.n.e.) kreśląc najpierw scenariusz prozą, a potem

przekładając go na wiersz.

Podczas końcowej obróbki już w zasadzie ukończonego utworu poetę zaskoczyła

śmierć. Uważając, że w bieżącym stanie poemat nie nadaje się do publikacji, Wergiliusz

na łożu śmierci polecił spalić autograf. Zapobiegł temu Oktawian August rozkazując

nadać utworowi, na ile to możliwe, ostateczny szlif i przygotować go do wydania. Co

też się stało. Wydawcy, poeci Lucjusz Wariusz Rufus i Plocjusz Tukka, zmienili

kolejność niektórych ksiąg i usunęli wiersze, które uznali za zbędne. Świadectwem

niewykończenia "Eneidy" są między innymi tzw. hemistychia, czyli miejsca, gdzie

spójna scena kończy się w połowie pojedynczego wiersza, a ciąg dalszy następuje od

nowego. W starożytnej poezji epicznej jest to niedopuszczalne i Wergiliusz z pewnością

usunąłby tego typu mankamenty, gdyby zdążył.

Wydana z polecenia Augusta "Eneida" zaczyna się od wiersza Arma virumque cano

Troiae qui primus ab oris, który był przez stulecia jej nieomylnym znakiem

rozpoznawczym. Jednak przekazy starożytne utrzymują, iż wydawca usunął pierwotne

cztery wersy otwierające księgę pierwszą, a stanowiące niejako odautorski wstęp do

utworu. Usunięty fragment brzmi:

Ille ego qui quondam gracili modulatus avena

carmen et egressus silvis vicina coegi

ut quamvis avido parerent arva colono

gratum opus agricolis. At nunc horrentia Martis

arma virumque cano ...

Wydany w roku 17 p.n.e. (około półtora roku po śmierci Wergiliusza) poemat zyskał od

razu wielką popularność i wyparł wcześniejsze o półtora wieku Annales Enniusza, został

okrzyknięty nową "Iliadą" i "Odyseją" oraz wprowadzony jako obowiązkowa lektura

szkolna. W tej ostatniej roli przetrwał od początków cesarstwa rzymskiego w zasadzie

do dziś (wybrane fragmenty czyta się na łacinie w liceach, a wybrane księgi są

obowiązkową lekturą na studiach filologii klasycznej), przez co jest jednym z

najbardziej znanych utworów poetyckich pisanych po łacinie. Aluzje i nawiązania do

Eneidy często występują w poezji europejskiej w przeciągu ostatnich dwóch tysięcy lat.

Istnieje również żartobliwa trawestacja Eneidy autorstwa ukraińskiego poety Iwana

Kotlarewskiego, przedstawiająca Eneasza jako wesołego kozaka.

O ile zasadniczym walorem poematów Homera, na których Eneida się poniekąd

wzoruje, jest ich treść, o tyle pierwszorzędnym walorem Eneidy jest jej forma, czyli

wycyzelowany, melodyjny heksametr Wergiliusza. Wiersz jest pełen aliteracji, a jego

rytm uzgodniony jest w wielkim stopniu z aktualną treścią opowiadania, cechy te jednak

często przepadają w przekładach na inne języki.

O Eneidzie na podstawie wykładu:

docsity.com

7

Eneida rozpoczyna się inwokacją nawiązującą do Iliady. Celem utworu jest uświetnienie

Rzymu i przedstawienie rzymskiej legendy (Rzym miał być ściśle związany z Troją), wykazanie

boskiego pochodzenia dynastii julijskiej, przypomnienie dawnego męstwa, uzasadnienie mitologiczne

wojen punickich i panowania Rzymian nad światem, aluzje polityczne do wielkości Rzymu i cesarza.

Pierwsza część Eneidy to powtórzenie Odysei + epizod z Dydoną. Wergiliusz schodzi do

podziemia i dlatego Dante wybiera go jako przewodnika po piekle. W księdze VI kończy się część

odyseiczna i zaczyna przypominająca Iliadę (kolonizacja). Wergiliusz nie dokończył dzieła, umarł w

IX w. p.n.e.

CECHY ENEIDY:

 Dbałość o język i kompozycję  Eneasz ma misję dziejową  Cechy aleksandryjskie: (studiowanie Dydony)  księga IV to mały utwór epicki -> epylion

3. Owidiusz

METAMORFOZY

a. 15 ksiąg legend greckich połączonych schematem przemiany b. genialna kompozycja c. kilkaset mitów d. poemat aleksandryjski

WYKŁAD 10

4. Lukan – występuje w Quo Vadis. Nawiązał kontakty ze stoikami w Rzymie.

Pharsalia (Temat o wojnie domowej) – wojna między Cezarem a Pompejuszem (I triumwirat)

 Brak inwokacji  wyeliminowanie świata bogów  Pojawienie się Saturna i Fortuny  Zejście do otchłani- katabasa  Pojawia się opis bitwy  Brzydzi się wojną

EPOS CHRZEŚCIJAŃSKI

 z eposem wspólne są język i heksametr  opiera się na Wergiliuszu  V w. epos o świętych – pierwszy męczennik św. Marcin Tours  Żywoty świętych pisane były heksametrem  Prudencjusz - Psychomachia

o walka w duszy/walka o duszę o alegoria cnót i walki, pojedynki toczą się tak samo jak na bitwie, alegoryczna walka

cnót i was

docsity.com

8

LIRYKA

Z Hezjodem kończy się epopeja Grecka W tym samym czasie pojawia się liryka grecka. Na

początku związana z eposem

Liryka:

 Słowo  Melodia  Taniec  Melika (melos - melodia)  Monodia (śpiew indywidualny) albo muzyka chóralna  Liryka starożytna mogła być:

o Społeczna (nawołująca do reform) o Wojenna o Polityczna o Publicystyczna

Terminy z liryki:

1.Rodzaje liryki:

 Hymn  Monodia  Chóralny  Indywidualny  Kultowy  Niekultowy

 Pean-> hymn na cześć Appolina, potem hymn przypisano tez innym bóstwom

 Dytyramb- hymn na cześć Dionizosa

 Enkomion – pieśń tryumfalna, pochwała

 Epinikon – pieśń pochwalna na cześć zwycięzcy

 Erotikon – pieśń miłosna

 Epitalamium (hymenaios) – pieśń weselna

 Tren – pieśń smutna, pośmiertna, na pogrzeb (epicedium, epikedion)

Rytmika:

 Elegia- rodzaj wiersza składającego się z jednego heksametru i jednego pentametru (6-stopowy i 5–stopowy) używany w liryce w różnych

potrzebach

 Jamb- używany w wierszach satyrycznych, złośliwych 1) Archiloch

 VIII/VII w.  Syn niewolnicy  Miłośc do Neopule (zabiła się)  Literatura jambiczna  Osobista i gwałtowna  Czasem przechodzi w obscena  Wielki poeta

2) Semonides:

docsity.com

9

 Satyra na kobiety  Literatura antyfeministyczna  Jamb

3) Hipponaks z Efezu  Ciągle żebrze, jęczy, złorzeczy.  Literatura nizin społecznych  Jambiczne

Elegia:

-zaczyna się od utworów wyzywających do boju

1) Kallinos z Efezu

2) Tyrteusz

 Poeta spartański 3)Mimnemos

 Wiersze o przemijaniu  Poeta refleksyjny

Wszyscy ci poeci to VII w.

4) Solon  Genialny prawodawca ateński  Elegia służyła mu do polityki  Wzywał np. do walki o Salaminę, po tym zagraniu do walki Ateńczycy zdobyli wyspę.

WIELCY POECI Z WYSPY LESBOS:

1) Alkajos (Alceusz) a. VII w. p.n.e. b. Stworzył strofę alcejską c. Walczył z władcą Lesbos d. Od niego bierze się porównywanie państwa do statku rzucanego na falach e. Jeden z największych liryków greckich

2) Safona a. Pochodziła z arystokracji, miała córeczkę b. Założyła szkołę dla dziewcząt c. Poetka miłości d. Bardzo subtelna

3) Anakreont a. VI-V w. p.n.e. b. Opiewa kobietę wino i śpiew c. Lekkie, zwiewne utwory, krótkie wierszyki o miłości

 Liryka grecka VI – V wieku przechodzi wielką zmianę pojawia się liryka chóralna (etap pośredni między liryką a dramatem)

 Pojawiają się utwory opiewające zwycięzców olimpijskich

 Poezja staje się zawodem, płaci się za nią poeci walczą o klientów

Wielka trójka pisarzy (liryka chóralna):

1. Symonides  O łzach symonidesowych pisał we wstępie do „Trenów” Kochanowski  556-468 p.n.e.  Pochodził z Aten

docsity.com

10

 Pisał m.in. utwory na zamówienia miast  Napisał Na Termopilach, sławny epigram: „przechodniu powiedz Sparcie…”  Zostawił po sobie utwór o losach Danae i Perseusza, od wzruszających żali Danae wzięły się łzy

symonidesowe.

2. Pindar  największe igrzyska w Grecji: olimpijskie, istyjskie, pytyjskie, nemejskie  Pisał epinikia -> pieśni opisujące zwycięstwo danego olimpijczyka na igrzyskach  Potęga i siła jego poezji  Poeta głęboko etyczny  Niesłychanie śmiałe przenośnie  Pochwała dążenia do celu, opanowanie swoich słabości za pomocą treningów

3. Bakchylides  utwory tematycznie związane z mitami ateńskimi

POEZJA ALEKSANDRYJSKA

 Rozpoczyna się do IV w. Rozwija się hymn, elegia, jamb, epigram Wspaniale hymny pisze Kallimach W Aleksandrii szczególnie rozwija się epigram, zyskuje szczególną rolę, bo odpowiada

aleksandryjskiemu kryterium krótkości utworu

 Epigramy osobiste, dworskie, biesiadne, nagrobne Przybiera formę sztuki dla sztuki Wzrocowe utwory , każde słowo dokładnie wpracowane Podziwiane epigramaty zostały zebrane, w „antologii palatyńskiej” (w czasach bizantyjskich)4 tys

epigramów, przełożył je Z.Kubiak

 Drugi zbiór to „Antologia plandejska”

EPIGRAM W RZYMIE

Marcjalis  40-104 r. n.e. Pochodził z Hiszpanii Służył u Domicjana (który wprowadził terror), chwalił go Jest on mało chwalebna postacią Jest on genialnym obserwatorem społeczeństwa, niesłychana bystrość i zmysł puenty

POEZJA ALEKSANDRYJSKA CD.

 Rozwija się w Aleksandrii sielanka (jej ojczyzną jest Sycylia-> VI w. p.n.e.)  Sielanka jest pieśnią wiejską  Bukoliki- pieśń pasterska  Idylla-obrazek  Skotopasa - pieśń pasących barany  Bukolika zrodziła się z folkloru, obrzędów pasterskich  Zrodziła się w VI w.p.n.e. na Sycylii wraz z Dafnisem  Element miłości i agon (gr. walka, spór)  Zw. z życiem wiejskim, pasterskim

Rodzaje sielanek: o Dworskie opiewające dwór Ptolemeusza o Mimy, krótkie scenki rodzajowe o Mitologiczne o Z występującymi rożnymi postaciami

docsity.com

11

o Pasterskie o Miłosne o Ekloga

1. Teokryt Grecki twórca sielanek

2. Wergiliusz

Bukoliki Kocha i zna wieśEKLOGI

 Utwory o głębokim wydźwięku poetyckim

 10 eklog

 Mocne elementy italskie, Arkadia przeniesiona do Italii

 Aluzje do współczesnych zagadnień literackich

 Wyidealizowany obraz wsi

 Elementy filozoficzne , epikurejskie Ekloga IV -> fragment o boskim chłopcu, który narodził się z panny i nastanie złota epoka

(obraz zbliżony do opisu Izajasza); po długich latach badań stwierdzono, że Wergiliusz

chwycił element poetycki i pisał o Auguście

POEZJA RZYMSKA

 Grupa poetów powstająca w połowie I .p.n.e-> neoterycy (typowa bohema poetycka, wychowani na tradycji aleksandryjskiej: krótkie formy, wyszukany język, utwory polemiczne)

 Wprowadzili nowe formy: epylion (mały epos)  Poezja okolicznościowa, skrajny subiektywizm  Stworzyli i rozwinęli poezję łacińską 1. Katullus

a. Bardzo młody poeta b. Tylko jego utwory się zachowały c. Pochodził z Werony, potem przeniósł się do Rzymu d. Należał do neoteretyków e. Pisał do swej ukochanej Lesbii, przejście do radosnej miłości od realizmu i smutnej

refleksji

f. U niego „adi et Amo” g. Wiersze do brata h. Opisy przyrody i. Inwektywy j. Utwory okolicznościowe k. Drobne formy l. Kilka naśladownictw petów klasycznych (Safona) m. Epylia

ELIGICY RZYMSCY:

1. Tibullus a. Ukochana: Debia

2. Propercjusz

3. Owidiusz

docsity.com

12

a. Ukochana : Korynna b. Był piewcą czułych miłostek c. Korynna jest tak sztywna i papierowa, że prawdopodobnie nigdy nie istniała d. Brak uczucia, a znakomita forma e. Utwory eligijne

i. Miłości (Amores) ii. Heroidy

iii. Ars amandi (Sztuka kochania) iv. Remedia amoris (Lekarstwa na miłość) v. O pielęgnowaniu twarzy

f. Purytanin Augustyn zesłał Owidiusza, prawdopodobnie z powodu skandalu z rodziną Augusta

g. Został zesłany na sama prowincję, nad M. Czarne -> głęboka tragedia , która przyniosła utwory dojrzałe (już po Metamorfozach np.:

- Listy z Pontu

- Smutki (Tristia)

h. Wiedział, że już nie wróci, błagał o pomoc, ale jego rozpacz nic nie dała i. Potem opisywał życie wśród barbarzyńców, opisuje Sarmatów (w XVII w. krążyła

w Polsce legenda, że Owidiusz był w Polsce i że uczył się języka polskiego)

j. Poezja jego jest z punktu widzenia formalnego doskonała k. Treść jest nie ważna, brak wielkich problemów l. Związek z poezją aleksandryjską m. por. Tuwim: „Moim problemem jest to, że moja forma jest doskonała, ale nie mam

nic do powiedzenia”

4. Horacy: a. Nie napisał autobiografii, ale po utworach porozrzucane są wstawki

autobiograficzne

b. Urodził się w Apulii w Wenuzji, w I w. p.n.e. c. Jego ojciec był wyzwoleńcem d. Udaje się do Rzymu, zostaje maklerem, idzie do najlepszej szkoły gdzie opanowuje

doskonale grekę

e. Spotyka się z epikureizmem f. Poznaję Brutusa, pierwszy i ostatni raz bierze udział w wojnie g. Pieśni były początkowo w księgach I-III (potem Homer dopisał IV księge) h. Zaczynają się od utworu dedykowanego Mecenasowi, a kończą na „exegi

monumentum”

i. Pieśni zróżnicowane formalnie i pod względem treści j. Wiele wierszy okolicznościowych , żartobliwych k. Poeta świadom i poezji i poety, wie, że tworzy coś wielkiego l. Poezja potężnym narzędziem budowania państwa m. Carmen saecularem - pieśń wielu, na uroczystość 1000-lecia n. Hymn o przyrodzie o. cytaty: Nil desperandum, nil admirale, Carpe diem, Non omnis moriar

5. Persjusz a. Bardzo młody poeta b. Zostawił kilkanaście trudnych do zinterpretowania i pesymistycznych utworów

6. Juwenalis a. Największy pisarz satyr, zgorzkniały b. Żyje w tragicznych czasie (Dominicjan) c. I/II w. n.e.

docsity.com

13

d. Krytykuje satyrą swoich współczesnych e. 17 satyr

LIRYKA CHRZEŚCIJAŃSKA

 Rodzi się z Biblii  Rozwija się w kilku językach : greckim, łacińskim, syryjskim  „Chwała na wysokości Bogu” pochodzi z II w.  Epika rozpoczyna się od IV w.  Wielka liryka zaczyna się od V w. od św. Ambrożego i jego hymnu

1. Paulin z Nolii a. Opisuje Zycie w seminarium b. Pisze utwory religijne c. Wiersze przyjacielski

2. Prudencjusz a. Stworzył pierwszą epopeję alegoryczną b. Największy z chrz. Poetów c. Tworzy 2 wielkie zbiory hymnów:

i. Peristephanon – o tych ,którzy zostali uwieńczeni ii. Kathemerinon – zbiór hymnów na wszystkie godziny dnia

d. Peristephanon i. Hymny o męczennikach

ii. Nowaorski, nowy system metryczny iii. Naturalizm , chwilowo makabrycznie iv. Przedtawione w artystyczny sposób , Prudencjusz często opisuje obraz

e. Kathemerinon i. Hymny codzienne, na każdą porę dnia

ii. Stworzył niedościgniony wzór liryki

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome