Prawo karne, Ćwiczenia i Zadania'z Prawo. University of Warsaw
Maximus94
Maximus947 January 2016

Prawo karne, Ćwiczenia i Zadania'z Prawo. University of Warsaw

DOC (146.5 KB)
15 strona
235Liczba odwiedzin
Opis
Prawo karne
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 15
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.

11. Elementy prawa karnego (pojęcie prawa karnego, funkcje prawa karnego, zasady prawa karnego, pojęcie przestępstwa – rodzaje, formy zjawiskowe i stadialne; wina,)

Kodeks karny (1997) – część ogólna, szczególna (opis przestępstw) i wojskowa. Obowiązywanie prawa karnego w czasie : - tylko w czasie obowiązywania ustawy – lex retro non agit, jak stara i nowa ustawa – to sąd stosuje przepisy korzystniejsze dla oskarżonego.

Obowiązywanie prawa karnego w przestrzeni : - na terytorium Polski oraz na polskim statku wodnym lub powietrznym Nie podlegają : - szefowie przedstawicielst państw obcych uwierzytelnieni w Polsce - osoby należące do personelu dyplomatycznego tych przedstawicielstw - osoby należące do personelu administracyjnego i technicznego przedstawicielstw - członkowie rodzin wymienionych wyżej osób, jeżeli pozostają z nimi we wspólnocie domowej - inne osoby korzystające z immunitetu dyplomatycznego Miejsce przestępstwa : sprawca dopuścił się czynu, następił skutek, skutek miał nastąpić.

Polską ustawę karną stosuje się też do tych, którzy przestępstwo popełnili za granicą. Nie przeszkadza fakt, że został za to już skazany za granicą. Jest podwójna odpowiedzialność, częściowo jednak złagodzona wliczeniem za granicą na poczet kary. Czyn ten musi też być nielegalny za granicą – nie stosuje się do polskiego funkcjonariusza publicznego, który pełniąc służbę za granicą popełnił tam przestępstwo w związku z wykonywaną funkcją, a także do osoby, która popełniła przestępstwo w miejscu bez władzy państwoej. Jeżeli są różnice między prawem – sąd stosując polskie prawo może na korzyśc sprawcy. Obywatela, który popełnił przestępstwo i wrócił do kraju nie wydaje się, a także tego, kto ma azyl.

Można stosować polskie prawo karne do cudzoziemca, który popelnił przestępstwo za granicą: - jeżeli przestępstwo jest skierowane przeciwko interesom państwa polskiego, polskiego obywatela, polskiej osoby prawnej lub innej jednostki organizacyjnej - jeśli przestępstwo, bez względu na jego charakter, jest w polskim prawie karnym zagrożone karą przekraczającą 2 lata pozbawienia wolności, a sprawca przebywa na terytorium Polski i nie postanowiono go wydać. Warunkiem odpowiedzialności jest uznanie czynu za przestępstwo również w miejscu popełnienia.

Bez względu na przepisy obowiązujące w miejscu popełnienia i obywatelstwo podejrzanego, polskie prawo karne stosuje się w razie popełnienia przestępstwa :

)a przeciwko bezpieczeństwu państwa polskiego )b przeciwko polskim urzędom lub funkcjonariuszom publicznym )c przeciwko istotnym interesom gospodarczym )d fałszywych zeznań złożonych wobec urzędu polskiego )e ściganego na mocy umówmiędzynarodowych

Generalnie ponosi się odpowiedzialność powyżej 17 lat, w niektórych przypadkach w 15 np. zabójstwo, rozbój, bardzo cięzkie uszkodzenie ciała, porwanie samolotu lub statku, udział w zbiorowym gwałcie.

Młodociany – w prawie karnym to osoba, która w chwili popełnienia czynu zabronionego nie osiągnęła 21 roku życia i w chwili orzekania przed sądem pierwszej instancji nie osiągnęła 24 roku życia (Art. 115 § 10 k.k.). Natomiast w prawie karnym wykonawczym młodociany to odbywający karę pozbawienia wolności skazany, który nie ukończył 21 roku życia (art. 84 k.k.w.). Natawienie na wychowanie. Środki wychowawcze od 13 lat – zakład poprawczy. Wykroczenie – nie jest przestępstwem – nie są rejestrowane w Centralnym Rejestrze Karnym i zajmują się nimi sądy grodzki (wcześniej kolegium ds. wykroczeń)

Pojęcie prawa karnego : Prawo karne to zbiór norm prawnych normujących kwaestie odpowiedzialności karnej człowieka za czyny zabronione pod groźbą kary kryminalnej.

Funkcja prawa karnego :

W doktrynie wyróżnia się następujące funkcje prawa karnego: • sprawiedliwościową – oznacza zaspokojenie poczucia sprawiedliwości i osoby

pokrzywdzonej, i tzw. społecznego poczucia sprawiedliwości; • ochronną – ma na celu ochronę dóbr, mających istotne znaczenie dla rozwoju

jednostki i funkcjonowania społeczeństwa, przed atakami osób naruszających normy karne; realizowana jest na płaszczyźnie prewencyjnej, represyjnej i zabezpieczającej;

• gwarancyjną – ma zabezpieczać jednostkę przed ingerencją w jej prawa przez władzę pod pretekstem wykonywania funkcji ochronnej.

Zasady prawa karnego :

Na podstawie przepisów ustawy karnej mogą być sądzone te przestępstwa, które zostały popełnione w czasie jej obowiązywania. Nie można karać sprawcy za popełnienie czynu zabronionego przez ustawę przed jej wejściem w życie, ani po jej uchyleniu. Lex retro non agit – prawo nie działa wstecz. Nullum crimen sine lege – nie ma przestępstwa bez ustawy Nullum crimen sine culpa – łacińska sentencja prawnicza oznaczająca – nie ma przestępstwa bez winy lub szerzej – nie ma odpowiedzialności karnej bez winy. Nulla poena sine lege – łacińska sentencja prawnicza oznaczająca nie ma kary bez ustawy.

Artykuł 42 ust. 1 Konstytucji stanowi : Odpowiedzialności karnej podlega tylko ten, kto dopuścił się czynu zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia : - czyn zagrożony karą oraz sama kara muszą być określone bezpośrednio w ustawie, nie jest dopuszczalne, aby ustawa przekazywała te kwaestie do unormowania w drodze aktów wykonawczych - typy czynów karalnych, przesłanki odpowiedzialność, rodzaje i granice sankcji muszą być precyzyjnie ustalone w ustawie.

- pociągnięcie do odpowiedzialności karnej jest możliwe jeżeli ustawa obowiązywała w momencie popełnienia czynu.

Zasada odpowiedzialność człowieka za czyn – czyn zabroniony pod groźbą kary jako

zbrodnia albo występek, przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia,

bezprawny, zawiniony i społecznie szkodliwy w stopniu wyższym niż znikomy.

(przestępstwo)

Czyn – akt prawny zależny od człowieka. Może polegać na działaniu lub zaniechaniu.

Podmiotem przestępstwa może być tylko człowiek, który ukończył 17 lat w chwili

popełnienia czynu, a w pewnych określąnych wypadkach 15 lat, oraz który nie jest

niepoczytalny. Czyn musi być zabroniony przez obowiązującą ustawę pod groźbą kary.

Ustawa musi obowiązywać w czasie popełnienia czynu.

Zasada domniemanie niewinności – każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie

zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu. Nullum crimen sine lege – nie ma

przestępstwa bez ustawy.

Humitarne stosowanie kar.

Czyn przestępczy można popełnić tylko wtedy, gdy jest wina.

Sprawcy należy przypisać winę.

Wina jest podstawową przesłanką odpowiedzialności karnej.

Kara jest indywidualna i osobista.

Ściganie przestępstw z urzędu.

Zasada prawdy materialnej – jak było.

Proces powinien być jawny i publiczny.

Pojęcie przestępstwa – rodzaje :

Przestępstwo, zawiniony czyn człowieka, społecznie niebezpieczny, zabroniony pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia.

Część materialna definicji – czyn człowieka, społecznie niebezpieczny, bezprawny, karalny i zawiniony.

Część formalna definicji – czyn człowieka, zabroniony pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia.

Każe przestępstwo ma znamione – rzeczy charakterystyczne tylko dla tego przestępstwa.

W przestępstwie występują cztery elementy : - podmiot przestępstwa - sprawca - przedmiot przestępstwa – dobro przeciwko któremu było skierowane – np. zdrowie człowieka - strona przedmiotowa przestępstwa – sposób popełnienia czynu i okoliczności faktyczne, w jakich do nich doszło. - strona podmiotowa przestępstwa – subiektywne okoliczności sprawy, związane z psychiką sprawcy. Przede wszystkim wina sprawcy.

Ze względu na wysokość grożącej kary : - zbrodnie – 3 lata lub więcej - występek – więcej niż miesiąc, ograniczenie wolności, grzywna powyżej 30 stawek dziennych - wykroczenia – nie są przestępstwami, są uregulowane przede wszystkim w kodeksie wykroczeń. Wyjątkiem jest, kiedy dany czyn zabroniony jest zagrożony karą grzywny przekraczającą 5000 zł – wtedy stanowi przestępstwo.

Czyn zagrożony taką karą, a nie kiedy jest taka kara. Zbrodnia jest umyślna, zaś występek może być nieumyślny.

Ze względu na skutek : - materialne (działanie sprawcy i skutek tego działania) - formalne (do przestępstwa dochodzi przez samo działanie) – nieudzielenie pomocy

Rodzaj winy : - umyślne (zamiar bezpośredni i zamiar ewentualny) - nieumyślne (lekkomyślność lub niedbalstwo)

Ze względu na zachowanie się sprawcy : - popełnione przez działanie - popełnione przez zaniechanie

Przestępstwa : - zasadnicze - kwalifikowane - uprzywilejowane

Ze względu na sposób ścigania : - ściganie z urzędu – publicznoskargowe, ale np.gwałt czy kradzież na wniosek, a potem z urzędu, trzeba dać „zielone światło” i nie moża potem zmienić - ścigane na wniosek – prywatnoskargowe

Ze względu na rodzaj dóbr chronionych : - polityczne - pospolite

Związek przyczynowy – jest to związek zachodzący między działaniem sprawcy a skutkiem przestępnym. Jest tylko przy przestępstwach materialnych. Ten związek jest warunkiem popełnienia przestępstwa i należy go udowodnić. Związek musi być koniezcny – określonedziałanie pociąga za sobą określony skutek przestępny.

Formy zjawiskowe i stadialne :

Formy zjawiskowe : - sprawstwo – przede wszystkim ten kto wyknuje, ale też wspólsprawca i pomocnik. Sprawcą jest też ten kto kieruje wykonaniem czynu zabronionego, a także ten który wykorzystuje uzależnienie od siebie osoby. Wspólsprawstwo, sprawstwo równoległe- podżeganie – nakłanianie innej osoby do przestępstwa. Istotą jest budzenie i umacnianie woli. Jest to więc każde zachowanie, które ma skłonić. Podżegacz ponosi odpowiedzialność jak za sprawstwo. Jest traktowany jak ktoś, kto popełnia przestępstwo cudzymi rękami. Nie ponosi odpowiedzialności, jeśli zapobiegł dokonaniu przestępstwa, jeśli próbowal może być nadzwyczajne złagodzenie kary. Gdy sprawca nie usiłował dokonać czynu zabronionego to może być nadzwyczajne złagodzenie kary lub nawet odstąpienie. Gdy ktoś namawia, aby druga osoba poniosła konsekwencje, to również odpowiada jak podżegacz. - pomocnictwo – polega na ułatwieniu sprawcy popełnienia przestępstwa. Kara jak za sprawstwo, ale może być nadzwyczajne złagodzenie kary. Nie podlega pomocnik, który dobrowolnie zapobiegł. Może być fizyczne czy też psychiczne. - poplecznictwo – typ przestępstwa polegający na utrudnianiu bądź udaremnianiu postępowania karnego przez udzielanie sprawcy przestępstwa pomocy w uniknięciu odpowiedzialności karnej. W szczególności poplecznictwo może polegać na ukrywaniu sprawcy, zacieraniu śladów przestępstwa lub odbywaniu kary za skazanego. Jednak wskazane sposoby są tylko przykładami. Poplecznictwem może być każda czynność zmierzająca do udzielenia sprawcy przestępstwa pomocy w uniknięciu odpowiedzialności karnej, jeżeli choćby tylko utrudniała ona postępowanie karne. Obecnie poplecznictwo jest stypizowane w art. 239 § 1 Kodeksu karnego z 1997. Przepis przewiduje wyłączenie karalności w przypadku ukrywania osoby najbliższej – dotyczy to jednak tylko ukrywania, zaś pomoc udzielona sprawcy - osobie najbliższej w inny sposób umożliwia jedynie nadzwyczajne złagodzenie kary lub odstąpienie od jej wymierzenia. Takie same są konsekwencje poplecznictwa popełnionego z obawy przed odpowiedzialnością karną grożącą samemu poplecznikowi lub jego najbliższym. Poplecznictwem nie jest udzielanie pomocy sprawcy mieszczące się w granicach prawa – np. praca obrońcy oskarżonego w postępowaniu karnym, który w żaden sposób nie może uzależniać obrony oskarżonego od uzyskania pełnej wiedzy o jego niewinności, bądź działania wobec pokrzywdzonego mające na celu skłonienie go, by odstąpił od złożenia zawiadomienia o przestępstwie lub wniosku o ściganie, jeśli ograniczają się one tylko do perswazji, przeproszenia czy propozycji zadośćuczynienia.

- paserstwo – zachowanie polegające na nabyciu rzeczy uzyskanej za pomocą czynu zabronionego (najczęściej kradzieży), lub udzieleniu innej osobie pomocy do jej zbycia, albo na przyjęciu tej rzeczy lub pomocy w jej ukryciu. Paserstwo można popełnić umyślnie jak i nieumyślnie, zależnie od tego, czy paser wie o przestępnym pochodzeniu przedmiotu (paserstwo umyślne), czy też w konkretnym przypadku powinien i mógł takie pochodzenie rzeczy stwierdzić na podstawie towarzyszących okoliczności, np. podejrzanie niskiej ceny, sprzedaży bez dokumentów lub w niekompletnym stanie itp. Przedmiotem paserstwa może być również program komputerowy. Odpowiedzialności karnej za paserstwo podlega każda osoba po ukończeniu lat 17 (ogólna zasada odpowiedzialności karnej), której można przypisać winę w czasie popełnienia tego czynu (osoba poczytalna).

Odpowiedzialności karnej za paserstwo nie podlega sprawca, który sprzedaje rzecz uzyskaną za pomocą wcześniejszego własnego przestępstwa. Takie zachowanie traktuje się jako "wykorzystanie owoców" pierwszego czynu zabronionego. Podobnie pomocnikiem do kradzieży, a nie paserem jest osoba, która przed dokonaniem przestępstwa obiecuje sprawcy nabycie skradzionych rzeczy. Paserstwo przedmiotu pochodzącego z kradzieży, kradzieży z włamaniem lub przywłaszczenia o wartości nieprzekraczającej 250 zł jest wykroczeniem (art. 122 k.w.) a nie przestępstwem. W przypadku przedmiotu uzyskanego z kradzieży leśnej lub wyrębu drzewa kwota ta wynosi 75 zł. Paserstwo rzeczy pochodzącej z przestępstwa innego typu np. z rozboju lub wymuszenia rozbójniczego stanowi przestępstwo niezależnie od jej wartości. Forma kwalifikowana paserstwa jest cięższą odmianą gatunkową tego przestępstwa, zagrożoną surowszą sankcją karną. Przewidziana w wypadkach, gdy przedmiotem czynu pasera jest mienie znacznej wartości lub dobro o szczególnym znaczeniu dla kultury (art. 194 kk). Typ uprzywilejowany paserstwa to wypadek mniejszej wagi, który podlega łagodniejszej karze.

Formy stadialne przestępstwa : - zamiar – nie jest karany - przygotowanie – polega na tym, że sprawca, chcąc popełnic czyn zabroniony, wykonuje czynności mające stworzyć po temu odpowiednie warunki. Z reguły nie jest karalne – z karalnością, mamy do czynienia w przypadkach wyraźnie przewidzianych przepiami szczególnymi prawa karnego np. przygotowanie do fałszaowanie pieniędzy i papierów wartościowych, a także przygotowanie do największych przestępstw wojennych. Jednak i w tym przypadku nie jest karalne, gdy dobrowolnie odstąpił. - usiłowanie – polega na tym, że sprawca w zamiarze popełnienia przestępstwa, swoim zachowaniem (działaniem lub zaniechaniem) bezpośrednio zmiaerza do jego dokonania, jednak ono nie następuje. Brak rezultatu jest istotą

a) udolne – osiągnięcie celu jest możliwe, ale sprawcy coś staje na przeszkodzie np. nie trafia w człowieka b) nieudolne – gdy cel nie mógł zostać spełniony, np. strzelanie do osoby, która zmarła wsześniej na atak serca

Usiłowanie jest tak samo karalne jak dokonanie. Nie ponosi odpowiedzialności jeśli dobrowolnie zapobiegł lub odstąpił. Jeśli starał się zapobiec skutkom – może być nadzwyczajne złagodzenie akry. W przypadku usiłowoania nieudolnego – nadzywczajne złagodzenie kary lub nawet odstępienie. - dokonanie

Wina :

Wina – określony psychicznie stosunek sprawcy do popełnionego czynu.

Wyraża ona stopień zaangażowania sprawcy i jego charakter.

Jest wina umyslna :zamiaru bezpośredniego i zamiaru ewentualnego i wina nieumyślna : lekkomyślność i niedbalstwo.

Zamiar bezpośredni – gdy chce popełnić. Zamiar ewentualny – gdy dopuszcza się możliwości popełnienia przestępstwa i godzi się na to np. sprawcy rozboju pozostawili swą osobę bez ubrania – nie chcieli, ale liczyli się.

Lekkomyślność – przewiduje przestępstwo, lecz myśli, że go uniknie – szybka jazda. Niedbalstwo – nie przewiduje możliwości, lecz powinien np. zabawa bronią i postrzelenie człowieka.

Zbrodnię można popełnić tylko umyślnie. Występek też nieumyślnie, jeśli ustawa przwiduje – czyli w praktyce też prawie tylko umyślnie.

Przypadek – nie chciał popełnić, nie przewidywał, nie mógł i nie powinien przewidywać. Za czyn taki nie odpowiada. Nie jest to przestępstwem, ze względu na brak winy.

(okoliczności wyłączające odpowiedzialność karną, pojęcie, funkcje, rodzaje kar, okoliczności mające wpływ na wymiar kary, recydywa, wykonanie kary)

Okoliczności wyłączające odpowiedzialnośc karną : popełniony czyn przestępny nie pociąga za sobą wymierzenia sprawcy kary. - stan psychiczny sprawcy – nie pozwala mu pojąć znaczenia popełnianego czynu lub też uzasadnionego przekonania, iż dany występek jest nieszkodliwy i słuszny. Jest pełna społeczna szkodliwość, ale nie ma winy. - okoliczności są nietypowe, szczególne. Czyn przestaje być szkodliwy dla społeczeństwa.

Czyli dzielą się na : - okoliczności wyłaczajace winę : niepoczytalność, błąd, rozkaz przełożonego (należy nie wiedzieć) - okoliczności wyłączające bezprawność czynu (kontratypy) : obrona konieczna, zgoda pokrzywdzonego, działanie w graniacach uprawnień lub obowiązku prawnego, ryzyko nowatorstwa, uprawianie sportu zgodnie z regułami gry

Po środku – stan wyższej konieczności : - wina : poświęcenie czegoś mniejszego na coś większego - bezprawność : dobro o takiej samej wartości – życie za życie, nie może się powołać ten, kogo obowiązkiem jest ochrona cudzego życia.

Niepoczytalność – człowiek nie rozpoznaje znaczenia swoich czynów lub nie może kierować swoim postępowaniem – choroba intelektu lub choroba woli. Wina to prawidłowe funkcjonowanie świadomości i woli sprawcy. Wyróżnia się też ograniczoną niepoczytalność - zdolność człowieka do rozpoznawania znaczenie czynów i kierowania postępowaniem nie jest całkowiecie wyłączona, lecz tylko w znaczynm stopniu ograniczona – może być nadzwyczjane złagodzenie kary. Liczy się stan psychiki w momencie przestępstwa, a nie w czasie sprawy. Gdy sam się wprawił w stan nietrzeźwości lub odurzenia – ponosi pełną odpowiedzialność karną. Ogólnie można powiedzieć, że niepoczytalność nie zwalnia przed odpowiedzialnością, jeżeli została przez sprawcę zawiniona.

Błąd – nie popełnia przestępstwa ten, kto dopuszcza się czynu pod wpływem błędu co do okoliczności stanowiących znamię czynu zabronionego – błąd faktyczny. Wyłącza on winę, gdy nie został przez sprawcę zawiniony – np. zabranie nie swojej kurtki. Z błędem faktyczny

jest do czynienia także wówczas, gdy sprawca dopuszcza się czynu zabronionego świadomie, ale w błędnym, usprawiedliwionym przekonaniu, że zachodzi okoliczność wyłączająca winę lub bezprawność czynu, np. że działą w obronie koniecznej. Jeżeli bład sprawcy jest nieusrawiedliwiony sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary.

Błąd prawny – gdy nie wie, że popełniany czyn jest zabroniony. Wyłącza winę, gdy jest usprawiedliwiony – np. gdy przepisy jakiegoś kraju znacząco różnią się od światowych. Ale i tak ignoratia iuris nocet.

Obrona konieczna – odparcie bezpośredniego, bezprawnego zamachu na jekiekolwiek dobro społeczne lub jakiekolwiek dobro jednostki. Czyn taki jest społecznie pożyteczny, gdyż zmierza do udaremnienia przestępstwa. Przedmiot obrony jakiekolwiek dobre swoje lub cudze : życie, zdrowie, mienie dobre imię, itd. Zamach musi być bezprawny – nie np. odparacie atau policjanta. Musi być też bezpośredni – musi zagrażac lub trwać w chwili podjęcia obrony koniecznej., musi być rzeczywisty, a nie urojony. Przekroczenie granic obrony koniecznej – jest ona niewspólmierna do zagrożenia. – nadzwyczajne złągodzenie kary, a nawet odstąpienei od jej wymierzenia. Nie może sąd wymierzyć kary, jeśli nastąpiło wprawdzie przekroczenie granic obrony konczinej, ale było ono wynikiem strachu lub wzburzenia usprawiedliwonego okolicznościami zamachu.

Stan wyższej konieczności – ktoś poświęca cudze dobro w celu zapobieżenia bezpośredniemu niebezpieczeńsstwu, grożącemu jakiemukolwiek dobru społęcznemu lub dobru jednostki. Jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy nie ma innej możliwości i dobro poświęcone nie może mieć większej wartości niż dobro chronione. Istotą jest istnienie niebiezpieczeństwa i zastanowienie się czy zgodzić się czy odwrócić inną szkodą. Np. rozebranie płotu sąsiada, gdy pali się mój dom. W razie przekroczenia granic wyższej konieczności sąd sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia. Nie może się powoływać na to, sprawca, który miał nad tym dobrem czuwać np. strażnik czy policjant.

Rozkaz przełożonego – dotyczy wojska, policji, itd. Jeżeli zdaje sobie sprawę, ze rozkazano mu popełnić czyn zabroniony powinien odmówić, jeżeli nie zdaje sobie sprawy (nie ma winy umyślnej) – odpowiedzialność ponosi przełożony.

Zgoda pokrzywdzonego – wyłączenie jest tylko wtedy, gdy przestępstwo jest skierowane przeciw jednostce, a nie jest przeciwko interesom społecznym. Jeżeli zagraża jednocześnie interesom jednostkowym i społecznym to się nei liczy – nie ma wyłączenia przy takich przestępstwach jak zabójstwo, uszkodzenie ciała.

Działanie w granicach uprawnień lub obowiązku prawnego –obowiązek zawodowy, urzędowy lub wychowawczy. Urzędowa – policjant, komornik, zawodowe – lekarz, wychowawczy – kara cielesna, ale tu jest coś chujowo ;/

Ryzyko nowatorstwa – eksperyment (uzasadniony stanem wiedzy). Trzeba udzielić uczestnikowi wyczerpujących informacji i jego zgody na udział, może też się zawze wycofać.

Zbieg przestępstw : Kilka przestępstw przed wyrokiem do jednego z nich. Zbiego jednorodny – np. wszystkie przeciwko mieniu, zbieg różnorodny – kilka różnorodnego rodzaju.

Sąd rozpatruje każde z osobna i wymierza karę łączną (stanowisko pośrednie – nie może być niższa od najwyższej i wyższa od sumy). Wysokość kary łacznej w przypadku grzywny nie

może być wyzsza niż 540 stawek dziennych, w przypadku ograniczenia wolnosci 18 miesiecy, pozbawienia wolnosci – 15 lat. Gdy najwyższa jest kara 25 lub dożywocie to ona jest łączna, gdy kilka 25 to może połaczyć w dożywocie. Jeżeli jest kara w zawieszeniu i bez, to może razem zawiesić – jeżeli uzna za stosowne. Jeżeli zawiesi karę łączną to może orzec grzywnę, choćby jej nie orzeczono za żadne z przestępstw. Jeżeli za zbiegające się przestępstwa kilka kar wiezienia i kilka kar grzywny to sąd wymierza karę łączna więzienia i karę łaczną grzywny. Jak jest kara więzienia i ograniczenia wolności to sąd łączną karę więzienia, a karę ograniczenia wolności – każdy miesiąc na 15 dni. Środki karne stosuje się wobec skazanego, chociażby orzeczono je tylko za jedno z przestępstw. Przedstawione zasady też do łaczenia srodkow karnych.

Zbieg przepisów ustawy : czyn wyczerpuje jedynie znamiona kilku przestępstw. Sąd wymierza karę zasadniczą na podstawie tego przepisu, który przewiduje najsurowszą karę. Np. gwałt na osobie, która jest naszym krewnym. Nie może być sądzonym za ten sam czyn kilka razy.

Przestępstwo ciągłe : jest to w istocie zbieg przestępstw. Trektuje się je jako jeden czyn i wymierza karę – kara do górnej granicy ustawowego zwiększonego o połowę. Przestępstwo trwałe – czyn i bezprawny skutek (utrzymujący się), np. pozbawienie wolności i więzienie. Traktowane jako jedno przestępstwo.

Pojęcie, funkcje, rodzaje kar :

Kara – jest to środek przymusu państwowego, stosowany przez sądy wobec sprawców przestępstwa i polegający na sprowadzeniu pewnej dolegliwości.

Kata jest to zawsze wyraz spoęłcznego potępienia przestępcy. Dopiero w czasach nowszych państwo karze ogól przestępstw.

Cele kary : (współcześnie) : - prewencyjna (szczególna, ogólna) - reedukacja - resocjalizacja - sprawiedliwość (odwet) - cel utylitarny – odseparowanie

Zasady kary : humanitaryzm, swoboda sądu, indywidualizacja kary, preferowanie kar nieizolacyjnych.

Obok kar sensu stricto – środki karne. Kara jest samoistna, a środki karne mogą być wymierzane dodatkowo.

Kara : - pozbawienie wolności – co najmniej miesiąc, najwyżej 15, może być 25 i może być dożywocie. Kara ta ma powodować resocjalizację przestępcy w więzieniu. Zakłądy karne dzielą się na : zakłady karne dla młodocionych, zakłady karne dla odbywających karę po raz pierwszy, zakłądy karne dla recydywistów penitencjarnych, zakłady karne dla odbywających karę aresztu wojskowego. Zakłady karne – zamknięte, półotwarte i otwarte – w zależności od potrzebnej resocjalizacji. Nadzór nad legalnością kary pozbawienia wolności podbnie jak zatrzymania, tymczasowego aresztowania – sprawuje sędzia penitencjarny.

- ograniczenie wolności – pozbawienie skazanego niektórych praw i obarczenie go dodatkowymi obowiązkami – nie może zmieniać bez zgody sądu miejsca pobytu, jest zobowiązany do wykonywania wskazanej przez sąd nieodpłątnej pracy na cele społeczne w różnych, wymienionych organizacjach (20-40 h miesięcznie). Jeżeli jest zatrudniony to sąd może potrącić od 10-25 % na rzecz Skarbu Państwa lub na wskazany cel społeczny. Nie może on rozwiązać bez zgody sądu stosunku pracy. Kara wymierzana jest od 1-12 miesięcy. Sąd może oddać skazanego pod opiekę kuratora lub innej organizacji zajmującej się pomocą skazanym, ale też osoby godnej zaufania, może nakazać przeproszenie, łożenie na inną osobę, powtrzymania się od nadużywania alkogholu lub innych środków odurzających. Po połowie kary może zwolnić z odbywania reszty. - kara grzywny – kara pienięzna – stawki dzienne – nie mniej niż 10 i nie wiecej niż 360. 540 w przypadku łączenia się kar. Sąd ustala stawkę od 10 do 2000 zł. Grzywna może być obok kary pozbawienia wolności, jeżeli celem przestępstwa była korzyśc majątkowa lub gdy ją osiągnął. Sąd nie orzeka grzywny, jeżeli jest przekonanie, że on jej nie uiści i nie będzie jej można ściągnąc w drodze egzekucji.

Środki karne : - pozbawienie praw publicznych – czynny i bierne prawo wyborcze, udział w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości, utrata pełnienia funkcji w organach i instytucjach państwowych i samorządowych, ustratę stopnia wojskowego i powrót do szeregowego, utrata orderów, odznaczeń i tytułów honorowych oraz utratę zdolności do ich odzyskanie w czasie trwania. - zakaz zajmowanai określonego stanowiska, wykonywania określonego zawodu lub prowadzenia określonej działalności gospodarczej - zakaz prowadzenia pojazdów – może być określony – np. samochód, zawsze wymierza jak był pod wpływem alkoholu, środków odurzających lub zbiegł z miejsca wypadku - przepadek przedmiotów – narzędzia przestępstwa lub pochodzące z przestępstwa, chyba, że podlegają zwrotowi pokrzywdzonemu. Dotyczą głównie własności sprawcy i przechodzą do SP. - obowiązek naprawienia szkody – na wniosek pokrzywdzonego lub innej uprawnionej osoby - nawiązka – na rzecz pokrzywdzonego lub organziacji społecznej. Nie może przekroczyć 10 x płaca minimalna, przestępstwa związane ze środowiskiem – 20x. - świadczenie pieniężne – zgodnie z ustawą, głównie gdy odstępuje od wymierzenia sprawcy kary. - podanie wyroku do publicznej wiadomości – przypadki w ustawie, na przykład za pomówienie. - nowość – zakaz zbliżania się do dzieci i pracowania z dziećmi.

Zasady wymiaru kar i środków karnych : dowolność „widełki” – sąd bierze pod uwagę stopień winy, społęcznej szkodliwości czynu oraz względy prewencyjne i wychowawcze, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społęczeństwa. Bierze pod uwagę : motywacja, sposób zachowanie się sprawcy, ewentualne popelnienie przestepstwa wspolnie z nieletnim, ujemne skutki przestepstwa, sposób zycia sprawcy przed popelnieniem i po, zachowanie się pokrzywdzonego. Bierze też pod uwagę okoliczność porozumienia z pokrzywdzonym lub ugodę w postepwaniu przed sądem lub prokuratorem. Małoletni – przede wszyskim wychowanie, przed 18 lat – nie orzeka się dożywotniego. Jeżeli kara pozbawienia wolności nie przekracza 5 lat – może być kara ograniczenia wolności lub grzywna, jeżeli nie przekracza 3 lat, jest to ograniczenie lub grzywna i mała szkodliwość społeczna – może w zamian za karę zastosować środek karny. Środki karne – od roku do 10 lat, okres ten nie biegnie, gdy kara jest odbywana w więzeniu.

Okoliczności mające wpływ na wymiar kary : - nadzwyczajne złagodzenie kary – niższa niż „widełki” lub łagodniejszy rodzaj kary. Np. sprawca eutanazji pod wpływem współczucia, przekazania kontroli nad statkiem, samolotem osobie uprawnionej (po porwaniu), wobec świadka, który złożył fałszywe zeznania, a przed wykonaniem wyroku je sprostował.

Np. (przewidziane przez kodeks karny) – nieletni i względy wychowawcze, wobec współuczestnika, gdy ujawni on informację o innych itd.

Np. (przypadki, kiedy nawet najniższa kara byłaby zbyt surowa) – jeżeli pokrzywdzony pojednał się ze sprawcą, szkoda została naprawiona, albo pokrzywdzony i sprawca uzgodnili sposób naprawienia szkody; ze względu na postawę sprawcy, zwłaszcza gdy czynił starania o naprawienie szkody lub jej zapobieżenie; jeżeli sprawca przestepstwa nieumyślnego lub jego najbliższy poniósł poważny uzczerbek w związku z popełnionym przestępstwem. Są szczegółowe reguły np. zbrodnia – max 1/3 najniższej kary. - nadzwyczajne zaostrzenie kary – wyższa od kary w normalnych warunkach m. in. Do recydywistów i sprawców przestępstw ciągłych. Max górna granica zwiększona o połowę.

Srodki poddające sprawcę próbie : Jest szansa dla sprawcy – następujące środki : - warunkowe umorzenie postępowania karnego : a) wina sprawcy i społeczna szkodliwośc popełnionego czynu nie są zbyt duże b) okoliczności popełnienia przestępstwa nie budzą watpliwosci c) sprawca nie był dotąd karany za przestępstwo umyślne d) jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychxzasowy sposób życia pozwalają przypuszczać, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał prawa, a w szególności nie popełni przestępstwa e) za przestępstwa grozi kara nie przekraczająca 3 lat pozbawienia wolności, a gdy sprawca pojednał się z pokrzywdzonym, naprawił szkodę lub pokrzywdzony i sprawca uzgodnili sposób naprawienia szkody – kara nie przekraczająca 5 lat pozbawienia wolności.

Okres prób wynosi – od 1 roku do 2 lat.. Oddaje sprawcę pod dozór kuratora lub innej instytucji, nakazuje naprawienie szkody – w calości lub częsci, może też nakazać przeproszenie, zakazac spozycia alkoholu, innych środków odurzających, kazac zapłacic na jakis cel lub zakazac prowadzenia pojazdów. W okresie próby może rozszerzać, ustanawiąc lub zmieniać te obowiązki. Może oddać pod dozór lub od niego zwolnić. Sąd podejmuje postępowanie, gdy popełnił przestępstwo umyślne i został skazany, narusza porządek prawny lub też uchyla się od dozoru, nie wykonuje ugody. Nie może wznowić jeżeli minęło 6 lat od okresu próby. - warunkowe zawieszenie wykonania kary – cel może być osiągnięty przez samo wymierzenie kary Może zawiesić : - pozbawienie wolności nie przekraczającej 2 lat - ograniczenia wolności - grzywny orzeczonej jako kara samoistna Sąd bierze pod uwagę postawę sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste, dotychczaswy sposób życia oraz zachowanie się po popełnieniu przestępstwa. Nie stosuje się w przypadku recydywistów popełniających najpoważniejsze przestępstwa.

Okres próby – 2-5 lat, ograniczenie wolności lub grzywna – 1-5 lat, dla młodocianych -3-5 lat. Zawieszając może ustanowić grzywne – 90 lub 180 stawek dziennych, dozór kuratora – dla młodocianego obowiązkowo (przestępstwo umślne). Może też nałożyc szereg obowiązków – np. naprawa szkody, podjęcie pracy – w trakcie trwania próby może je zmieniać, rozszerzać, ustanawiać, zwalniać. Może też ustanowić lub zwolnić dozór.

Jeżeli po upływie 6 miesięcy po okresie próby nie popełni przestępstwa – to nie ma skazania – jest niebyłe. Skazany nie był karany. Jeśli popełni podobne przestępstwo umyślne i zostanie za nie skazany na karę pozbawienia wolności – odwieszenie, jeśli rażąco narusza porządek prawny – odwieszenie. - warunkowe przedterminowe zwolnienie – jego zachowanie wskazuje, że nie popełni ponownie przestępstwa, może też wpłynąc : właściwości i warunki osobiste sprawcy, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa, zachowanie się po jego popełnieniu. Może nastąpić po odbyciu kary, jednak nie wcześniej, niż po 6 miesiącach, recydywistę po 2/3, a wielokrotnego i szczególnie niebezpieczne przestepstwo – po 3/4., nie wcześniej niż po roku. Skazanego na 25 po 15, a na dozywocie po 25. Sąd może orzec surowsze – przy wymierzaniu kary. Czas pozostały to okres próby – jednak nie krótszy niż 2 i nie dluzszy niż 5 lat. Wilokrotny recydywista min. 3, na dożywocie – 10 lat. Jeżeli nie przestrzega porządku prawnego – można odwołać, okresu na wolności nie wlicza się, ponownie może się starać po roku, a dożywotnie po 5. Po okresie próby i 6 miesiącach – karę uważa się za odbytą.

Recydywa : sprawca zkazany za przestępstwo umyślne na karę pozbawienia wolności, po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kar dopuszcza się w ciągu 5 lat podobnego przestępstwa umyślnego. Recydywista to też ten, kto był skazany za przestępstwo umyślne, odbył co najmniej rok kary i w ciągu 5 lat po odbyciu kary dopuszcza się umyślnego przestępstwa przeciw życiu lub zdrowiu, gwałtu, kradzieży z włamaniem lub popełnia inne przestępstwo przeciwko mieniu z użyciem przemocy lub groźbą użycia przemocy. Recydywista – nadzwyczajne zaostrzenie kary.

Amnestia i Abolicja : Amnestia to generalny akt łąski państwa – odnosi się do szerokiej rzeczy skazanych. Całkowite lub częsciowe darowanie kar prawomocnie orzeczeczonych przed datą amnestii. Może podjąc sejm – amnestia może objąć dowolną rzecz

Abolicja – do tych przestępców, którzy nie zostali jeszcze osądzeni. Zakazuj wszczynania, umarza przestępstwo.

Prawo łaski : indywidualny akt łaski – Prezydent. Jest to darowanie kary w całości, zmniejszenie jej wymiaru lub zamiana na łągodniejszą. Dotyczy też środków karnych i skutków skazania. Prośba rozpatrywana przed sądem, prowadzony z udziałem prokuratora generalnego. Prośbe może złożyć : skazany, obrońca, małżonek, krewny w linii prsotej i inne osoby bliskie wymienione w ustawie. Rozpatruje sąd pierwszej instancji, potem odwoławczy – te, który brały udział, potem przekazana prokuratorowi genralnemu, a ten przekazuje prezydentowi. Może też wszcząć prokurator generalny z urzędu, może też wszcząć na wniosek prezydenta.

Przedawnienie : nie można pociągnąc do odpowiedzialności lub wykonać kary.

- przedawnienie ścigania – nie wszęto postępowania, 30 lat – zabójstwo, 20 lat – zbrodnia, 10 lat – występek zagrożony karą pozbawienie wolności przekraczjącą 3 lata, 5 lat – mniej niż 3 lata, 3 lata – ograniczenie wolności lub grzywna - przedawnienie wyrokowania – wszczęto, ale nie ma wyroku – przedawnienie ścigania + 5 lat. - przedawnienie wykonania kary – wydano wyrok, ale nie ma odbywania kary – od wyroku sądu : 30 lat – na 5 lat lub kara surowsza 15 lat – do 5 lat 10 lat – skazanie na inną karę Przedawnienie nie biegnie, jeśli wszczęcie postępowania jest niemozliwe – np. immunitet. Nie ulegają przedawnieniu zbrodnie przeciwko ludzkosci oraz przestepstwa wojenne. Nie przedawniaja się tez ciezkie przestepstwa umyslne dokonane przez funkcjonariusza publicznego.

Zatarcie skazania : uznanie skazania za niebyłe - 25 lat lub więcej niż 3 – 10 lat od wykonania lub darowania kary - kara nie przekraczająca 3 lat – 5 lat (sąd na wniosek) - dożywocie – 10 lat od uznania za wykonaną, od darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania - ograniczenie wolności lub grzywna – z mocy prawa po 5 latach, na wniosek sąd po 3 latach - sąd odstąpił od wymierzenia kary – po roku z mocy prawa Jeżeli wobec sprawcy środek karny np. zakaz prowazdenia samochodów to dopiero po wykonaniu. Jeżeli w okresie wymganym do zatarcia skazania – nowe przestępstwo to biegnie od nowa i wspólnie.

Przestępstwa przeciwko instytucjom państwowym i samorządom : - czynna napaść – wspólnie z innymi i w porozumieniu lub broni palnej, noża lub innego niebezpiecznego narzędzia lub środka obezwładniającego – od roku do 10 lat - przemoc lub groźba – ogólnie wymuszanie – do 3 lat - znieważenie funkcjonariusza – podczas lub w związku z funkcją – grzywna, ograniczenie wolności lub pozbawienie wolności do roku, występuje często naruszenie nietykalności cielesnej funkcjonariusza – grzywna, ograniczenie wolności, pozbawienie wolności do 3 lat. - sprzedajność – do lat 8, w szzcególnej wagi od 2 do 12 - przekupstwo – do 5 lat, od 6 miesięcy do 8 lat - opłacona protekcja – od roku do lat 3

Przestęptwa przeciwko wiarygodności dokumentów : - fałszerstwo – grzywna, ograniczenie, pozbawienie od 3 miesięcy do 5 lat, karana jest ównież przygotowanie do fałszowania. (podrobienie, przerobienie) - poświadczenei nieprawdy (funkcjonariusz, ale też ten kto się tym posługuje) – od 3 miesięcy do 5 lat, jeżeli funkcjonariusz dla korzyści majątkowej lub osobistej – od 6 miesiecy do 8 lat. - wyłudzenie poświadczenia nieprawdy (wprowadzenie w błąd) – do 3 lat pozbawienia wolności - zbycie cudzego lub własnego dowodu tożsamości, kradzież lub przwyłaszczenie, posuługiwanie się cudzym dowodem tożsamości albo dokumentem stierdzającym prawa majątkowe, cudze przesyłanie lub przewożenie za granicę – grzywna, kara ograniczenia wolności, pozbawienia wolności do lat 2. - zniszczenie dokumentów (głownie cudzych, ale też finansowych) – do 2 lat - zniszczenei znaków granizcnych (np. nieruchomość) – do 2 lat

Przestępstwa przeciwko obronności : - zamach na jednostkę sił zbrojnych, zniszczenie lub uszkodzenie obiektu albo urządzenia (obronne) - służenie w obcych siłach zbrojnych, zaciąg Polaków albo cudzoziemców do zakazanych - uszkodzenie ciała swojego lub kogoś w celu nieodbycia służby wojskowej - niezgłoszenie się do odbycie służby wojskowej - odmowa i uchylanie się od pełnienia służby zastępczej, jak powróci to nadzwyczajne złagodzenie kary Przestępstwa przeciwko życiu lub zdrowiu : - zabójstwo - dzieciobójstwo - eutanazja - przyczynienie się do samobójstwa (namowa lub pomoc) - wykonanie aborcji - nieumyślne spowodowanie śmierci - ciężkie uszkodzenie ciała - średnie i lekkie uszkodzenie ciała - uszkodzenie ciałą dziecka poczętego (bez matki) - bójka i pobicie - narażenie na niebezpieczeństwo - narażenie na HIV lub inne ciężkie choroby - nieudzielenie pomocy

Przestępstwa przeciwko wolności : - pozbawienei człowieka wolności - handel ludźmi - grozba karalna - zmuszania, wymuszanie zwrotu wierzytelności - utrwalania lub rozpowszechnianie wizerunki osoby nagiej lub w trakcie czynności seksualnej - zabieg leczniczy bez zgody pacjenta - naruszenie miru domowego

Przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności „ - zgwałcenie, doprowadzenie do innej czynności seksualnej - czynność seksualna przy wykorzystaniu bezradności innej osoby - czynność seksualna przez nadużycie zależności - czynność seksualna z małoletnim poniżej 15 - kontakt z małoletnim w celach wiadomych - propagowanie pedofilii - kazirodztwo - prezentacja i rozpowszechnienie pornografii wbrew woli, małoletniemu, z małoletnim robienie itd., sprowadzanie, przechowywanie lub posiadanie tresci z maloletnim - zmuszanie do prostytucji - stręczycielstwo, sutenerstwo, uprowadzenie w celu za granice

Przestępstwa przeciwko porządkowi publicznemu : - branie lub przetrzymywanie zakładnika - handel ludźmi i organizowanie nielegalnej adopcji - czynny udział w zbiegowisku na mienie lub osobę - nawoływanie do występku, zbrodni, pochwałą przestępstwa - propagowanie ustroju totalitarnego, nawoływanie do nienawiści

- zniważenie, naruszenie nietykalności – tam religi itd. - udział w gangu, kierowanie gangiem - udaremnienie i rozproszenie zgromadzenia - znieważenie pomnika - znieważenie, ograbienie zwłok

- nielegalny handel i wyrób bronii, nielegalne posiadanie bronii, udostępniania bronii, nieumyślna utrata bronii - nielegalne przekroczenie granicy - nielegalne ułątwianie pobytu na terytroium RP Przestępstwa przeciwko mieniu : - kradzież - kradzież z włamaniem - rozbój - kradzież rozbójnicza - wymuszenie rozbójnicze - przywlaszczenie - kradziez impulsow - oszustwo, wymuszenie okupu - oszustwo komputerowe - uszkodzenie mienia, przerwanie kabla podmorskiego - zabór pojazdu w celu któtkotrawłego użycia - wyrąb drzewa w lesie - paserstwo umyślne - paserstwo nieumyślne

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
Zobacz i pobierz cały dokument.
Docsity is not optimized for the browser you're using. In order to have a better experience we suggest you to use Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox or Safari! Download Google Chrome