Tyrania chwili - Notatki - Antropologia kulturowa, Notatki'z Wprowadzenie Do Antropologii Kulturowej. University of Warsaw
Polanski_R
Polanski_R4 marca 2013

Tyrania chwili - Notatki - Antropologia kulturowa, Notatki'z Wprowadzenie Do Antropologii Kulturowej. University of Warsaw

PDF (566 KB)
10 strona
2Liczba pobrań
1000+Liczba odwiedzin
Opis
Notatki dotyczące dyskomfortu jaki towarzyszył autorowi w wyniku niezwykłego rozwoju rozmaitych technologii oszczędzania czasu, jak i rosnącego dostępu do wielości informacji.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 10
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 10 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 10 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 10 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 10 pages
Pobierz dokument
Opracowanie lektury „Tyrania chwili” Thomas Holland Eriksen,

Opracowanie lektury „Tyrania chwili” Thomas Holland Eriksen

Książka powstała w wyniku dyskomfortu jaki towarzyszył autorowi w wyniku niezwykłego

rozwoju rozmaitych technologii oszczędzania czasu, jak i rosnącego dostępu do wielości

informacji.

 Do środków mających „oszczędzić” nasz czas autor zalicza – skomplikowane, wielozadaniowe notatniki i kalendarze jak i pocztę elektroniczną, pocztę głosową,

telefonie komórkową i edytory tekstu. Paradoksalnie stajemy się niewolnikami

owych technologii, które miały za zadanie nas wyzwolić.

 Rewolucja informacyjna doprowadziła do wielokrotnego wzrostu społecznego dostępu do różnorodnych informacji. Autor stwierdza, iż mimo tego ogromnego

zasobu informacji i dostępu do nich jesteśmy nie lepiej poinformowani, ale bardziej

zdezorientowani.

Autor podejrzewa, że przemiany pozornie wzmagające wydajność i inwencję twórczą

mogą w istocie przynosić odwrotne skutki.

Cel książki to próba zrozumienia niezamierzonych konsekwencji społeczeństwa

informacyjnego ( a nie wyraz tęsknoty za społeczeństwem bez Internetu). Co za tym idzie –

autor wierzy, że można coś zmienić na lepsze i refleksjami zawartymi w książce stara się

wnieść udział do krytycznej refleksji nad typem społeczeństwa jaki mimowolnie stwarzamy.

1. WSTĘP. UWAGA NA LUKI.

- zwrócenie uwagi na trudność jaką przynosi większości ludziom pisanie bez edytora tekstu

czegoś dłuższego niż np. życzenia na pocztówce (za pomocą edytora można wycinać pewne

fragmenty, wklejać je tam gdzie uznamy za stosowne itp.); praca skojarzeniowa – to wpłynęło

na nasz sposób myślenia i pisania bardziej niż się nam wydaje (ale nie bardzo wiadomo w jaki

dokładny sposób to wpłynęło)

Wcześniej – trzeba było już „w głowie” formułować myśli i przelewać je na papier, wiedziało

się dokąd zmierza tekst (gruntownie przemyślana struktura pracy);

- niniejsza książka napisana jest w „staroświecki” sposób (wg autora), gdyż tekst ten jest

linearny i kumulatywny, posiada określony, nieprzypadkowy układ, a rozdziały są

organicznie powiązane; to esej, powoli rozwijający spójną argumentację

Główna teza książki – „niepowstrzymany i masowy zalew informacji w naszych czasach

zaczyna wypełniać wszelkie luki i wolne przestrzenie, co w konsekwencji doprowadzić

może do tego, że wszystko stanie się histeryczną serią przesyconych aktualnością chwil,

pozbawionych „przed” i „po” oraz „tu” i „tam”; nawet „tu i teraz” jest zagrożone

ponieważ następna chwila nadchodzi tak prędko, że trudno jest przebywać w tej, która

jeszcze trwa; żyjemy wpatrzeni w punkt wysunięty o kilka sekund w przyszłość –

przeszłość oraz przyszłość zagrożone są tyranią chwili”

2. KULTURA INFORMACJI I KULT INFORMACJI.

(historia technologii informacyjnej oraz jej niezamierzone konsekwencje)

-przemiany ostatnich dwóch dekad zmierzały ku coraz większej złożoności, niepewności i

indywidualizmowi

docsity.com

XXI wiek nadszedł z rokiem 1991

3 ważne wydarzenia złożyły się na rozpoczęcie XXI w.

1) rozpad Związku Radzieckiego, będący ucieleśnieniem innego sposobu organizacji

ludzkiego życia ( mało wolności osobistej, wysoki stopień zabezpieczeń) niż drugie wielkie

supermocarstwo – USA; w wyniku rozpadu Stany Zjednoczone uzyskały pozycję globalnej

hegemonii

2) rozpad Jugosławii oraz wojny jakie po nim nastąpiły – przypomnienie, że nacjonalizm i

fundamentalizm mogą stanowić przeciwwagę dla hegemonii USA i globalizacji;

nowoczesność nie prowadzi do zaniku etnicznych tożsamości, a wręcz je wzmacnia;

3) pojawienie się Internetu (jako szablonu dla XXI wieku)

Nastąpiło zagęszczenie witryn www o różnej tematyce, a to przyczyniło się do przyspieszenia

i spiętrzenia informacji charakterystycznych dla naszych czasów;

Internet porównywany jest do niekończącej się biblioteki, ale informacje w sieci są

nieuporządkowane, różne tematy połączone są według przypadkowych zasad, nie ma

hierarchii, sieć jest demokratyczna, zdecentralizowana; pornografia, propaganda, podżegania

do nienawiści i łamania prawa, cały ogrom reklam;

Zawartość sieci ulega ciągłym zmianom, liczba użytkowników rośnie bardzo szybko

Społeczeństwo informacyjne – to nie to samo co „postindustrialne”; jego głównym

produktem jest informacja – tradycyjne surowce straciły na wartości względnej (np.

Microsoft, coraz mniejsze procesory zawierające coraz więcej informacji); charakteryzuje się

zintegrowaniem technologii informacyjnej jako podstawowego czynnika we wszystkich

dziedzinach produkcji (np. kasjerki w supermarketach są całkowicie zależne od technologii

komputerowej – czytniki kodów);

coraz większa część ludności zajmuje się przetwarzaniem informacji;

informacja wkrada się także w godziny prac grup zawodowych zajmujących się czym innym

(zebrania, odbieranie tel. komórkowych, faksów, e-maili, wypełnianie formularzy itp.)

w społeczeństwie informacyjnym informacja ogranicza wolność (nie ma czasu na

przeczytanie wszystkich gazet, obejrzenie wiadomości ze wszystkich krajów itp.,

przeczytanie wszystkich nowo wydanych książek)

„mniej to więcej” - dziś nadrzędną sprawą dla ludzi wykształconych jest nie pochłanianie

jak największej ilości informacji, ale uznanie za priorytet filtrowanie informacji!!!

w społeczeństwie informacyjnym przerwy wypełnia szybki czas – czas się zagęszcza,

próbujemy wypełnić np. jazdę autobusem czytaniem gazety; najbardziej pożądanym

dobrem jest kontrola nad własnym czasem

3. CZAS KSIĘGI, ZEGARA I PIENIĄDZA

* innowacje te są konieczne do powstania społeczeństwa informacyjnego

docsity.com

1) Pismo – obok mowy i sztuki przedstawiającej – stanowiło zasadniczy przełom w

technologii informacyjnej

Narzędzie eksternalizacji myśl, założeń, uczuć (zatrzymuje je w bezruchu);

Umożliwiło kumulatywny rozwój wiedzy (dostęp do pracy i osiągnięć innych), ilościowy

wzrost ludzkiej wiedzy, „sztuczna podpora” pamięci;

Społeczeństwo piśmienne zawiera religię pisma, o nieograniczonym zasięgu terytorialnym,

prawne regulowanie wszelkich stosunków międzyludzkich, tworzy się społeczeństwo

państwowe (podczas gdy większość społ. niepiśmiennych organizowało się na zasadzie

pokrewieństwa ); społ. piśmienne są silnie scentralizowane, są znacznie większe niż

niepiśmienne; podczas gdy niepiśmienne opowiadają mity o tym, kim są i skąd pochodzą,

piśmienne opowiadają historię, która pełni te same funkcje dzięki archiwom i innym

pisemnym źródłom;

Pismo – stanowiło przejście od społeczeństwa konkretnego, którego podstawą są osobiste,

bliskie stosunki międzyludzkie, pamięć, lokalna religia i ustne przekazywane mity, do

społeczeństwa abstrakcyjnego, opartego na formalnym ustawodawstwie, archiwach, religii

Księgi i spisanej historii

2) Zegar miał niegdyś wyznaczać czas modlitwy – czemu służy dziś?

Tak jak pismo eksternalizuje język, zegary eksteranlizują czas

Czas – staje się czymś istniejącym niezależnie od doświadczenia ludzkiego, czymś

obiektywnym, wymiernym; (w społ. tradycyjnych ludzka codzienność upływała w ramach

struktury czasowej opartej na wydarzeniach – to one regulowały upływ czasu a nie

odwrotnie)

Miara zegarowa nadaje czasowi autonomiczność, możliwość istnienia niezależnie od

wydarzeń;

# czas zegarowy przemienia czas doświadczany w dokładną, obiektywną, abstrakcyjną

wielkość (która jak wiemy zawsze płynie ze zmienną prędkością – w zależności od sytuacji

pięć minut czasem jest chwilą, a czasem zdaje się trwać wieczność) – doraźne zadania

powinny wypełniać czas od wewnątrz, a jest tak że „pusty czas kieruje nami z zewnątrz;

#czas zegarowy synchronizuje wszystkich w swoim kręgu

3) Pieniądz jest technologią informacyjną spokrewnioną z pismem i zegarem

Pieniądz czyni to samo z płaceniem, wyceną wartości i wymianą, co zegar i pismo czynią z

czasem i językiem – czyli nadaje transakcji abstrakcyjny wymiar i narzuca jeden standard

rozległemu obszarowi (światu)

Dodatkowy 4) przykład to ZAPIS NUTOWY, który wg autora działa na podobnej zasadzie

co pismo, zegary i pieniądze

To symboliczny język komunikacji treści muzycznych; nuty uwalniają muzykę od

wykonawcy, umożliwiają jej przechowywanie, unieruchomienie muzyki (tak jak historia

unieruchamia mity, a zegar sztywno ustala zmienny upływ czasu)

 Wzrost abstrakcyjności społeczeństwa

docsity.com

Ten sam kierunek rozwoju – od niewielkich społeczności opartych na konkretnych

relacjach społecznych i wiedzy praktycznej, do dużych społeczeństw, opartych na

abstrakcyjnym systemie prawnym i abstrakcyjnej wiedzy, powstałej na fundamencie

logiki i nauki.

 Zachwianie wiary w postęp? Zegar + druk + inżynieria + kapitalizm = zestaw kulturowy który wytwarza wiarę w

postęp, ale wielu z nas czuje, że świat wcale nie staje się lepszy, że coś się psuje, dzieje

się coś niedobrego;

Autor uważa, ze to poczucie nie jest efektem linearnego czasu, ale postrzegania czasu

jako niewystarczająco linearnego;

Istnieją granice podziału czasu na coraz mniejsze kawałki – po ich przekroczeniu

przestanie on istnieć jako coś ciągłego, a jedynym rodzajem czasu jaki nam

pozostanie, będzie już tylko jedna, histeryczna chwila, która wciąż się zmienia, ale

nie prowadzi w przyszłość dalej niż tylko do następnej chwili.

(te same siły które doprowadziły do rozwoju czasu linearnego i wiary w postęp, mogą na

pewnym etapie prowadzić do czegoś wprost przeciwnego)

4. SZYBKOŚĆ

Zmiany, postęp następują dziś tak szybko, że trudno rozsądnie się do nich ustosunkować –

jeśli coś się dzieje cały czas to nic się nie dzieje.

Głównym czynnikiem powstania tej sytuacji jest szybkość.

Nasza historia to historia przyspieszenia.

Paul Virilio (francuski teoretyk kultury i społeczeństwa do którego Eriksen dość często się

odnosi) – „żyjemy w czasach bez opóźnień” (dzięki komunikacji bezprzewodowej

//technologie z rodziny Internetu// nie ma związku pomiędzy odległością a czasem trwania)

Pesymizm Virilio – w przeciwieństwie do optymistycznej teorii McLuhana o „globalnej

wiosce” w której obywatele prowadzą ze sobą rozmowę o wartościach, pięknie, Virilio mówi

o „globalnym megamieście” które charakteryzuje anonimowość, dezintegracja, gdzie każdy

komunikuje się z każdym a w efekcie nikt do nikogo nie mówi;

Owe wirtualne miasto zarządzane jest za pomocą technologii przekazu informacji w czasie

rzeczywistym (czas panuje więc nad przestrzenią – odległości zanikają, to co dalekie

przybliża się tak, że bliskość przestaje w rzeczywistości istnieć)

Eriksen – przyspieszenie XIX w. spowodowane było rewolucją przemysłową oraz nowymi

wymogami wobec produkcji towarowej, przy wsparciu technologii informacyjnej

W przyspieszeniu XXI w. technologia informacyjna jest jednocześnie katalizatorem, źródłem

pożądanych dóbr i napędu gospodarczego.

Zasady szybkości (dotyczą tylko społeczeństw nowoczesnych)

1) Szybkość – narkotyk, który silnie uzależnia Autor podaje przykład pisania listów (pisanie ich trwało długo, doręczenie jeszcze dłużej)

„Dziś zaczynamy niecierpliwie oczekiwać, odpowiedzi (na email) już w 30 sekund po

naciśnięciu na ekranie przycisku „wyślij”

docsity.com

Korzyści poczty elektronicznej –

- ułatwienie kontaktowania się z innymi

- w porównaniu z telefonem e-mail jest bardziej taktowny, gdyż nie przerywa wykonywanych

właśnie czynności (ale także wyklucza nieobecność – e-mail zawsze dotrze, nie pomoże

„wyjście na lunch”)

Negatywne strony wzrostu szybkości:

- (w przypadku e-maili) szybkość wpływa na styl i składnię (niedokończone zdania, błędy;

tak jakby był czymś pomiędzy przekazem pisemnym a ustnym) -> jeśli całkowicie zastąpi

listy tradycyjne, kultura będzie stratna, gdyż to zwiększa się ilościowo z nawiązką traci na

jakości

„żyjemy w czasach, gdy papieros zastąpił fajkę, płatki kukurydziane owsiankę, poczta

elektroniczna tradycyjną korespondencję”

Szybkość to narkotyk, który łatwo uzależnia „siedząc w kinie odruchowo szukamy przycisku

przewijania (…) zapełniamy przestrzenie powolnego czasu rozmawiając przez komórkę” itp.

Wszystko biegnie dziś szybciej.

2) Szybkość jest matką uproszczeń

Przykład – malarstwo portretowe – fotografia tradycyjna – fotografia cyfrowa (redukcja czasu

od pomysłu do efektu) – w tym nie ma nic złego;

przykład wydawnictwa „Reader’s Digest” , gdzie zamieszczane są skróty tekstów literackich

(literatura z wbudowanym przyciskiem przewijania) – nie muszę chyba pisać jakie skutki to

ze sobą niesie

3) Szybkość wywołuje efekty taśmy montażowej.

- przeciwnicy tradycyjnych technologii utrzymywali, że przemysłowa forma produkcji

masowej obniża jakość produktu (dobra jakość wymaga czasu) – autor stwierdza, że czasem

da się wytwarzać coś szybciej bez koniecznego pogorszenia jakości (np. wiadra i

samochody…);

Jeśli chodzi o żywność to jednak zawsze to co przygotowywane wolniej i dokładniej jest

smaczniejsze. Szybkość ma jednak swoją cenę i często nie ma lepszego wyjścia niż wersja

„instant”(z braku czasu na przygotowanie czegoś bardziej wartościowego). Z czasem ludzie

mogą zapomnieć jak smakuje prawdziwa świeżo parzona kawa, nie będą odczuwali różnicy

między wysłuchaniem pełnej emocji i kunsztu symfonii a banalnym hitem pop…

4) Szybkość powoduje utratę precyzji.

Paul Virilio – istnieje bezpośredni związek między przyspieszeniem a niepewnością – im

mniej czasu płynącego powoli zostaje na przemyślenie i przedyskutowanie decyzji oraz

zyskanie koniecznego dystansu i perspektywy, tym większe jest ryzyko katastrofalnych

błędów.

Autor- dziś decyzje podejmować trzeba z prędkością światła, bo inaczej zostanie się

wypartym przez tych, którzy działają szybciej (ta zasada w równym stopniu obowiązuje na

globalnym rynku finansowym, jak i w polityce czy marketingu). Gazety „nie są nic warte”

jeśli nie są „aktualne” (internetowe portale informacyjne – każdy artykuł trwa tam dopóty,

dopóki redakcji nie uda się go odświeżyć czy wymienić) – nowy rytm konsumpcji

wiadomości, nerwowość). Dziennikarstwo – żadna inna profesja (może prócz polityki) nie

straciła w ciągu ostatnich dwóch dziesięcioleci tyle publicznego szacunku).

docsity.com

5) Szybkość wymaga przestrzeni.

Informacja wymaga czasu; dobrem którego najbardziej brakuje wszelkim dostawcom

informacji jest uwaga innych;

Jeśli coraz większą ilość informacji zamieścić trzeba w stałej mniej więcej ilości czasu, jaką

każdy z nas dysponuje, to skupienie uwagi musi trwać coraz krócej. Drogę tę wytyczyła

telewizja. Wraz z tym, jak widzowie przyzwyczajają się do przymowania coraz większej

ilości coraz bardziej skompresowanej informacji, można ją skompresować w jeszcze

większym stopniu – sposoby a) operuje się czasem szybkim i podzielonym na odpowiednio

krótkie odcinki. b) wypełnia się luki czasowe – np. telefon z WAP i odtwarzaczem mp3 – w

przerwach między rozmową przez tel. a przeglądaniem plików tekstowych można posłuchać

muzyki), zamieszczenie reklam gdzie tylko się da (nawet na wózkach w supermarketach)

6) Szybkość jest zaraźliwa.

Najszybsze środki masowego przekazu (TV, Internet) naśladowane są przez media

drukowane (artykuły są coraz krótsze, z coraz jaśniejszym przesłaniem, mniejszą liczbą

analiz).

ZMIANA TECHNOLOGICZNA POWODUJE NIEPRZEWIDZIANE SKUTKI

Czasooszczędna technologia sprawiła, że czasu jest mniej niż kiedykolwiek wcześniej.

Obfitość dostępnej informacji wcale nie czyni większości z nas bardziej oświeconymi, wręcz

przeciwnie.

5. WZROST WYKŁADNICZY

Autor omawia pewien specyficzny rodzaj funkcji matematycznej (funkcję wzrostu

wykładniczego) – główną cechą krzywych wykładniczych jest podwajanie się ich wartości w

regularnych odstępach czasu; dopóki liczby są małe, wzrost nie jest dramatyczny; w końcu

jednak krzywe wystrzeliwują w górę i przyjmują postać niemal pionowych linii – co

zważywszy, iż oś x symbolizuje czas- oznacza, że czas zbliża się do zera!!!

- wzrost wykładniczy może długo nie okazywać dramatyzmu (można wręcz go uznać za

pożądany, zanim zmieni charakter i wystrzeli w górę) - np. przyrost ludności

- wzrost wykładniczy powoduje niedobór przestrzeni – np. w przypadku nadmiaru informacji

(o czym wspominano wyżej w podrozdziale „Szybkość wymaga przestrzeni”)

- skutki wzrostu wykładniczego

6. SPIĘTRZENIE

Przykłady ilustrujące przejście od społeczeństwa przemysłowego do informacyjnego, od

budowania narodu do globalizacji:

Społeczeństwo przemysłowe społeczeństwo informacyjne

CD/ płyta winylowa MP3

Książka sieć www

Telewizja jednokanałowa wielokanałowa

List e-mail

docsity.com

Telefon stacjonarny telefon komórkowy

Niedobór informacji niedobór wolności od informacji

Epoka złotego zegarka epoka elastycznej pracy

Czas liniowy fragmentaryzacja współczesności

Przypływowe fale fragmentów informacji typowe dla naszego rodzaju społeczeństwa

wywołują styl myślenia, który mniej przypomina ścisłe, logiczne, liniowe myślenie, ale

bardziej wolnoskojarzeniowe, poetyckie, metaforyczne myślenie jakie cechowało wiele

społeczeństw nienowoczesnych (odwołanie do teorii McLuhana);

Zamiast porządkować wiedzę w równe rzędy, społeczeństwo informacyjne oferuje nam

kaskady wyrwanych z kontekstu znaków, połączonych wzajemnie w mniej lub bardziej

przypadkowy sposób. Powodem tej zmiany nie jest ani wprowadzenie sieci, ani

wielokanałowej TV, ale fakt, że w każdej dziedzinie związanej z informacją następuje szybki

wzrost, ale czasu by ją przyswoić jest nie więcej niż przedtem.

Ponieważ brakuje wolnego czasu, w którym można by rozprowadzić informację, jest ona

kompresowana i spiętrzana w coraz krótszych odcinkach czasu. („ wieżowce wyrastające w

centrum, spychają piętrowe domki na przedmieścia”).

Autor podaje przykład rock’a progresywnego (w muzyce tej wszystko miało swój początek i

koniec, a członkowie tych zespołów byli doskonałymi muzykami), który zostaje zepchnięty

najpierw przez muzykę punk („który uczynił cnotę z nieumiejętności gry na gitarze”), a

następnie przez nowoczesną muzykę house, techno i inne gatunki muzyki tanecznej, które

charakteryzują się nielinearnością, repetytywnością, rytmiką. Ten typ muzyki dostarcza

ogromnej ilości wrażeń słuchowych, każdy dźwięk może pasować do innego, przy czym nie

wnosi nic nowego, korzysta z dorobku przeszłości.

„Kiedy coraz większe ilości informacji rozprowadzane są z coraz większą szybkością, coraz

trudniej jest stworzyć spójne narracje, porządki, sekwencje rozwoju. Grozi nastanie

hegemonii fragmentów. Znajduje to odbicie w naszej pracy, stosunku do wiedzy, stylu życia.”

Hegemonia fragmentów informacji dociera do dziennikarstwa (co autor opisuje) oraz edukacji

(a szczególnie jej wyższych szczebli – o czym napiszę poniżej)

Miał informacyjny niszczy ciągłość

Neil Postman: „amerykańscy studenci nie używają już w swoich pracach słowa „ponieważ”

Autor: spójność i przyczynowość zanikają, kiedy rządy sprawuje nerwowość, migające

spojrzenia i lapidarne sformułowania.

Następnie autor porusza sprawę studiowania w dzisiejszych czasach:

- dziwi go pojęcie „studiowanie w pełnym wymiarze czasu”, gdyż uważa, że studia przecież

są z założenia pełnowymiarową działalnością (dogłębne zapoznanie się z tematem wymaga

długich, nieprzerwanych okresów koncentracji, popadania w zamyślenie – ten rodzaj studiów

wciąż istnieje, ale zdecydowana większość jest zupełnie inna)

-obecnie – koszt utrzymania i oczekiwania konsumpcyjne wzrosły, dlatego większość

studentów zmuszona jest podjąć pracę (wcześniej pracowali jedynie podczas wakacji, w

weekendy); obecnie praca i studia postrzegane są jako jednolita całość i trudno powiedzieć co

jest ważniejsze; studiowanie nie jest jedynym zajęciem, ale jednym z wielu „z menu

docsity.com

doświadczeń jakie składają się na życie młodej, niezwiązanej i wiodącej miejskie życie

osoby”.

Cały ten stan nie jest winą studentów. Wszyscy jesteśmy ofiarami pionowego spiętrzenia

(wachlarz konkurujących z nauką czynności rośnie z każdym semestrem)

- atrakcyjni kandydaci na rynku pracy mają CV świadczące o rozmaitych doświadczeniach i

dużej szybkości (jeśli młody człowiek chce nadążać za otoczeniem nie może zamknąć się w

powolnym i klasztornym bytowaniu)

- nowa sytuacja na uniwersytetach – spadająca wartość krańcowa wiedzy zdobywanej powoli

(nie można być pewnym, że najwybitniejsi studenci będą zainteresowani kontynuacją kariery

naukowej)

- czas wielu ludzi został sfragmentaryzowany na bezużyteczne kawałki z powodu tzw. miału

informacyjnego (na który składają się takie czynności jak odpowiadanie na e-maile,

odbieranie telefonu, segregowanie papierów itp.) – w sytuacji kiedy na wykonanie czeka dużo

różnych zadań, priorytet przyznaje się albo temu, co pierwsze przyjdzie na myśl, albo temu co

nie może już czekać;

Autor stwierdza, że przyrost informacji powoduje, że nieuchronnie na każdego z nas przypada

ich coraz więcej. Wartość krańcowa tych informacji jest bliska zeru, więc chcąc przyciągnąć

naszą uwagę dzielone są na coraz mniejsze kawałki („umieszcza się je w paczkach o coraz

mniejszych rozmiarach” – spiętrzone jedne na drugich tworzą cienkie, wysokie, chwiejne

wieże)

7. SYNDROM KLOCKÓW LEGO

(ukazanie jak dzisiejsza obyczajowość – od monogamii seryjnej i kultu młodości, po

dyspozycyjność i elastyczność w pracy oraz nowe nawyki konsumpcyjne – może być

postrzegana jako wyraz tyranii chwili; jak spiętrzenie wpływa na nasze codzienne życie)

„Paradoks Eriksena”

Kiedy czas podzielony zostaje na odpowiednio małe części, przestaje istnieć.

- przestaje istnieć jako trwanie , ale nadal istnieje jako chwile, które zaraz ustąpią miejsce

kolejnym chwilom.

Tożsamość człowieka w dzisiejszym świecie:

- „wygląda to tak jakbyśmy wszyscy otrzymywali pudełko lego, tyle że dawno już bez

instrukcji, a co gorsza, jakby coś przymuszało nas, by z dnia na dzień całkowicie

przebudowywać lub co najmniej modyfikować nasze chybotliwe konstrukcje”

- nasza tożsamość nie jest nam dana – musi być wciąż tworzona na nowo (Giddens

„tożsamość jako projekt”)

Autor wskazuje w kolejnych podrozdziałach, w jaki sposób przemiany, które dotyczą filarów

współczesnego życia (zatrudnienie, rodzina, czas wolny, konsumpcja) wyrażają pewien

model – przyspieszenia, spiętrzenia, wzrostu wykładniczego:

1) Przyspieszenie w życiu zawodowym – elastyczność zamiast poczucia bezpieczeństwa.

- pracownicy coraz częściej moja zajęcia elastyczne – dużo podróżują, wysyłają i otrzymują

całe masy e-maili, w ramach umowy o pracę mają ciągle włączone telefony komórkowe;

najczęściej kilkakrotnie się przeprowadzili by \awansować; żyją pod ciągłą presją, by

docsity.com

odkrywać się na nowo, odświeżać swoje wiadomości, zmieniać spojrzenie na własną pracę,

umieć błyskawicznie zawracać i zmieniać strategię; w ich pracy nie ma rutyny – najczęściej

nie tęsknią za stabilnością, ale mają poważne trudności, kiedy próbują nadać swojemu życiu

spójność i porządek niż porwane serie wydarzeń, posunięć na drodze kariery itp.

2) Rozróżnienie między pracą a czasem wolnym zostało zniesione. 3) Życie rodzinne – z natury niespieszne nie pasuje do dzisiejszych czasów.

Małżeństwa są pod bezpośrednią presją tyranii chwili; domaga się ona natychmiastowej

gratyfikacji, obiecuje coraz to nowe ekscytujące momenty, zwalcza wartości związane z

historią, wszelkimi więziami i trwałością. Naciski pochodzą zarówno od wewnątrz jak i z

zewnątrz. Rozwiedzione małżeństwa to wymierny aspekt presji, jakiej poddana jest rodzina;

inną możliwą konsekwencją „nowej pracy” i związanego z nią przyspieszenia jest degradacja

życia rodzinnego do rangi czegoś w rodzaju zapasowego zbiornika czasu, który można

napełniać lub opróżniać w zależności od nasilenia innych bieżących spraw.

Rodzina nie wie już jakie są jej funkcje. Głównym zajęciem wielu rodziców jest organizacja

czasu rodzinnego. „ Jeśli ty dziś zawieziesz X na lekcję skrzypiec, to ja odbiorę Y z

przedszkola”, „Możesz zostać w domu żebym mogła pójść na to zebranie?”itp. Życie

rodzinne ulega tayloryzacji – przyjmuje cechy produkcji na linii montażowej – podczas gdy

życie zawodowe staje się bardziej urozmaicone, bogatsze w obietnice osobistego spełnienia.

Kiedy kultura ulega szybkim zmianom, trudno jest stwierdzić czego młodzi powinni uczyć się

od pokolenia rodziców.

4) Tyrania chwili i kult młodości.

Kult młodości i kryzys przekazu wiedzy należą zatem do najpoważniejszych symptomów

tyranii chwili. Kultura, w której dojrzałość i starzenie się nie stanowią wartości, nie wie, skąd

pochodzi, i dlatego nie może mieć pojęcia dokąd zmierza.

Bałagan w kategoriach wiekowych – „dzieci, które dopiero co zaczęły szkołę, stanowią

podstawową grupę odbiorców pełnej erotyzmu muzyki pop oraz stylu ubioru będących

niegdyś domeną wyłącznie nastolatków, a mężczyźni i kobiety po czterdziestce niemal

zewsząd słyszą jak wspaniale byłoby, gdyby jeszcze trochę dłużej pozostali młodzi i fajni,

być może pomagając nieco naturze zabiegiem kosmetycznym, odsysaniem tłuszczu itp. W

rezultacie pozbawieni są oni spójnej tożsamości osobistej i są ofiarami rynku wszelkich

produktów dotyczących stylów życia”

Kult młodości – skutek przyspieszenia zmian kulturowych – w człowieku bardziej ceni się

dużą ilość energii niż skumulowanej historii

5) Konsumpcja się spiętrza, spójność zanika.

8. ROZKOSZE CZASU, KTÓRY PŁYNIE POWOLI.

Podsumowanie najważniejszych kwestii poruszanych w książce:

Kiedy następuje nadmiar, a nie niedobór informacji, stopień zrozumienia maleje proporcjonalnie do wzrostu ilości informacji. Trzeba ograniczyć swoje informacje ze

względu na swą wiedzę.

docsity.com

W społeczeństwie informacyjnym dostawcy wszelkich artykułów najbardziej potrzebują uwagi innych.Niezależnie od tego, czy światu zewnętrznemu oferuje się

reklamę, wykłady, artykuły naukowe, wiedzę czy po prostu towary materialne, istnieje

wzmożona konkurencja o wolne miejsce w budżetach czasu grup docelowych.

W społeczeństwie informacyjnym mieszkańcy najbardziej potrzebują sprawnych urządzeń filtrujących,

Przyspieszenie niweluje odległość, przestrzeń i czas.

Gdy spotykają się czas szybki i powolny, zwycięża szybkość. Oto przyczyna faktu, że nigdy nie udaje się zrobić ważnych rzeczy ponieważ zawsze jest coś do zrobienia

najpierw.

Elastyczność w pracy powoduje stratę elastyczności w innych sferach życia.

Kiedy czas podzielony zostaje na odpowiednio małe kawałki, w końcu przestaje istnieć jako ciągłość. Na koniec nie ma już nic poza rozkrzyczaną, przepełnioną

chwilą, która tkwi w miejscu z szaloną prędkością.

Autor podaje kilka metod, które mogą pomóc w wyrwaniu się z tyranii chwili:

Co można zrobić szybko, powinno się zrobić szybko. Szybki czas jest świetny, kiedy

odpowiednio się go używa. Wiele rzeczy np. rutynowych można zrobić szybko zachowując

czyste sumienie. Również pewne typy konsumpcji przeznaczone do szybkiej realizacji.

Opieszałość jest cnotą dopóki nie zagraża innym. Kreatywność rodzi się najczęściej w lukach

czasowych.

Powolność potrzebuje ochrony. Samemu można zagospodarować sobie czas w taki sposób,

aby nie poddać się szybkości. Np. odpowiadać na e-maile tylko w określonym dniu,

informować innych o tym, że ma się wyłączony telefon w czwartkowe wieczory, gdyż wtedy

się relaksujemy, nie włączamy sekretarki

Logika domku na działce powinna zyskać globalny zasięg.

Trzeba świadomie przechodzić z szybkiego czasu na powolny.

Większości informacji i tak nie będziemy potrzebowali.

Technologia informacyjna będzie w dającej się przewidzieć przyszłości odgrywać dominująca

rolę w społeczeństwach naszego typu i dotykać nas wszystkich. Musimy jednak odnaleźć

równowagę, stworzyć świat dostatecznie obszerny, aby znalazło się w nim miejsce zarówno

na aktywność, czas chwili, oraz na czas łagodny i kumulatywny. I jest to jak najbardziej

możliwe.

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 10 pages
Pobierz dokument