Skrypt z wiedzy o mediach - Notatki - Polski System Medialny - Część 2, Notatki'z System medialny. University of Warsaw
Karolina_90
Karolina_901 March 2013

Skrypt z wiedzy o mediach - Notatki - Polski System Medialny - Część 2, Notatki'z System medialny. University of Warsaw

PDF (558.0 KB)
13 strona
6Liczba pobrań
1000+Liczba odwiedzin
Opis
Podstawowe pojęcia wiedzy o mediach: prasa, system prasowy, rynek prasowy, komunikowanie itd.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 13
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

 Inną formą podtrzymania więzi z czytelnikami są ogłoszenia bezpłatne. Publikuje się wtedy anons na podstawie kuponu z egzemplarza gazety czyli w zamian za jej

kupno.

 Funkcje czasopism lokalnych: o Opiniotwórcza

 Materiały zmuszają czytelników do refleksji, zajęcia określonego stanowiska itd. o Diagnostyczna

 Przedstawienie społeczeństwu ogólnego stanu środowiska , czyli jego rozpoznaniu i ocenie

o Programująca  Prasa lokalna jako ważny czynnik mobilizacji społecznej oraz środek wpływu na

zmiany i przeobrażenia środowiska

o Wydawnictwa lokalne przekazują odbiorcom takie wiadomości, które są współcześnie niezbędne w procesie podejmowania właściwych decyzji i osiągania celów.

 Inne: o Misja społeczna

 Jest ona przeciwieństwem wykorzystywania jej przez nadawców mediów jako narzędzia agitacji i propagandy. Większość nadawców uważa, że ich

powinnością wobec odbiorców jest nie tylko dostarczenie rzetelnych informacji,

ale również ich bezstronne komentowanie, umożliwiające odbiorcy poszerzanie

wiedzy.

o Funkcja ostrzegawcza  O zagrożeniach i niebezpieczeństwach

o Funkcja użyteczności społecznej medió  Wiadomości rozpowszechniane przez media mogą być użyteczne dla odbiorców

poprzez zaspokajanie ich różnorodnych potrzeb

o Funkcja nadawania statusu społecznego przez media  Media informując odbiorców o pewnych osobach, grupach, organizacjach czy

środowiskach nadają tym podmiotom określony, pozytywny lub negatywny

status.

 Poza dostarczaniem wiadomości prasa powinna także uczyć i wychowywać.

 Media lokalne sprzyjają również akceptacji tych wartości oraz środków ich utrwalania, modelowania i zmiany, które leżą u podstaw rozwoju systemów społecznych.

 Prasa odzwierciedla specyfikę życia codziennego mieszkańców „małej ojczyzny”, relacjonują przemiany zachodzące w środowisku lokalnym.

 Próba wyodrębnienia funkcji społeczno-politycznych, jakie pełnią lokalne tytuły prasowe w swoich społecznościach, doprowadziła niektórych prasoznawców do wydzielenia 2 kategorii periodyków

lokalnych oraz prasy władzy i prasy czytelnika

 Prasa lokalna ma do odegrania w życiu współczesnego społeczeństwa polskiego rolę szczególną. Zaspokaja ważne potrzeby społeczne oraz odpowiada na zainteresowania lokalnych społeczności,

dla których dostęp do rzetelnej i pełnej informacji stanowi dobry grunt pod budowę nowego

spojrzenia na rolę jednostki, władzy i ich instytucji w pluralistycznym społeczeństwie

obywatelskim.

15. Kapitał zagraniczny i jego wpływ na media regionalne.  Kapitał zagraniczny pojawia się w prasie polskiej w roku 1990. Wejście tego kapitału było

przejawem internacjonalizacji mediów w Polsce. Prawo polskie miało ograniczyć negatywne skutki

wejścia obcego kapitału, ale tak naprawdę „ocenzurowania” tego kapitału w polskich mediach

drukowanych nie było i nie ma.

 W 1990 r. powstał raport, który odpowiadał na pytanie: czy w Polsce można inwestować i mieć z tego zysk. Zarzucono w nim, że Polsce brakuje spójnej polityki medialnej, że koncerny zagraniczne

nie będą mogły prowadzić kontroli nad kupionymi gazetami, bo będą właścicielami tylko w części.

Byłaby to dla nich bardzo niepewna sytuacja. Uznano też, że na Węgrzech bardziej opłaca się

inwestować niż w Polsce.

docsity.com

 Aktualny udział kapitału zagranicznego na polskim rynku medialnym przekracza 80%. Jak więc się okazuje - jednak warto u nas inwestować.

 Wśród tytułów ogólnopolskich w rękach kapitału zagranicznego (szczególnie niemieckiego) są m.in. Newsweek Polska, Fakt, Profit, Gala, Twój Styl, Pani Domu, Na Żywo, Dziewczyna,

Popcorn, Auto Sukces, Claudia, Naj, Focus i wiele innych. Jak widać są to głównie czasopisma

rozrywkowe, ponieważ tego typu prasa przynosi największe dochody (stąd mniejszą popularnością

wśród zagranicznych inwestorów cieszą się pisma społeczno-polityczne).

 Dominacja kapitału zagranicznego widoczna jest zwłaszcza w regionach - głównym inwestorem jest tu niemiecki koncern Passauer Neue Presse.

o Na Pomorzu Niemcy wydają „Dziennik Bałtycki” i „Wieczór Wybrzeża” (połączone w jedną gazetę).

o W województwie wielkopolskim mają „Gazetę Poznańską” i „Głos Wielkopolski”. o W Łódzkiem - „Express Ilustrowany” i „Dziennik Łódzki” o W Śląskiem - „Dziennik Zachodni” i „Trybunę Śląską”, w Małopolsce - „Dziennik

Polski” i „Gazetę Krakowską”.

o W rękach byłego dyrektora Passauer Neue Presse jest także „Gazeta Olsztyńska”, mająca sieć kilkunastu własnych tygodników lokalnych.

o Niemiecki koncern nie gardzi małymi lokalnymi gazetami, bo dobrze wie, że najwięcej zaufania mają czytelnicy do „swoich” tytułów. Co może - kupuje (np. „Oleśniczanina” w

Oleśnicy). Gdzie nie uda się kupić miejscowej gazety - tworzy wkładki lokalne (np. w

Głogowie czy Bolesławcu). Gdzie nie uda się stworzyć wkładki - lokalnie przygotowuje

się kilka pierwszych stron piątkowego wydania, które można przeczytać tylko w danym

powiecie.

o Przy okazji specjaliści zatrudnieni przez niemieckiego wydawcę penetrują powiatowe rynki reklam. Ale tak naprawdę, nie o nie tu chodzi, tylko o rynek lokalnego czytelnika,

który - jak wynika z badań - najchętniej wybiera miejscową gazetę, więc trzeba mu dać jej

namiastkę, choćby w postaci kilku stron redagowanych przez centralę na podstawie tego,

co nadeśle lokalny korespondent.

o We Wrocławiu Passauer Neue Presse jest już właścicielem wszystkich dzienników (nie licząc lokalnej mutacji ogólnopolskiej „Gazety Wyborczej”, kupowanej jednak przede

wszystkim ze względu na główny grzbiet, a nie lokalny dodatek).

o Ponieważ na początku lat 90. nie można było liczyć na choćby cichą akceptację niemieckiej ekspansji na naszym rynku prasowym, kapitał wchodził do nas poprzez

pośredników. Passauer kupił „Gazetę Robotniczą” za pośrednictwem firmy szwajcarskiej,

po czym zmienił tytuł na „Gazeta Wrocławska”.

o „Słowo Polskie” i „Wieczór Wrocławia” parę lat temu wykupił norweski koncern Orkla, po czym niedawno (4 wrzesień 2003) oba tytuły odsprzedał Niemcom. Dziś już jest jasne,

że z tych trzech niegdyś polskich gazet - mimo wrzawy w niemal wszystkich

wrocławskich środowiskach opiniotwórczych - na rynku pozostanie tylko jedna

niemiecka, nosząca tytuł „Gazeta Wrocławska - Słowo Polskie” lub (w innym rejonie)

„Słowo Polskie - Gazeta Wrocławska”. Pierwszy numer „nowej-starej” gazety

zaplanowano na 1 grudnia. W ten sposób Niemcy przejęli niemal w stu procentach

kontrolę wrocławskiego rynku prasowego. Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich

zwróciło się do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z pytaniem, czy nie mamy

tu do czynienia z faktycznym monopolem. Niewiele to jednak znaczy wobec faktu, że

miasto z takimi tradycjami jak Wrocław nie ma dzisiaj ani jednego lokalnego polskiego

dziennika, a jedynie polskojęzyczne.

 Zdaniem jednej części dziennikarzy i przedstawicieli mediów kapitał zagraniczny to wielkie zagrożenie dla niezależnego dziennikarstwa i wolności myśli. Poza tym obcy właściciele gazet w

Polsce próbują narzucać redakcjom swój - zgodny z narodowym interesem - punkt widzenia.

 Bardzo niebezpieczne jest urabianie opinii publicznej przez zagraniczne media o monopolistycznej pozycji, zwłaszcza w środowiskach regionalnych i lokalnych. Ekspansja obcego kapitału na

naszym rynku może doprowadzić nie tylko do narzucenia obcych kulturowo treści i wzorców

komunikowania, ale także do ograniczenia pluralizmu poglądów, opinii czy wartości.

 Oczywiście są i osoby (i takie widać preferuje dr Kossewska), które w zagranicznym kapitale upatrują szansę dla polskiego systemu medialnego. Pozytywne skutki ekspansji obcych inwestorów

to:

o segmentacja, specjalizacja prasy o wzrost ilościowy i jakościowy tytułów (konkurencja) o nowe technologie o wysoka jakość druku

docsity.com

o liberalizacja

 W chwili obecnej, gdy kapitał zagraniczny dominuje nawet w największych agencjach reklamowych, wyparcie go z polskiego rynku, choćby nawet dysponował on obecnie wielkim

kapitałem, jest praktycznie niemożliwe. Tak więc wpływy tego kapitału w mediach (zwłaszcza

regionalnych) będą z każdym rokiem rosnąć.

Najwięksi inwestorzy:  Axel Springer

 Passauer Neue Presse  Gruner + Jahr

 Bauer  Edipresse

16. Zmiany zachodzące z udziałem kapitału zagranicznego na rynku polskich mediów.

17. Lobbing jako forma działania w regionach.

Wpływ kapitału zagranicznego na ukazujące się treści: o Norweski koncern Orkla jest przykładem inwestora, który nie cofa się przed

wywieraniem nacisków i ingerowaniem w sprawy redakcyjne przejmowanych przez siebie

pism.

Jan Wawrzyniak, redaktor naczelny wrocławskiego „Słowa Polskiego” (własność Orkli), został odwołany przez Norwegów po opublikowaniu na

pierwszej stronie wywiadu z prezydentem Aleksandrem Kwaśniewskim

(prezydent wypowiedział swoją opinie na temat budownictwa, co miało wpływ

na odbywające się VII Międzynarodowe Targi Budownictwa, było to w 1997 tuż

przed wyborami – mogło więc chodzić o zdobycie poparcia). Koncern uznał

wywiad za element kampanii wyborczej ugrupowań bliskich prezydentowi i

zażądał ustąpienia redaktora naczelnego. Jan Wawrzyniak sam złożył rezygnacje

po tygodniu.

 Powodem odwołania Piotra Aleksandrowicza była mała atrakcyjność czytelnicza gazety, słabe wyniki finansowe oraz zła promocja i marketing. Ani za

sprzedaż , ani za promocję nie odpowiadał redaktor naczelny. Dział marketingu (

z sekcją promocji) i reklamy był wówczas pod nadzorem Grzegorza Gaudena, a

sprzedaż nadzorowała Elżbieta Ponikło, członek zarządu. Jako redaktor naczelny,

Piotr Aleksandrowicz protestował natomiast przeciwko pomysłowi

wykorzystania tekstów dziennikarzy „Rzeczpospolitej” w innych gazetach Orkli.

Norwegowie planowali utworzenie agencji, w której gazety koncernu mogłyby

kupować teksty. „Rzepa serwis” zaczął funkcjonować bez wiedzy dziennikarzy.

Serwis zamknięto na żądanie PPW.

o Orkla nie jest jedynym zagranicznym koncernem, który ingerował w politykę redakcyjną i treść pisma. Artykuły podważające wiarygodność wypowiedzi prezydenta na temat

swojego wykształcenia („Czy prezydent może kłamać?” – Dziennik Bałtycki z 15.10.95

r), stały się przyczyną zmian na stanowisku redaktora naczelnego „Dziennika

Bałtyckiego”. W listopadzie 1996 roku zwolniono Jana Jakubowskiego, a zatrudniono

Andrzeja Liberadzkiego. Sytuację w „dzienniku Bałtyckim” po opublikowaniu artykułów

zarzucających prezydentowi Kwaśniewskiemu związki z agentem KGB Władimirem

Auganowem określano mianem „czystki” („strach przed obcym – Rzeczpospolita z

21.01.98 r, dod. „Media i Internet”). Niemiecki koncern Passauer Neue Presse odwołał

redaktora naczelnego A.Libardzkiego i wiceprezesa spółki wydającego gazetę Macieja

Łopińskiego. Jak pisał w. Peplicki: „Pełne przejęcie własnościowe (...) umożliwia

ingerencję niemieckiego wydawcy w ich treść redakcyjną, jako element własnej koncepcji

pozyskiwania politycznego poparcia dla realizacji interesów ekonomicznych w Polsce”.

Przykład polityki PNP obrazuje jeszcze jedno groźne zjawisko – konformistyczne

nastawienie do władzy. Niemiecki wydawca w wywiadach otwarcie przyznał się do

wrażliwości na miejscowe układy polityczne i do znajomości z czołowymi polskimi

politykami :„Znam się tez dobrze – dzięki Bogu – z A. Kwaśniewskim. Kiedy

Kwaśniewski nie był prezydentem odwiedził nas w Passau. Dyskutowaliśmy godzinami”(

Franz Xavier Hirtretr z PNP). Reakcją F.X.Hirtreitera na kontrowersyjne publikacje w

swoim dzienniku, był list do prezydenta, w którym wydawca pisał :”jestem zaskoczony

pozbawionym skrupułów sposobem, w jaki atakowany jest Prezydent RP, bez podania

docsity.com

przekonywujących dowodów. (...) Za to chciałbym przeprosić Pana we wszelki możliwy

sposób.” Zasugerował również możliwość utworzenia rady redakcyjnej, która miałaby

zapobiegać tego typu wypadkom w przyszłości. W odpowiedzi 12 dziennikarzy

„Dziennika Bałtyckiego zrezygnowało z pracy, a członkowie Oddziału Gdańskiego

Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich wydali oświadczenie: „zgodnie z naszymi

przekonaniami i statusem naszej organizacji oświadczamy, że przedstawiona w liście

wizja stosunków między wydawcą a dziennikarzami nie odpowiada zasadom

funkcjonowania wolnych mediów w demokratycznym społeczeństwie i grozi

wprowadzeniem nowych form cenzury prasowej”.

o Kolejnym przykładem ingerowania wydawców zagranicznych drukowane treści jest ukazanie się we wszystkich gazetach koncernu Hersant wywiadu z premierem Francji

Eduardem Balladurem – pokazanie premiera w superlatywach związane było z

„zapotrzebowaniem” politycznym i interesem samego wydawcy.

Lobbing – a władze i grupy interesu w regionie. o W połowie lat 90. odbył się przetarg na prawo wykupu gruntu należącego do gminy

Skarżysko-Kamienna ( teren ze sztucznym zalewem i ośrodkiem rekreacyjnym „Rejów”) .

Regionalne ( „Echo Dnia”, „Słowo Ludu”) i lokalne („Gazeta Skarżyska”) gazety

zamieściły pod naciskiem jednej ze stron zainteresowanych przetargiem informację o

sprzedaży gruntu na jednych z ostatnich stron (źle widocznym drukiem) – efektem

czego było wygranie przetargu przez skarżyskiego biznesmena Waldemara P. oraz zakup

gruntu po zaniżonej cenie (na przetargu z powodu niedoinformowania, nie pojawił się

kapitał zdolny zlicytować Waldemara P.). Kolejnym faktem jest unikanie przez gazety

tego regionu opisywania afer korupcyjnych (nie ma tu w zasadzie tzw. dziennikarstwa

śledczego) – stąd np. o aferze starachowickiej, mieszkańcy regionu dowiedzieli się za

pośrednictwem mediów ogólnopolskich, a artykuł o skarżyskiej mafii braci P. ( niezgodny

z prawem wykup mienia publicznego, układy mafijne, nielegalny handel etc.) ukazał się w

„Super Expresie”

18. Regionalizacja mediów jako przejaw demokratyzacji społeczeństwa.

1947 – PPR powołało RSW Prasa

1948 – PZPR chce jednolitego systemu informacji organizacyjnych i merytorycznych

1.03.1951 o RSW Prasa łączy się z Instytutem Prasy Spółdzielni Wydawniczo – Oświatowej

„Czytelnik”

o Powstaje koncern wydawniczo - kolportażowy.  Podlega kontroli Głównego Urzędu Kontroli Publikacji, Prasy i Widowisk oraz

wydziałowi Komitetu Centralnego.

o Wydawnictwa pozbawione były niezależności finansowej. Naczelnym zadaniem prasy była propaganda.

o Nastąpiło ujednolicenie merytoryczne treści, jedynie podawano je w różnych formach, aby dotrzeć do różnych ludzi. Miało to miejsce nawet w prasie sensacyjnej czy kobiecej.

o Istniał dwubiegunowy system prasy:  media centralne  media regionalne

o Nastąpiła rejonizacja informacyjno – propagandowa. Istniał planowy podział i rozmieszczenie różnych instytucji medialnych i ich zadań na rejony zgodnie z interesami

ideowymi i politycznymi i celami władzy państwowo – partyjnej i z zachowaniem

hierarchicznego uporządkowania.

1975 – Reforma administracyjna; przedtem istniało 17 rejonów medialnych, reforma nie zmieniła ich liczby. Zmiany administracyjne nie miały wpływu na strukturę mediów. Pewne tytuły przestały

się ukazywać, ale to nie zmieniło przyzwyczajeń.

Od 1989 o Po likwidacji centralnego dysponenta mediów rejony zmieniły się w regiony medialne.

Celem, zamiast centralizacji, staje się decentralizacja. Rynek mediów stał się

pluralistyczny. Pojawiła się w związku z tym konkurencja oraz możliwość weryfikacji

informacji.

docsity.com

o Społeczności rejonów zostały upodmiotowione: społeczeństwo stało się zarazem źródłem jak i odbiorcą informacji. Społeczność sama może powoływać instytucje medialne.

Regiony różnią się jednak głębokością, co ma uwarunkowania socjokulturowe. W

niektórych następuje niestety pauperyzacja społeczeństwa lokalnego, ludziom lokalna

prasa przestaje być potrzebna.

o Istnieje 17 węzłowych ośrodków medialnych (miast skupiających media obsługujące dziennikarsko całe terytorium regionu medialnego). Są to: Białystok, Bydgoszcz, Gdańsk,

Katowice, Kielce, Koszalin, Kraków, Lublin, Łódź, Olsztyn, Opole, Poznań, Rzeszów,

Szczecin, Warszawa, Wrocław, Zielona Góra. Z kolei ośrodki strukturalne obsługują

media lokalne i sublokalne (mikrolokalne)

Klasyfikacja mediów: o Regionalne

 Ich zasięg obejmuje przynajmniej obszar jednego dzisiejszego województwa

o Lokalne  Obejmują obszar od powiatu do województwa

o Sublokalne  Gminy i małe miejscowości

Regionalizacja przebiega na dwa sposoby: o wyraźny podział na media regionalne i lokalne o tylko na poziomie mediów regionalnych i realizowana na dwa sposoby:

horyzontalny: dodatki lokalnewertykalny: kolumny lokalne

 Niestety postępuje unifikacja tych mediów pod względem własnościowym, wpływa to negatywnie na weryfikowanie informacji przez odbiorców.

o Region poznański jest zagrożony pod tym względem przez Passauera. o Inne zagrożenie stanowi fakt, że pieniądze na wydawanie i utrzymanie tytułów

regionalnych i lokalnych mają zwykle tylko samorządy, więc może istnieć forma

propagandy, na ich korzyść.

o Kolejnym niebezpiecznym zjawiskiem jest działanie tzw. grup interesu (szerzej o tym w zagadnieniu nr.17 - Lobbing).

19. Od powstania do likwidacji RSW Prasa-Książka-Ruch

17 grudnia 1918 r. dr Jan Stanisław Gebethner i Jakub Mortkowicz powołali do życia Polskie Towarzystwo Księgarni Kolejowych Ruch Spółka z o.o. z siedzibą w Krakowie i filią w

Warszawie. Wkrótce zawarli umowę z Ministerstwem Transportu, w której „Ruch” nabył

wyłączność na prowadzenie sprzedaży prasy, książek oraz artykułów codziennego użytku na

dworcach.

14 stycznia 1919 r. na Dworcu Wiedeńskim w Warszawie uruchomiono pierwszy kiosk „Ruchu”. Do połowy 1919 r. Ruch dysponował siecią ponad 60 kiosków i księgarń.

6 listopada 1920 r. Ruch został przekształcony ze spółki z o.o. w spółkę akcyjną z siedzibą w Warszawie.

1 lipca 1935 r. „Ruch” przejął od spółki „Czytajcie” sieć sprzedaży gazet, utworzono Polskie Towarzystwo Księgarni Kolejowych Ruch S.A. Od tego momentu aż do wybuchu II wojny

światowej, kolportażem prasy i wydawnictw na terenie całej Polski zajmowała się jedyna

organizacja gospodarcza – PTKK „Ruch” S.A. Księgarnie, kioski i stoiska "Ruch" usytuowane na

dworcach i stacjach kolejowych lub w ich pobliżu, zaopatrywane były także w prasę i

wydawnictwa książkowe, karty pocztowe, wyroby tytoniowe, drobne przybory toaletowe służące

wygodzie podróżujących. Czas dynamicznego rozwoju firmy zahamował wybuch II wojny

światowej. Władze hitlerowskie zlikwidowały oddziały „Ruch” S.A w Poznaniu, Gdańsku i Łodzi

rekwirując przy tym ich majątek, później objęły nadzór nad siedzibami zarządu w Krakowie i

Warszawie. Uprawnienia członków zarządu wygasły. Firma istniała na terenie Generalnego

Gubernatorstwa.

W październiku 1944 r. w Lublinie powstała Spółdzielnia Wydawniczo-Oświatowa „Czytelnik”, która dzięki szybkiemu zawarciu umowy z PKP, przyznawającej jej wyłączne prawo sprzedaży

czasopism, gazet i innych wydawnictw na dworcach kolejowych, przejęła rolę „Ruchu”.

25 kwietnia 1947 r. uchwałą KC PPR powołano Robotniczą Spółdzielnie Wydawnicza „Prasa”, która w założeniu partii miała pełnić następujące funkcje:

docsity.com

o RSW „Prasa” ma pomnażać majątek PPR, sekretariat KC PPR namawiał towarzyszy do udzielania wszelkiej pomocy finansowej RSW (np. kredyty) aby mogło się rozwijać – stąd

zdanie, że RSW żyło z majątku państwowego

o KC PPR nadawło pismą kierunek polityczny o KC PPR przeprowadza ocenę polityczną linii tych pism, dba o podnoszenie ich poziomu

politycznego.

W 1947 r. RSW posiadało 12 wydawnictw: 8 dzienników ogólnokrajowych i 4 czasopisma, 10 drukarń i wszystko co potrzebne do dystrybucji prasy.

o Jednorazowy nakład wynosił ok 1,3 mln.

20 listopada 1948 r. uchwałą Rady Ministrów w związku z połączeniem się PPR z PPS postanowiono skoordynować działalność wydawniczą PZPR - do RSW „Prasa” włączono

Spółdzielnie Wydawniczą „Książka” i Spółdzielnie Wydawniczą „Wiedza”.

Do 1958 r. udziałowcami spółdzielni mogły być osoby fizyczne, później jedynie osoby prawne. W ten sposób uniemożliwiono osobom fizycznym działanie w RSW.

o Udziałowcami RSW zostali:  Centralna Rada Związków Zawodowych  Związek Młodzieży Socjalistycznej

o Jednak w tamtym czasie udziałowcami spółdzielni musiały być conajmniej 3 osoby prawne. PZPR nie posiadała osobowości prawnej. Pół roku później dokonano kolejnych

zmian.

o RSW rozrastało się poprzez przywłaszczanie majątku państwowego

1 stycznia 1950 r. władze utworzyły nową firmę kolportażową pod nazwą Państwowe Przedsiębiorstwo Kolportażu "Ruch" (na podstawie rozporządzenia rządu z 12 grudnia 1949 r.).

1 marca 1951 r. do RSW „Prasa” zostaje włączony „Czytelnik”.

28 grudnia 1972 r. Biuro Polityczne podjęło decyzję, że należy zmienić strukturę kolportażu w Polsce, odbyło się walne zgromadzenie członków zarządu RSW gdzie postanowiono włączyć

przedsiębiorstwo „Ruch” do RSW „Prasa”.

o Uchwała zaczęła obowiązywać 1 stycznia 1973 r. od tej chwili istnieje RSW Prasa- Ksiązka-Ruch.

o RSW eliminowało konkurencję ponieważ:  chciało kontrolować słowo drukowane,  jego zadaniem było finansowanie partii (96% dochodów RSW szło na

finansowanie PZPR, w 1986 r. KC PZPR otrzymał od RSW ponad 13 miliardów

starych złotych, w 1987 r. ponad 17 miliardów, w 1988 r. ponad 20

miliardów).

o W tamtych czasach RSW P-K-R było największym takim koncernem w Europie, prowadziło działalność poligraficzną, handlową, wydawniczą, kulturalno-oświatową.

Przedsiębiorstwo kolportażowe „Ruch” zajmowało się kolportażem, punkty „Ruchu”

działały w ramach przedsiębiorstw upowszechnienia prasy i książki.

o Sieć Klubów Międzynarodowej Prasy i Książki realizowała działalność kulturalno- oświatową. W 1989 r. istniało ok. 96 takich klubów.

o Dziennikarze RSW musieli należeć do partii. Pełnili rolę „służebną” wobec instytucji władzy politycznej, byli ograniczani w tym co robili. Ich partyjność była zaprzeczeniem

obiektywności.

o RSW było zasilane przez budżet państwa, miało przeróżne ulgi podatkowe, udzielano mu bardzo korzystnych kredytów.

o W 1988 r. RSW wydawało 328 gazet i czasopism, posiadało 19 własnych drukarń.

W 1989 r. powstało pytanie: Do kogo należy RSW P-K-R? PZPR rościła sobie do niego prawa, jednak RSW było finansowane z budżetu państwa co oznaczało, że nie należy do partii, co więcej

to RSW finansowało pratię.

W 1989 r. opozycja solidarnościowa zaczęła coraz głośniej domagać się zwrotu majątku zawłaszczonego przez PZPR. Od 31 sierpnia 1989 r. próbowano tworzyć spółki prawa handlowego

aby nie doszło do nacjonalizacji majątku RSW.

o Sławomir Dąbkowski, prezes RSW powiedział, że tylko ono utrzyma partię u schyłku komuny.

4 czerwca 1989 r. - Po klęsce wyborczej stało się jasne, że dostępu do środków masowego przekazu nie może mieć tylko jedna opcja polityczna. Początkowo chciano odebrać niektóre tytuły

RSW, później stwierdzono, że RSW należy do PZPR, dlatego nic nie stoi na przeszkodzie

stworzenia własnych, opozycyjnych gazet aby rozpocząć proces tworzenia pluralistycznego

systemu prasowego.

docsity.com

4 listopada 1989 r. Leszek Miller, sekretarz KC PZPR zwołał posiedzenie rady nadzorczej RSW na którym oświadczył, że przyjął rezygnacje prezesa rady nadzorczej RSW Mieczysława

Rakowskiego, a na jego miejsce przyjmuje Sławomira Tabkowskiego(?), którego zadaniem była

obrona majątku RSW. Aby tego dokonać zaczęto zakładać spółki prawa handlowego np.

Młodzieżowa Agencja Wydawnicza Spółka S.A.

22 grudnia 1989 r. Tabkowski komentując sprawozdanie przed Millerem powiedział, że zmiany wewnętrzne struktury RSW wyrażać się będą w tworzeniu różnego rodzaju spółek.

28 grudnia 1989 r. stworzono Agencję Informacyjną - alternatywę dla PAP. Miała rozpocząć działalność 1 stycznia 1990 r., a na jej czele miał stanąć Jerzy Urban (wcześniej stał na czele

Krajowej Agencji Robotniczej).

Styczeń 1990 r. rozwiązano PZPR, na jej miejscu pojawiła się SdRP, która jednak nie mogła odziedziczyć RSW ani innego majatku PZPR.

o Wydaje się, że RSW straciłą właściciela. o 15 marca 1990 r. zarząd RSW postanowił o uwłaszczeniu niektórych pism i wydawnictw

przekazaniu spółdzielniom dziennikarskim.

W 1990 r. RSW udzieliło pożyczki wydawnictwu „Polityka” wysokości 1 miliarda starych złotych na pokrycie deficytu.

22 marca 1990 r. Sejm powołał Komisję Likwidacyjną RSW. Pomysł pochodził od opozycji.

6 kwietnia 1990 r. premier Mazowiecki wyznaczył skład Komisji Likwidacyjnej. Wybrano projekt poselski – w skład komisji miały wchodzić różne środowiska społeczne i polityczne.

20. Działalność komisji likwidacyjnej RSW Prasa-Książka-Ruch

22 marca 1990 r. Komisja Likwidacyjna RSW Prasa-Książka-Ruch została powołana ustawą sejmową.

o Projekt Komisji zakładał:  przejście RSW Prasa-Książka-Ruch w stan likwidacji z dniem wejścia ustawy

ustawy w życie, co oznaczało, że partia nie może od tej chwili dysponować

majątkiem RSW

 wszystkie spółki powstałe po 30 sierpnia 1989 r. ulegną likwidacji ponieważ powołano je całkowicie bezprawnie

 członków Komisji Likwidacyjnej powoływał prezes RM, wyznaczał również jej przewodniczącego

 liczba członków komisji nie była stała  wszystkie wydawnictwa i jednostki organizacyjne RSW w pierwszej kolejności

miały być przekazywane spółdzielnią dziennikarskim

 w drugiej kolejności organizowano przetarg na tytuł, wydawnictwo itd.  spółdzielnia dziennikarska mogła otrzymać tytuł tylko wtedy, kiedy spełniała

warunki:

 posiadała majątek pozwalający utrzymać dany tytuł (co miało zabezpieczyć tytuł przed wykupieniem przez koncern zagraniczny)

 posiadała cele ekonomiczne.

Do lipca 1990 r. powstało 250 spółdzielni dziennikarskich.

26 czerwca 1997 r. Ustawa o Komisji Likwidacyjnej została znowelizowana, wprowadzono nowy zapis o tym, że Komisja Likwidacyjna co rocznie musi się rozliczać ze sprzedanych tytułów. Zapis

ten miał przyspieszyć proces likwidacji.

 Skład Komisji miał charakter wyłącznie polityczny, zmieniał się tak często jak gabinety.

Działaność Komisji: o Do 1993 r. sprzedano prawie wszystkie tytuły. Po 1993 r. Komisja zajmowała się

gospodarowaniem majątkiem RSW i tytułami trudnymi do sprzedania.

o Ustawa o Komisji Likwidacyjnej pozwalała jej ingerować w składy kadrowe tytułów, które pozostawały w jej władaniu.

o Okres przekazania tytułu spółdzielni (gdy Komisja przyjęła podanie) nie był ustalony z góry.

o Gdy tytuł stawiano do przetargu, musiano spełnić kryteria formalne:  Obiektywizm  Jawność  Otwartość  Charakter publiczny

docsity.com

o W skład komisji przetargowej wchodziły zespoły redakcyjne, związki zawodowe, osoby reprezentujące podmioty gospodarcze, obserwatorami byli członkowie sejmowej komisji

kultury i przekazu(?) oraz członkowie urzędu antymonopolowego.

o Komisja Likwidacyjna odrzuciła 65 wniosków spółdzielni dziennikarskich pomimo tego, że spełniały wyznaczone kryteria. Oceny Komisji były bardzo subiektywne, wręcz

polityczne.

 Tytuły przekazane tym, którzy nie spełniali kryteriów formalnych to:

 „Kurier Podlaski”

 „Kurier Szczeciński”

 „Szpilki”

 „Trybuna Śląska”

 „Express Wieczorny” o W tym wypadku spółdzielnia dziennikarska ubiegająca się o

tytuł, składała się w większości z pracowników tej redakcji,

została poparta przez Zjednoczone Przedsiębiorstwa

Rozrywkowe, ale o ten tytuł ubiegała się także Fundacja

Solidarność, za którą stało Porozumienie Centrum, wówczas

komisja wsparła spółdzielnie, która zaczęła wydawać

„Express” a potem „Super Express”.

o Celem Komisji Likwidacyjnej była budowa nowego, pluralistycznego ładu medialnego, który odzwierciedlałby rzeczywisty układ polityczny oraz zapewniał dostęp do rzetelnej

informacji.

o Przekazywanie pism i gazet miało się odbywać:  przez bezpośrednia sprzedaż tytułu ugrupowaniom,  przez nominacje kadrowe.

o Dużym obciążeniem dla budżetu państwa była sprzedaż „Trybuny” spółce Ad Novum bezpośrednio powiązanej z SdRP ponieważ nie przekazała ona pieniędzy za transakcję.

o Komisja Likwidacyjna blokowała dostep do sprzedawanych tytułów koncernom zagranicznym. Powstał pomysł stworzenia Górnośląskiego Centrum Prasowego, które

zajmowałyby się ochroną polskich gazet przed kapitałem zagranicznym, jednak ówczesny

premier J.K. Bielecki nie poparł tego pomysłu.

o 30 tytułów nie zostało przekazanych spółdzielnią ze względu na to, że nie spełniały wymogów ekonomicznych.

o Najwyższa oferta za pismo wynosiła 36 miliardów starych złotych, a najniższa 8 miliardów.

 „Gazeta Poznańska” sprzedana za 35 miliardów.  „Przyjaciółkę” sprzedano za 8 miliardów, pomimo tego, że UNIWERSAL S.A.

oferował 12 miliardów.

o Błędem Komisji Likwidacyjnej było przekazywanie tytułów wraz z majątkiem redakcji, jednak było to motywowane tym aby spółdzielnie miały podstawy do pracy.

o Sprzedano 178 gazet i 104 czasopisma wydawane przez RSW(?). 71 tytułów oddano bezpłatnie spółdzielniom dziennikarskim, 3 tytuły przekazano bezpłatnie do Skarbu

Państwa.

o Wytyczne sejmowej komisji do spraw kultury dla Komisji Likwidacyjnej:  harmonia interesów w konkurencji wydawców polskich z kapitałem

zagranicznym,

 ochrona interesów pracowników i praw zespołów dziennikarskich,  przeciwdziałanie monopolizacji,  przeciwdziałanie odtwarzania się starych układów nomenklaturalnych.

 „Gazeta Współczesna” (Białystok) – nie przekazaono jej ze względu na to, że oddano by ją dawnemu układowi nomenklaturowemu.

o „Ruch” stał się własnością Ministerstwa Handlu i Przemysłu, do dziś ubiega się o uwłaszczenie.

docsity.com

21. Przejmowanie pism przez spółdzielnie dziennikarskie.

Warunki uzyskania prawa do tytułu przez spółdzielnie dziennikarskie: o Projekt Komisji Likwidacyjnej RSW zakładał, że wszystkie wydawnictwa miałyby zostać

przekazane spółdzielniom dziennikarskim, a gdyby takowe nie powstały – należało

ogłosić przetarg. Aby spółdzielnia dziennikarska otrzymała tytuł musiała mieć

odpowiednie warunki ekonomiczne. Każdy członek spółdzielni miał wnieść sumę trzech

średnich wynagrodzeń do majątku spółdzielni. Spółdzielnie mogły uzyskać pożyczki, a

także sprzęt potrzebny do usamodzielnienia się (jak np. „Polityka”).

o Do lipca 1990r. powstało 250 spółek dziennikarskich. Zawiązywano je głównie w obronie miejsc pracy. 65 wniosków spółdzielni dziennikarskich zostało odrzuconych i wtedy

tytuły wystawiano na przetarg. Wszystkie tytuły zostały rozdysponowane do 1993r.

Nawet jeśli koncern zagraniczny przedstawił bardzo atrakcyjną ofertę, tytuł sprzedawano

Polakom.

Przykład przejęcia tytułu o Polityka

 Przejęcie tytułu przez Spółdzielnię „Polityka” przebiegało następująco:

22 marca 1990r. - Uchwalona została ustawa o likwidacji RSW, ustalająca zasady podziału koncernu.

7 czerwca 1990r. – Zgodnie z postanowieniem tej ustawy – został zarejestrowany statut „Polityki” Spółdzielni Pracy, co dało podstawę do

wniosku o przekazanie tytułu przez Komisję Likwidacyjną

pracownikom tygodnika.

11 stycznia 1991r. Komisja Likwidacyjna zawarła ze Spółdzielnią umowę o przekazaniu jej „Polityki” zgodnie z planem

zagospodarowania majątku RSW. Jak wynika z § 2 pkt. 1 umowy, do

tego czasu wydawcą tygodnika było Wydawnictwo Współczesne RSW,

a nie samodzielny podmiot „Wydawnictwo Polityka”.

12 lutego 1991r. Spółdzielnia Pracy „Polityka” podpisała umowę z Wydawnictwem Współczesnym znajdującym się w likwidacji o

odpłatne świadczenie usług wydawniczych i finansowo-organizacyjnych

związanych z wydawaniem tygodnika „Polityka”.

 Nowo powstała Spółdzielnia „Polityka” otrzymała środki trwałe wycenione na ok. 30 mln starych złotych (dziś byłoby to kilka tysięcy złotych!) oraz niewielką

kwotę pieniędzy na koncie (ok. 70 tys. obecnych złotych). Jednocześnie miała

ona do spłacenia zobowiązania zaciągnięte jeszcze przez Wydawnictwo

Współczesne. W efekcie zobowiązania ciążące na „Polityce” przekraczały jej

środki własne. Słowem Komisja Likwidacyjna „wypuściła” „Politykę” nie tylko

bez pieniędzy, ale i z długiem. W 1991r. „Polityka” poprosiła Komisję o 500 mln

starych złotych pożyczki, aby spłacić zobowiązania byłego Wydawnictwa

Współczesnego. Pożyczkę tę otrzymała i spłaciła w kilku ratach.

o Tygodnik Razem  Przekazano tytuł KPN za 400 mln zł., ale powstała spółdzielnia dziennikarska,

która podała do sądu decyzję Komisji Likwidacyjnej. Ostatecznie podzielono się

kosztami.

22. Modele organizacji kolportażu

Kolportaż: o to rozprowadzanie, rozpowszechnianie, rozprzedawanie książek, pism, wydawnictw

wśród odbiorców i prenumeratorów

o to systematyczne rozprzedawanie dzienników, czasopism za pomocą prenumeraty lub sprzedaży egzemplarzowej

o to działalność gospodarcza i działalność firm kolportujących, opiera się na sprzedaży szczególnego typu towaru – prasy

 Funkcje kolportażu prasy: o dystrybucyjna o sprzedaż o upowszechnianie

docsity.com

o regulacyjna  badanie rynku pod względem nasycenia obszaru danym tytułem, jest to

informacja dla wydawcy jakie zapotrzebowanie tematyczne i ile trzeba

egzemplarzy, polega na wysyłaniu sygnałów przez kolporterów do wydawcy

gazety

o informacyjna  kolporter przekazuje te informacje wydawcy w formie raportów

o doradcza  kolporter ma za zadanie ograniczać ilość zwrotów, doradzać gdzie potrzeba

więcej gazet, a gdzie mniej

o organizatorska  tworzenie całego systemu dystrybucyjnego mającego zapewnić dotarcie prasy do

czytelnika

o gwarancyjna  kolporter gwarantuje płatność z tytułu sprzedanej w detalu prasy

monitoring kolportażu= f. informacyjna + f. doradcza

Modele organizacji kolportażu prasyo System oparty na regulacjach państwa

 System obecny nie tylko w państwie totalitarnym, w gospodarce wolnorynkowej może to być tzw. interwencjonizm państwa

 Prawo oddziałuje na system dystrybucji prasy - to wyrażenie woli państwa - państwo koncesjonuje działalność kolportażową, w hurcie a także w detalu (np.

Włochy, Szwajcaria, kraje Beneluxu, Francja)

o tylko koncesjonowane firmy mogą prowadzić działalność kolportażową, sprzedaż egzemplarzowa prowadzą zcentralizowane i wyspecjalizowane

firmy kolporterskie

 ograniczenie warunków wolnej konkurencji  kolporterzy uzyskują silną i niezagrożoną pozycję na rynku, ale muszą godzić się

na pewne ograniczenia ich działalności gospodarczej

 eliminacja niezdrowej konkurencji między kolporterami  kolporterzy nie mogą odmówić dystrybucji prasy, bo skutkuje to odebraniem

przez państwo koncesji

o System oparty na porozumieniach głównych kolporterów  podział rynku przez głównych kolporterów  obowiązek służenia wszystkim wydawcom, dla wszystkich obywateli  poszczególne regiony należą do konkretnych dystrybutorów prasy (np. Niemcy

kolporterzy sami podzielili rynek między siebie, nie interweniowało państwo).

 Obowiązek służenia wszystkim obywatelom bez względu na pochodzenie  istnieje wysoki wskaźnik prenumeraty  wynika z konstytucji RFN  sprzedaż egzemplarzowa za pośrednictwem lokalnych firm kolportażowych

(posiadających wyłączność w danym regionie)

 System występuje też częściowo w Skandynawii.

o System oparty na regułach rynkowychCharakterystyczny dla państw Europy Śr.-Wsch.+ Hiszpania,Grecja,

Portugalia  małe zainteresowanie państwa rozwiązaniami organizacyjnymi i prawnymi  duża liczba konkurujących firm  niska liczba sprzedawanych egzemplarzy  niska pozycja rodzimych wydawców w porównaniu z zagranicznymi  brak uznania szczególnej funkcji prasy i traktowanie jej na równi z innymi

artykułami i towarami

 kolporterzy konkurują ze sobą , prowadząc wyniszczająca rywalizację, której koszty ponosi często wydawca

o np. Norwegia to kraj gdzie występuje duże nasycenie prasą, to drugi kraj pod względem sprzedaży prasy, dystrybucją prasy zajmują się

wydawnictwa, istnieje tylko 2 kolporterów)

o Finlandia – funkcjonuje tylko jeden kolporter

docsity.com

23. Dystrybucja prasy w Polsce – główne przedsiębiorstwa.

 Kolportaż to stałe rozpowszechnianie, rozprowadzanie, roznoszenie pism, książek itp.

 W Polsce istnieje system wolnorynkowy.

 Obecnie w Polsce dominującą firmą kolporterską jest RUCH S.A. dystrybuuje około 2,5 tys. tytułów . Obok RUCHU istnieje ok.50 – 60 prywatnych firm kolporterskich, których zadaniem jest

dostarczanie prasy do punktów sprzedaży i prenumerata.

Przyszłość: o Firmy zagraniczne będą chciały zająć słabsze rynki np. w Polsce. Być może podzielimy

los Hiszpanii, gdzie w 80% kolportaż prowadza firmy zagraniczne.

o Wraz z rozwojem mediów elektronicznych będzie malała ilość sprzedawanych egzemplarzy prasy w detalu.

Liczące się firmy kolporterskie: o RUCH S A

 Historia o (patrz zag. nr. 19 - Od powstania do likwidacji RSW Prasa-Książka-Ruch)

o 1989r. Komisja Likwidacyjna RSW utworzyła przedsiębiorstwo Kolportażowo-Handlowe „Ruch”

o 1992r. Przedsiębiorstwo Kolportażowo-Handlowe „Ruch” przekształcono w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa pod nazwą

RUCH Spółka Akcyjna  Dziś „Ruch” jest nowoczesną firma kolportażowo-handlową. Funkcjonuje jako

lider na polskim rynku dystrybucji prasy i artykułów częstego zakupu.

 Prowadzi działalność kolportażową w 14 oddziałach terenowych, które codziennie za pośrednictwem 66 Ekspedycji prasy dostarczają ja do 36 tys.

punktów sprzedaży detalicznej oraz do ponad 80 tys, prenumeratorów.

 „Ruch” posiada największą w Europie sieć, licząca ponad 12 tys., punktów sprzedaży. Dodatkowo obsługuje ponad 24tys. punktów związanych współpracą

w zakresie sprzedaży prasy (partnerzy: Empik, HDS, PKN Orlen, EKO, Poczta

Polska, Społem).

 Oddział Krajowej Dystrybucji Prasy (Warszawa) dostarcza prasę do oddziałów terenowych, prowadzi na bieżąco współpracę z wydawcami. Działalność

kolportażowa opiera się na podstawowych zasadach partnerskiej współpracy z

wydawcami zapewniając każdemu wydawcy równoprawny dostęp do rynku

prasowego w Polsce.

Ruch”- posiada ok.60% udział w polskim rynku kolportażu prasy o utrzymuje sprzedaż średnio w miesiącu 1650 tytułów prasowych o współpracuje na bieżąco z 900, a w ciągu roku z 1400 wydawcami 2300

tytułów w prenumeracie

o Kolporter S A  Druga firma o zasięgu ogólnokrajowym  Z siedziba w Kielcach  Największa oferta tytułów w prenumeracie – ok.3.000  Zajmuje się dystrybucją prasy i książek na terenie całego kraju.  Jest największym prywatnym dystrybutorem prasy w Polsce.  Od 14 lat Kolporter S.A buduje sieć sprzedaży opierając się na dwóch kanałach

dystrybucji. Pierwszym z nich jest sieć punktów sprzedaży należących do

partnerów firmy a drugim sieć własnych punktów sprzedaży o nazwie Saloniki

Prasowe (od 01.2001) - obecnie jest ich 60.

 Współpracuje z ok. tysiącem wydawnictw prasowych i książkowych.  Firma dostarcza prasę i książki zarówno do sieci handlowych jak i

indywidualnych odbiorców. Obsługuje sieć Saloników Prasowych, a także

punkty sprzedaży prasy na stacjach benzynowych, w sklepach spożywczych,

supermarketach, hipermarketach, na dworcach, w centrach miast oraz na stacjach

metra.

 prawie 40% udziału w polskim rynku kolportażu prasy  Firmy grupy Kolporter (niekoniecznie wymagane, ale może się spodobać):

o Kolporter Holding o Kolporter S.A o Kolporter Salonik Prasowe

docsity.com

o Kolporter Service o Kolporter Incest o Kolporter Info o Kolporter Systemy Meblowe o Kolporter Logistyka

o JARD PRESS  O zasięgu regionalnym, obejmuje swa działalnością Polskę centralną  Jest nastawiona na obsługę dużych firm i instytucji  dystrybuuje ok. 1.2 tys. Tytułów

o Goniec Podlaski  Obejmuje zasięgiem Polskę płn.-wsch.  Dystrybuuje ok.1 tys. tytułów

o Europress Poland  Skierowana na dostarczanie prasy konkretnemu odbiorcy  Dystrybuuje prasę zagraniczna w Polsce

 Zasady obowiązujące wszystkich kolporterów: o zasada dostępności wszystkim wydawcom o zasada neutralności i równego traktowania o zasada wyłączności dystrybucji

24. Media publiczne a służba publiczna Patrz: zagadnienie nr. 25 – Zadania mediów publicznych w Polsce

25. Zadania mediów publicznych w Polsce.

 Ustawa określa to w następujący sposób: o Do zadań publicznej radiofonii i telewizji należy w szczególności:

 tworzenie i rozpowszechnianie ogólnokrajowych i regionalnych programów radiowych i telewizyjnych,

 budowa i eksploatacja nadawczych i przekaźnikowych stacji radiowych i telewizyjnych,

 rozpowszechnianie przekazów tekstowych,  prowadzenie prac nad nowymi technikami tworzenia i rozpowszechniania

programów radiowych i telewizyjnych,

 prowadzenie działalności produkcyjnej, usługowej i handlowej związanej z twórczością audiowizualną, w tym eksportu i importu,

 popieranie twórczości artystycznej, literackiej, naukowej oraz działalności oświatowej,

 upowszechnianie wiedzy o języku polskim,  tworzenie i udostępnianie programów edukacyjnych na użytek środowisk

polonijnych oraz Polaków zamieszkałych za granicą.

 stwarzanie partiom politycznym możliwości przedstawienia stanowiska w węzłowych sprawach publicznych.

 zapewnienie partiom politycznym i innym organizacjom uczestniczącym w wyborach do Sejmu, Senatu i samorządu terytorialnego rozpowszechniania

audycji wyborczych

 umożliwianie naczelnym organom państwowym bezpośredniej prezentacji oraz wyjaśniania polityki państwa.

 stwarzanie organizacjom pożytku publicznego możliwości nieodpłatnego informowania o prowadzonej przez te organizacje działalności nieodpłatnej.

 tworzenie i rozpowszechniać audycji oświatowe dla szkół i innych placówek oświatowo-wychowawczych.

o Programy publicznej radiofonii i telewizji powinny:  kierować się odpowiedzialnością za słowo i dbać o dobre imię publicznej

radiofonii i telewizji,

 rzetelnie ukazywać całą różnorodność wydarzeń i zjawisk w kraju i za granicą,

docsity.com

 sprzyjać swobodnemu kształtowaniu się poglądów obywateli oraz formowaniu się opinii publicznej,

 umożliwiać obywatelom i ich organizacjom uczestniczenie w życiu publicznym poprzez prezentowanie zróżnicowanych poglądów i stanowisk oraz

wykonywanie prawa do kontroli i krytyki społecznej,

 służyć rozwojowi kultury, nauki i oświaty, ze szczególnym uwzględnieniem polskiego dorobku intelektualnego i artystycznego,

 respektować chrześcijański system wartości, za podstawę przyjmując uniwersalne zasady etyki,

 służyć umacnianiu rodziny,

 służyć kształtowaniu postaw prozdrowotnych,  służyć zwalczaniu patologii społecznych, uwzględniać potrzeby mniejszości narodowych i grup etnicznych

26. Dokonaj oceny decentralizacji mediów publicznych w Polsce

 Proces decentralizacji rozpoczął się w Polsce po 1989 roku, po likwidacji centralnego dysponenta mediów. Zdemontowano dotychczasowy system oparty na monopolu wydawniczym RSW "Prasa,

Książka, Ruch". Skutkiem tego była regionalizacja: z 17 rejonów informacyjno -

propagandowych, podporządkowanych władzy partyjnej i państwowej powstały regiony

medialne (massmedialne).

 Decentralizacja przyniosła na rynek mediów przede wszystkim pluralizm opinii i poglądów - zniesiono cenzurę, o czym świadczy wielość powstałych wówczas podmiotów (wydawców).

Powstał bowiem zgłoszeniowy system powoływania nowych tytułów. Każdy podmiot

gospodarczy bądź obywatel mógł zostać wydawcą. Z tym wiąże się tzw. Upodmiotowienie

społeczności regionów medialnych - sama może powoływać instytucje medialne, a także staje się

zarówno źródłem jak i odbiorcą informacji.

 Z kolei powstawanie nowych instytucji medialnych skutkuje pojawieniem się konkurencji i możliwością weryfikacji informacji. Nowe prawo prasowe nie ograniczało w żaden sposób

wchodzenia kapitału zagranicznego na polski rynek medialnym. To w połączeniu z pluralizmem

przyczyniło się do koncentracji tytułów wokół mniejszej liczby mocniejszych wydawców,

szczególnie liczby wydawców zagranicznych.

Polskie media u progu lat 90. ogólnie uległy istotnym zmianom: o Jakościowym:

 zmieniło się ich oblicze światopoglądowe. Radio, tv i tytuły prasowe, służące dotąd za propagandowe tryby starego systemu stały się m. in. głosicielami

wartości chrześcijańskich i patriotyczno - narodowych, wyrazicielami idei

przemian prokapitalistycznych, orientacji proeuropejskiej i antysowieckiej.

o Ilościowym  pojawiły się nowe pisma ( rozwój dzienników lokalnych i regionalnych, zmiana

oblicza czasopism ogólnopolskich, powstanie nowego typu prasy - rozrywkowa)

i prywatni nadawcy.

Skutki decentralizacji o Pozytywne

 uniezależnienie mediów od wpływów politycznych  przyśpieszenie procesu prywatyzacji  pozytywny wpływ na zmianę jakości i ilości mediów  specjalizacja pism i programów TV czy radiowych (formatyzacja)  pojawiła się konkurencja  nastąpił rozwój technologiczny  wzrost kwalifikacji zatrudnionych

o Negatywne  konsekwentne dążenie do przejmowanie większości udziałów przez

zagranicznych inwestorów

 dążenie do monopolizacji i marginalizacji udziału w rynku polskiego kapitału  groźba ograniczenia pluralizmu poglądów, opinii i wartości utrata niezależności od czynników ekonomicznych zastąpienie cenzury politycznej przez cenzurę ekonomiczna komercjalizacja

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome