Przepływy międzygałęziowe - Notatki - Makroekonomia - Część 1, Notatki'z Makroekonomia. University of Zielona Góra
Konrad_88
Konrad_8828 lutego 2013

Przepływy międzygałęziowe - Notatki - Makroekonomia - Część 1, Notatki'z Makroekonomia. University of Zielona Góra

PDF (387 KB)
8 strona
992Liczba odwiedzin
Opis
Poznanie zasad funkcjonowania gospodarki narodowej związane jest z badaniem przepływów strumieni pieniężnych między jej poszczególnymi działami. Stabilność cen, siła nabywcza pieniądza uzależniona jest od względnej równo...
20 punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 8

To jest jedynie podgląd.

3 shown on 8 pages

Pobierz dokument

To jest jedynie podgląd.

3 shown on 8 pages

Pobierz dokument

To jest jedynie podgląd.

3 shown on 8 pages

Pobierz dokument

To jest jedynie podgląd.

3 shown on 8 pages

Pobierz dokument

Przepływy międzygałęziowe

docsity.com

Poznanie zasad funkcjonowania gospodarki narodowej związane jest z badaniem

przepływów strumieni pieniężnych między jej poszczególnymi działami. Stabilność cen,

siła nabywcza pieniądza uzależniona jest od względnej równowagi w wolumenie

przepływów pieniądza.

Analiza input - output(ang.input - output analysis),zwana także analizą przepływów

międzygałęziowych lub analizą nakładów i wyników, stanowi rodzaj rachunku

ekonomicznego służącego do badania stanu i struktury złożonych układów

gospodarczych.

Złożoność układu oznacza, że można wyróżnić w nim pewną liczbę gałęzi, z których

każda wytwarza określony produkt inny niż pozostałe gałęzie.

Wielkość analizowanego układu może być bardzo różna - może nim być zarówno cała

gospodarka narodowa, jak również przedsiębiorstwo produkcyjne.

Przykładowo analiza może dotyczyć:

 w skali mikro - wielozakładowej firmy lub zespołu firm powiązanych więzami

kooperacyjnymi.

 w skali makro - gospodarki narodowej, w której wyróżniono takie gałęzie jak:

 przemysł i rzemiosło,

 rolnictwo i leśnictwo,

 budownictwo,

 transport i łączność,

 handel i usługi.

Oprócz wspomnianej wyżej gałęziowej struktury układu gospodarczego zakładamy

dodatkowo, że:

układ jest zamknięty - dla każdej gałęzi środkami produkcji są produkty wytworzone

w tym układzie,

układ jest statyczny - nakłady na produkcję w danym okresie są produktami

wytworzonymi w tym samym okresie,

produkcja jest niesubstytucyjna - produktów danej gałęzi nie można zastąpić

produktami innych gałęzi,

Wartość wytworzonej produkcji dóbr i usług ciągu roku w przedsiębiorstwie nazywa się

produkcję globalną danej gałęzi można podzielić na dwie części: część przeznaczoną na

cele produkcyjne układu (przepływy międzygałęziowe) i część pozostałą - produkcję

końcową (finalną).

Produkcja globalna składa się z:

- wartości przeniesionej

- wartości dodanej

docsity.com

Wartość przeniesiona to nabyte z zewnątrz i zużyte w produkcji surowce, materiały,

półprodukty oraz paliwo i energię itp.

Wartość dodana to suma nowo wytworzonej wartości w przedsiębiorstwie, do której

włącza się amortyzację.

Produkcja globalna wszystkich podmiotów w danym dziale gospodarki narodowej tworzy

produkt globalny działu, natomiast zsumowanie produkcji globalnych stanowi produkt

globalny gospodarki narodowej.

Należy podkreślić jednak ze pojęcie produktu globalnego nie jest równoznaczne z

produkcją finalną, która oznacza zakończenie procesu produkcji dobra tzn. produkt nie

podlega już dalszemu przetworzeniu. Rozpatrując problem przepływów

międzygałęziowych w ramach gospodarki narodowej poprzez produkt finalny rozumiemy

dobro nie podlegające dalszemu przetworzeniu na terenie kraju.

Produkcja globalna jest podstawą do obliczenia produkcji finalnej i wartości dodanej.

Wartość dodaną w każdym dziale obliczamy odejmując od produkcji globalnej sumę

poniesionych nakładów materiałowych, pochodzących z różnych działów gospodarki

narodowej.

Proces tworzenia wartości dodanej w każdym dziale nie pokrywa się z procesem

tworzenia produkcji finalnej, chociaż w całej gospodarce narodowej suma wartości

dodanej zawsze równa się sumie wytworzonej wartości finalnej.

Tablica przepływów międzygałęziowych (TPM) zawiera statystyczny opis działalności

produkcyjnej poszczególnych gałęzi rozpatrywanego układu w ustalonym okresie (zwykle

w ciągu roku). Wszystkie wielkości występujące W TPM są wyrażone w ujęciu

wartościowym. Zastosowaną jednostkę pieniężną, na przykład 1zł, 1 mln zł, 1 mln $,

oznaczamy w skrócie j.p. Każdej gałęzi odpowiada jeden wiersz i jedna kolumna TPM.

Poniższa tablica jest tablicą przepływów międzygałęziowych n-gałęziowego zamkniętego

układu gospodarczego (nie uwzględnia się wymiany gospodarczej z zagranicą), a

występują w niej następujące elementy, ,i,j=1,2,...,n:

Xi - wartość produktu globalnego i-tej gałęzi,

xij - wartość produktu wytworzonego w gałęzi i-tej, a zużytego w gałęzi j-tej, zwana

przepływem międzygałęziowym z gałęzi i do j,

Yi - wartość produktu końcowego i-tej gałęzi,

Aj - wartość amortyzacji j-tej gałęzi,

x0j - płace j-tej gałęzi,

Zj - zysk j-tej gałęzi

Tablica przepływów międzygałęziowych

docsity.com

Wiersz TPM o numerze i, i=1,2,..,n, obrazuje podział produktu wytworzonego w i-tej

gałęzi. Popyt pośredni (zużycie pośrednie) obliczamy jako sumę przepływów

"wychodzących" z tej gałęzi, czyli

Produkt globalny i-tej gałęzi Xi ,rozpatrywany w kontekście podziału jest sumą popytu

pośredniego i popytu końcowego ( inaczej: zużycia końcowego lub produktu końcowego),

czyli

i=1,2,...,n

Zależność powyższa nosi nazwę równania produktu wytworzonego w i-tej gałęzi. Na

przykład podział produktu globalnego drugiej gałęzi jest przedstawiony następująco:

Każda kolumna TPM opisuje proces tworzenia produktu w określonej gałęzi. Wielkości

opisane w j-tej kolumnie składają się na bilans kosztów produkcji i zysków tej gałęzi. Na

przykład, z drugiej kolumny można odczytać następujące koszty i zysk drugiej gałęzi:

docsity.com

Przedstawiony schemat wiąże się z równaniem kosztów j-tej gałęzi

j=1,2,...,n Sumując wartości produktu globalnego wszystkich gałęzi wyrażone równaniami podziału ,

a następnie wyrażone równaniami kosztów i porównując obie sumy, otrzymujemy

równanie równowagi ogólnej

Sumę x0j+Zj , j=1,1,...,n, nazywa się wartością dodaną lub produkcją czystą j-tej

gałęzi. Z równania równanie równowagi ogólnej wynika, że łączna wartość dodana

całego układu gospodarczego zwiększona o jego amortyzację jest równa łącznej wartości

produktu końcowego tego układu.

Na podstawie TPM można scharakteryzować technologię procesu produkcyjnego każdej z

gałęzi. Do tego celu służą współczynniki kosztów

i,j=1,2,...,n

zapisywane w postaci macierzy struktury kosztów

docsity.com

Z definicji współczynnika kosztów wynika interpretacja współczynnika kosztów aij : w

celu wytworzenia w j-tej gałęzi produktu o wartości 1 jp trzeba zużyć wyroby z i-tej

gałęzi o wartości aij jp. Suma elementów j-tej kolumny macierzy A

j=1,2,...,n jest wartością współczynnika materiałochłonności j-tej gałęzi, ponieważ - zgodnie z

interpretacją współczynników kosztów - oznacza wartość wyrobów ze wszystkich gałęzi,

które trzeba zużyć w gałęzi j-tej , aby wytworzyć w tej gałęzi produkt o wartości 1 jp.

Zauważmy ,że zgodnie ze wzorem na współczynniki kosztów mamy

oraz zij=aijXj i,j=1,2,...,n

więc na podstawie macierzy struktury kosztów można, znając przepływy xij , wyznaczyć

wartość produkcji globalnej i podobnie, znając wartości produkcji globalnej, można

wyznaczyć wartości przepływów.

Tablica przepływów międzygałęziowych daje także możliwość wyznaczenia innych

wskaźników potrzebnych do oceny i porównania efektywności ekonomicznej

poszczególnych gałęzi i całego układu. Jest to na przykład, zysk jednostkowy,

jednostkowa wartość dodana poszczególnych gałęzi i całej gospodarki oraz jeden z

najważniejszych wskaźników, mianowicie rentowność będąca stosunkiem zysku do

kosztu. Rentowność j-tej gałęzi jest dana wzorem

j=1,2,...,n

PRZYKŁADOWA TABLICA PRZEPŁYWÓW MIEDZYGAŁĘZIOWYCH:

docsity.com

Dział

gospodarki

narodowej

rolnic

two

Przemys

ł

Wydoby

wczy

Przemy

wytwór

czy

Budo

wnict

wo

usługi Ogółem

przepły

wy

Produk

cja

finalna

Produk

cja

globaln

a

1. Rolnictw

o

2. Przemys

ł

wydoby

wczy

3. Przemys

ł

wytwórc

zy

4. Budowni

ctwo

5. Usługi

35

8

50

10

10

2

2

45

15

5

20

35

220

38

70

11

2

130

2

15

2

3

35

15

20

70

50

480

80

120

100

80

420

80

120

170

130

900

200

400

Nakłady

ogółem

113 69 383 160 75 800 - -

Wartość

dodana

57 61 517 40 325 - 1000 -

Produkcja

globalna

170 130 900 200 400 - - 1800

Objaśnienie:

Wiersze poziome – informacja w jaki sposób produkcja danego działu została

rozdysponowana między inne działy gospodarki.

Wiersze pionowe - informacja skąd dany dział kupuje produkcję pośrednią lub usługi do

wytworzenia własnej produkcji globalnej.

W podanym przykładzie produkt globalny wynosi 1800 jednostek natomiast produkt

narodowy 1000 jednostek, wynika to z tego ze produkt narodowy w odróżnieniu od

produktu globalnego nie uwzględnia przypływów miedzy gałęziowych. Należy również

zauważyć że wartość dodana w poszczególnych działach nie pokrywa się z produkcją

finalną w poszczególnych działach, ale łączna suma wartości dodanej gospodarce

narodowej będzie zawsze równać się łącznej wartości produkcji finalnej. Mamy wiec do

czynienia z prawidłowością mówiąca o tym że proces tworzenia wartości dodanej i proces

docsity.com

tworzenia substancji rzeczowej dochodu narodowego nie pokrywają się ze sobą w

poszczególnych przedsiębiorstwach, gałęziach i działach, ale dają ten sam wynik w całej

gospodarce narodowej.

Powyższy model został zbudowany zgodnie z metodą przepływów międzygałęziowych

opracowanych przez W Leontiefa. Według opracowanego przez niego modelu przepływów

sprzedaż jednej produkcji przez przedsiębiorcę stanowi podstawowy nakład dla innej

produkcji.

Analiza przepływów międzygałęziowych dotyczy funkcjonowania złożonych układów

gospodarczych. Twórcą tej powszechnie znanej i stosowanej na świecie metody analizy

ekonomicznej jest amerykański uczony, laureat nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii w

1973 r., Wassily Leontief.

Przepływy międzygałęziowe wg Leontiefa:

Q 0 q01 q02 qn q0

Q 1

Q 2

...

...

...

Q n

Q11 q12 ... q1n

q01 q21 ... q2n

... ... ... ...

... ... ... ...

... ... ... ...

qn1 ... ... qnn

q1

q2

...

...

...

qn

W powyższej tabeli wiersze reprezentują gałęzie przemysłu o numerze i (i=1,2,3,4... n),

Q jest to całkowita produkcja gałęzi o numerze i. „qij” oznaczają przepływy produktów z

gałęzi „j” w celu prowadzenia dalszej produkcji. ”qi” jest to wielkość produkcji

przeznaczona na spożycie, inwestycje, wzrost zapasów.

W powyższym modelu zachodzi następująca prawidłowość,

Qi = qij + qi

Co możemy interpretować jako fakt że produkcja globalna i-tej gałęzi to suma przepływu

produktów w niej wytworzonych do innych gałęzi po zsumowaniu z produkcją końcową.

Zasoby pracy SA ważnym elementem kosztów ponoszonych przez gałęzie gospodarki.

Jednocześnie w warunkach ograniczoności zasobów znacząco predysponują one

możliwości produkcyjne. (tabela, wiersz Q 0)

Q 0 jest to ogólny stan zasobów pracy, natomiast q0jto nakład czynnika w j-tej gałęzi.

Q0= q0j +q0

docsity.com

komentarze (0)

Brak komentarzy

Bądź autorem pierwszego komentarza!

To jest jedynie podgląd.

3 shown on 8 pages

Pobierz dokument