Skowronek, Egzaminy'z Analiza bezpieczeństwa. Nie jest zdefiniowana Uniwersytet
askagrochal
askagrochal26 stycznia 2016

Skowronek, Egzaminy'z Analiza bezpieczeństwa. Nie jest zdefiniowana Uniwersytet

DOCX (74 KB)
29 strona
242Liczba odwiedzin
Opis
prawo wykroczeń
20 punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 29

To jest jedynie podgląd.

3 shown on 29 pages

Pobierz dokument

To jest jedynie podgląd.

3 shown on 29 pages

Pobierz dokument

To jest jedynie podgląd.

3 shown on 29 pages

Pobierz dokument

To jest jedynie podgląd.

3 shown on 29 pages

Pobierz dokument

PODSTAWOWE AKTY PRAWNE

1. Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, Dz. U. Nr 12, poz. 116 z późn. zm.

2. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego, Dz. U. Nr 89, poz. 555 z późn. Zm.

3. Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń, Dz. U. z 2007, Nr 109, poz. 756 z późn. zm.

4. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny Dz. U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm.

Uwagi wstępne

W różnych systemach prawnych prawo wykroczeń traktowane jest jako część prawa karnego, albo też jako dziedzina bliższa prawu administracyjnemu. W polskim systemie prawa odpowiedzialność za wykroczenia, opiera się na zasadach bliskich prawu karnemu. Dlatego też należy przyjąć, że prawo wykroczeń jest spokrewnione z prawem karnym. Przy czym kodeks wykroczeń nie nazywa odpowiedzialności za wykroczenie odpowiedzialnością karną.

Obie odpowiedzialności tj. odpowiedzialność karna i odpowiedzialność za wykroczenia łączy to, że opierają się na wymierzaniu kar za czyny zabronione przez ustawę. Od prawa karnego odróżnia prawo wykroczeń waga czynów objętych każdą z tych dziedzin, stopień ich społecznej szkodliwości, a w konsekwencji rozmiar ich moralnego potępienia. Podkreślić należy, że wykroczenia to czyny o mniejszej społecznej szkodliwości niż przestępstwa.

Prawo wykroczeń od strony materialnej, reguluje aktualnie ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń, a od strony proceduralnej ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia.

Pierwszym aktem, który regulował postępowanie w sprawach o wykroczenia było rozporządzenie Prezydenta RP z 22 marca 1928 r. o postępowaniu karno-administracyjnym a kolejnym ustawa z 15 grudnia 1951 r. o orzecznictwie karno-administracyjnym.

Trzecim aktem z tego zakresu była ustawa z dnia 20 maja 1971 r. kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, która obowiązywała do 17 października 2001 r. Od 17 października 2001 r. obowiązuje nowy kodek postępowania w sprawach o wykroczenia z 24 sierpnia 2001 r.

Nowy kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia przejął wprost wiele konstrukcji kodeksu postępowania karnego, często także odsyła do przepisów kodeksu postępowania karnego. Postępowanie w sprawach o wykroczenia jest zatem postępowaniem sądowym z koniecznymi z uwagi na charakter spraw uproszczeniami.

Wejście w życie w roku 2001 r. nowego kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia spowodowało zlikwidowanie orzekania w pierwszej instancji kolegiów ds. wykroczeń.

Początkowo kolegia funkcjonowały przy terenowych organach administracji ogólnej stopnia podstawowego a od 1990 r. przy sądach rejonowych. Ostatecznie od 17 lipca 2001 r., po likwidacji kolegiów, w postępowaniu w sprawach o wykroczenia w pierwszej instancji orzekają sądy rejonowe.

W postępowaniu odwoławczym orzecznictwo należy co do zasady do sądów okręgowych, które rozpatrują apelacje i zażalenia.

Wyjątkiem jest postępowanie mandatowe, które prowadzą organy administracyjne np. Policja.

Zasady ogólne

W postępowaniu, w sprawa o wykroczenia, przepisy Kodeksu postępowania karnego stosuje się jedynie, gdy niniejszy kodeks tak stanowi.

Zasadą jest stosowanie w toku postępowania przepisów kpw a przepisów kpk w wypadkach wskazanych w kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia. Przykładowo art. 8 kpw stanowi, że w postępowaniu uregulowanym w niniejszym kodeksie (kpw) stosuje się odpowiednio przepisy art. 2, 4, 5, 7-9, 13, 14, art. 15 § 2 i 3, art. 16, art. 18 § 2, art. 20 i 23 Kodeksu postępowania karnego. Inne odesłania występują przy poszczególnych instytucjach procesowych.

Zasady ogólne

Obwinionemu przysługuje prawo do obrony, w tym do korzystania z pomocy jednego obrońcy, o czym należy go pouczyć.

Nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy:

1) czynu nie popełniono albo brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia; 2) czyn nie zawiera znamion wykroczenia albo ustawa stanowi, że sprawca nie popełnia wykroczenia; 3) ustawa stanowi, że sprawca nie podlega karze; 4) nastąpiło przedawnienie orzekania; 5) obwiniony zmarł;6. obwiniony jest: a) uwierzytelnionym w Rzeczypospolitej Polskiej, szefem przedstawicielstwa dyplomatycznego państwa obcego, b) osobą należącą do personelu dyplomatycznego tego przedstawicielstwa, c) osobą należącą do personelu administracyjnego lub technicznego tego przedstawicielstwa, d) członkiem rodziny osób wymienionych w lit. a-c i pozostaje z nimi we wspólnocie domowej, e) inną osobą korzystającą z immunitetu dyplomatycznego, na podstawie ustaw, umów lub powszechnie uznanych zwyczajów międzynarodowych, f) kierownikiem urzędu konsularnego lub innym urzędnikiem konsularnym państwa obcego albo inną osobą zrównaną z nimi na podstawie ustaw, umów lub powszechnie uznanych zwyczajów międzynarodowych; 7)obwiniony z mocy przepisów szczególnych nie podlega orzecznictwu na podstawie niniejszego kodeksu; 8) postępowanie co do tego samego czynu obwinionego zostało prawomocnie zakończone lub wcześniej wszczęte, toczy się; 9) brak jest skargi uprawnionego oskarżyciela albo żądania ścigania pochodzącego od osoby uprawnionej lub zezwolenia na ściganie, gdy ustawa tego wymaga; 10) zachodzi inna okoliczność wyłączająca z mocy ustawy orzekanie w postępowaniu na podstawie niniejszego kodeksu.

Policja i inne organy w zakresie postępowania w sprawach o wykroczenia wykonują polecenia sądu oraz prowadzą w granicach określonych w ustawie czynności wyjaśniające.

W postępowaniu uregulowanym w niniejszym kodeksie stosuje się odpowiednio przepisy art. 2, 4, 5, 7-9, 13, 14, art. 15 § 2 i 3, art. 16, art. 18 § 2, art. 20 i 23 Kodeksu postępowania karnego.

Właściwość i skład sądu

W sprawach o wykroczenia w pierwszej instancji orzeka sąd rejonowy, z zastrzeżeniem spraw określonych w art. 10. § 1. W sprawach o wykroczenia popełnione przez: 1) żołnierzy w czynnej służbie wojskowej: a) przeciwko organowi wojskowemu lub innemu żołnierzowi, b) podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, w obrębie obiektu wojskowego lub wyznaczonego miejsca przebywania, na szkodę wojska lub z naruszeniem obowiązku wynikającego ze służby wojskowej,

c) za granicą, podczas użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa, w rozumieniu ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1117 oraz z 2004 r. Nr 210, poz. 2135), 2) żołnierzy sił zbrojnych państw obcych, przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz członków ich personelu cywilnego, jeżeli pozostają w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, o ile ustawa lub umowa międzynarodowa, której Rzeczpospolita Polska jest stroną, nie stanowi inaczej

- orzekają w pierwszej instancji wojskowe sądy garnizonowe.

Przy ustalaniu właściwości sądu stosuje się odpowiednio przepisy art. 31, 32, 33 § 1, art. 34-36, 39 i 43 Kodeksu postępowania karnego, a w odniesieniu do sądu, o którym mowa w art. 10, także art. 651 Kodeksu postępowania karnego.

Sąd okręgowy może z inicjatywy właściwego sądu przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w ramach okręgu tego samego sądu okręgowego, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości.

Spory o właściwość między sądami rejonowymi rozstrzyga sąd okręgowy, właściwy dla okręgu, w którym działa sąd, który pierwszy wszczął spór.

Spory o właściwość między wojskowymi sądami garnizonowymi rozstrzyga wojskowy sąd okręgowy, nadrzędny nad sądem, który pierwszy wszczął spór.

Sąd rejonowy orzeka na rozprawie i na posiedzeniu jednoosobowo

Sądem odwoławczym w sprawach o wykroczenia podlegających właściwości sądów powszechnych, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, jest: 1) sąd okręgowy do rozpoznania apelacji oraz zażaleń na postanowienia i zarządzenia zamykające drogę do wydania wyroku 2) sąd rejonowy w innym równorzędnym składzie do rozpoznania pozostałych zażaleń. Sądem odwoławczym w sprawach o wykroczenia podlegających właściwości sądów wojskowych, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, jest wojskowy sąd okręgowy

Sąd apelacyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń i zarządzeń wydawanych w pierwszej instancji przez sąd okręgowy oraz inne sprawy przekazane mu przez ustawę.

Sąd Najwyższy rozpoznaje kasacje i inne sprawy przekazane mu przez ustawę.

W sprawach, w których orzekały sądy wojskowe, uprawnienia sądu okręgowego ma wojskowy sąd okręgowy, a uprawnienia sądu apelacyjnego i Sądu Najwyższego ma Sąd Najwyższy - Izba Wojskowa.

Strony, obrońcy i pełnomocnicy

Oskarżyciel publiczny

Oskarżycielem publicznym we wszystkich sprawach o wykroczenia jest Policja, chyba że ustawa stanowi inaczej

W sprawach o wykroczenia przeciwko prawom pracownika określonych w Kodeksie pracy, w sprawach o wykroczenia określonych w art. 119-123 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 i Nr 70, poz. 416), a także w sprawach o inne wykroczenia związane z wykonywaniem pracy zarobkowej, jeżeli ustawa tak stanowi, oskarżycielem publicznym jest inspektor pracy.

Organom administracji rządowej i samorządowej, organom kontroli państwowej i kontroli samorządu terytorialnego oraz strażom gminnym (miejskim) uprawnienia oskarżyciela publicznego przysługują tylko wówczas, gdy w zakresie swego działania ujawniły wykroczenie i wystąpiły z wnioskiem o ukaranie.

W każdej sprawie o wykroczenie wniosek o ukaranie może wnieść prokurator, stając się oskarżycielem publicznym.

Prokurator może także wstąpić do postępowania wszczętego na podstawie wniosku o ukaranie wniesionego przez innego oskarżyciela.

W wypadkach wskazanych w § 1 i 2 udział prokuratora wyłącza udział innego oskarżyciela publicznego.

Obwiniony i jego obrońca

Obwinionym jest osoba, przeciwko której wniesiono wniosek o ukaranie w sprawie o wykroczenie.

Jeżeli obwiniony nie zna języka polskiego, wniosek o ukaranie oraz rozstrzygnięcia podlegające zaskarżeniu lub kończące postępowanie ogłasza się lub doręcza obwinionemu wraz z tłumaczeniem.

Do obwinionego stosuje się odpowiednio art. 74 § 1 i 2, art. 75, 76 i 175 Kodeksu postępowania karnego.

Obwiniony i jego obrońca

W postępowaniu w sprawie o wykroczenia obwiniony musi mieć obrońcę przed sądem, jeżeli:

1) jest głuchy, niemy lub niewidomy; 2) zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego poczytalności. W wypadku, o którym mowa w § 1 pkt 2, obowiązek korzystania z pomocy obrońcy ustaje, jeżeli powołany biegły stwierdzi, że poczytalność obwinionego nie budzi wątpliwości, chyba że sąd postanowi inaczej.

W wypadkach, obligatoryjnej obrony udział obrońcy w rozprawie jest obowiązkowy, a w posiedzeniu, jeżeli ustawa tak stanowi.

Jeżeli w wypadkach obligatoryjnej obrony, obwiniony nie ma obrońcy z wyboru, wyznacza mu się obrońcę z urzędu.

Gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, obwinionemu, który nie ma obrońcy z wyboru, wyznacza się na jego wniosek obrońcę z urzędu, jeżeli w sposób należyty wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez poważnego uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. Przepis art. 78 § 2 Kodeksu postępowania karnego stosuje się.

Obrońcę z urzędu wyznacza prezes sądu właściwego do rozpoznania sprawy.

Obrońcą w sprawach o wykroczenia może być adwokat albo radca prawny.

Pokrzywdzony, oskarżyciel posiłkowy i pełnomocnicy

Pokrzywdzonym jest ten, czyje dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez wykroczenie

Pokrzywdzony może działać jako strona w charakterze oskarżyciela posiłkowego obok oskarżyciela publicznego lub zamiast niego

O przesłaniu wniosku o ukaranie oskarżyciel publiczny zawiadamia ujawnionego pokrzywdzonego, wskazując sąd, do którego wniosek skierowano, i pouczając go o uprawnieniach, o których mowa niżej.

Pokrzywdzony może w terminie 7 dni od zawiadomienia, o którym mowa wyżej, oświadczyć, że będzie działać obok oskarżyciela publicznego jako oskarżyciel posiłkowy; po upływie tego terminu uprawnienie wygasa.

W sprawach o wykroczenia ścigane na żądanie pokrzywdzonego, pokrzywdzony może samodzielnie wnieść wniosek o ukaranie jako oskarżyciel posiłkowy.

W sprawach o wykroczenia inne niż określone w § 1 art. 27 kpw, pokrzywdzony może samodzielnie wnieść wniosek o ukaranie jako oskarżyciel posiłkowy, jeżeli w ciągu miesiąca od powiadomienia o wykroczeniu organu uprawnionego do występowania w tych sprawach w charakterze oskarżyciela publicznego nie zostanie powiadomiony o wniesieniu przez ten organ wniosku o ukaranie albo otrzyma zawiadomienie, o którym mowa w art. 54 § 2 kpw.

Jeżeli pokrzywdzony złożył wniosek o ukaranie, pomimo że oskarżyciel publiczny także złożył taki wniosek, wniosek pokrzywdzonego traktuje się jako oświadczenie wskazane w art. 26 § 3 kpw.

Prezes sądu zawiadamia o wniesieniu wniosku o ukaranie, o którym mowa w § 1 i 2 art. 27 kpw, właściwego oskarżyciela publicznego. Jeżeli oskarżyciel ten w ciągu 14 dni od otrzymania zawiadomienia wniesie w sprawie o ten sam czyn tej samej osoby publiczny wniosek o ukaranie, wniosek pokrzywdzonego traktuje się jak oświadczenie wskazane w art. 26 § 3 kpw.

Pokrzywdzony i oskarżyciel posiłkowy może korzystać z pomocy jednego pełnomocnika. Pełnomocnikiem może być adwokat, radca prawny, a w wypadku, gdy pokrzywdzonym jest instytucja państwowa, samorządowa lub społeczna, także pracownik tej instytucji lub jej organu nadrzędnego.

Czynności procesowe

Rozstrzygnięcia zapadają w postaci orzeczeń, zarządzeń albo mandatów karnych.

Orzeczenie wydaje się w formie wyroku lub postanowienia. Postanowieniem rozstrzyga się, gdy ustawa nie wymaga wydania wyroku.

Postanowienie wydaje sąd, prezes sądu i upoważniony sędzia, a w toku czynności wyjaśniających również organ prowadzący te czynności. W kwestii niewymagającej postanowienia wydaje się zarządzenie.

Strony mogą uczestniczyć w posiedzeniu, jeżeli ustawa to przewiduje albo gdy prezes sądu lub sąd tak zarządzi.

Podstawę orzeczenia może stanowić tylko całokształt okoliczności ujawnionych w postępowaniu, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia.

Wyrok sądu pierwszej instancji uzasadnia się i doręcza stronie wraz z uzasadnieniem jedynie na jej żądanie zgłoszone w zawitym terminie 7 dni od daty jego ogłoszenia, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Wyrok zaoczny doręcza się z urzędu obwinionemu i jego obrońcy, jeżeli został ustanowiony; termin do żądania doręczenia uzasadnienia tego wyroku biegnie od daty jego doręczenia.

Wyrok wydany na posiedzeniu doręcza się stronie z urzędu, gdy nie uczestniczyła ona w posiedzeniu; termin do żądania doręczenia uzasadnienia wyroku biegnie wówczas od daty jego doręczenia.

Postanowienie i zarządzenie uzasadnia się jedynie, gdy podlega ono zaskarżeniu. Uzasadnienie sporządza się wówczas z urzędu i doręcza się je wraz z rozstrzygnięciem osobom, którym przysługuje środek odwoławczy, jeżeli nie brały udziału w rozprawie lub posiedzeniu albo nie były obecne przy ogłoszeniu rozstrzygnięcia, chyba że oddaliły się samowolnie.

Protokół spisuje się z każdej czynności mającej istotne znaczenie dla sprawy, a w szczególności z rozprawy i posiedzenia, a także z dokonanych poza rozprawą czynności dowodowych, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Czynności, z których nie sporządza się protokołu, a także inne zdarzenia, które mają znaczenie dla postępowania, utrwala się w aktach w formie notatki urzędowej podpisanej przez osobę, która dokonała tych czynności.

Przebieg czynności protokołowanych może być utrwalony ponadto za pomocą urządzenia rejestrującego obraz lub dźwięk, o czym należy uprzedzić osoby uczestniczące w czynności. Zapis taki i jego przekład, jeżeli został sporządzony, są załącznikami do protokołu.

Strony i osoby mające w tym interes prawny mogą złożyć wniosek o sprostowanie protokołu rozprawy lub posiedzenia, wskazując na nieścisłości i opuszczenia. W przedmiocie sprostowania protokołu rozstrzyga, po wysłuchaniu protokolanta, sędzia, który prowadził czynność.

Przy pierwszym wysłuchaniu oraz w wypadku, o którym mowa w art. 54 § 7, osoba podejrzana o popełnienie wykroczenia ma obowiązek wskazać adres dla doręczeń w kraju; w razie nieuczynienia tego pismo wysłane pod ostatnio znanym adresem w kraju albo jeżeli adresu tego nie ma, załączone do akt sprawy, uważa się za doręczone, o czym należy ją pouczyć. Pouczenie to odnotowuje się w protokole, o którym mowa w art. 54 § 6, lub w notatce wskazanej w art. 54 § 7.

Dowody

Dowody przeprowadza się na wniosek stron albo z urzędu. Przepis art. 168 Kodeksu postępowania karnego stosuje się.

Do wniosku dowodowego stosuje się odpowiednio przepisy art. 169 i 170 Kodeksu postępowania karnego, a przy przeprowadzaniu dowodu także art. 171-173 Kodeksu postępowania karnego.

Dowodu z wyjaśnień lub zeznań nie wolno zastępować treścią pism, zapisków lub notatek urzędowych, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Art. 40. § 1. Na wniosek osoby przesłuchiwanej przyjmuje się od niej oświadczenie na piśmie. § 2. W wypadku, o którym mowa w § 1, należy umożliwić tej osobie sporządzenie oświadczenia w warunkach uniemożliwiających porozumienie się z innymi osobami, a następnie przesłuchać ją w celu wyjaśnienia, uzupełnienia lub uściślenia okoliczności zawartych w oświadczeniu pisemnym. Oświadczenie pisemne stanowi załącznik do protokołu. § 3. Wyjaśnienia lub zeznania, złożone w formie oświadczenia pisemnego w postępowaniu przed sądem, odczytuje się. Przeprowadzanie poszczególnych dowodów. Przeszukanie

Przy przeprowadzaniu dowodu z zeznań świadka stosuje się odpowiednio przepisy art. 177, 178, 182, 183, 185-190, 191 § 1 i 2 oraz art. 192 Kodeksu postępowania karnego.

Osoby obowiązane do zachowania tajemnicy państwowej mogą być przesłuchane co do okoliczności, na które rozciąga się ten obowiązek, tylko po zwolnieniu tych osób od obowiązku zachowania tajemnicy przez uprawniony organ przełożony.

Osoby obowiązane do zachowania tajemnicy służbowej lub tajemnicy związanej z wykonywaniem zawodu lub funkcji mogą odmówić zeznań co do okoliczności, na które rozciąga się ten obowiązek, chyba że sąd zwolni te osoby od obowiązku zachowania tajemnicy. Na postanowienie sądu służy zażalenie.

Sąd nie może zwolnić jednak od obowiązku zachowania tajemnicy związanej z wykonywaniem zawodu adwokata, radcy prawnego, lekarza lub dziennikarza.

Przy przeprowadzaniu dowodu z opinii biegłego stosuje się odpowiednio przepisy art. 193-201 Kodeksu postępowania karnego.

Przy przeprowadzaniu oględzin i eksperymentu procesowego stosuje się odpowiednio przepisy art. 207, 208, 211 i 212 Kodeksu postępowania karnego.

W celu znalezienia i zatrzymania przedmiotów podlegających oględzinom lub mogących stanowić dowód rzeczowy, Policja, a w toku czynności wyjaśniających również inne organy je prowadzące, mogą dokonać

przeszukania pomieszczeń i innych miejsc, jeżeli istnieją uzasadnione podstawy do przypuszczenia, że przedmioty te lub dowody tam się znajdują.

Przeszukanie następuje na mocy postanowienia prokuratora lub sądu.

W wypadkach niecierpiących zwłoki, jeżeli postanowienie nie mogło być uprzednio wydane, można przeprowadzić przeszukanie bez takiego postanowienia, jednak organ dokonujący tej czynności zobowiązany jest następnie zwrócić się niezwłocznie do prokuratora o zatwierdzenie przeszukania. Na żądanie osoby, u której dokonano przeszukania, doręcza się jej w terminie 14 dni postanowienie w przedmiocie zatwierdzenia przeszukania. O prawie wystąpienia z takim żądaniem należy ją pouczyć.

Środki przymusu

Policja ma prawo zatrzymać osobę ujętą na gorącym uczynku popełnienia wykroczenia lub bezpośrednio potem, jeżeli:

1) zachodzą podstawy do zastosowania wobec niej postępowania przyspieszonego; 2) nie można ustalić jej tożsamości.

Art. 243 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio. Zatrzymanego należy natychmiast poinformować o przyczynach zatrzymania i o przysługujących mu uprawnieniach oraz wysłuchać go.

Z zatrzymania sporządza się protokół, którego odpis doręcza się zatrzymanemu za pokwitowaniem. W protokole należy podać imię i nazwisko oraz funkcję osoby dokonującej zatrzymania, imię i nazwisko zatrzymanego, a w razie niemożności ustalenia tożsamości - rysopis tej osoby, a ponadto dzień, godzinę, miejsce i przyczynę zatrzymania z określeniem wykroczenia, w związku z którym została zatrzymana. Należy również zapisać złożone przez zatrzymanego oświadczenia i zaznaczyć udzielenie mu informacji o przysługujących prawach.

Na żądanie zatrzymanego zawiadamia się o zatrzymaniu osobę najbliższą, a także pracodawcę. O zatrzymaniu osoby wskazanej w art. 10 § 1 zawiadamia się niezwłocznie właściwego dowódcę jednostki wojskowej, nawet gdy zatrzymany tego nie żąda.

Zatrzymanemu należy na jego żądanie umożliwić nawiązanie w dostępnej formie kontaktu z adwokatem albo z radcą prawnym oraz zapewnić możliwość bezpośredniej z nim rozmowy; zatrzymujący może zastrzec, że będzie przy niej obecny.

Zatrzymanego należy natychmiast zwolnić, gdy ustanie przyczyna zatrzymania, a także z upływem czasu zatrzymania.

Czas zatrzymania osoby liczy się od chwili jej ujęcia i nie może przekroczyć 24 godzin, a w wypadkach wskazanych w art. 45 § 1 pkt 1 - 48 godzin.

Zatrzymanemu przysługuje zażalenie na zatrzymanie do sądu. W zażaleniu zatrzymany może domagać się zbadania zasadności, legalności oraz prawidłowości zatrzymania.

Zażalenie przekazuje się niezwłocznie sądowi rejonowemu miejsca zatrzymania, który również niezwłocznie je rozpoznaje.

Zabezpieczenie i zajęcie przedmiotów

Policja i inne organy uprawnione do prowadzenia czynności określonych w dziale VII mogą dokonać tymczasowego zajęcia przedmiotu, jeżeli w zakresie swego działania dowiedziały się lub ujawniły wykroczenie zagrożone przepadkiem przedmiotów, a zajęcie takie jest niezbędne dla zabezpieczenia wykonania tego przepadku. Z czynności zajęcia sporządza się protokół

Tymczasowe zajęcie upada, jeżeli w ciągu 7 dni od daty jego dokonania nie zostanie wydane postanowienie o zabezpieczeniu albo rozstrzygnięcie orzekające przepadek. Postanowienie o zabezpieczeniu wydaje sąd właściwy do rozpoznania sprawy; doręcza się je niezwłocznie osobie, u której dokonano zajęcia.

Zabezpieczenie może nastąpić także na mocy postanowienia sądu po wszczęciu postępowania w sprawie o wykroczenie zagrożone przepadkiem przedmiotów, jeżeli nie dokonano tymczasowego zajęcia. Postanowienie to wykonuje Policja, stosując odpowiednio przepisy o przeszukaniu i doręczając postanowienie osobie, u której dokonuje zajęcia.

Kary porządkowe i pozostałe środki przymusu

Na świadka, biegłego, tłumacza lub specjalistę, który bez usprawiedliwienia nie stawił się na wezwanie uprawnionego organu lub bez zezwolenia tego organu samowolnie wydalił się z miejsca czynności przed jej zakończeniem albo bezpodstawnie odmówił złożenia zeznań, wykonania czynności biegłego, tłumacza lub specjalisty, można nałożyć karę porządkową do 250 złotych, a w razie ponownego niezastosowania się do wezwania do 500 złotych.

Zasadę tą stosuje się również do osoby, która będąc obowiązana do okazania albo wydania przedmiotu oględzin lub dowodu rzeczowego odmówiła jego okazania lub wydania; nie dotyczy to osoby, której przysługuje prawo odmowy zeznań.

Nałożoną karę należy uchylić, jeżeli osoba ukarana w ciągu 7 dni od daty doręczenia lub ogłoszenia jej postanowienia o nałożeniu kary porządkowej dostatecznie usprawiedliwi swoje niestawiennictwo, samowolne oddalenie się, odmowę złożenia zeznań albo wykonania innego obowiązku, o którym mowa w § 1 lub 2 art. 49 kpw.

W razie niestawienia się świadka na wezwanie bez usprawiedliwienia można, niezależnie od nałożenia kary porządkowej, zarządzić jego przymusowe doprowadzenie przez Policję.

W razie nieusprawiedliwionej odmowy okazania albo wydania przedmiotu oględzin lub dowodu rzeczowego można zarządzić jego odebranie przez Policję.

Środki przymusu, o których mowa w art. 49 kpw i 50 kpw, stosuje sąd właściwy do rozpoznania sprawy, a w toku czynności wyjaśniających także prokurator, jeżeli prowadzi te czynności. W toku czynności wyjaśniających, prowadzonych przez organ inny niż prokurator, środki przymusu, o których mowa w art. 50 § 1 kpw, stosuje sąd właściwy do rozpoznania sprawy na wniosek organu dokonującego tych czynności, a pozostałe środki przymusu - organ dokonujący czynności wyjaśniających.

Karę porządkową wskazaną w art. 49 § 1 i 2 kpw uchyla odpowiednio sąd lub organ przełożony nad organem, który daną karę nałożył.

Na postanowienie odmawiające uchylenia kary porządkowej przysługuje ukaranemu zażalenie; jeżeli postanowienie wydano w toku czynności wyjaśniających, zażalenie rozpoznaje sąd właściwy do rozpoznania sprawy.

Kary porządkowe nałożone w toku czynności wyjaśniających ściąga się w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Kary te stanowią dochód budżetu państwa.

Jeżeli miejsce pobytu osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia nie jest znane, sąd może zarządzić ustalenie miejsca jej pobytu przez Policję. Policja ustala też miejsce pobytu z własnej inicjatywy albo na wniosek organu dokonującego czynności wyjaśniających. Sąd może zarządzić przymusowe doprowadzenie obwinionego.

Czynności wyjaśniające

Cznności wyjaśniające są to obowiązkowe czynności podejmowane przez organy ścigania wykroczeń przed wszczęciem postępowania. Mogą polegać na prowadzeniu czynności operacyjnych i dowodowych (procesowych) w zakresie określonym przez kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia.

Czynności wyjaśniające pełnią zatem w sprawach o wykroczenia rolę podobną do postępowania przygotowawczego w sprawach o przestępstwa. Jednak nie można zaliczyć ich do określonego stadium postępowania.

Podkreślić należy, że podjęcie tych czynności nie jest poprzedzone formalnym postanowieniem o wszczęciu postępowania. Podobnie zakończenie czynności wyjaśniających nie wiąże się z potrzebą sporządzenia postanowienia o zakończeniu postępowania. Kończy je wystąpienie do sądu z wnioskiem o ukaranie albo uznanie, że brak jest do tego podstaw.

• Cele czynności wyjaśniających

• 1. ustalenie, czy istnieją podstawy do wystąpienia z wnioskiem o ukaranie, czyli

• 2. jeżeli ustalenia z punktu 1 są pozytywne, celem kolejnym jest zebranie danych niezbędnych do sporządzenia wniosku o ukaranie:

• - informacje o obwinionym (imię, nazwisko, imiona rodziców, data i miejsce urodzenia, miejsce zamieszkania,

• - warunki materialne, rodzinne i osobiste,

• - uprzednie kary za przestępstwa lub wykroczenia,.

Zakres czynności wyjaśniających:

• a. Jeżeli okoliczności czynu nie budzą wątpliwości, (ocena należy do organu) utrwalenie czynności wyjaśniających można ograniczyć do sporządzenia notatki urzędowej, zawierającej ustalenia niezbędne do sporządzenia wniosku o ukaranie. Notatka powinna zawierać wskazanie rodzaju czynności, czasu i miejsca oraz osób uczestniczących, a także krótki opis przebiegu czynności i podpis osoby, która sporządziła notatkę.

• b. Jeżeli okoliczności czynu budzą wątpliwości, (ocena należy do organu) dla ustalenia, czy istnieją podstawy do wystąpienia z wnioskiem o ukaranie oraz zebrania danych niezbędnych do sporządzenia wniosku o ukaranie można przeprowadzić odpowiedni dowód. Utrwalenie takiej czynności następuje w formie protokołu ograniczonego do zapisu najbardziej istotnych oświadczeń osób biorących udział w czynności.

Notatka urzędowa jest sporządzana w sytuacji, gdy okoliczności nie budzą wątpliwości i powinna zawierać:

• a) wskazanie rodzaju czynności, np. przesłuchanie świadka X, oględziny przedmiotu Y;

• b) wskazanie jej czasu i miejsca; chodzi zarówno o czas rozpoczęcia, jak i zakończenia czynności;

• c) wskazanie osób uczestniczących, np. przy przesłuchaniu odnotowanie imienia i nazwiska zarówno przesłuchującego, jak i przesłuchiwanego;

• d) krótki opis przebiegu czynności, czyli w razie przesłuchania podanie wypowiedzi świadka, ale bez potrzeby pełnej, dokładnej ich relacji, oraz

• e) podpis osoby, która czynność przeprowadziła.

Jeżeli okoliczności czynu budzą wątpliwości, niezbędne jest protokolarne utrwalanie czynności dowodowych. Ocena należy do organu ścigania. Powinno jednak być oczywiste, że okoliczności czynu budzą wątpliwości, jeżeli świadkowie i domniemany sprawca różnie opisują zdarzenie i jego istotne elementy. Protokół z czynności wyjaśniających może jednak być ograniczony do zapisu najbardziej istotnych oświadczeń osób biorących udział w czynności .

W razie przesłuchiwania, protokołów uproszczonych z tej czynności powinno być tyle, ile osób jest przesłuchiwanych, nie można jednym protokołem odnotowywać kilku przesłuchań różnych osób.

Osobę podejrzaną o popełnienie wykroczenia można bez jej zgody - ale jedynie gdy jest to niezbędne dla danej sprawy - poddać oględzinom ciała, pobrać od niej odciski palców, fotografować ją i okazać w celach rozpoznawczych oraz poddać innym badaniom niepołączonym z naruszeniem integralności ciała, jak również pobrać od niej krew, włosy, wymaz ze śluzówki policzków lub inne wydzieliny organizmu.

W granicach koniecznych dla zabezpieczenia śladów i dowodów przestępstwa przed ich utratą, zniekształceniem lub zniszczeniem, można w wypadkach niecierpiących zwłoki, a więc gdy zwłoka groziłaby utratą dowodu lub jego zniekształceniem, przeprowadzić w niezbędnym zakresie czynności, a zwłaszcza dokonać oględzin, w razie potrzeby z udziałem biegłego, przeszukania lub czynności wymienionych w art. 74 § 2 pkt 1 kpk w stosunku do osoby podejrzanej, a także przedsięwziąć wobec niej inne niezbędne czynności, nie wyłączając pobrania krwi, włosów i wydzielin organizmu np. bezpośrednio po czynie poddać pobraniu krwi dla ustalenia, czy nie jest w stanie po użyciu alkoholu.

Ponieważ na osobie podejrzanej ciąży obowiązek prawny poddania się tym zabiegom, organ ścigania może także siłą fizyczną wymusić od niej poddanie się tym czynnościom; wolno jednak użyć tylko takiej siły, jaka jest niezbędna do realizacji danej czynności, np. przytrzymać rękę do pobrania odcisków palców czy przytrzymać siłą dla umożliwienia pobrania krwi.

Jeżeli przesłuchanie odnosi się do osoby co do której istnieje już uzasadniona podstawa do sporządzenia przeciwko niej wniosku o ukaranie, przesłuchanie zawsze musi być utrwalone w formie protokołu, choćby przesłuchiwany skorzystał z prawa do odmowy składania wyjaśnień. Utrwalenie może nastąpić w formie protokołu uproszczonego (ograniczonego do zapisu najbardziej istotnych oświadczeń), choć może to być protokół pełny. Co prawda osoba przesłuchiwana nie staje się obwinionym w wyniku przesłuchania (tym będzie po wniesieniu przeciwko niej wniosku o ukaranie), jednak zyskuje pewne uprawnienia, w tym do znajomości zarzutów, odmowy złożenia wyjaśnień i zgłoszenia własnych dowodów.

Sam fakt przesłuchania w tym trybie nie musi oznaczać wystąpienia z wnioskiem o ukaranie. Nie można wykluczyć, że dowody wskazane przez przesłuchanego, a przeprowadzone przez organ ścigania, mogą wykazać, że to nie osoba przesłuchana powinna być obwinionym o dane wykroczenie, lecz inna osoba, albo nawet że wykroczenia nie było.

Jest to tryb określony w art. 54 § 6 kpw: Należy niezwłocznie przesłuchać osobę, co do której istnieje uzasadniona podstawa do sporządzenia przeciwko niej wniosku o ukaranie. Osoba taka ma prawo odmówić złożenia wyjaśnień oraz zgłosić wnioski dowodowe, o czym należy ją pouczyć. Przesłuchanie tej osoby zaczyna się od powiadomienia jej o treści zarzutu wpisanego do protokołu przesłuchania; przepis § 4 zdanie drugie stosuje się. § 4.

Jeżeli okoliczności czynu budzą wątpliwości, dla realizacji celu określonego w § 1 można przeprowadzić odpowiedni dowód. Utrwalenie takiej czynności następuje w formie protokołu ograniczonego do zapisu najbardziej istotnych oświadczeń osób biorących udział w czynności.

Przed przesłuchaniem należy wezwanemu wyjaśnić, o jakie wykroczenie może być obwiniony, a zarzut ten wpisuje się do protokołu. Należy też pouczyć go o prawie do odmowy składania wyjaśnień i do zgłoszenia własnych wniosków dowodowych.

Przesłuchujący zatem po odebraniu od wezwanego danych osobowych powinien poinformować go o treści Złożenie wniosku obliguje sąd do wszczęcia i prowadzenia postępowania, chyba że zachodzą okoliczności wyłączające w ogóle możliwość prowadzenia procesu lub wskazane w art. 61 § 1.

zarzutu i o powyższych uprawnieniach, wpisując to do protokołu przesłuchania, a następnie umożliwić mu swobodne wypowiedzenie się odnośnie do tego zarzutu, odnotowując to oświadczenie w protokole, i dalej ewentualnie zadawać pytania i odnotowywać odpowiedzi na nie, chyba że przesłuchiwany oświadczy, że odmawia wyjaśnień albo że odmawia ich składania od pewnego momentu.

Protokół przesłuchania powinien być następnie odczytany i podpisany tak przez przesłuchującego, jak przesłuchiwanego, a gdy sporządzał go odrębnie wezwany protokolant, także przez tę osobę (art. 150 kpk w związku z art. 37 § 5 kpw).

Na wniosek przesłuchiwanego należy też umożliwić mu złożenie wyjaśnień na piśmie na zasadach określonych w art. 40 kpw.

Odstąpienie od przesłuchania może nastąpić, gdyby było ono połączone ze znacznymi trudnościami nie tylko dla organu ścigania, ale także gdy chodzi o trudności dla danej osoby (sprawcy).

Jeżeli zatem np. naruszający przepisy drogowe (popełniający wykroczenie), gdy naruszenie nie pozwala na nałożenie grzywny w drodze mandatu karnego albo gdy sprawca odmówił jego przyjęcia - miałby być proszony o udanie się na komisariat Policji w celu przesłuchania, podczas gdy on ma za godzinę stawić się na ważnym spotkaniu, to można by uznać, że zastosowano tu procedurę zdecydowanie bardziej uciążliwą niż sam czyn, jakiego ona dotyczy.

Poza tym należy zauważyć, że sprawca mógłby natychmiast odmówić składania jakichkolwiek wyjaśnień. W tego typu sytuacji można zatem odstąpić od przesłuchania, pouczając osobę podejrzaną o możliwości, ale nie obowiązku nadesłania swych wyjaśnień na piśmie. Należy także wskazać jej wówczas adres organu ścigania, pod jaki powinna nadesłać owe wyjaśnienia. Organ ścigania powinien przy tym powstrzymać się od sporządzania wniosku o ukaranie, dopóki nie minie termin, z uwzględnieniem także czasu niezbędnego na przekazanie ewentualnych pisemnych wyjaśnień drogą pocztową.

Czas trwania czynności wyjaśniających. Czynności uzupełniające i ich termin

Czynności wyjaśniające powinny być zakończone w ciągu miesiąca od ich podjęcia

Jest to termin instrukcyjny, z tym że należy pamiętać, iż w razie podejmowania ich po uprzednim zawiadomieniu o wykroczeniu pokrzywdzony, który w ciągu miesiąca od złożenia zawiadomienia nie otrzyma informacji o wystąpieniu przez oskarżyciela publicznego z wnioskiem o ukaranie lub o braku - zdaniem tego podmiotu - podstaw do jego złożenia, może samodzielnie złożyć wniosek o ukaranie jako oskarżyciel posiłkowy.

W razie wniesienia takiego wniosku o ukaranie, prezes sądu przesyłając właściwemu oskarżycielowi publicznemu zawiadomienie o wniesieniu wniosku o ukaranie, wzywa go jednocześnie do nadesłania w terminie 7 dni materiału dowodowego w razie niewnoszenia przez niego wniosku o ukaranie, jeżeli w sprawie przeprowadzono czynności wyjaśniające lub dochodzenie, albo do nadesłania oświadczenia o braku takiego materiału.

Dopiero po przekazaniu tego materiału dowodowego lub oświadczeń prezes sądu rozstrzyga w przedmiocie wszczęcia postępowania.

Tym samym prezes sądu ma wstępną orientację, czy istnieje materiał dowodowy uzasadniający oskarżenie posiłkowe, czy jest to tylko materiał wskazany we wniosku pokrzywdzonego, czy także inny i jaki, czy należy go uzupełnić lub sprawdzić, czy też nie, czy może zachodzi oczywisty brak podstaw faktycznych do oskarżenia

W razie potrzeby dokonania czynności wyjaśniających dla sprawdzenia lub uzupełnienia wniosku oskarżyciela posiłkowego sprawę przekazuje się Policji bądź innym organom, tj. takim, które w sprawie o dane wykroczenie mogłyby być oskarżycielem publicznym.

Postanowienie sądu polecające przeprowadzenie czynności sprawdzających odnośnie do wniosku oskarżyciela posiłkowego powinno określać rodzaj zleconych czynności (kogo przesłuchać, oględziny czego przeprowadzić, gdzie dokonać przeszukania, czego poszukiwać itd.) oraz termin ich dokonania; w razie potrzeby sąd powinien wydać dodatkowe postanowienia wymagane dla dokonania określonych, zlecanych czynności, np. przeszukania, przymusowego odebrania rzeczy itp.).

Organ, któremu polecono przeprowadzenie tych czynności, dokonuje zasadniczo jedynie czynności wskazanych w postanowieniu sądu. Inne czynności może on dokonać jedynie wtedy, gdy ujawni się konieczność przeprowadzenia czynności niepowtarzalnej albo potrzeba znalezienia i zatrzymania przedmiotu.

Po przeprowadzeniu poleconych czynności organ przekazuje sądowi uzyskany i utrwalony w formach procesowych materiał dowodowy, przesyłając mu odpowiednie akta czynności wyjaśniających.

Jeżeli w sprawie, w której może być nałożona grzywna mandatem karnym, podjęto czynności wyjaśniające, po których można jeszcze stosować mandat karny, powinny one jednak trwać nie dłużej niż 14 dni, gdy sprawcę schwytano na gorącym uczynku lub bezpośrednio po popełnieniu wykroczenia i 30 dni, jeżeli wykroczenie stwierdzono naocznie pod nieobecność sprawcy albo za pomocą urządzenia pomiarowego albo kontrolnego, a nie zachodzi wątpliwość co do osoby sprawcy czynu

W postępowaniu mandatowym, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, funkcjonariusz uprawniony do nakładania grzywny w drodze mandatu karnego może ją nałożyć jedynie, gdy:

• 1) schwytano sprawcę wykroczenia na gorącym uczynku lub bezpośrednio po popełnieniu wykroczenia,

• 2) stwierdzi popełnienie wykroczenia naocznie pod nieobecność sprawcy albo za pomocą urządzenia pomiarowego lub kontrolnego, a nie zachodzi wątpliwość co do osoby sprawcy czynu

• - w tym także, w razie potrzeby, po przeprowadzeniu w niezbędnym zakresie czynności wyjaśniających, podjętych niezwłocznie po ujawnieniu wykroczenia

Nałożenie grzywny w drodze mandatu karnego nie może nastąpić po upływie 14 dni od daty ujawnienia czynu w wypadku, o którym mowa w pkt 1, i 30 dni w wypadku, o którym mowa w pkt 2.

Podmioty i organy uprawnione do prowadzenia czynności wyjaśniających

Do przeprowadzenia czynności wyjaśniających upoważniona jest co do zasady Policja.

Czynności wyjaśniające, może także przeprowadzić prokurator lub zlecić je Policji. W sprawach należących do właściwości sądów wojskowych uprawnienia Policji ma Żandarmeria Wojskowa

W sprawach o wykroczenia przeciwko prawom pracownika określonych w Kodeksie pracy, w sprawach o wykroczenia określonych w art. 119-123 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a także w sprawach o inne wykroczenia związane z wykonywaniem pracy zarobkowej, jeżeli ustawa tak stanowi, oskarżycielem publicznym jest inspektor pracy.

Zgodnie natomiast z art. 17 § 3 kpw także i inne organy mogą prowadzić czynności wyjaśniające, ale organom administracji rządowej i samorządowej, organom kontroli państwowej i kontroli samorządu terytorialnego oraz strażom gminnym (miejskim) uprawnienia oskarżyciela publicznego przysługują tylko wówczas, gdy ujawniły wykroczenie w zakresie swego działania i wystąpiły z wnioskiem o ukaranie. Inne niż wskazane organy mogą prowadzić czynności wyjaśniające, jeżeli ustawa tak stanowi.

Na podstawie ustaw szczególnych uprawnione do prowadzenia czynności wyjaśniających są m.in. następujące podmioty i organy:

- funkcjonariusz straży ochrony kolei (art. 60 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym, tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94 ze zm.);

- Służba Celna (art. 30 ust. 3 pkt 9 ustawy z dnia 27.08.2009 r. o Służbie Celnej, Dz. U. Nr 168, poz. 1323).

Zażalenie

Osobie która zawiadomiła o popełnieniu wykroczenia, ale nie jest pokrzywdzoną, przysługuje zażalenie do organu nadrzędnego na niewniesienie wniosku o ukaranie.

Osoba pokrzywdzona może bowiem wnieść wniosek o ukaranie jako oskarżyciel posiłkowy, wobec tego zażalenie jej nie przysługuje.

Organem nadrzędnym, jako odwoławczym, jest organ wyższy nad tym organem, w którym funkcjonariusz jednostki organizacyjnie niższej zdecydował o rezygnacji z występowania z wnioskiem o ukaranie. Nie chodzi więc o organ przełożony nad danym funkcjonariuszem, ale o organ nadrzędny, czyli wyższy, nad danym organem.

Postępowanie zwyczajne.

Celem czynności wyjaśniających jest ustalenie czy zachodzą podstawy do wystąpienia z wnioskiem o ukaranie i zebranie danych niezbędnych do sporządzenia takiego wniosku. Jeżeli czynności wyjaśniające dostarczyły organowi ścigania podstaw do wystąpienia z wnioskiem o ukaranie, przygotowuje on taki wniosek.

Podstawą do wszczęcia postępowania w sprawie o wykroczenie przed sądem jest zatem wniosek o ukaranie, prawidłowo sporządzony i złożony przez uprawniony do tego podmiot.

W postępowaniu w sprawach o wykroczenia nie znana jest instytucja aktu oskarżenia, który zarezerwowany jest dla spraw poważniejszych (przestępstwa, przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe).

Wniosek o ukaranie jest tzw. skargą zasadniczą, podobnie jak akt oskarżenia lub pozew cywilny. Powoduje on uruchomienie postępowania sądowego, które bez wniosku o ukaranie nie może się toczyć (nemo iudex sine actore), a także jest swoistym podsumowaniem tego, co dotychczas dokonano na etapie czynności wyjaśniających

Podmioty uprawnione do złożenia wniosku o ukaranie

Podmiot uprawniony do złożenia wniosku o ukaranie to organ uprawniony do występowania w charakterze oskarżyciela publicznego w danej sprawie oraz pokrzywdzony, przy czym w drugim przypadku chodzi o sytuacje określone w art. 27 § 1 i 2 kpw.

Organami uprawnionymi do występowania w charakterze oskarżyciela publicznego są:

1) prokurator (art. 18 § 1 kpw), w każdej sprawie o wykroczenie;

2) Policja

3) inspektor pracy w sprawach o wykroczenia przeciwko prawom pracownika określonych w kodeksie pracy, w sprawach o wykroczenia określonych w art. 119-123 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), a także w sprawach o inne wykroczenia związane z wykonywaniem pracy zarobkowej, jeżeli ustawa tak stanowi;

Wniosek o ukaranie może także złożyć pokrzywdzony w wypadkach określonych w art. 27 § 1 i 2 kpw. W sprawach o wykroczenia ścigane na żądanie pokrzywdzonego może on samodzielnie wnieść wniosek o ukaranie jako oskarżyciel posiłkowy.

Natomiast w sprawach o wykroczenia inne niż ścigane na żądanie pokrzywdzonego może on samodzielnie wnieść wniosek o ukaranie jako oskarżyciel posiłkowy, jeżeli w ciągu miesiąca od powiadomienia o wykroczeniu organu uprawnionego do występowania w tych sprawach w charakterze oskarżyciela publicznego nie zostanie powiadomiony o wniesieniu przez ten organ wniosku o ukaranie albo otrzyma zawiadomienie o tym, że czynności wyjaśniające nie dostarczyły podstaw do wniesienia wniosku o ukaranie.

Wniosek o ukaranie powinien zawierać: 1) imię i nazwisko oraz adres obwinionego, a także inne dane niezbędne do ustalenia jego tożsamości;

2) określenie zarzucanego obwinionemu czynu ze wskazaniem miejsca, czasu, sposobu i okoliczności jego popełnienia; 3) wskazanie dowodów; 4) imię i nazwisko oraz podpis sporządzającego wniosek, a także adres gdy wniosek pochodzi od pokrzywdzonego.

Wniosek o ukaranie składany przez oskarżyciela publicznego powinien ponadto zawierać wskazanie:

1) przepisów, pod które zarzucany czyn podpada; 2) miejsca zatrudnienia obwinionego oraz, w miarę możności, danych o jego warunkach materialnych, rodzinnych i osobistych; 3) pokrzywdzonych, o ile takich ujawniono; 4) wysokości wyrządzonej szkody; 5) stanowiska osoby sporządzającej wniosek; 6) sądu właściwego do rozpoznania sprawy; 7) danych dotyczących uprzedniego skazania obwinionego za podobne przestępstwo lub wykroczenie, jeżeli oskarżyciel powołuje się na tę okoliczność.

Do wniosku o ukaranie oskarżyciel publiczny dołącza materiały czynności wyjaśniających lub postępowania przygotowawczego, a także, do wiadomości sądu, adresy świadków i pokrzywdzonych oraz po jednym odpisie wniosku dla każdego z obwinionych

Odpisy wniosków są istotne, gdyż sąd zawiadamiając obwinionego o terminie pierwszej rozprawy lub posiedzeniu, dołącza do zawiadomienia odpis wniosku o ukaranie.

Jeżeli wniosek o ukaranie nie odpowiada warunkom formalnym wskazanym w art. 57 § 2-4 prezes sądu zwraca wniosek w celu usunięcia braków w terminie 7 dni.

Jeżeli wniosek o ukaranie odpowiada warunkom formalnym, prezes sądu, wszczynając postępowanie zarządzeniem, kieruje sprawę do rozpoznania na rozprawie lub na posiedzeniu albo - w razie stwierdzenia okoliczności

wyłączających postępowanie lub wskazanych w art. 61 § 1

- orzekając jednoosobowo, odmawia wszczęcia postępowania.

Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania służy zażalenie osobie, która złożyła zawiadomienie o popełnieniu wykroczenia, ujawnionemu pokrzywdzonemu oraz organowi, który wniósł wniosek o ukaranie.

Przepis § 3 art. 59 kpw wprowadza nieco odmienne rozwiązanie, jeżeli wniosek o ukaranie składa samoistny oskarżyciel posiłkowy (art. 27 § 1 i 2). W takim wypadku po pozytywnym efekcie kontroli formalnej wniosku nie rozstrzyga się o wszczęciu lub o odmowie wszczęcia postępowania, ale najpierw zawiadamia właściwego dla danej sprawy oskarżyciela publicznego o wpłynięciu takiego wniosku (art. 27 § 4), wzywając go jednocześnie do nadesłania - na wypadek niewystępowania z własnym wnioskiem w tej sprawie - materiału dowodowego, jakim dysponuje, lub oświadczenia o braku tegoż (art. 57 § 5) i dopiero po uzyskaniu powyższego podejmuje decyzję o wszczęciu lub odmowie wszczęcia postępowania.

Wniosek o skazanie obwinionego bez przeprowadzania rozprawy

Oskarżyciel publiczny może, za zgodą obwinionego, przesłuchanego uprzednio w toku czynności wyjaśniających w trybie art. 54 § 6, umieścić we wniosku o ukaranie wniosek o skazanie obwinionego za zarzucany mu czyn bez przeprowadzania rozprawy i wymierzenie mu określonej kary lub środka karnego albo odstąpienie od wymierzenia kary lub środka karnego.

Wniosek oskarżyciela publicznego o skazanie obwinionego bez rozprawy powinien być umieszczony w końcowej części wniosku, po podaniu danych wskazanych w art. 57 § 2 pkt 1-3 i § 3, a przed podpisem wnioskodawcy..

Wniosek o skazanie bez rozprawy nie powinien być formułowany na początku wniosku o ukaranie, gdyż ma on jednocześnie określać sposób skazania, a nie wydaje się prawidłowe żądanie określonego skazania za coś, co dopiero później będzie opisane.

Wniosek o skazanie bez rozprawy nie może ograniczać się do samego stwierdzenia, iż wnosi się o skazanie obwinionego bez rozprawy, ale ma określać jednocześnie sposób skazania.

Wniosek taki powinien zatem wskazywać:

a) karę, jaka ma mu być wymierzona i w jaki sposób, np. grzywna w wysokości X, kara aresztu w rozmiarze X z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres Y itd., albo

b) środek karny, także ze sprecyzowaniem, o jaki środek chodzi i w jaki sposób ma być wymierzony, np. przepadek przedmiotów ze wskazaniem (opisem), jakie przedmioty mają być nim objęte, czy zakaz prowadzenia pojazdów z określeniem rodzaju pojazdów oraz na jaki okres, albo nawiązkę z podaniem, w jakim rozmiarze i na czyją rzecz itd., lub c) zarówno karę, jak i środek łącznie, zwłaszcza gdy środek karny jest obligatoryjny, bądź

Taki wniosek o skazanie, jest możliwy tylko wówczas, gdy w świetle zebranych dowodów wyjaśnienia obwinionego oraz okoliczności popełnienia wykroczenia nie budzą wątpliwości (przesłuchany przyznał się do winy, zebrane dowody potwierdzają jego sprawstwo i winę), a cele postępowania zostaną osiągnięte mimo nieprzeprowadzenia rozprawy (skazanym jest sprawca czynu, a stosowane wobec obwinionego środki reakcji prawnej są trafnie, tj. m.in. zapobiegną popełnianiu wykroczenia w przyszłości, umacniają poszanowanie prawa i uwzględniają też interesy ewentualnego pokrzywdzonego).

Uwzględniając wniosek oskarżyciela publicznego, o skazanie obwinionego za zarzucany mu czyn bez przeprowadzania rozprawy, sąd uznaje za ujawnione dowody dołączone do wniosku o ukaranie. Sąd może uzależnić uwzględnienie wniosku od dokonania w nim określonych przez siebie zmian (np. co do kary, iż nie nagana, a grzywna). Jeżeli strony są obecne na posiedzeniu, powinny od razu wypowiedzieć się w przedmiocie tych zmian.

Wniosek ze zmianami nie może zostać uwzględniony, jeżeli obwiniony, należycie o zmianach tych powiadomiony, zgłosi wobec nich sprzeciw w terminie określonym przez sąd. Wniosek nie może zostać uwzględniony, jeżeli w terminie określonym przez sąd zgłosi wobec niego sprzeciw pokrzywdzony, który złożył już oświadczenie o przyłączeniu się do postępowania w charakterze oskarżyciela posiłkowego. .

Sąd uwzględniając wniosek skazuje obwinionego wyrokiem. Jeżeli sąd uzna, że nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku, sprawa podlega rozpoznaniu na zasadach ogólnych.

Obwiniony, jeżeli nie dotyczy go wniosek o skazanie, może po wezwaniu na rozprawę lub zawiadomieniu o jej terminie wystąpić z wnioskiem o skazanie w określony sposób bez przeprowadzania rozprawy. Może to być wniosek o skazanie na bezwzględnie wykonywaną karę, karę z warunkowym zawieszeniem wykonania, gdy jest ono przewidywane (tak przy areszcie), lub z nadzwyczajnym złagodzeniem, a więc karę łagodniejszego rodzaju niż przewidziana w naruszonym przepisie, albo poniżej dolnej granicy, o odstąpienie od kary i ograniczenie się do środka karnego lub o odstąpienie od obligatoryjnego środka i ograniczenie się do kary z ewentualnym środkiem oddziaływania społecznego, albo o skazanie na karę i środek karny w rozmiarze określonym we wniosku.

W każdym razie musi to być zawsze wniosek o skazanie w określony sposób, a więc wskazujący dokładnie sposób skazania, czyli rodzaj i rozmiar kary, lub także środka karnego, zakres (przedmiotowy lub również czasowy) tego ostatniego itd. Orzeczonymi mogą być przy tym jedynie kary i środki przewidziane za dane

wykroczenie, nie można zatem orzekać w tym trybie środka, który nie jest w danej sytuacji dopuszczalny, choćby obwiniony występował o jego orzeczenie.

Przy rozpoznawaniu wniosku obwinionego o skazanie go w określony sposób bez przeprowadzania rozprawy, zgłoszonego przed jej rozpoczęciem, sąd stosuje odpowiednio zasady jak przy wniosku oskarżyciela publicznego w tej samej sprawie. Sąd może uwzględnić ten wniosek obwinionego jeżeli nie zgłosił wobec niego sprzeciwu oskarżyciel publiczny, a także oskarżyciel posiłkowy, gdy występuje w sprawie i jedynie wtedy, gdy okoliczności popełnienia czynu oraz wyjaśnienia obwinionego w świetle ujawnionego materiału dowodowego nie budzą wątpliwości.

Jeżeli obwiniony nie był przesłuchany w toku czynności wyjaśniających, sąd przesłuchuje go na posiedzeniu, chyba że obwiniony bez usprawiedliwienia nie stawił się na posiedzenie albo nadesłał swoje wyjaśnienia na piśmie w trybie określonym w art. 67 § 3 (zawiadomienie kierowane do obwinionego, którego obecności na rozprawie nie uznano za obowiązkową, powinno zawierać pouczenie, że może on nie stawiając się do sądu nadesłać swoje wyjaśnienia. Wyjaśnienia te podlegają odczytaniu na rozprawie. Rozprawa ma wówczas charakter zaoczny).

Brak stanowiska oskarżyciela w przedmiocie sprzeciwu, nie stoi na przeszkodzie uwzględnieniu wniosku, jeżeli oskarżyciel prawidłowo powiadomiony o terminie posiedzenia nie stawił się bez usprawiedliwienia.

Posiedzenie sądu po wszczęciu postępowania, a przed rozprawą

Prezes sądu, po wszczęciu postępowania, kieruje sprawę na posiedzenie, jeżeli:

1) oskarżyciel publiczny wystąpił z wnioskiem o skazanie obwinionego bez przeprowadzania rozprawy; 2) obwiniony, po wezwaniu go na rozprawę lub zawiadomieniu o jej terminie, wystąpił z wnioskiem o skazanie bez przeprowadzania rozprawy; 3) zostały stwierdzone przed rozprawą okoliczności wyłączające postępowanie; 4) zachodzi potrzeba wydania postanowienia o niewłaściwości sądu; 5) zachodzi potrzeba umorzenia postępowania z powodu oczywistego braku podstaw obwinienia; 6) w sprawie, w której wniosek o ukaranie złożył oskarżyciel posiłkowy, niezbędne jest polecenie Policji lub innemu organowi dokonania określonych czynności dowodowych; 7) zachodzi możliwość wydania wyroku nakazowego; 8) zachodzi potrzeba wydania innego rozstrzygnięcia przekraczającego uprawnienia prezesa.

O terminie posiedzenia w wypadkach wskazanych w pkt 1, 2, 3 i 5 powiadamia się strony i ich przedstawicieli procesowych. Niestawiennictwo prawidłowo powiadomionych osób nie tamuje toku postępowania. Udział obrońcy, o którym mowa w art. 21 § 1 (w postępowaniu w sprawie o wykroczenia obwiniony musi mieć obrońcę przed sądem, jeżeli: jest głuchy, niemy lub niewidomy, zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego poczytalności) jest jednak obowiązkowy w posiedzeniu określonym w pkt 1 i 2.

W wypadku wskazanym w pkt 2 prezes sądu może zarządzić rozpoznanie wniosku obwinionego na rozprawie, jeżeli przyspieszy to bieg postępowania. Wniosek ten rozpoznaje się wówczas przed rozpoczęciem przewodu sądowego.

Przygotowanie do rozprawy

Prezes sądu, kierując sprawę na rozprawę, zarządza zawiadomienie o jej miejscu i terminie oskarżyciela, pokrzywdzonego i obwinionego oraz obrońcę i pełnomocnika, gdy zostali ustanowieni; zarządza on także wezwanie na rozprawę świadków oraz sprowadzenie innych dowodów. Oskarżyciela publicznego zawiadamia się o rozprawie i posiedzeniu przez dostarczenie mu wykazu spraw, które mają być rozpoznane w danym dniu.

Jeżeli prezes sądu lub sąd uzna udział obwinionego na rozprawie za niezbędny, zarządzając zawiadomienie go o jej miejscu i terminie, zarządza jednocześnie wezwanie obwinionego do osobistego stawiennictwa, pod rygorem przymusowego doprowadzenia. Zasady te stosuje się odpowiednio do posiedzeń.

Zawiadamiając obwinionego o terminie pierwszej rozprawy lub posiedzeniu, o którym mowa w art. 60 § 1 pkt 1 (gdy oskarżyciel publiczny wystąpił z wnioskiem o skazanie obwinionego bez przeprowadzania rozprawy), dołącza się do zawiadomienia odpis wniosku o ukaranie.

Zawiadomienie obwinionego o terminie pierwszej rozprawy powinno zawierać pouczenie o tym, że może on sprowadzić na rozprawę świadków i przedstawić inne dowody na swoją obronę lub wskazać je sądowi w takim czasie, aby dowody te mogły być przeprowadzone na rozprawie, nie później jednak niż w terminie 7 dni od doręczenia zawiadomienia, a także o przysługującym mu prawie do odmowy złożenia wyjaśnień lub udzielenia odpowiedzi na pytanie i do korzystania z pomocy obrońcy oraz o prawie przeglądania akt sprawy, jak również o obowiązku powiadomienia sądu o każdej zmianie miejsca pobytu lub zamieszkania na okres dłuższy niż 7 dni, a w razie pobytu za granicą - o konieczności wskazania w kraju adresu dla doręczeń i o konsekwencjach uchybienia tym obowiązkom. W zawiadomieniu należy pouczyć obwinionego o przysługującym mu prawie wystąpienia z wnioskiem o skazanie w określony sposób bez przeprowadzania rozprawy.

Zawiadomienie lub wezwanie powinno także zawierać pouczenie, iż rozprawa może być prowadzona pod nieobecność obwinionego jako zaoczna oraz pouczenie o możliwości przymusowego doprowadzenia obwinionego na rozprawę.

Natomiast zawiadomienie kierowane do obwinionego, którego obecności na rozprawie nie uznano za obowiązkową, powinno zawierać pouczenie, że może on nie stawiając się do sądu nadesłać swoje wyjaśnienia. Wyjaśnienia te podlegają odczytaniu na rozprawie.

Rozprawa ma wówczas charakter zaoczny. W zawiadomieniu kierowanym do oskarżyciela posiłkowego należy pouczyć go o obowiązku powiadomienia sądu o zmianie miejsca zamieszkania oraz podania adresu dla doręczeń w czasie pobytu za granicą i konsekwencjach niedopełnienia tego obowiązku, a w zawiadomieniu kierowanym do pokrzywdzonego - o uprawnieniach, o których mowa w art. 26 § 3 kpw (oskarżyciel publiczny w terminie 7 dni od zawiadomienia o przesłaniu wniosku o ukaranie zawiadamia ujawnionego pokrzywdzonego), oświadczyć, że będzie działać obok oskarżyciela publicznego jako oskarżyciel posiłkowy; po upływie tego terminu uprawnienie wygasa.

Sąd może, uznając obecność obwinionego na rozprawie za obowiązkową mimo wcześniejszego uznania jej za nieobowiązkową, wezwać obwinionego, odraczając w tym celu rozprawę.

Jeżeli obwiniony lub świadek mieszka poza miejscowością, w której ma siedzibę właściwy sąd, prezes sądu lub sąd może zwrócić się do sądu, na którego terenie działania mieszkają te osoby, o przesłuchanie ich co do wskazanych okoliczności

Przy przygotowaniu do rozprawy stosuje się odpowiednio przepisy art. 348, 349, 350, 352 i 353 Kodeksu postępowania karnego.

Recepcja przepisów art. 348-350 k.p.k. oraz 352 i 353 kpk oznacza, że w postępowaniu w sprawach o wykroczenia:

a) rozprawę należy wyznaczyć i przeprowadzić bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 348 kpk)

b) prezes sądu może wnieść sprawę na posiedzenie, jeżeli ze względu na zawiłość sprawy lub z innych ważnych powodów uzna, że może przyczynić się do usprawnienia postępowania, a zwłaszcza należytego przygotowania i organizacji rozprawy głównej (art. 349 kpk)

c) zarządzenie prezesa sądu o wyznaczeniu rozprawy (art. 59 § 2 kpw) powinno zawierać wskazanie: sędziego, terminu, godziny i sali rozprawy, stron i ich przedstawicieli, których należy zawiadomić lub wezwać, innych osób wzywanych na rozprawę (świadkowie, biegli) oraz innych czynności, jakie są jeszcze konieczne do przygotowania rozprawy (art. 350 § 1 kpk)

d) w przypadku obwinionego pozbawionego wolności (w innej sprawie) należy - po porozumieniu się z organem, w którego dyspozycji obwiniony pozostaje - zarządzić sprowadzenie go na rozprawę (art. 350 § 2 kpk) z tym że uwzględniając, iż obecność obwinionego na rozprawie według kpw nie jest co do zasady obowiązkowa,

prezes sądu najpierw powinien rozstrzygnąć, czy niezbędny jest udział obwinionego w tej rozprawie (art. 65 § 1 i 3 kpw) i jeżeli uzna, że nie - przekazuje mu jedynie zawiadomienie o rozprawie z pouczeniem o możliwości nadesłania wyjaśnień na piśmie (art. 67 § 3 kpw)

gdyby natomiast pozbawiony wolności obwiniony zażądał wówczas umożliwienia mu uczestnictwa w rozprawie albo gdyby sam prezes sądu lub sąd uznały jego udział w rozprawie za niezbędny, należy zarządzić sprowadzenie obwinionego na tę rozprawę. Możliwe jest tu jednak obecnie także sięgnięcie przez sąd po pomoc prawną i przesłuchanie obwinionego przez sąd wezwany, stosownie do art. 68 § 2 kpw,

e) to prezes sądu przed rozprawą, po rozważeniu wniosków stron lub z urzędu, dopuszcza dowody i zarządza ich sprowadzenie na rozprawę (art. 352 zdanie pierwsze), z tym że może to uczynić także sąd (art. 39 § 3 kpw),

np. na posiedzeniu, o jakim mowa w recypowanym art. 349 k.p.k.; natomiast kpw nie recypuje wskazanego w omawianym tu art. 352 kpk przepisu art. 368 kpk

a) to dlatego że rozdziela on decyzję między przewodniczącego składu sądzącego a sąd, w sprawach zaś o wykroczenia sąd zawsze orzeka jednoosobowo,

b) między doręczeniem zawiadomienia a terminem rozprawy powinno upłynąć co najmniej 7 dni i w razie niezachowania tego terminu wobec obwinionego lub jego obrońcy rozprawa na ich wniosek, ale zgłoszony przed rozpoczęciem przewodu sądowego, ulega (obligatoryjnie) odroczeniu (art. 353 kpk),

przy niezachowaniu go wobec innych stron sąd może jedynie (ale nie musi) przerwać lub odroczyć rozprawę.

Rozprawa

Rozprawa odbywa się ustnie i jawnie

Sąd wyłącza jawność całości lub części rozprawy, jeżeli jawność mogłaby:

• - obrażać dobre obyczaje (przy wykroczeniach wybryku nieobyczajnego tj. art. 140 kw czy proponowania czynu nieobyczajnego tj. (art. 142 kw z uwagi na okoliczności ich popełnienia,

• - wywołać zakłócenie spokoju publicznego (demonstracyjne okazywanie lekceważenia dla Narodu Polskiego, Rzeczypospolitej Polskiej lub jej konstytucyjnych organów tj. art. 49 kw) lub, gdy

• - ważny interes prywatny tego wymaga (np. interes świadka).

Sąd wyłącza jawność w całości lub części rozprawy, także wówczas, gdy ustawa tak stanowi. W razie wyłączenia jawności na rozprawie mogą być obecni, poza osobami biorącymi udział w postępowaniu, po jednej osobie wskazanej przez każdą ze stron, chyba że zachodzi obawa ujawnienia tajemnicy państwowej. Sąd może zezwolić poszczególnym osobom na obecność na rozprawie prowadzonej z wyłączeniem jawności. Rozstrzygnięcie ogłasza się jawnie. Jeżeli jawność rozprawy wyłączono w całości lub części, ustne podanie motywów rozstrzygnięcia może nastąpić również z wyłączeniem jawności.

Sąd może zezwolić przedstawicielom radia, telewizji, filmu i prasy na dokonywanie za pomocą aparatury utrwaleń obrazu i dźwięku z przebiegu rozprawy, gdy uzasadniony interes społeczny za tym przemawia, dokonywanie tych czynności nie będzie utrudniać prowadzenia rozprawy, a ważny interes uczestnika postępowania temu się nie sprzeciwia. Sąd może określić warunki, od których uzależnia wydanie takiego zezwolenia.

Jeżeli nie przemawia przeciw temu wzgląd na prawidłowość postępowania, sąd na wniosek strony wyraża zgodę na utrwalenie przez nią przebiegu rozprawy za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk. Rejestrowanie przebiegu rozprawy przez stronę może się odnosić tylko do rejestracji dźwięku, nie obrazu. Rejestracja taka może ułatwiać następnie stronie np. występowanie o prostowanie protokołu, podnoszenie zarzutów apelacyjnych itd.

Jedynym ograniczeniem przy wydawaniu zezwolenia jest tu wzgląd na prawidłowość postępowania, rejestracja (stosowana aparatura) nie może zatem utrudniać przebiegu poszczególnych czynności rozprawy.

Na gruncie kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia sąd ma czuwać nad prawidłowym przebiegiem rozprawy i wyjaśnieniem wszystkich istotnych okoliczności oraz dbać o to, aby rozstrzygnięcie nastąpiło na pierwszej rozprawie. Sąd ma też umożliwić stronom wypowiedzenie się co do każdej kwestii podlegającej rozstrzygnięciu i zapewnić im prawo repliki, a obrońcy i obwinionemu możliwość ostatniego głosu w danej kwestii.

Rozprawę rozpoczyna wywołanie sprawy. Następnie sąd sprawdza, czy wszyscy wezwani i zawiadomieni o terminie rozprawy stawili się oraz czy nie ma przeszkód do rozpoznania sprawy. Jeżeli oskarżyciel publiczny, oskarżyciel posiłkowy, pokrzywdzony lub obwiniony nie stawił się na rozprawę i w aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia im wezwania lub zawiadomienia, rozprawę odracza się, przy czym sąd może, jeżeli uzna to za celowe, przeprowadzić postępowanie dowodowe, a w szczególności przesłuchać świadków, którzy stawili się na rozprawę.

Na następnej rozprawie dowody te przeprowadza się ponownie tylko, jeżeli zażąda tego strona nieobecna na poprzedniej rozprawie, chyba że była o jej terminie prawidłowo powiadomiona. Zasadę tą stosuje się odpowiednio w razie niestawiennictwa prawidłowo powiadomionego obrońcy, gdy jego stawiennictwo jest obowiązkowe.

W razie nieusprawiedliwionej nieobecności obwinionego, któremu doręczono wezwanie na rozprawę, przeprowadza się rozprawę zaocznie, chociażby nie był on przesłuchany w toku czynności wyjaśniających, chyba że sąd uzna udział obwinionego za konieczny i rozprawę odroczy, po ewentualnym przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w szczególności po przesłuchaniu świadków, którzy stawili się na rozprawę. Jeżeli jednak obecność obwinionego jest konieczna, a nie stawił się on bez usprawiedliwienia, sąd może zarządzić jego zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie przez Policję.

Przewód sądowy rozpoczyna się od odczytania wniosku o ukaranie. Wniosek o ukaranie odczytuje oskarżyciel publiczny, jeżeli bierze udział w rozprawie, a w innym wypadku protokolant. Jeżeli obwiniony przyznaje się do winy, a jego wyjaśnienia nie budzą wątpliwości, można nie przeprowadzać dalszych dowodów, w razie gdy żadna z obecnych stron temu się nie sprzeciwia.

Jeżeli obwiniony odmawia złożenia wyjaśnień albo wyjaśnia odmiennie niż poprzednio lub oświadcza, że pewnych okoliczności nie pamięta, wolno odczytywać w odpowiednim zakresie jego wyjaśnienia złożone poprzednio w trybie art. 54 § 6 lub 7 kpw, a także jego wyjaśnienia złożone w charakterze obwinionego albo oskarżonego przed sądem w tej lub innej sprawie albo w innym postępowaniu przewidzianym przez ustawę. Po odczytaniu protokołu sąd wzywa obecnego obwinionego do wypowiedzenia się co do treści protokołu i do wyjaśnienia zachodzących sprzeczności.

Obwinionemu, świadkom i biegłym zarówno sąd, jak i strony zadają pytania bezpośrednio, chyba że sąd zarządzi inaczej. Sąd uchyla pytania nieistotne dla sprawy lub sugerujące treść odpowiedzi albo które z innych powodów uznaje za niestosowne.

Sąd może zarządzić przerwę w rozprawie w celu doprowadzenia obwinionego, sprowadzenia dowodu, dla wypoczynku lub z innej ważnej przyczyny. Każdorazowa przerwa nie może trwać dłużej niż 21 dni; w razie przekroczenia tego terminu rozprawę uważa się za odroczoną. Zarządzając przerwę, oznacza się czas i miejsce dalszego ciągu rozprawy, a osoby obecne na rozprawie poucza się o obowiązku stawiennictwa bez wezwania oraz o konsekwencjach nieusprawiedliwionego niestawiennictwa.

Sąd odracza rozprawę, gdy ustawa tak stanowi, a także gdy zarządzenie przerwy nie byłoby wystarczające. Rozprawę przerwaną lub odroczoną prowadzi się w dalszym ciągu, chociażby skład sądu uległ zmianie, chyba że sąd po wysłuchaniu stron obecnych postanowi inaczej.

• Po wysłuchaniu głosów stron sąd sporządza wyrok na piśmie.

• Wyrok skazujący powinien zawierać obok typowych elementów określonych w Kodeksie postępowania karnego także:

• 1) dokładne określenie przypisanego obwinionemu czynu oraz jego kwalifikację prawną;

• 2) rozstrzygnięcie co do kary i środków karnych, a w razie potrzeby co do zaliczenia na poczet zakazu prowadzenia pojazdów okresu zatrzymania dokumentu stwierdzającego uprawnienie do ich prowadzenia oraz zaliczenie okresu zatrzymania na poczet wymierzonej kary aresztu lub grzywny.

Okres zatrzymania zalicza się na poczet wymierzonej kary aresztu i kary ograniczenia wolności, przyjmując jeden dzień zatrzymania, z zaokrągleniem do pełnego dnia, za równoważny jednemu dniowi kary aresztu i dwóm dniom kary ograniczenia wolności, a na poczet grzywny - przyjmując za równoważny grzywnie w wysokości 200 zł.

Postępowania szczególne

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia przewiduje obok postępowania zwyczajnego także postępowania szczególne, do których należą postępowanie przyśpieszone, postępowanie nakazowe i postępowanie mandatowe. Postępowanie przyśpieszone i nakazowe prowadzi sąd. Natomiast postępowanie mandatowe należy do organów administracyjnych

Postępowanie przyśpieszone

Istota postępowania przyspieszonego wynika z potrzeby szybkiej reakcji na niektóre szczególnie uciążliwe wykroczenia lub ze względu na szczególne cechy sprawcy, utrudniające prowadzenie postępowania w trybie zwykłym. Dlatego też postępowanie przyśpieszone zakłada daleko idące przyspieszenie, sprowadzające się nawet do możliwości osądzenia sprawcy w ciągu 48 godzin od czynu lub w niewiele dłuższym odstępie czasu

Wynika to m. in. z tego, że obwiniony w trybie przyśpieszonym zostaje oddany pod sąd na podstawie wniosku o ukaranie, który może być złożone także w formie ustnej. Natomiast sąd bezzwłocznie przystępuje do rozpoznania wniosku.

Oczywiście nie zmienia to faktu, że w postępowaniu przyspieszonym stosuje się przepisy o postępowaniu zwyczajnym, jeżeli przepisy rozdziału kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia – postępowanie przyśpieszone, nie stanowią inaczej.

Wobec tego organy uprawnione do występowania z wnioskiem o ukaranie mogą przeprowadzić określone dowody, a w szczególności przesłuchać sprawcę wykroczenia. Jednak z uwagi na ograniczenia czasowe, czynności dowodowe nie mogą trwać zbyt długo i nie można ich w większym zakresie przeprowadzać. Zatrzymany musi bowiem być doprowadzony do sądu w ciągu 48 godzin.

Wniosek o ukaranie podlega wstępnej kontroli. Istnieje możliwość odmowy wszczęcia lub umorzenia postępowania, czy prawo obwinionego do obrony itd.

Obwiniony może korzystać z pomocy obrońcy z wyboru, i to już od momentu zatrzymania. Sąd ma też obowiązek zawiadomić obrońcę o miejscu i czasie rozprawy, jeżeli wie o jego ustanowieniu.

Postępowanie przyspieszone stosuje się do:

1. osób niemających stałego miejsca zamieszkania lub miejsca stałego pobytu, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że rozpoznanie sprawy w postępowaniu zwyczajnym będzie niemożliwe lub znacznie utrudnione

2. osób przebywających jedynie czasowo na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że rozpoznanie sprawy w postępowaniu zwyczajnym będzie niemożliwe lub znacznie utrudnione,

3. sprawców wykroczeń popełnionych w związku z imprezą masową, określoną w przepisach o bezpieczeństwie imprez masowych:

- przeciwko porządkowi i spokojowi publicznemu, określonych w art. 50, 51 i 52a kw

- przeciwko mieniu i urządzeniom użytku publicznego, określonych w art. 124 i 143 kw Art. 50. Kto nie opuszcza zbiegowiska publicznego pomimo wezwania właściwego organu, podlega karze aresztu albo grzywny

Art. 51. § 1. Kto krzykiem, hałasem, alarmem lub innym wybrykiem zakłóca spokój, porządek publiczny, spoczynek nocny albo wywołuje zgorszenie w miejscu publicznym, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny. § 2. Jeżeli czyn określony w § 1 ma charakter chuligański lub sprawca dopuszcza się go, będąc pod wpływem alkoholu, środka odurzającego lub innej podobnie działającej substancji lub środka, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny. § 3. Podżeganie i pomocnictwo są karalne.

• Art. 52a. Kto: 1) publicznie nawołuje do popełnienia przestępstwa, w tym i przestępstwa skarbowego lub je pochwala, 2) publicznie nawołuje do nieposłuszeństwa lub przeciwdziałania przemocą ustawie albo prawnemu rozporządzeniu organu państwowego, jeżeli zasięg czynu albo jego skutki nie były znaczne podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.

• Art. 124. § 1. Kto cudzą rzecz umyślnie niszczy, uszkadza lub czyni niezdatną do użytku, jeżeli szkoda nie przekracza 250 złotych, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.

§ 2. Usiłowanie, podżeganie i pomocnictwo są karalne. § 3. Ściganie następuje na żądanie pokrzywdzonego. § 4. W razie popełnienia wykroczenia można orzec obowiązek zapłaty równowartości wyrządzonej szkody lub obowiązek przywrócenia do stanu poprzedniego.

Art. 143. § 1. Kto ze złośliwości lub swawoli utrudnia lub uniemożliwia korzystanie z urządzeń przeznaczonych do użytku publicznego, a w szczególności uszkadza lub usuwa przyrząd alarmowy, instalację oświetleniową, zegar, automat, telefon, oznaczenie nazwy miejscowości, ulicy, placu lub nieruchomości, urządzenie służące do utrzymania czystości lub ławkę, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.

§ 2. W razie popełnienia wykroczenia można orzec obowiązek zapłaty równowartości wyrządzonej szkody albo obowiązek przywrócenia do stanu poprzedniego.

Postępowanie przyśpieszone

4. postępowanie przyspieszone stosuje się ponadto, gdy ustawa tak stanowi.

Zgodnie z treścią art. 63 ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych postępowanie w sprawach o wykroczenia określone w art. 54-57 prowadzi się na podstawie przepisów o postępowaniu przyspieszonym, o którym mowa w rozdziale 15 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia.

Art. 54 1. Kto nie wykonuje polecenia porządkowego, wydanego na podstawie ustawy, regulaminu obiektu (terenu) lub regulaminu imprezy masowej przez służby porządkowe lub służby informacyjne, podlega karze grzywny nie niższej niż 2.000 zł. 2. Tej samej karze podlega, kto w czasie trwania imprezy masowej przebywa w miejscu nieprzeznaczonym dla publiczności.

Art. 55

Kto nie wykonuje polecenia wydanego przez Policję lub Żandarmerię Wojskową, w miejscu i w czasie trwania imprezy masowej, podlega karze grzywny nie niższej niż 2.000 zł.\

Art. 56 Kto wnosi lub posiada na imprezie masowej napoje alkoholowe, podlega karze ograniczenia wolności albo grzywny nie niższej niż 2.000 zł.

Art. 57 Kto, będąc do tego zobowiązany, nie przekazuje informacji dotyczącej bezpieczeństwa imprezy masowej albo przekazuje informację nieprawdziwą w tym zakresie, podlega karze ograniczenia wolności albo grzywny nie niższej niż 2.000 zł.

Postępowanie przyśpieszone W powyższych wypadkach określonych w pkt 1-4 (art. 90 kpw)

w postępowaniu przyspieszonym orzeka się tylko wówczas, gdy sprawca został ujęty na gorącym uczynku lub bezpośrednio po popełnieniu wykroczenia i niezwłocznie doprowadzono go do sądu

Ujęcie na gorącym uczynku to ujęcie podczas realizowania znamion wykroczenia. Ujęcie bezpośrednio po popełnieniu wykroczenia to z kolei ujęcie sprawcy jeszcze na miejscu czynu po jego dokonaniu lub w pościgu podjętym za sprawcą oddalającym się od tego miejsca

Ma to być przy tym pościg nieprzerwany, gdyż do ujęcia sprawcy ma dojść bezpośrednio (choć nie natychmiast) po czynie i tym samym przerwanie pościgu eliminuje tę bezpośredniość.

Drugi istotny warunek dopuszczalności trybu przyspieszonego to niezwłoczne doprowadzenie ujętego sprawcy do sądu. Doprowadzenie powinno zatem nastąpić bez nieuzasadnionej zwłoki, przy czym należy pamiętać, że stosownie do art. 46 § 6 kpw czas zatrzymania osoby, gdy zatrzymano ją w związku z podstawami do zastosowania wobec niej postępowania przyspieszonego, nie może przekroczyć 48 godzin. W tym też okresie sprawca powinien być doprowadzony do sądu.

Policja lub inny organ, któremu szczególne ustawy powierzają zadania w zakresie ochrony porządku lub bezpieczeństwa publicznego, w wypadku schwytania na gorącym uczynku lub bezpośrednio potem sprawcy wykroczenia, może go zatrzymać i doprowadzić do sądu. Każdy z tych organów może odstąpić od zatrzymania i przymusowego doprowadzenia sprawcy do sądu, zobowiązując go do stawienia się w sądzie w wyznaczonym czasie i miejscu ze skutkami wezwania, o których mowa w art. 71 § 4 kpw. Wydanego wówczas pod nieobecność obwinionego wyroku nie uważa się za zaoczny.

W przypadku odstąpienia od zatrzymania i przymusowego doprowadzenia sprawcy do sądu a zarazem zobowiązania go do stawienia się w sądzie w wyznaczonym czasie i miejscu, Policja i Straż Graniczna mogą zatrzymać sprawcy paszport lub inny dokument uprawniający do przekroczenia granicy, który wraz z wnioskiem o ukaranie przekazują sądowi. Zwrotu dokumentu dokonuje sąd, nie później niż przy wydaniu orzeczenia albo z chwilą zmiany trybu postępowania.

Warto zaznaczyć, że tylko Policja i Straż Graniczna mogą, odstępując od zatrzymania, odebrać ujętemu i zatrzymać jego paszport lub inny dokument uprawniający do przekraczania granicy, który przekazują następnie wraz z wnioskiem o ukaranie do sądu. Jeżeli zatem ujęcia dokonał inny organ i odstępuje od zatrzymania, do którego jest uprawniony, to nie może zatrzymać sprawcy paszportu.

Organ taki może jednak wezwać Policję i przekazać jej ujętego, ta zaś może, rezygnując z zatrzymania osoby, zatrzymać jej paszport, nakazując stawiennictwo w sądzie. Do zatrzymania paszportu nie jest potrzebne wydanie postanowienia, natomiast fakt zatrzymania powinien być odnotowany w aktach sprawy, a sprawca powinien otrzymać pokwitowanie odebrania mu tego dokumentu.

Osoba wezwana przez Policję lub inny organ, któremu szczególne ustawy powierzają zadania w zakresie ochrony porządku lub bezpieczeństwa publicznego do stawienia się w sądzie w charakterze świadka obowiązana

jest stawić się we wskazanym czasie i miejscu. W tym zakresie stosuje się odpowiednio przepis art. 49 i art. 50 § 1 kpw.

Art. 49. § 1. Na świadka, biegłego, tłumacza lub specjalistę, który bez usprawiedliwienia nie stawił się na wezwanie uprawnionego organu lub bez zezwolenia tego organu samowolnie wydalił się z miejsca czynności przed jej zakończeniem albo bezpodstawnie odmówił złożenia zeznań, wykonania czynności biegłego, tłumacza lub specjalisty, można nałożyć karę porządkową do 250 złotych, a w razie ponownego niezastosowania się do wezwania do 500 złotych. § 2. Przepis § 1 stosuje się również do osoby, która będąc obowiązana do okazania albo wydania przedmiotu oględzin lub dowodu rzeczowego odmówiła jego okazania lub wydania; nie dotyczy to osoby, której przysługuje prawo odmowy zeznań § 3. Nałożoną karę należy uchylić, jeżeli osoba ukarana w ciągu 7 dni od daty doręczenia lub ogłoszenia jej postanowienia o nałożeniu kary porządkowej dostatecznie usprawiedliwi swoje niestawiennictwo, samowolne oddalenie się, odmowę złożenia zeznań albo wykonania innego obowiązku, o którym mowa w § 1 lub 2. § 4. W przypadku uchybienia obowiązkom wskazanym w § 1 lub 2 przez żołnierza w czynnej służbie wojskowej, sąd występuje do dowódcy jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę, o pociągnięcie go do odpowiedzialności dyscyplinarnej. § 5. Przepis § 4 stosuje się, choćby za uchybienie, którego dopuścił się żołnierz przed wstąpieniem do wojska, była mu poprzednio wymierzona kara porządkowa, lecz nie została do tego czasu wykonana. . Art. 50. § 1: W razie niestawienia się świadka na wezwanie bez usprawiedliwienia można, niezależnie od nałożenia kary porządkowej, zarządzić jego przymusowe doprowadzenie przez Policję.

Postępowania przyspieszonego nie stosuje się wobec osób podlegających orzecznictwu sądów wojskowych. Osoby te odpowiadają przed sądem wojskowym w postępowaniu zwyczajnym lub nakazowym.

Uproszczenia trybu przyśpieszonego

W postępowaniu przyspieszonym:

1) wniosek o ukaranie może ograniczyć się do wymogów wskazanych w art. 57 § 2 i § 3 pkt 1 i 3; może też być złożony ustnie do protokołu; Art. 57 § 2

Wniosek o ukaranie powinien zawierać:

1) imię i nazwisko oraz adres obwinionego, a także inne dane niezbędne do ustalenia jego tożsamości;

2) określenie zarzucanego obwinionemu czynu ze wskazaniem miejsca, czasu, sposobu i okoliczności jego popełnienia;

3) wskazanie dowodów; 4) imię i nazwisko oraz podpis sporządzającego wniosek, a także adres gdy wniosek pochodzi od

pokrzywdzonego. Uproszczenia trybu przyśpieszonegoArt. 57 § 3 pkt 1 i 3

Wniosek o ukaranie składany przez oskarżyciela publicznego powinien ponadto zawierać wskazanie:

1) przepisów, pod które zarzucany czyn podpada; 3) pokrzywdzonych, o ile takich ujawniono;

Uproszczenia trybu przyśpieszonego

Wynika z tego, że uproszczenia wniosku o ukaranie, to m.in. fakt, że może on przybrać formę ustną i być złożony do protokołu, a ponadto może on - choć nie musi - ograniczać się w swej treści jedynie do wskazania podmiotu wnoszącego, osoby obwinionego, zarzucanego mu czynu i jego kwalifikacji, wskazania pokrzywdzonych (jeśli występują) oraz dowodów na poparcie zarzutu. 2) sąd bez zbędnej zwłoki przystępuje do rozpoznania sprawy, zaznaczając w protokole, że prowadzi ją w trybie przyspieszonym oraz odnotowując godzinę doprowadzenia obwinionego; 3) sąd zobowiązuje obwinionego do pozostania do dyspozycji sądu do zakończenia rozprawy pod rygorem wydania orzeczenia pod jego nieobecność; tak wydanego wyroku nie uważa się za zaoczny; 4) w razie przerwania rozprawy na okres dłuższy niż 3 dni sprawę rozpoznaje się w postępowaniu zwyczajnym. Oznacza to, że kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia zezwala na przerwę, ale maksymalnie do 3 dni, i po przekroczeniu tego terminu nakazuje prowadzić rozprawę w trybie zwykłym. 5) w razie wydania wyroku pod nieobecność obwinionego w wypadkach, o których mowa w pkt 3 albo w art. 91 § 3 uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu, w pozostałych wypadkach uzasadnienie wyroku sporządza się tylko na wniosek strony złożony ustnie do protokołu rozprawy bezpośrednio po ogłoszeniu wyroku; 6) termin do wniesienia środka odwoławczego wynosi 3 dni od daty ogłoszenia rozstrzygnięcia, gdy uzasadnienie sporządza się z urzędu, a w pozostałych przypadkach - 3 dni od daty doręczenia wyroku z uzasadnieniem; 7) sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę najpóźniej w ciągu miesiąca od daty jej wpływu do tego sądu.

Sąd sporządza uzasadnienie w terminie 3 dni od daty ogłoszenia wyroku.

Uproszczenia trybu przyśpieszonego

W razie ustalenia, że brak jest warunków uzasadniających prowadzenie sprawy w trybie przyspieszonym:

1) prezes sądu przed wszczęciem postępowania zwraca oskarżycielowi wniosek o ukaranie do uzupełnienia braków formalnych, gdy wniosek ten ograniczał się do wymogów wskazanych w art. 92 § 1 pkt 1 kpw jeżeli jednak wniosek o ukaranie odpowiada wymogom określonym w art. 57 § 2-4 kpw rozpoznaje się go w postępowaniu zwyczajnym

2) sąd wydaje postanowienie o zmianie trybu na zwyczajny, gdy brak podstaw do prowadzenia postępowania przyspieszonego ustalono po wszczęciu postępowania.

Należy zatem zauważyć, ze prezes sądu po sprawdzeniu wniosku i ustaleniu, że zachodzą podstawy do trybu przyspieszonego, kieruje sprawę na rozprawę w tym trybie, jeżeli zaś postępowanie przyspieszone jest niedopuszczalne, zwraca wniosek wnioskodawcy do uzupełnienia braków formalnych, tak by odpowiadał on wszystkim wymogom publicznego wniosku o ukaranie, a gdy wymogi te spełnia - rozpoznaje się go w postępowaniu zwyczajnym. Gdyby jednak ujawniły się ogólne przeszkody procesowe, prezes sądu powinien od razu odmówić wszczęcia postępowania (art. 5 k.p.w.).

Postępowanie nakazowe

Orzekanie w postępowaniu nakazowym może nastąpić, jeżeli okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości. Natomiast postępowanie nakazowe jest niedopuszczalne, jeżeli zachodzą okoliczności określone w art. 21 § 1 kpw tj. zachodzi obligatoryjne obrona. Zgodnie z tym przepisem w postępowaniu w sprawie o wykroczenia obwiniony musi mieć obrońcę przed sądem, jeżeli jest głuchy, niemy lub niewidomy oraz zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego poczytalności.

Sąd na posiedzeniu może wydać wyrok nakazowy w sprawach o wykroczenia, w których wystarczające jest wymierzenie nagany, grzywny albo kary ograniczenia wolności.

Karami za wykroczenie są: kara aresztu (od 5 do 30 dni), kara ograniczenia wolności (1 miesiąc), grzywna (od 20 zł do 5.000 zł), nagana.

Sąd orzeka bez udziału stron. Wyrokiem nakazowym można orzec również środek karny.

Wydając wyrok nakazowy, sąd uznaje za ujawnione dowody dołączone do wniosku o ukaranie.

Postępowanie mandatowe

Postępowanie mandatowe prowadzi Policja, a inne organy, gdy przepis szczególny tak stanowi.

Do ustaw szczególnych wskazujących organy uprawnione do nakładania grzywien w drodze mandatów należą m. in.:

- ustawa o rybactwie śródlądowym z dnia 18 kwietnia 1995 r., upoważniająca do tego strażników Państwowej Straży Rybackiej za wykroczenia określone w ustawie o rybactwie śródlądowym (art. 23 pkt 6 ustawy);

ustawa - Prawo łowieckie z dnia 13 października 1995 r., upoważniająca strażników Państwowej Straży Łowieckiej do nakładania grzywien w drodze mandatów za wykroczenia popełnione na terenie obwodów łowieckich w zakresie szkodnictwa łowieckiego (art. 39 ust. 2 pkt 2 ustawy);

ustawa o lasach z dnia 28 września 1991 r., która upoważnia do nakładania grzywien w drodze mandatu strażników leśnych, w sprawach i zakresie określonym odrębnymi przepisami (art. 47 ust. 2 pkt 2 ustawy);

ustawa o transporcie kolejowym z dnia 28 marca 2003 r., upoważniająca do postępowania mandatowego funkcjonariuszy Straży Ochrony Kolei;

ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych, uprawniająca te straże do nakładania grzywny w drodze mandatu także na zasadach określonych w odrębnych przepisach (art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy).

Przepisem szczególnym dającym określonemu organowi prawo stosowania mandatu jest też rozporządzenie wykonawcze Prezesa Rady Ministrów, wydane na wniosek ministra właściwego ds. wewnętrznych złożony w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości (art. 95 § 5 kpw).

Na podstawie upoważnienia ustawowego z § 5 art. 95 Prezes Rady Ministrów nadał uprawnienia mandatowe m.in. następującym organom:

- funkcjonariuszom Straży Granicznej za czyny z kodeksu wykroczeń, ustawy o cudzoziemcach, o ochronie przyrody i z rozporządzeń wykonawczych w zakresie porządku w strefach nadgranicznych

- inspektorom Inspekcji Transportu Drogowego - inspektorzy są uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego za wykroczenia popełnione przez kierujących pojazdami w związku z wykonywaniem transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne określone w wybranych przepisach kodeksu wykroczeń, czy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt.

W sprawach o wykroczenia przeciwko prawom pracownika określonych w Kodeksie pracy, w sprawach o wykroczenia określonych w art. 119-123 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a także w sprawach o inne wykroczenia związane z wykonywaniem pracy zarobkowej, jeżeli ustawa tak stanowi postępowanie mandatowe prowadzi inspektor pracy.

Inspektor pracy może nałożyć grzywnę w drodze mandatu karnego także po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających, jeżeli uzna, że kara ta będzie wystarczająca.

Postępowanie mandatowe

Zasady nakładania grzywny mandatem karnym za wykroczenia

komentarze (0)

Brak komentarzy

Bądź autorem pierwszego komentarza!

To jest jedynie podgląd.

3 shown on 29 pages

Pobierz dokument