Andragogika - Notatki - Andragogika - Część 1, Notatki'z Andragogika. University of Warsaw
Polanski_R
Polanski_R4 March 2013

Andragogika - Notatki - Andragogika - Część 1, Notatki'z Andragogika. University of Warsaw

PDF (501 KB)
10 strona
1000+Liczba odwiedzin
Opis
Notatki z ćwiczeń dotyczące andragogiki jako edukacji dorosłych, definicje pojęć.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 10
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 10 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 10 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 10 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 10 pages
Pobierz dokument

1

EDUKACJA W PROCESIE PRACY

Dorośli są mocno wrośnięci w kulturę, w której się wychowali. Bardzo ciężko zmienić te wartości u

osoby dorosłej ponieważ nauczanie czegoś nowego osoby dorosłej polega na „wymazaniu” tego co on

wie na dany temat i wpojeniu innych wartości. Jest to trudny proces bo wymaga nie tyle nauki co

zmiany. Dziecko jest jak tabula rasa-od razu można je czegoś nauczyć.

Dorosły aby się czegoś nauczyć musi postawić sobie cel pragmatyczny. Dorośli są osobami

krytycznymi-są dociekliwi i nieufni. Człowiek dorosły podczas nauki próbuje włączyć nową wiedzę do

starej, próbuje zrozumieć, nie są ważne regułki tylko zrozumienie tematu. Osoba dorosła jest

ukształtowana, stawia sobie cel pragmatyczny, próbuje go zrozumieć i zaakceptować.

Różnice kulturowe.

Fenomenologia – nauka o fenomenach.

Schemat poznawczy – konkretne słowo wyrażone w jakimś języku.

Schemat znaczeniowy – znaczenie słowa.

\znaczenia tworzą perspektywę znaczeniową czyli granicę naszego poznania (nie ma nic ponadto –

jest to coś niepojętego). Ludzie z tych samych kultur mają podobną, określoną perspektywę

znaczeniową. Człowiek dorosły ma swój świat i swoje wartości.

Mezirow wymyślił uczenie się transformatywne, które jest zmianą jakościową perspektywy

znaczeniowej. Ma ono na celu utworzenie nowego pojęcia, celu, który zmieni naszą perspektywę

znaczeniową.

Schemat znaczeniowy:

I etap - uczenie się transformatywne – to odczucie problemu, doznanie szoku.

II etap – próba interpretacji problemu – dlaczego tak jest

III etap – wgląd w sytuację – weryfikowanie wstępne

IV etap – odwzorowanie – próba weryfikacji

V etap – symbol – pojawienie się nowego myślenia

Człowiek dorosły ma zdolność transformacji znaczeniowej czyli zmiany swojego myślenia i

postrzegania różnych rzeczy. Dorośli mają tendencję do uczenia się konserwatywnego (wiedzę

przepuszczają przez swoje schematy znaczeniowe). Dorośli ucząc się potwierdzają swoją

dotychczasową wiedzę.

Rola nauczyciela w uczeniu transformatywnym:

- jest prowokatorem , który zainicjuje zburzenie istniejącego schematu znaczeniowego

- wskazuje model, schemat znaczeniowy

- jest konsultantem i słuchaczem

- wg Mezirowa nauczyciel osobą która pozjadała wszystkie rozumy, uważa się za mistrza i usilnie

dąży do zmiany schematu ucznia. Nauczyciel nie dąży do jednej interpretacji, nie wie jaki schemat

przyjmie jego uczeń, nie narzuca mu nic, nie planuje, pomysł rodzi się w trakcie. Edukacja dorosłych

wg Mezirowa powinna dążyć do zmiany i przekształcania świata dorosłych, aby nie stali w miejscu.

docsity.com

2

KSZTAŁCENIE W ODRODZENIU

Edukacja ludzi miała nastąpić poprzez biblię – edukacja religijna. Oprócz tego powstały szkoły dla

dorosłych. Miały one na celu rozwój umysłowy dorosłych (rozwój ich talentów – dot. To głównie

bogaczy)

J.A. Komeński – idea całożyciowego.

Rewolucja przemysłowa.

Condorcet uważał, że dzięki kształceniu możemy zmienić społeczeństwo.

K. Fourier (Francja), R. Owen (Anglia)

W Anglii powstała pierwsza szkoła (1798) – instytut mechaników. Owen proponował też stworzenie

czytelni. We Francji Fourier tworzył stowarzyszenia dla osób powyżej 16 r.ż. Zajęcia dot. higieny,

medycyny, prawa. Edukacja w XVIII/XIX w. powodowała umiejętność kontaktu z edukacją i

kształceniem (umiejętność czytania).

W Skandynawii pojawił się nurt emancypacji ludu – Grundtvig (działał wśród ludu).

p. Bergman (Niemcy) ogłosił samowychowanie i samokształcenie się ludzi. Tworzył stowarzyszenia i

organizacje samopomocowe.

Szymon Marcysjusz w dziele „O szkołach” (XVIw.) napisał, że „lepiej się uczyć późno niż wcale”.

II połowa XIX w. to rozwój w zaborze prosukim (K. Libelt, Cieszkowski – uniwersytet dla ludu,

uczenie robotników). Pod koniec XIX w pojawiły się pierwsze badania naukowe.

W Polsce były przeprowadzone w 1890r przez M. Brzezińskiego.

Karpowicz, Krzywicki, Radlińska – to znane i ważne nazwiska dla tego okresu.

Przy uniwersytecie warszawskim powstaje studium kulturowe w którym pracuje Radlińska, Essen.

Drugim ośrodkiem edukacji dorosłych był uniwersytet w Poznaniu (M. Znaniecki).

A, Niesiołowski – I wykładowca andragogiki w Poznaniu.

Trzeci ośrodek to UJ w Krakowie.

W PRL-u pojawiły się towarzystwa zajmujące się edukacją (Ludowe Towarzystwo Kultury). Ludzie

uczyli się czytać i wykonywać zawód.

Na uniwersytetach pojawiają się katedry zajmujące się andragogiką (Uniwersytet Łódzki, UJ, UW).

Od 1957 r. na Uniw. Warszawskim powstaje zakład teorii edukacji dorosłych.

W latach 70-tych Uniw. Łódzki odradza się (Czerniawska), w Toruniu Przybylska, na Uniw.

Wrocławskim – Kargul, Malewski, Sęków.

ANDRAGOGIKA to subdyscyplina naukowa, której przedmiotem badań jest edukacja dorosłych

(problemy oświaty dorosłych)

Andragogikę interesują 3 schematy znaczeniowe:

1) edukacja (proces nauczania i proces uczenia się)

2) dorosły

3) instytucje edukacyjne (formalne, nieformalne, pozaformalne)

docsity.com

3

Konceptualizacja pojęcia „edukacja” (Radcilffe, Coletta, Majewski)

Cel edukacji Środowisko edukacyjne Wymiar rozwojowy

Poznawcze Formalne (szkoła) Wiedza

Afektywne Nieformalne (codzienność) Postawy

psychomotoryczne Pozaformalne (zakł. Pracy, kościół) umiejętności

Edukacja formalna kończy się uzyskaniem określonego zaświadczenia.

Instytucje pozaformalne – ich celem jest nauczanie „przy okazji”

Instytucje nieformalne – codzienność.

Badacze amerykańscy Boyom i Appis uważają, że andragogika powinna stworzyć swój przedmiot

badań, własny język pojęciowy. Kolejny nurt mówi o interdyscyplinarności andragogiki.

Field i Majewski mówią, że przedmiotem badań andragogiki będzie kontekst życia, który możemy

rozpatrywać jako problemy i procesy zachodzące pomiędzy dorosłym, edukacją a instytucjami

edukacyjnymi.

Istnieją 2 nurty badań andragogicznych:

1) amerykański – uczenie się jednostkowe; w jaki sposób dorosły nabywa wiedzę, jak prowadzić

kształcenie dorosłych itp. MEZIROW

2) europejski – oświecanie szerokich grup społecznych, kształcenie głównie dyskryminowanych grup

społecznych, uczenie się z codzienności)

DOROSŁOŚĆ JAKO PRZEDMIOT BADAŃ ANDRAGOGIKI

W andragogice przyjmujemy 3 definicje dorosłości:

1) dorosłość jako stan

2) dorosłość jako proces rozwojowy

3) dorosłość jako proces społeczno-kulturowy

Ad. 1

Koncepcja ta powstała na podstawie psychologii i prawa. Chodzi tu o uchwycenie pewnego stanu –

„dorosły to ten który… (wyznaczniki wg tych nauk):

- dorosłym jest człowiek, który może być samodzielnie podmiotem działalności produkcji gospodarczej

(sam uczestniczy w procesie pracy, zarabia na siebie, jest dojrzały społecznie),Szewczuk

- M. Tyszkowa os. Dorosłą nazywa taką, która jest już w procesie wzrastania i biologicznego

dojrzewania organizmu do pełnienie wszystkich funkcji życiowych

- Carp, Peterson podają następujące kryteria dorosłości: są to ludzie od 18 do 60 r.ż. mieszkający

samodzielnie.

Ad. 2

I koncepcja – dorosłość jako stan

docsity.com

4

Dorosłość jako proces rozwojowy jest to wg Cogginsa kompleks 4 grup postaw:

- postawy wobec siebie – świadomość siebie samego (kim jestem, jakie mam cele, dążenia,

samoocena, tendencja do rozwijania samego siebie)

- postawy wobec innych – obejmuje szacunek do innych, zdolność do ich rozumienia, umiejętność

koncentrowania się na innych, poczucie wspólnego losu;

- postawy wobec wiedzy – umiejętność rozwiązywania problemów i zadań, które stoją przed

człowiekiem. Powodują, że potrafimy radzić sobie ze wszystkimi problemami.

- postawy wobec życia – zdolność zaangażowania w sprawy codzienności, świadomość

niepowodzenia.

Wg Cogginsa dorosłość jest procesem polegającym na ty, że nie we wszystkich tych postawach

jesteśmy doskonali. Nie zawsze dorośli dorastają do wszystkich sytuacji.

II koncepcja – dorosłość jako stan idealny który trudno osiągnąć.

Jest to koncepcja wg F. Urbańskiego

Ideał człowieka wg Urbańskiego składa się z:

- ciągłej zdolności do miłości i ciepła, radości życia

- niezależność od pełnionej roli społecznej (świadczy o samodzielności i odpowiedzialności)

- pogoda ducha, spokój wewnętrzny (aby to uzyskać trzeba zaakceptować siebie)

- poczucie wewnętrznej siły, oddziaływania na innych

- empatia na doświadczenia życiowe innych ludzi

- świadomość solidarności bytu ludzkiego

- cieszenie się z innymi chwilą, obecnością bliskich

- działanie spontaniczne

III koncepcja

Wg Knowelsa dorosłość to stan, finalny rezultat zmian i przekształceń jakiemu ulegają w procesie

dorastania struktury psychiczne jednostki.

15 wymiarów zmian i przekształceń wg Knowelsa:

- od zależności do autonomii (zależność psychiczna i fizyczna)

- od bierności do aktywności (bierność dot. działania)

- od subiektywizmu do obiektywizmu (wymiar oceny)

- od ignorancji do eurydycji (dojrzałość to wiedza)

- od niskiej do wysokiej sprawności (sprawność w działaniu)

- od wąskiego do szerokiego zakresu odpowiedzialności

- od wąskich do szerokich zainteresowań

- od egoizmu do altruizmu

- od braku samoakceptacji do samoakceptacji

- od amorficznego do zintegrowanego poczucia własnej osobowości

- od koncentracji na szczegółach do koncentracji na zasadach

docsity.com

5

- od powierzchowności do trwałych związków

- od odtwórczości do oryginalności

- od potrzeby pewności do dania sobie prawa że może być coś nieokreślonego

- od afektywności do racjonalności

Pojęcie dorosłości jest zbiorem postulatów, które ciężko osiągnąć i trwają one przez całe życie.

Ad. 3

Dorosłość jako proces społeczno – kulturowy – Ericsson, Colberg.

Próbują łączyć rozwój osobowościowy z pewnymi zjawiskami życia społecznego w których jednostka

przebywa.

p. Cross wprowadziła koncepcje w której postawą do dojrzałości jest nasz rozwój biologiczny.

Podczas wzrastania zmieniają się oczekiwania wobec człowieka. Wraz z wiekiem biologicznym

pojawiają się oczekiwania i role społeczne. Jak wykonujemy te zadania i role to jesteśmy dorośli. Jak

nie- to nie jesteśmy dorośli.

Człowiek jest dorosły wtedy, gdy spełnia to co społeczeństwo mu nakazuje.

docsity.com

6

MODELE EDUKACJI PRACY Z DOROSLYMI. Wykład

1 TRZY ROZUMIENIA WIEDZY

2 MODELE:

a TECHNOLOGICZNY

b HUMANISTYCZNY

c KRYTYCZNY

WIEDZA – to przeciwieństwo wiary.

WIEDZA WG SOKRATESA – to zespól uzasadnionych przekonań. To informacje, co do których

ludzie mieli przekonanie o ich prawdzie.

WIEDZA WSPOLCZESNIE WG SLOWNIKA – to ogol wiarygodnych informacji o rzeczywistości

albo o możliwości ich wykorzystania.

PIERWSZE ROZUMIENIE WIEDZY

WIEDZA TEORETYCZNA – to zbiór informacji wiarygodnych, które maja status prawdziwa o

rzeczywistości.

DRUGIE ROZUMIENIE WIEDZY

WIEDZA PRAKTYCZNA – to przełożenie informacji na rzeczywistość działania. Wiedza jako zbiór

posiadanych umiejętności. To przełożenie wiedzy teoretycznej na rzeczywiste działanie w

rzeczywistości. To umiejętność jak coś zrobić.

TRZECIE ROZUMIENIE WIEDZY

WIEDZA WG MICHAEL FOUCAULT – wiedza to informacje, które nie maja statusu

obiektywnego. Wiedza jest wyznacznikiem władzy. Powstaje w wyniku interakcji przekonań ze

statusem innej osoby. Pozwalamy na zaistnienie wiedzy, ponieważ wierzymy w relacje, które są

nam przekazywane. Wiedza powoduje opresyjność. Jesteśmy niewolnikami swojej wiedzy.

Wiedza pozwala nas trzymać w określonym porządku. Nasza wiedza przekłada się bezpośrednio

na nasze zachowanie. Wiedza powstaje tylko w interakcji, w kontakcie. Jest ona tworzona,

ponieważ ludzie łącza ze sobą wspólne przekonania, ale nie zawsze dochodzą do jednego

rozwiązania. Wiedza nie ma charakteru stałego, jest zawsze relacyjna. To nieustannie

zmieniające się przekonanie. Wiedza ma charakter żywy. Nie jest stałym zbiorem przekonań o

rzeczywistości. Ta wiedza jest charakterystyczna dla wiedzy średniowiecza ( uczeń –

uniwersytet).

docsity.com

7

MODELE WIEDZY.

A) MODEL TECHNOLOGICZNY – chodzi o wiedzę teoretyczna . to model szkolny i dotyczy

technologii nauczania. Ten model jest charakterystyczny dla wiedzy formalnej.

Czemu służy edukacja ? – ma ona służyć podnoszeniu postępu społecznego. Ludzie będą

wiedzieć to, co wiedza już do tej pory i będą robić jeden krok do przodu. Wiedzę rozumie się jako

zbiór pewnych sadów i muszą być one naukowo uwiarygodnione. Zbiór wiarygodnych informacji

istnieje jako osobny byt. Potrzebujemy pośrednika miedzy czymś dalekim i kogoś, kto potrafi

przekazać nam wiedzę.

Nauczyciel – przekazuje wiedzę. On już ja posiada. Wiedza ta jest niepodważalna. Człowiek, który

chce uczyć się na podstawie tego modelu, to znaczy ze chce poznawać. Nasz status mowie o

naszej niewiedzy. Technologia polega na tym, ze to my będziemy nauczać. Ktoś przedstawia nam

wiedzę już zgromadzona. Nauczyciel jest odpowiedzialny za proces nauczania. Później dochodzi

do weryfikacji, czyli do sprawdzenie wiedzy.

Kontakt społeczny – struktura społeczna jest miejscem gdzie edukacja się rozgrywa. Kształcenie

wiedzy i jej dopuszczenie do roli, którą będziemy pełnić.

B) MODEL HUMANISTYCZNY. – chodzi o zdobycie umiejętności. Wyrasta z krytyki modelu

technologicznego. Ta edukacja nie jest nastawiona na uzyskanie poziomu wykształcenie.

Wg Daniel Koll – „ludzie nawet wykształceni nienawidzą się uczyć”. Ten model nazywa się

humanistyczny, ponieważ mówi kim jest człowiek i jakie są jego potrzeby. Potrzeby osobiste i

samorealizacyjne ucznia stoją w centrum.

Wg Daniel Koll – „ ludzie dorośli są odbiorcami wiedzy”. Czyli uczą się po to, ponieważ maja

problemy w życiu i chcemy je pozytywnie rozwiązać. Pojawia się egzamin praktyczny, jako etap

końcowy uczenia się.

Nauczyciel – to ktoś, kto podejdzie do nas i pokaże jak się uczyć. Biedzie tez naszym partnerem.

Ma o podtrzymywać uczenie się. Ma pracować nad nasza edukacja i motywacja. Stawia nam

praktyczne zadania, którym możemy sprostać. Odpowiedzialność za uczenie się spoczywa po

dwóch stronach. Chodzi o posiadanie umiejętności.

C) MODEL KRYTYCZNY – gromadzenie żywej wiedzy.

 Dotyczy wiedzy, która w wyniku interakcji jest bytem powszechnym. Myślenie o społeczeństwie

ma charakter poznawczy.

Człowiek – to osoba dążącą do wolności, chcącą się pozbyć ograniczeń o myśleniu. Chodzi o

obudzenie świadomości, zastanowienie się o pójście dalej, np krytyka nauczyciela – poglądy, do

docsity.com

8

czego mnie to doprowadzi. Sięganie do doświadczenia jest źródłem samowiedzy i punktu wyjścia.

Wg Malewskiego pierwszym nauczycielem nie był Sokrates.

Nauczyciel – chce wprowadzić w ruch pewien mechanizm. Chce pokazać nam określony tor

myślenia. Ale nie wie on dokąd pójdziemy.

Model krytyczny – jest modelem misyjnym, jest partnerstwem. Chodzi o pokazanie niższej pozycji

nauczyciela wobec ucznia. To co jest kryterium, jest zdolnością do zmiany życia. To czego się

dowiemy ma sile zmiany w naszym życiu.

WIEDZA OBIEKTYWNA ( TEORETYCZNA)

WIEDZA PRAKTYCZNA WIEDZA KRYTYCZNA

docsity.com

9

TEMAT : EDUKACJA DOROSLYCH W POLITYCE UE. Wykład

1 STRATEGIA LIZBONSKA

2 MEMORANDUM LLL

3 PROCES BOLONSKI

1STRATEGIA LIZBONSKA – to dokument z 2002 roku, w którym kraje unijne zdecydowały się

naznaczyć kierunek i cele polityki na najbliższe 10 lat. Powstał on, ponieważ to co łączy cala

wspólnotę to zadania, które wskazują działania i wartości procesu spoleczno-gospodarczego.

Wskazuje miejsce edukacji, jako sposób budowy zasobów ludzkich i kapitało ludzkiego mieszkańców

Europy.

ROZDZIALY STRATEGII LIZBONSKICH:

1 ROZDZIAL – Europejski dział pracy: zdobywanie kwalifikacji, utrzymanie poziomu edukacji,

które pozwoli skorzystać z dzisiejszych doświadczeń i technologii. Edukacja jako sposób na

utrzymanie się na rynku pracy.

2 ROZDZIAL – Reforma europejska rynków papierów wartościowych. Edukacja odnosi się do

treści, które maja się pojawić.

3 ROZDZIAL – Liberalizacja telekomunikacji – pojawienie się kwestii praw konsumenta.

4 ROZDZIAL – polityka z wojskiem.

5 ROZDZIAL – małe i średnie przedsiębiorstwa w strategii lizbońskiej.

6 ROZDZIAL – liberalizacja rynków energii elektrycznej i gazu.

WNIOSKI STRATGEII LIZBONSKIEJ:

 Edukacja ma charakter instrumentalny i podporządkowany rozwojowi gospodarczemu

 Zdobywanie przez ludzi wiedzy ma umożliwić traktowanie wiedzy jako karty przetargowej

 Edukacja ma edukować ludzi do rynku pracy

Wg Joachim Erlt – nazwa zdolność do zatrudnieniato nasza cecha osobista, która

charakteryzuje nasza drogę życiową. Jesteśmy w stanie zagwarantować to, ze inni nas zatrudnia.

Praca nad sobą, odpowiedzialność, żebyśmy byli atrakcyjni na rynku pracy.

Edukacja dorosłych skazuje nas na przymus nieustannego podnoszenia kwalifikacji.

docsity.com

10

Rozwijanie ( innowacyjności) – to wprowadzenie nowości. Jest to twórczość. Edukacja ma

uczyć ludzi kreatywności. Rezygnacja z reprodukcji a tworzenie czegoś nowego.

2 MEMORANDUM CALOZYCIOWEGO UCZENIA SIE ( LIFE LONG LEARNING):

A) odnoszenie się do kwestii znaczenia wiedzy w gospodarce, wskazując na ważność kreatywności i

innowacyjności.

B) Pokazuje indywidualna odpowiedzialność za wiedzę i kwalifikacje oraz umiejętności podmiotu.

Wskazuje na umocnienie edukacji w indywidualnym i społecznym porządku.

KIERUNKI DZIALANIA BUDOWA GOSPODARKI OPARTEJ NA WIEDZY:

Nauczenie się mobilności – czyli co się zmienia i co jest inne. To mobilność geograficzna (

przemieszczanie się). Mobilność myślenia – czyli łatwość zmiany obyczajowości, przystosowania

się do zmieniających się warunków otoczenia.

Nauczanie nieustannego uczenia sie – to chęć uczenia się cały czas. Jest to jedyna droga

przeżycia na rynku. Należy się uczyć cały czas, żeby zaspokoić swoje potrzeby bytowe.

Wg Ewa Przybylska – potwierdza ona, ze edukacja jest sposobem na utrzymanie się na rynku.

Badania niemieckie – edukacja marginalizuje ludzi. Ci, którzy są już mobilni, to mobilnymi będą i

na odwrót.

6 IDEII – EDUKACJA MA MIEC OBECNOSCI

1 zapewnienie europejczykom dostęp do nauki, który będzie umożliwiał zdobywanie kwalifikacji do

funkcjonowania w gospodarce.

 Utworzenie instytucji, gdzie dany proces powinien mieć swoje miejsce.

 Wyposażenie obywateli w kwalifikacje bazowe, ponieważ będzie to umożliwiało dalszy proces

uczenia się:

- opanowanie technik informacyjno-komunikacyjnych: umiejętność posługiwania się PC, Internet, tel

komórkowy.

- znajomość jeżyków obcych

 Kompetencje bazowe:

- kompetencje w kulturze technologicznej – korzystanie z urządzeń technicznych

- kompetencje – zdolność do prowadzenia samodzielnej działalności gospodarczej.

- kompetencje społeczne – współdziałanie z innymi ludźmi, otwartość i tolerancja

2 projekt nakazowy zwiększenia inwestycji w edukacje – do 35 r.z. to okres młodzieńcy. Dla nich

zaczyna się okres stabilizacji zawodowej. Zwiększenie inwestycji dla osób po 50 r.z.

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 10 pages
Pobierz dokument