Filozoficzne podstawy pedagogiki - Notatki - Filozoficzne podstawy pedagogiki - Część 1, Notatki'z Pedagogika. University of Warsaw
Polanski_R
Polanski_R4 March 2013

Filozoficzne podstawy pedagogiki - Notatki - Filozoficzne podstawy pedagogiki - Część 1, Notatki'z Pedagogika. University of Warsaw

PDF (476 KB)
12 strona
15Liczba pobrań
1000+Liczba odwiedzin
100%on 2 votesLiczba głosów
Opis
Notatki omawiające filozoficzne podstawy pedagogiki; nauki praktyczne i teoretyczne, itp
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 12
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 12 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 12 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 12 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 12 pages
Pobierz dokument

1

FILOZOFICZNE PODSTAWY PEDAGOGIKI- wykład

Wykład 1: 03.10.2006

Pedagogika = czynność + namysł

W XIX w staje się nauką o wychowaniu a nie tylko namysłem filozoficznym- pedagogika

skierowała się w stronę nauki.

Grecy byli chętni do nauki, ale ich postawa była jednocześnie bardzo sceptyczna, co sprawiło

że cywilizacja się unaukowiła. Według nich prawdę poznajemy za pomocą sądów (mowy),

których intencją jest prawdziwość.

Prawda to dostosowanie mowy do rzeczy ale przy założeniu prawdziwości sądu  jest to

podstawa nowożytnej nauki

Dla Greków ważna była matematyka i byt czystorozumowy (zamknięty system edukacyjny),

to jest najdoskonalszym sposobem poznania

Nauka nowożytna kieruje się ideałem metody (=poznanie świadome)

Sąd prawdziwy to sąd pewny, jest to cecha określająca nasze życie metodyczność,

prawdziwość.

Filozofia a nauka:

 Starożytność: były tożsame ze sobą

 XVII nauka eksperymentalna, eksperymenty stają się czymś nowym, wypierają

filozofię, przez co nauka nie jest już z nią tożsama

 Pozytywizm XIX w – filozofia ma scalać osiągnięcia nauki i jej wyniki

 Neopozytywizm- dwoistość filozofii:

o Filozofia nauki- logiczna analiza języka naukowego

o Filozofia życia- to, co nauką nie jest a odnosi się do egzystencji ludzkiej

Zabrało pytania o to, czym jest nauka, filozofia ją tylko weryfikowała

SCJENTYZM- gloryfikowanie nauki, pod jego wpływem powstały nauki społeczne,

psychologia, pedagogika

 XX w- za naukę uważa się praktyczne zastosowanie praw naukowych: technologia

nauczania nawiązuje do tradycji arystotelowskiej i baconowskiej

docsity.com

2

Wykład 2: 10.10.2006

Nauki teoretyczne ustalają związki między zjawiskami a nauki praktyczne mają tą wiedzę

zastosować

Pedagogika jest praktyczna, psychologia teoretyczna

Przewidują one przyszłość ale n. teoretyczne nie oceniają jej, praktyczne oceniają i formułują

cele to powiązanie musi stanowić semantyczną całość: jeżeli… to …, aby…. należy…

Oceny:

 Właściwe: gdy wypowiedź zawiera ocenę, nie ma sensu logicznego, są

nieweryfikowalne (ani prawdziwe, ani fałszywe), są spoza nauki; wchodzą do

pedagogiki ale nie należą do jej części naukowej

 Utylitarne: są zdaniami w sensie logicznym, podlegają weryfikacji np.: prawdą jest to,

że zastosowanie danej metody eliminuje frustrację a przez to agresję

Nauki praktyczne  oceny utylitarne, nie zajmują się słusznością ocen dotyczących celów,

nie mówią o tym co powinno być.

P = f(C,T)

Projekt jest funkcją celu i teorii

Pedagogika składa się z trzech części:

1. Aksjologia pedagogiczna (dot. celu): zajmuje się formułowaniem celu wychowania,

badaniem spójności i uzasadniania (część nienaukowa)

2. Teoria wychowania- ma badać sposoby/ warunki wywoływania zmian w psychice

człowieka, bada skuteczność metod w określonych warunkach, badanie wartości w

jakich dana metoda jest skuteczna, ma nawiązywać do metod znanych (część

naukowa)

3. Technologia wychowania- łaczenie celu z teorią, dobieranie metod określanych przez

teorię wychowania do celów określanych przez aksjologię (część nienaukowa)

Ostateczne zadanie: projektowanie działalności wychowawczej

docsity.com

3

Zmiany w zachowaniu- zakłada się, że wraz z nimi zaszły zmiany w psychice= strukturze

regulacyjnej

Zakłada się, że zawsze jest powiązanie między zachowaniem a psychiką

Określone stosowanie metod- wywołanie określonych zmian

1925- J.Watson

1956- behawioryzm popularny w Polsce, kult empirii

„O zastosowaniach teorii zachowania” Maleski – twierdzenia różnych nauk różnią się tylko

stopniem ogólności, mogłaby istnieć jedna nauka o zachowaniu

Najważniejsze jest znać podstawowe mechanizmy psychologiczne leżące u podstaw

zachowań ludzkich

Teoria zachowania- zespół twierdzeń o stałych, uniwersalnych zależnościach między

elementami życia społecznego wyizolowanymi z całościowego kontekstu

Wykład 3: 17.10.2006

Pedagogika popełnia błąd utożsamiając praktykę z techniką

Nauka nowożytna = technika

Praktyka naukowa jest technicznie zorientowana, początkowo „nauka” odnosiła się do

przyrody.

Metody zostały uprzedmiotowione. Wychowawca manipuluje metodami, a dziecko nie ma na

nie wpływu. Między dzieckiem a wychowawcą istnieją jednak interakcje, czyli w jakiś

sposób dziecko ma jednak wpływ. Co dla jednego jest karą, dla drugiego niekoniecznie nią

jest. Istotne jest nastawienie dziecka czyli jak ono odbierze tą karę – metody są

współtworzone przez dziecko.

Tradycja Bacona nie jest tradycją Arystotelesa (nie można ich łączyć)

„Etyka nikomachejska”  podział wiedzy:

1. Episteme- wiedza teoretyczna, myślenie dyskursywne, oparta na dowodzeniu, dotyczy

tego, co nie może być inaczej niż jest (bytu), tej wiedzy można nauczać i można się jej

nauczyć

2. Techne- wiedza techniczna/ sprawność, wiedza wytwórcza, dotyczy tego, co nie musi

być takie jakie jest

docsity.com

4

3. Phronesis- mądrość praktyczna, działanie, praktyczny rozsądek, dotyczy współbycia z

innymi, wiedza moralna, dotyczy tego co nie musi być takie jakie jest.

Techne i phronesis to wiedza konkretna, czynność ma polegać na znalezieniu w konkretnej

sytuacji tego co jest słuszne, dobre, właściwe

Techne: uczymy się i zapominamy

Phronesis: nie uczymy się, nie zapominamy, bo jest to wiedza, która dotyczy nas samych,

naszego samozrozumienia, nie można jej zastąpić inną wiedzą, nie ma tej wolności, która jest

przy wiedzy technicznej. Dana sytuacja w której człowiek jest zobowiązuje go, nie może jej

odrzucić, ta wiedza nie jest naszą własnością ( nie możemy powiedzieć, że dziś czegoś nie

zrobimy), jej przedmiotem jest człowiek, ma wiedzę o samym sobie, działanie moralne jest

kierowane świadomością moralną

W działaniu moralnym kierujemy się wyobrażeniem kim powinniśmy być. Na to wyobrażenie

składają się różne pojęcia, cnoty wymienione przez Arystotelesa

Ale są to tylko idee kierunkowe- nie można powiedzieć dokładnie czym jest sprawiedliwość

sama w sobie, nie sposób ich określić niezależnie od sytuacji, która wymaga od nas danego

działania, nie możemy z góry przewidzieć, jakie działanie będzie słuszne w danej sytuacji

APLIKACJA= praktykowanie, szczególna relacja między tym, co ogólne a konkretem, w

jakim te ogólne idee będą praktykowane

Odwaga jest czymś ogólnym, ale w konkretnej sytuacji mamy do czynienia z działaniem

odważnym czyli z aplikacją odwagi. To jest różne dla różnych osób.

Cele i środki:

 Wiedza techniczna dotyczy pojedynczego celu- jest to wiedza szczegółowa

 Wiedza moralna dotyczy dobrego życia w jego całości, nie możemy wcześniej

określić, na co jest nastawione nasze życie jako całość

 Wiedza techniczna nie wymaga na nowo rozważania celów

 Wiedza moralna wymaga ciągle tego namysłu, autorefleksja, nasze moralne działanie

mówi nam coś o sobie (ex post)

docsity.com

5

Wiedza techniczna zna środki, które należy zastosować do osiągnięcia celów. Phronesis nie

jest zdolnością wyboru odpowiednich środków, to jest wewnętrzna HEXIS- postawa, która

kształtuje ETHOS (nasze całościowe ukształtowanie)

Arystoteles: nie istnieje dogmatyczne zastosowanie etyki

On opisuje całą strukturę działania moralnego

Samo rozważanie środków jest rozważaniem moralnym.

Phronesis urzeczywistnia się w danej sytuacji, a ona czegoś od nas wymaga. Każdy z nas

uczy się widzieć sytuację w świetle tego, co jest słuszne.

To nie jest błąd tylko ślepota- emocje zaślepiają nas; przestajemy widzieć to, co w danej

sytuacji jest słuszne

Słuszność działania moralnego jest wyznaczana indywidualnym etosem działającego i z

drugiej strony zrozumieniem przez działającego sytuacji w jakiej działa.

System działania etycznego – cały czas się powtarza

Doświadczenie tworzy nową rzeczywistość, działając coś tworzymy, ale zarazem, to działanie

tworzy nas samych

Ciągle uczymy się czegoś o nas samych. Nasze samozrozumienia może się zmieniać.

Rozumiemy siebie o nowe doświadczenie, to dopiero działanie odpowiada na pytanie co dla

mnie jest możliwe w danej sytuacji (dowiadujemy się o tym w momencie działania)

Wykład 4: 07.11.2006

Czy można zredukować wychowanie do technologii?

- Raczej nie, jeśli przez wychowanie chcemy wytworzyć całościową postawę

Wychowanie to nie obszar Techne, bo to współbycie dziecka i dorosłego

Można uwrażliwiać dziecko na to co słuszne

Podział Arystotelesa wskazuje na uniwersalną prawdę o podstawowych wymiarach kondycji

ludzkiej: człowiek myśli i działa (myślenie prowadzi do kontemplacji- starożytność)

Idea- zjawisko w stanie czystym, niematerialne (przysłania ją byt, śmiertelność)

Filozof, żeby dostrzec idee musiał wyszkolić się w ujmowaniu form (geometria)- idealne

formy dane oczom umysłu

Dane zmysłowe są dane narządom zmysłów

docsity.com

6

Nowożytność- matematyka nie zajmuje się zjawiskami, algebra to nauka o strukturze

ludzkiego umysłu, bada to, czego sama jest wytworem)

Myślenie zastąpione rozumowaniem (naukowy sposób)

- całość ludzkiego świata ma być objęte nauką

- practis- postać niejednolita

- phronesis- dotyczy obszaru publicznego, tu pokazywały się indywidualności, działania w

sferze publicznej różni się od wytwarzania

Praca nie jest godna człowieka wolnego (dlatego powierzana była niewolnikom)

Myślenie  działanie  wytwarzanie

Pedagogika nie ma autonomii, walczono o naukowość pedagogiki, o jej godność, bo chciała

być nauką teoretyczną, nie tylko praktyczną

Uzasadnianie naukowości pedagogiki:

Odwołano się do standardowej klasyfikacji nauk (nie uwzględniono w niej pedagogiki). Dwa

kryteria podziału wedle przedmiotu badania:

- nauki przyrodnicze

- nauki społeczne ( tu pedagogika)

Podmiotem badań miało się stać wychowanie- jednak ono nie przesądza o autonomii wobec

innych nauk bo tym zajmuje się też socjologia czy psychologia.

Postanowiono określić lepiej termin wychowanie, rozumiano je jako: „całość wpływów i

oddziaływań kształtujących rozwój człowieka oraz przygotowanie go do życia w

społeczeństwie” (ale: przygotowanie do życia nie może iść tak do końca w parze z rozwojem)

Pedagogika nie ma autonomii

Drugi podział jest ze względu na metodę ( czyli sposobu uzasadniania twierdzeń):

- nauki empiryczne (odwołanie do eksperymentów i obserwacji)- tu pedagogika

- nauki nieempiryczne

Tak więc pedagogika to nauka społeczna i empiryczna (jednak to zbyt wąskie kryterium bo

wypada nam z tego problematyka etyczno-moralna)

docsity.com

7

Naukowość pedagogiki:

 Zaklasyfikować

 Język musi być naukowy, twierdzenia tak formułowane, aby mogły być

weryfikowalne

 Zdefiniowanie pojęć, którymi posługuje się pedagogika (wychowanie, człowiek,

społeczeństwo, szkoła etc.), wyodrębnianie pojęć podstawowych, mają się odnosić do

prostych działań wychowawczych (podstawa tworzenia pojęć ogólnych)

 Pojęcia mają znaczenie niezmienne i są redukowalne

Skąd te postulaty?

Przeświadczenia pedagogów na tego czym jest nauka

Czym jest nauka?

Nauka była pytaniem filozofii: jest formą samoorganizacji ludzkiego doświadczenia, praktyka

badawcza to przejaw tej formy, ona się nie zmienia, zmienia się sama świadomość tej

praktyki (wizja), jej rozumienie

Pozytywistyczna wizja nauki (cztery założenia):

1. Poznanie naukowe jest bezzałożeniowe

2. Poznanie naukowe jest neutralnym opisem swego przedmiotu (opisywanie bez

zaangażowania)

3. Przedmiot poznania jest całkowicie zewnętrzny wobec przedmiotu opisującego

(odgraniczony)

4. Poznanie naukowe jest jedyną formą poznania, dzięki której można dotrzeć do prawdy

obiektywnej

Wykład 5 i 6 : 14.11.2006 i 21.11.2006

Filozofia krytyczna Kanta

Kant pyta o to jak możliwa jest nauka i dzięki czemu istnieje, na czym się opiera

Nauka ma charakter doświadczalny (eksperymentalny) ale jest też apriori:

Formy zmysłowej naoczności:

- przestrzeń- warunek możliwości zjawisk zewnętrznych

- czas- formalny warunek zjawisk

docsity.com

8

Nie możemy ich wywieść z doświadczenia i nie możemy sobie wyobrazić że nie ma

przestrzeni choć może być ona pusta. Czas to konieczne wyobrażenie leżące u podstaw

wrażeń naocznych

Przestrzenie istnieją jednocześnie a czasy następują po sobie

Transcendentalna idealność- nie są dane fizycznie ale są warunkami zjawisk, czas i przestrzeń

wyznaczają relację podmiotowo- przedmiotową

Formy czasu i przestrzeni dotyczą wrażeń i je porządkują ale to za mało by mówić o nauce.

Potrzebne jest myślenie- pojęcie intelektu  kategorie występują w czystym intelekcie

Pojęcie to akt myślenia a myślenie jest operacją

Z kategorii najważniejsza jest przyczynowość- nie da się jej wyciągnąć z doświadczenia.

Związek przyczynowo-skutkowy jest tu konieczny

Pojęcie wypowiedziane z empirii jest zawsze przypadkowe np.: z larwy motyl

Na rzeczywistość patrzymy przez związki przyczynowo- skutkowe. Wyciągamy z

doświadczenia to, co włożyliśmy tzn. przyczyna ma się zachować w określony sposób.

Kategorie intelektu są wiedzotwórcze- umożliwiają wiedzę.

Wiedza naukowa stosuje się do możliwego doświadczenia

J.Piaget – Epistemologia genetyczna

Doświadczenie dotyczy własnych czynności dziecka

Poznanie- uczenie polega na wzbogaceniu powiązaniami, których przedmioty nie mają

(operacje)

Podmiot  logiczne struktury operacyjne  przedmiot

Podmiot narzuca przedmiotowi struktury zjawiania się (dodatek naszego intelektu)

Związek przyczynowo- skutkowy = następstwo

Hegel:

Centralnym pojęciem jest świadomość i to ona jest wiedzotwórcze. Powiązana jest ze swoim

przedmiotem i wraz z nim podlega ruchowi dialektycznemu

docsity.com

9

Hussell:

Jako pierwszy dostrzegł problematyczność nowożytnej nauki. Żeby pytać o naukę nie wolno

używać pytań naukowych tylko filozoficznych- na jakich podstawach nauka utrzymuje, że jej

twierdzenia są ważne?

Uzasadnienia nauki szukamy poza nią- w społeczeństwie doświadczamy życia codziennego

 filozoficzny namysł nad nauką

Heidegger

Nauka jest teorią tego, co rzeczywiste, czyli tego, co wyistacza się jako przedmiot. Teoria to

obróbka tego, co się wyistacza jako przedmiotowość człowiek ustawia to w określony

sposób, chce porządkować sobie rzeczywistość

Istotny jest sposób obróbki- metodyczność postępowania badawczego

Metodyczność to wyraz doświadczania : kalkulowanie, planowanie, technika

Filozofia szuka racji nauki w doświadczaniu świata

Scjentyzm nie wytrzymuje krytyki

- przedmiot zewnętrzny nie jest zewnętrzny wobec badacza

- nie jest to naturalny opis

T.Kuhn i P. Feyerabend

Zastanawiali się co tak naprawdę robią fizycy kiedy badają rzeczywistość

Pojęcie prawdy nie ma zastosowania w naukach nowożytnych. Teraz naukowcy rozwiązują

problemy i łamigłówki. Rozwiązanie jest dane ale trzeba je odnaleźć. Bardzo ważna jest

pomysłowość.

Pomysłowość nie jest bezgraniczna, ogranicza ją paradygmat:

- wzór dla pracy studentów i naukowców (rozumienie wąskie)

- zespół przekonań wspólnych dla wspólnoty naukowej, organizuje strukturę badawczą,

zmusza badaczy do stosowania określonych procedur (szerokie rozumienie)

Wg. Kanta zmiana paradygmatu jest rewolucyjna. Stare paradygmaty ustępują miejsca

nowym. Nauka nie jest bezstronna i bezzałożeniowa- wybierając paradygmat stajemy po

stronie. Jest to wybór zycia społecznego.

W wyborze paradygmatów bierze udział perswazja

docsity.com

10

Paradygmat ma założenia autologiczne np.: przeświadczenia o tym jak zbudowany jest

wszechświat  system przekonań, którego broni nauka instytucjonalna właśnie za pomocą

siły perswazji

Mogą się pojawiać anomalie tzn. jest wynik ale paradygmat nie pozwala zadać do niego

pytania ograniczenie możliwości  zamęt  nowy paradygmat

Przedmiot – teoria- podmiot

To, co w danym czasie uważamy za naturę jest ludzkim wytworem i ma przypisane pewne

właściwości. W celu uporządkowania, bo w uporządkowanej rzeczywistości łatwiej

prowadzić badania.

Kiedy zmienia się teoria zmieniają się znaczenia terminów języka

Przeświadczenia pedagogiki o tym czym jest nauka

Podział nauk jest problemowy i bezsensowny, bo nie jest tak, że w badaniu natury nie ma nic

społecznego: wizja natury i badań już jest czymś społecznym.

Nauka ma charakter społeczny i historyczny

Postęp- zmiana paradygmatu

Nauki przyrodnicze są społeczne więc stąd bezsensowność

Jest też podział na nauki empiryczne i nieempiryczne. Kuhn mówi, że ten podział jest zły, bo

nawet fizyka jest zmatematyzowana

Obserwacja i eksperyment:

- Podstawy nauki

- Ustalanie faktów

- Obiektywność

Założenie: istnienie faktów niezależnych od człowieka, nie musi to być poparte, bo my w to

wierzymy i to wystarczy

Fakty muszą potwierdzać teorie ale to ona jest uprzednia i do niej naukowiec ma dopasować

fakty. Poprzez teorię widzimy rzeczywistość

Teoria  fakty  rzeczywistość

J.Priestley i A. Lavoisier (fizycy)

docsity.com

11

To,co dla L było tlenem, dla P było powietrzem  uczeni widzieli co innego a

zinterpretowali fakty inaczej

Wykład 7: 28.11.2006

Galileusz- inne założenie niż arystotelesowskie odnośnie tego, jak ma się zachowywać

przyroda, założenia są naturalne i pozanaukowe, społecznie doświadczalne, znaczenie pojęć

się zmienia.

Mamy więc różne definicje wychowania- każda uwikłana w inną perspektywę

Eksperyment Hannah Arendt: pewna ingerencja człowieka w byt ( w nauce ingerencja w

przyrodę)

Przez eksperyment natura zaczyna się tworzyć, stwarza się przyrodnicze procesy (które bez

ingerencji człowieka nie doszły by do skutku. Jesteśmy wewnątrz przyrody a działamy

jakbyśmy byli na zewnątrz, tzn. jakbyśmy rządzili nią.

Mamy do czynienia z relatywizmem (Galileusz, Newton). Powstaje wtedy gdy eksperyment.

Mamy dychotomię człowiek- wszechświat, człowiek jest zdolny do posługiwania się

uniwersalnymi prawami, ale nie wie czym się posługuje

Z jednej strony człowiek może robić różne rzeczy (np.: ingerować w przyrodę) bo wychodzi z

astrofizycznego prawa widzenia, brak myślenia uniwersalnego. Wyobcowanie człowieka z

ziemskiego świata.

Nauka wywołuje procesy ale nie jest w stanie przewidzieć wyniku (konsekwencji)

Nauka przekształca prewolę w pewność (ale pewności nie da się przewidzieć)

Nie da się odwrócić tego co się zaczęło, jeśli przez działanie rozumiemy rozpoczęcie czegoś

to „co się stanie to się już nie odstanie”

W dziedzinie spraw ludzkich można mówić o tym, co robimy, ale w nauce tak nie jest tzn.

naukowcy nie pytają o sens tego, co robią- nie myślą tylko rozumują i bronią zawzięcie

swoich idei

Mówienie jest uruchomieniem myślenia

Symbolika natury nie przekłada się na doświadczenie zmysłowe, a nasze doświadczenia łączą

się ze zmysłami, jeśli chcemy pokazać wymysł naszego myślenia to odwołujemy się do

zmysłów

docsity.com

12

Metafora łączy to, co widzialne z tym co niewidzialne w jedną stronę: od doświadczenia

zmysłowego do tego co nie doświadczalne

Wskazanie na ludzkie doświadczenie, które się nie ujawnia: dziś stawianie na działanie i

praktyczność, sens nam gdzieś umyka, zginiemy powaleni zdobyczami techniki. Myślenie w

starożytności było drogą do kontemplacji- prymat myślenie nad działaniem. Obecnie: wiedzę/

prawdę zdobywa się przez działanie

O nauce możemy mówić, gdy naukowiec przeprowadzający eksperyment posługuje się

narzędziami przez siebie stworzonymi. Drugie założenie przesądza pewności wiedzy: dotyczy

tylko tego co się samemu stworzyło ( ale nie wszystkich wytworów człowieka). Można

dowiedzieć się jak coś powstaje przez naśladownictwo procesu- wiedzę można sprawdzić

przez dalsze robienie czegoś.

Myślenie służebnicą robienia, jest podrzędne robieniu, myślenie stało się rozumowaniem.

Aktywność ludzka wyniesiona, najważniejsze jak coś powstaje, a odpowiedz przez

eksperyment który powtarza procesy przyrody

Wytwarzanie i poznanie stało się jednością

W miejsce pojęcia bytu- pojawia się proces

Zwycięstwo homo Faber- wytwórcy

Środek staje się ważniejszy od celu (proces wytwórczy ważniejszy od samego wytworu)-

dlatego że nauka wytwarza po to żeby poznać jak to się dzieje a sam wytwór już nie jest tak

ważny, staje się produktem ubocznym

Hobbes „Lewiatan”- przykład na to, że Homo Faber zwycięża. U starożytnych nacisk na

wytwór i wzorce, obecnie nacisk na środki- za pomocą jakich środków i procesów powstaje

rzecz i jak może być powielana (kwintesencja)

Wykład 8: 05.12.2006

J. Dewey: uczenie przez działanie

Doświadczenie = życie = wytwarzanie, eksperymentowanie

Wiedza dotycząca tego, co się samemu zrobiło

Myślenie ma charakter instrumentalny, narzędzie do działania. Myślenie powstaje w toku

ewolucji jako jeden z rodzajów działania (jeden z przejawów aktywności organizmu) do

osiągnięcia stałej równowagi z otoczeniem

Kwestie teoretyczne to są różne przykłady sytuacji praktycznych.

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 12 pages
Pobierz dokument