Komunikacja masowa - Notatki - Dziennikarstwo, Notatki'z Dziennikarstwo. University of Warsaw
Karolina_90
Karolina_9015 April 2013

Komunikacja masowa - Notatki - Dziennikarstwo, Notatki'z Dziennikarstwo. University of Warsaw

DOC (181.5 KB)
7 strona
1000+Liczba odwiedzin
Opis
Literatura i komunikacja: notatki z dziedziny dziennikarstwa dotyczące komunikacji masowej.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 7
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

Jednym z najważniejszych zagadnień we współczesnym świecie jest zagadnienie

komunikowania się. Wielu teoretyków literatury oraz określona część społeczeństwa

uważa, że komunikowanie masowe jest podstawą relacji międzyludzkich. W każdej

bowiem grupie społecznej, gdzie ludzie podejmują zorganizowaną działalność lub pracę dla

osiągnięcia wspólnego celu – komunikowanie masowe odgrywa kluczową rolę. Niewiele

dokonuje się, np. w dobrej firmie bez prawidłowego procesu przepływu informacji.

Zagadnienie „komunikowania się” odnosi się we współczesnych czasach przede

wszystkim do „komunikacji masowej”, która z kolei:„odnosi się do gazet, kina, telewizji,

radia i reklamy; czasami do definicji włącza się wydawanie książek”.1

Z wymienionymi w definicji nośnikami informacji spotykamy się w niemalże każdej

grupie społecznej, firmie czy organizacji. Ważnym elementem komunikacji jest więc także

nadawanie publiczne czyli:„zaopatrywanie odbiorców w kanały radiowe i telewizyjne

postrzegane bardziej jako zaopatrywanie w dobra publiczne, niż towar prywatny. Takie

postrzeganie doprowadziło do zorganizowanie ich jako narodowych instytucji kulturowych,

poświęconych rozszerzaniu publicznych źródeł informacji, reprezentacji i rozrywki".5

Nadawanie powinno być więc ogólnie dostępne wszystkim obywatelom i organizacjom

oraz podjąć próbę zaspokojenia potrzeb zarówno różnorodności, jak i jedności kultury

narodowej i jej wspólnot.

Proces komunikowania jest bardzo złożony i wymaga zarówno od nadawcy, jak

i odbiorcy opanowania wielu umiejętności. Podstawową cechą każdego schematu jest

zwrócenie uwagi na pewien aspekt. Nadawca mający określone przekonanie o danej

sytuacji - koduje to przekonanie w postaci jakiegoś komunikatu, np. informacji o sporcie,

następnie przekazuje to przekonanie poprzez kanał informacyjny - w postaci słowa

PAGE 1

1 T. O`Sullivan, J. Hartley, D. Saunders, M. Mongomery, J. Fiske, Kluczowe pojęcia w komunikowaniu

i badaniach kulturowych, Wyd. Astrum, Wrocław 2005, s.135.

0 T. O`Sullivan, J. Hartley, D. Saunders, M. Mongomery, J. Fiske, Klucz we pojęcia w komunikowaniu...

dz. cyt., s. s. 130-131. 0 Tamże, s. 70. 0

0 T. O`Sullivan, J. Hartley, D. Saunders, M. Mongomery, J. Fiske, Kluczowe pojęcia w komunikowaniu… dz.

cyt., s. 129. 0 Wiedza o społeczeństwie. Człowiek w społeczeństwie. Pod red. Z. Krawczyka. Wyd. Szkol. i Ped.,

Warszawa, 1989, s. 45-46. 0 Z. Makieta, T. Rachwał, Podstawy przedsiębiorczości, Wyd. Nowa Era, Warszawa

2000, s. 44. 0 J. Bralczyk, Język na sprzedaż, Gdańskie Wyd. Psychologiczne, Gdańsk 2004, s. 7.

mówionego lub pisanego. Odbiorca musi rozkodować czyli zrozumieć przekazywaną

informację i na jej podstawie ukształtować sobie własne przekonanie dotyczące danej

oferty, bądź sytuacji.

Informacja przechodzi przez elementy, takie jak: zmysły, percepcja, pamięć,

myślenie i język wewnątrz modelu komunikowania się.

Aby proces komunikowania był skuteczny, nadawca i odbiorca muszą się

posługiwać uzgodnionym (wspólnym) kodem, na przykład językiem potocznym lub

specjalistycznym, np. werbalny, zapis matematyczny czy muzyczny - nie są zbyt

skomplikowane, a przez to łatwe do zrozumienia, dlatego posługuje się nimi nauka. Zwane

są również kodami logicznymi.

Kody estetyczne nie posiadają dokładnie określonych znaczeń, wydają się bardziej

subiektywne i dlatego można je zdekodować tylko przez uważne przyjrzenie się tekstowi.

Rozróżnia się również kody rozwinięte i ograniczone. Ograniczone przypisuje się komunikacji werbalnej. Kodem rozwiniętym posługuje się mówca posiadający

indywidualne cechy wypowiedzi, operujący bogatym słownictwem, składnią i stylem, gdyż:

"W sferze zjawisk Kod tworzy system znaków, rządzących się zasadami, które zostały

uzgodnione (jawnie lub niejawnie) przez uczestników danej kultury. Nazywane są

kodami oznaczającymi, które posiadają ściśle określone cechy:

*złożone są z pewnej liczby części, ułożonych w paradygmaty, z których jeden zostaje

wybrany,

* części wybrane są ułożone syntagmatycznie w wiadomości lub tekst,

* kody oznaczające przenoszą znaczenie, pochodzące z ugody zawartej pomiędzy ich

użytkownikami i ich wspólnego doświadczenia kulturowego,

* przenoszone są przez odpowiednie media komunikacyjne,

* mogą stać się zarówno sposobem klasyfikowania, organizowania i rozumienia pewnego

materiału, jak i przekazywanie go oraz komunikowanie.

Wszelkie zatem społeczne i kulturowe zachowania czy wytwory podlegają

kodowaniu. Kody cyfrowe są złożone z elementów, które można od siebie łatwo odróżnić,

za przykłady mogą posłużyć: język stylistycznych kultura języka nie może pozostać

dyscypliną opisującą. Stoją przed nią wyjątkowo ważne zadania praktyczne". Dlatego kod

rozwinięty jest dyskursem formalnych szkoleń i edukacji. Nadaje mu się wyższy status

społeczny i jest charakterystyczny dla ściśle określonych grup. Człowiek uczy się „rozkodowywania” informacji o innych ludziach, miejscach,

zdarzeniach. Jedną z najistotniejszych właściwości procesów komunikacji, jest fakt, że

PAGE 1

w grupie społecznej następują procesy kształtowania, doskonalenia i uzgadniania kodów

czyli sensów zachowania danych jednostek oraz języka informacji. Tylko osoby

posługujące się tym samym kodem mogą mieć pewność, że ich wzajemne porozumienie

jest pełne.

Można zatem powiedzieć, że ludzie komunikują się i wchodzą w interakcje poprzez

„odczytywanie” i "interpretację czyli wspólne definiowanie sytuacji, w której się znajdują,

i wspólne uzgadnianie działań niezbędnych do osiągania złożonych celów. Innymi słowy -

dzięki procesom komunikacji możliwe jest przewidywanie wzajemnych reakcji

(zachowań), konieczne do wzajemnego przystosowania członków społeczeństwa. To

wzajemne przystosowanie umożliwia pełnienie ról w danej grupie i jest warunkiem

funkcjonowania społeczeństwa jako całości.

W komunikowaniu masowym nadawcą jest zazwyczaj pewna zbiorowość, działająca w sposób zorganizowany i mająca status instytucji - są to, tak zwane instytucje

nadawcze, o których już wspomniano powyżej w tejże pracy, do które obejmują nadawców

radiowych i telewizyjnych, wydawców prasowych czy wideotonicznych. Instytucje

medialne to również drukarnie, firmy kolportażowe, agencje prasowe czy szkoły

dziennikarskie. Najważniejszym rodzajem instytucji nadawczych jest wprowadzenie

przekazów do publicznego obiegu - ta czynność ukierunkowuje cały proces masowego

komunikowania.

Instytucje te tworzą określone formy w społeczeństwie, by wyznaczały określone

cele i kreowały określone role. Media masowe wbudowane są więc w pewien porządek

społeczny i dlatego opierają się na pewnym kryterium. Jest nim niewątpliwie forma

własności instytucji nadawczych - można wyróżnić trzy podstawowe formy:

1) własność prywatną - właścicielem jest osoba fizyczna, grupa osób fizycznych lub firma,

np. koncern,

2) własność państwową lub publiczną - właścicielem jest państwo lub instytucje publiczne,

3) własność organizacji społecznych - organizacja, stowarzyszenie, fundacja religijna czy

polityczna.

Odbiorcami przekazów masowych są oczywiście ludzie, jednakże nie jako

jednostki, ale jak tak zwana masa społeczna, od której pochodzą określenia typu mediów:

media masowe, typy komunikowania, kultura masowa. Według jednej z definicji według

Herberta Blumera: "masa to zróżnicowana po względem społecznym, ekonomicznym i kulturalnym zbiorowość anonimowych jednostek, między którymi występują małe

interakcje i niewielka wymiana doświadczeń, przez co są one słabo zorganizowane i

PAGE 1

niezdolne do wspólnego działania[...] Czynnikiem spajającym zbiorowość i manipulującym

jej postawami, są media masowe i tworzona kultura masowa.

Dziś funkcjonują bardziej humanitarne określenia - mówimy o audytorium

(słuchaczu, uczniu) i publiczności (jawny, powszechnej i społecznej). Audytorium to

odbiorcy traktowani jako konsumenci: przekazów masowych i reklamowych. Publiczność

to odbiorcy traktowani jako obywatele świadomi swoich praw i obowiązków. Wśród

odbiorców wyróżniamy więc:

- publiczność przeciętną - wykazują średnią częstotliwość kontaktów z przekazem

medialnym, są to np. czytelnicy, którzy nabywają codzienną gazetę trzy razy

w tygodniu,

- publiczność okazjonalną - raz w tygodniu kupią gazetę,

- publiczność klubową - mający stały nawyk czytania.

Przełożenie wiadomości na sygnały, czyli kodowanie, polega na wyborze

właściwego kodu, w jakim ma zostać wyrażona treść komunikatu. W każdym

społeczeństwie rozróżniamy kody werbalne czyli wypowiedzi mówione lub pisane lub

niewerbalne czyli gest, mimika twarzy, spojrzenie, słuchanie odbiorcy.

Schemat 3 Jeden z podstawowych aktów komunikacji

Źródło: www.koweziu.edu.pl

Mowa ludzka, w odróżnieniu od innych dźwięków jest wyuczona - powstaje

w wyniku łączenia słów w wypowiedzi zgodnie z regułami gramatycznymi. Mowa służy

przede wszystkim do prowadzenia rozmowy z inną osobą. Celem rozmowy może być:

* wyrażanie własnych myśli, uczuć, wiedzy i dzielenie się nimi z innymi osobami,

* wymiana informacji, uzgadnianie poglądów i stanowisk wobec określonych spraw,

* wydawanie poleceń,

* określenie własnej pozycji w stosunku do innych osób, np. do podwładnego,

przełożonego

czy kolegi, * nawiązywanie nowych kontaktów i związków między osobami,

* kształtowanie własnej osobowości w oczach innych współpracowników.

PAGE 1

Mówienie, obok znajomości słownika - rozmawiający muszą rozumieć znaczenie

słów, którymi się posługują - i gramatyki, wymaga stosowania przyjaznych wypowiedzi,

taktownych, grzecznych i przekonujących. Opanowanie takich umiejętności świadczy

o wykształceniu i o tak zwanej kulturze masowej .

Komunikacja werbalna oraz niewerbalna powinna być wiarygodna, to znaczy

opierać się na kompletnych wypowiedziach oraz unikać tendencyjności. Powinna opierać

się także na tak zwanej „etyce słowa”, ponieważ według znanego językoznawcy - profesora

Jana Miodka: „Normalnym, naturalnym oczekiwaniem odbiorcy każdego tekstu jest

oczekiwanie prawdomówności nadawcy - tak jak oczekiwanie gramatyczności wypowiedzi”.

Wyjątek stanowią celowo zniekształcane niekiedy informacje przedstawiane

w masowej propagandzie i reklamie, najczęściej w formie pisanej. Przypomnijmy, że

tekst pisany w odróżnieniu od mówionego - składa się ze znaków i kodów. Zazwyczaj odnosi się do komunikatu mającego własną formę fizyczną, niezależną od jego nadawcy

czy odbiorcy - zazwyczaj prezentuje kody zwane reprezentacyjnymi. Zaliczamy do nich:

książki, listy, zarejestrowane programy telewizyjne czy tez zapisy ludzkiej mowy.

Należy pamiętać, że język jest najbardziej naturalnym narzędziem perswazji, przede

wszystkim publicznej, a reklama jest jej rodzajem najczęściej spotykanym. Według

popularnego naukowca - Jerzego Bralczyka: „To, co w komunikacie reklamowym

najciekawsze, a także to, co najskuteczniejsze, zależy w dużej mierze od indywidualnej

inwencji, talentu, natchnienia oraz od przypadku, który często pozwala tworzyć teksty

znakomicie skuteczne”.

W świeci współczesnym komunikacja masowa nie obeszłaby się bez technologii.

Jeśli sięgniemy pamięcią, mniej więcej jedno pokolenie wcześniej - porozumiewanie się

wydawało się zasadniczą kwestią dla rozwiązania i podtrzymania większości, jeśli nie

wszystkich, osobistych i służbowych kontaktów (modne były, np. częste wyjazdy

w delegacje). Istniały także inne kanały komunikacyjne: telefon, który sprawdzał się

podczas oddalenia (ale nie na „dłuższą metę” z powodu wysokich opłat) czy

korespondencja pocztowa, która podtrzymywała kontakt między ludźmi, kiedy nie mogli

się spotkać osobiście. Mimo tego, relacje międzyosobowe wymagały bezpośredniego

kontaktu.

Technologia dostarczyła mediom nowych możliwości porozumiewania się z

odbiorcą. Zarówno przystępne taryfy telefoniczne, jak porozumiewanie się za pośrednictwem komputera umożliwiają w czasach współczesnych nowy rodzaj kontaktów.

PAGE 1

Poczta elektroniczna stała się najpopularniejszą formą wymiany wszelkich informacji

między instytucjami masowego przekazu, a klientem.

Porozumiewanie się za pomocą Internetu wykluczyło, niestety, całą gamę sygnałów

niewerbalnych, dostępnych w zetknięciu z drugą osobą. Nie daje możliwości uchwycenia

gestów czy mimiki, która wykorzystywana jest z wielkim powodzeniem w reklamie

telewizyjnej.

Istnieje również grupa badaczy, do których należą: Horrigan, Katz oraz Lenhart,

którzy są zdania, że Internet przyczynia się do poprawy porozumiewania się między ludźmi

i, że massmedia mają łatwiejszy kontakt z odbiorcami. Naukowcy uważają, że użytkownicy

sieci częściej piszą e-maile i dzwonią do różnych stowarzyszeń, organizacji i firm, niż

osoby nie korzystające z tej formy technologii. Poza tym wykazują większe zaangażowanie

w sprawy społeczne i polityczne oraz bardziej doceniają reklamę.

Schemat 4 Przykład przekazu Internetowego – mapa funkcjonalności

Źródło: www.bs4.pl

Porozumiewanie się więc za pośrednictwem komputera przyczynia się do

zwiększenia liczby i jakości kontaktów społecznych z kilku powodów:

* ułatwia porozumiewanie się wszelkich instytucji, stowarzyszeń, firm z odbiorcami, gdyż

napięty plan zajęć i odległości dzielące ludzi utrudniają lub wręcz uniemożliwiają

bezpośrednie spotkanie; trudności ze znalezieniem czasu, są szczególnie dotkliwe dla osób

mieszkających w odległych miejscach i w różnych strefach czasowych,

* daje możliwość przesłania szybkiej wiadomości drogą elektroniczną, nieosiągalną w inny

sposób,

* Internet skłania ludzi do wyrażania opinii o danych organizacjach, społeczeństwie, firmie

ukrywanych w innych okolicznościach, zachęca do ujawnienia tego, czego na ogół nie

wypowiada się przy bezpośrednim kontakcie, np. z powodu nieśmiałości.

Podsumowując niniejsze rozważania, zauważmy, że wszelkie media

porozumiewają się z odbiorcą za pośrednictwem mediów elektronicznych. Telewizor,

telefon i e-mail są najpowszechniejszymi kanałami porozumiewania się, choć nie jedynymi.

Faksy, telekonferencje i wiadomości natychmiastowe - szczególnie w formie reklam również dają możliwości kontaktowania się.

PAGE 1

Porozumiewanie się pośrednie zyskuje coraz większą popularność. Wiele firm

kontaktuje się z klientami prawie wyłącznie przez telefon i pocztą elektroniczną,

a pracownicy w licznych organizacjach nawiązują efektywne zawodowe i osobiste

kontakty, nie poświęcając czasu na osobiste spotkania. Powstają więc, tak zwane zespoły

wirtualne, których członkowie przekraczają ograniczenie miejsca i czasu, mogą stanowić

wydajny i zadowalający sposób prowadzenia interesów. Organizacje wykorzystujące

Internet realizują zadania zawodowe szybciej, niż odbywa się to w grupach spotykających

się bezpośrednio, gdyż mają inne harmonogramy pracy.

0 J. Miodek, O języku do kamery, Krajowa agencja Wyd., Rzeszów 1992, s. 16. 0 M. Mrozowski, Media masowe. Władza, rozrywka, biznes, Warszawa 2001, s.46-47. 0 J. Miodek, O języku do kamery… dz. cyt., s. 9-10. 0 www.bs4.pl

PAGE 1

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome