Rynki finansowe (1), Notatki'z Bankowość i finanse. University of Warsaw
princeps01
princeps0110 czerwca 2015

Rynki finansowe (1), Notatki'z Bankowość i finanse. University of Warsaw

DOCX (86 KB)
23 strony
422Liczba odwiedzin
Opis
Miedzynarodowe rynki finansowe
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 23
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 23 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 23 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 23 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 23 pages
Pobierz dokument

Międzynarodowy rynek finansowy i walutowy Podmioty dyspozycji nadwyżką

Popyt na środki:

Przepływy środków:

• Strumienie pieniądza krótkie okresy • Strumienie kapitału długie okresy

Rozwój pieniądza

Pojawienie się osób dysponujących nadwyżkami

Dlaczego nie wystarczają banki?

✓ Niechętne podejmowanie ryzyka. ✓ Zróżnicowani inwestorzy ✓ Rynek finansowy sprzyja rozwojowi ✓ Można na nim kupić różne instrumenty zarządzania

Pośrednik – pośredniczy w przepływie środków pomiędzy podmiotami z nadwyżką a nabywcami

RYNEK FINANSOWY

Rynek finansowy- miejsce zawierania umów kredytowych lub pożyczkowych

Rynek finansowy wspiera innowacje- zróżnicowani inwestorzy- cz. Z nich chce inwestować w wysokie technologie, część z nich chce zawierać ryzykowne transakcje. Rynek sprzyjający postępowi technologicznemu. Banki nie udzieliłyby tylu kredytów, co giełdy.

Mikro- rynek finansowy- można kupić różne instrumenty dobre w wykorzystywaniu instrumentów finansowych- dopasowują się do potrzeb danych inwestorów.

Współczesny rynek finansowy- istnieją pośrednicy finansowi- instytucje pośredniczące w przepływie środków finansowych między podmiotami z nadwyżką a tymi , które chcą przejąć do finansowania.

Pośrednicy przekazują je w formie kredytów w formie pożyczek w przedsiębiorstwach i gosp. Domowych.

Większość państw ma dług publiczny. Państwa mające nadwyżki są w mniejszości. Norwegia- ma nadwyżkę.- dużo ropy, dużo gazu- małe państwo geograficznie, mało ludzi. ZEA, Katar, Kuwejt. Arabia Saudyjska – w 2013 największy dodatki wynik na rachunku bieżącym

Rynek Finansowy i walutowy • rynek pracy • walutowy

Dochodzi tu do transakcji i finansowania. Występują 2 grupy podmiotów • nadwyżka środków • zgłaszająca popyt na środki • skutkiem sa przepływy środków >

• krótki okres – strumień pieniądza • długi strumień kapitału.

Rozwój pieniądza

Pojawienie się osoby dysponujących nadwyżkami

1

Rynek finansowy jest podstawowym elementem ze względu na pozwalania wyceny aktywów.

Transakcje oznaczają – czasowe przekazanie rynków na rzecz przedsiębiorcy powiększonej o odpowiedni procent bądź uzyskania odpowiedniej stopy.

Udzielając kredytu banki starają się maksymalnie zabezpieczyć.

Na rynku mamy ogromną grupę inwestorów. Część z nich nastawiona jest na inwestycje wysokiej technologii inna gotowa jest zainwestować w ryzykowne transakcje. Rynek finansowy – sprzyjający postępowi technologicznego.

Rynek jest korzystny też na poziomie mikro. Rozwój rynku powoduje zmniejszenie kosztów, oraz dobrać do potrzeb inwestorów. Na współczesnym rynku większość transakcji odbywa się za pomocą pośredników. Między podmiotami dysponującymi nadwyżką a tymi co chcą to przejąć.

Po obu stronach mamy gospodarstwa domowe, przedsiębiorstwa, państwa.

Istota papierów wartościowych – podstawowe instrumenty rynku finansowego Z tytułu posiadania inwestorowi przypadają 3 prawa:

1. Prawo do posiadania majątku

2. Prawo do określonego procentu lub innego pożytku.

3. Prawo do otrzymania aktywów lub rozliczenia pieniężnego

Papier wartościowy- dokument stwierdzający fakt odpłatnego udostępnienia kapitału celem osiągnięcia zysku. Zaczynają istnieć w momencie przejęcie od emitenta.- kupno, przejęcie w posiadanie akcji pracowniczych – prywatyzacji przedsiębiorstw.

Papiery wartościowe i waluty mają 2 cechy:

• Nie mają wartości użytkowej (banknoty, monety)

• Nabycie instrumentu finansowego lub waluty uzasadnia się jedynie chęcią zysku.

Właściwości rynku:

• Efektywność

• Pochodzenie emisji- siła zasilenia konkretnej spółki zależy od walora…..- środki idą tam gdzie uzyskują najwyższą efektywność ( nie zawsze tam gdzie jest największe oprocentowanie).

• Elastyczność- można zmienić 1 rodzaj aktywów na 2

• Ciągłość funkcjonowania- zasoby z punktu widzenia spółki są nie wyczeprywalne ( również z punktów państw)

Najlepszy rynek finansowy- przejawia cechy idealne: 1. Równy dostęp do informacji

2. Płynność- możliwość dokonywania transakcji kiedy się chce

3. Duża liczba uczestników- zarówno po stronie popytu jak i podaży- powinni być od siebie niezależni, niepowiązani.

2

4. Podzielność- papiery wartościowe mogą być emitowane w dowolnej ilości i wartości.

Podział instrumentów finansowych:

A. aspekt własnościowy:

-udziałowy- właściciel kapitału ma prawo do korzyści do udziału w kapitału- dywidendy- akcje.

-Wierzytelnościowe- dług, pożyczka- świadectwo odpłatnego użyczenia kapitału na określony czas do momentu zapadalności. W momencie zapadalności należy oddać kapitał posiadaczowi instrumentu- obligacje.

B) Moment rozliczenia -instrum. Bazowe- akcje, obligacje

-instrum. Pochodne- pochodna wartości innego instrumentu wartościowego. Stwarzają prawo do kupna lub sprzedaży instrumentu pochodnego.

Stwarzają one prawo do kupna lub sprzedaży instrumentu pierwotnego w przyszłości po określonej cenie lub też….

Motywem utworzenia i celem jest zabezpieczenie. Aby ktoś się zabezpieczył ktoś musi udzielić tego bezpieczeństwa – spekulanci.

Cele sprzedawania instrumentów pochodnych: - zabezpieczenie- np. producent ropy chce zabezpieczyć cenę ropy, kupuje instrument gwarantujący mu daną cenę. Do 2005r. instrumenty pochodne miały okres zapadalności kilkumiesięczny. Podmioty zabezpieczały max do roku. Spekulanci- zawierają umowy np. z rafineriami. - spekulacje.

C. Sposób generowania dochodu:

• instrumenty o stałym dochodzie- obligacje, depozyty o stałym % • Instrumenty o zmiennym dochodzie- akcje, depozyty o zmiennym %

D. Przynależność sektorowa emitenta-

Niefinansowy – bezpośredni środki zostaną zaangażowane w bezpośrednią działalność, bo zostaną pożyczone Instytucja finansowa – pośredni

E. ze względu na okres od emisji do wykupu:

• do roku- Instrumenty krótkoterminowe

• Od 1 do 3- średnioterminowe

• Od 3- 5 długoterminowe

F. Ze względu na czas:

1. Krótkoterminowe – do roku- rynek pieniężny

2. Długoterminowe od roku – instrumenty rynku kapitałowego

3

Podział rynku finansowego:

1. Kryterium celu i czasu

• Rynek pieniężny – do 1 roku

• Środki na bieżącą działalność, nie na inwestycje

• Kapitałowy – powyżej roku,

• Należy pożyczać na inwestycje, cel – finansowanie inwestycji. Na tym rynku występuje podaż kapitału długoterminowego

2. Z punktu widzenia rodzaju kontrahenta dokonującego podziału:

2.a.Pierwotny

2.i. Między emitent instrumentów i ich 1 nabywcą. Mniejszy od wtórnego.

2.b.Wtórny

2.ii. Nabywca może sprzedać dalej. Można skupić również obligacje.

3. z punktu widzenia rodzaju kontrahenta - na rynku pierwotnym- emitent a pierwszy nabywca - na wtórnym- nabywca może go odsprzedać- np. skup własnych akcji w celu umożenia np. obligacji na pocz. XXw. Polska korzystając z bankructwa Brazylii.

4. Zasięg terytorialny:

- rynek krajowy -regionalny- strefa EURO.

-ogólnoświatowy

5. Moment rozliczenia transakcji:

- natychmiastowe- rynek spot, kasowe- rozliczanie w całości tuż po zawarciu transakcji. - terminowe- kontrakty forward, futures- rozliczenia rozciągnięte są w czasie. Kryją się za tym przyszłe zyski i straty.

Za każdym instrumentem terminowym kryją się zyski i straty i rozliczenia

6. Formy organizacji rynku

- giełdowy- wysoka gwarancja dla inwestorów, do udziału dopuszczone tylko wybrane podmioty o odp. Wiarygodności, spełniające obowiązki organizacyjne. Nie ma równorzędności partnerów.

- pozagiełdowy- nieregulowany między instytucjami, – over the counter (OTC). Nie ma tu równorzędności partnerów.

7 .dla podkreślenia sposobu zawierania transakcji, dokonywanie obrotu przez inwestorów, praw i obowiązków stron transakcji:

-rynek publiczny- - rynek niepubliczny – prywatny- kluczowe są wzajemne relacje stron transakcji- oparte na kontaktach, znajomościach między inwestorami.

Transakcje na współczesnym rynku odbywają się za pośrednictwem instytucji finansowych

4

Instytucje dzielimy na grupy:

1. Tworzące własne instrumenty

2. Te które nie tworzą – ich rola sprowadza się tylko do pośrednictwa w obrocie

Rynek kasowy

• rynek instrumentów udziałowych,

Akcje – papiery wartościowe o równej wartości nominalnej. Można przeprowadzić split akcji (podział w celu zmniejszenia ich wartości). Nie dochodzi jednak do zmiany wartości pieniężnej. Akcjonariusz ma prawo do dywidendy – część zysku przypadająca na 1 transakcje. Kilka rodzajów akcji:

• Zwykłe

• Uprzywilejowane – nadanie akcji większej siły głosu. Dają prawo pierwszeństwa w wypłacie dywidendy

• Akcje złote – dają prawo weta

• Milczące – nie występują w Polsce, nie dają prawa głosu

• Na okaziciela – emitent nie zna posiadacza danych akcji

• Imienne

Kwity depozytowe – papiery wartościowe sa odpowiednikiem akcji. Właściciela mają takie same prawa jak właściciele akcji ale nie wykonują ich bezpośrednio. Konstrukcje:

• Przyszły emitent kwitu Kupuje emisje spółki

• Składa je jako depozyt w banku spółki

• W oparciu o powyższy depozyt emituje specjalne kwity, z których każdy odpowiada określona ilość akcji

• Kwity te sprzedaje inwestorom

• jednostki udziałowe,

• Jednostki indeksowe,

Jednostki indeksowe- w swojej klasycznej formie są to fundusze, których aktywa powstały przez wniesienie papierów wartościowych w liczbie i strukturze odpowiadającej odpowiedniemu indeksowi giełdowemu.

Obligacje

Obligacje- Wystawiane są na długi okres powyżej roku. Papier potwierdzający wierzytelność. Ich emisja jest formą zaciągnięcia długu poza bankowego. Przewaga obligacji polega na wyeliminowaniu marży. Zaciągający- czyni to taniej, inwestor ma wyższe oprocentowanie.

Rodzaje: (podział ze względu na:)

1.Wskazanie emitenta:

5

1. Obligacje skarbowe (najniższa rentowność)

2. Komunalne – emitowane przez jednostki samorządu terytorialnego- oprocentowane wyzej ale różnica jest niewielka.

3. Przedsiębiorstw- znaczenie rośnie najszybciej. Kiedyś popularne tylko w USA, niekiedy bardzo poszukiwane.

2.Sposób wypłacania korzyści

* stało kuponowe ( oprocentowanie)- stały ułamek wartości nominalnej płacony okresowo posiadaczom obligacja. Np. . co rok. * o ruchomym oprocentowaniu- uzależnione jest od zmiennej rynkowej, *zamienne- dają prawno zamiany obligacji w akcje- przy okazji zajęć poświęconych obligacji *śmieciowe- bardzo niska wartość, wynika z faktu iż emitent jest na skraju bankructwa bądź jest bankrutem- bardzo duże prawdopodobieństwo że emitent ich nie wykupi., albo wykupi poniżej wartości. * certyfikaty depozytowy- depozyt bankowy- pożycza pieniądze bankowi, podpisuje umowę i dostaje odsetki w określonej wysokości po określonym czasie. Wcześniejsze rozwiązanie umowy skutkuje nie otrzymaniem oprocentowania. Można go sprzedać.

Funkcje rynków finansowych:

-Alokacja oszczędności w gospodarce. Inwestorzy są gotowi podjąć znacznie większe ryzyko niż banki.

Bańka spekulacyjna-

-Umożliwienie zarządzania finansowego – polega na takim ułożeniu aktywów i pasywów by odpowiednio dostosować uzyskiwany i dokonywane strumienie płatności. Celem jest aby dana instytucja zachowała krótko i długookresową zdolność do wywiązywania się z zobowiązań płatniczych. Krótko- zachowanie płynności, długo- zachowanie wypłacalności- oznacza to możliwość uniknięcia bankructwa.

Kierunki rozwoju rynków finansowych:

- zwiększanie się płynnych rynków finansowych: - skutek globalizacji, rynku. Dostęp do informacji szybszy, tańszy, łatwiejszy. Łatwiej uzyskać wiarygodne informacje.

-Dynamiczny rozwój instrumentów pochodnych, zabezpieczenie się przed ryzykiem, instrumentów do spekulacji:

Czynniki:

-Rozpad systemu z Bretton Woods – dolary na złoto mogły wymieniać Banki Centralne (tylko) 35 $ na 1 uncję. System ten dobiegł końca w 71 roku, za prezydenta Nixona.

-Koniec pierwszego reżimu naftowego. Do 73 roku handel ropą odbywał się w ramach 7 koncernów naftowych (7 sióstr).

-Kryzys (embargo)

-Nacjonalizacja złóż ropy – spowodowało to robicie zintegrowanej produkcji ropy.

-Wzrost znaczenia rynków kapitałowych- odejście od kredytu bankowego w kierunku rynków kapitałowych.

Instytucje rynku finansowego:

1. Giełda papierów wartościowych zaliczana jest do rynków formalnych- rynki formalne- poddane określonym regulacjom, stałe, nadzorowane są przez organizatorów rynku lub organy władzy państwowej, celem istnienie giełd jest standaryzacja warunków zawieranych transakcji. Przedmiotem mogą być – dewizy ( wymiera ten

6

model), papierów wartościowych ( akcje, obligacje- popularne), inne towary cechujące się zmienną wartością- giełdy surowcowe.

2. Sposoby organizacji giełdy: • Jest powoływana przez podmioty zainteresowanych rynkiem papierów wartościowych- zarządzają banki i

firmy maklerskie, kierują się odpowiednimi przepisami prawa. USA, WB. Giełda jest instytucją niezależną od państwa- państwo- nadzór pośredni, Członkowie sami regulują swoje sprawy.

• Wymaga odpowiedniego zezwolenia danego organu państwowego, który sprawuje kontrolę. Giełda działa w ściśle określonych przez przepisy prawa ramach.

Dla funkcjonowania giełdy niezbędne jest: • Regulamin (z zasadami)

• Zarząd giełdy wraz z agendami, które pilnują przestrzegania regulaminu.

• Tablica na której będą wyświetlane kursy

Organy giełdy: -Zarząd -Komisja dopuszczeniowa -Izba maklerów -Sąd rozjemczy i honorowy -Izba rozrachunkowa

Uczestnicy: - osoby, dla których giełda jest miejscem pracy, Prawo do uczestnictwa w handlu giełdowym na podst, dopuszczenia poprzez urzędowe wyznaczenie osoby do pełnienia danej funkcji, albo na podstawie ustalenia odpowiedniego organu giełdy

2 sposoby organizacji giełdy: -tradycyjny- parkiet, i maklerzy składający zlecenia - systemy informatyczne- szerokość, prostota, brak porozumień

Grupy uczestników: -pośrednicy- maklerzy- pośredniczą w transakcjach kupna sprzedaży, w niewielkim stopni realizują transakcje na własny rachunek - samodzielni uczestnicy giełdy- osoby dopuszczone do udziału w obrotach, maja prawo zawierania transakcji w swoim imieniu i na swój rachunek - urzędnicy- osoby które tylko na pewien czas zostały dopuszczone do handlu giełdowego- pracownicy banków, firm maklerskich, będą zawierać transakcje giełdowe z upoważnienia w imieniu i na rachunek swoich pracodawców, - goście- nie mają prawa uczestnictwa w handlu giełdowym- personel pomocniczy, dziennikarze.

Zlecenia giełdowe

-Market order – zlecenie wykonywane w krótkim czasie. Makler otrzymuje zlecenie i je wykonuje

-Limit order – zlecenia z limitem cen. Określona zostaje granica ceny przy której transakcja dla klienta jest możliwa do zrealizowania. Ważne sa nieokreślenie długo lub określenie

-Stop order – podobna do limit. Różnicą jest że przy realizacji limit makler powinien czekać do limitów a przy stop natychmiast.

-Stop limit - trzymaj się danego przydziału cen, połączenia limit ze stop.

Zlecenia giełdowe: ( rodzaj kursów) - ustalanie waloru ceny na giełdzie * system ciągły- kurs zmienny

7

*system periodyczny- kurs jednolity- jednolita cena dnia dla każdego waloru- zmieniają właściciela.

Banki komercyjne -udzielanie kredytów podm. Gosp i klientom indywidualnym -angażują się na rynku pieniężnym, gdzie pożyczają i alokują środki. Związane o jest z tym że posiadają dostęp do zasobów banku centralnego- mogą pożyczać i deponować środki. - na rynku kapitałowym- uczestniczą w ustalaniu ceny na kapitał posiłkowy. - kupują papiery wartościowe- akcje obligacje- na własny rachunek jak i swoich klientów- cel- uzyskanie wyższej stopy zwrotu -mogą zarządzać spółkami- 1. Bank może nabyć ilość akcji, który będzie upoważniał go do wprowadzenia swoich członków do rady zarządu, 2. Klienci banku mogą scedować na bank prawo do uczestnictwa w walnym zgromadzeniu i głosować, reprezentują akcjonariusza. - mogą łączyć bezpośrednie występowanie na rynku giełdowym z przyjmowaniem depozytów od inwestorów- lokaty inwestycyjne- depozyt ulokowany przez inwestora na określony czas, których oprocentowanie uzależnione jest od poziomu wybranej zmiennej rynkowej.

Rynek futures / opcji

INSTYTUCJE UBEZPIECZENIOWE I FUNDUSZE EMERYTALNE -długoterminowe zaangażowanie -stabilny dopływ $$$ a równocześnie łatwo przewidywalne wielkości wypłat. - gromadzenie kapitału długookresowego- pozwala to finansować długoterminowe. Takie fundusze zainteresowane są akcjami firm energetycznych itp. - Chile, Argentyna, Polska, Węgry- państwa które mają prywatne fundusze emerytalne i są sławne. Po kryzysie lekka zmiana

Fundusze inwestycyjne – -opierają się na koncepcji połączenia środków inwestorów indywidualnych w celu ich wspólnego inwestowania, środki poszczególnych inwestycji są gromadzone i inwestowane w papiery wartościowe. Zyski i straty dzielone są proporcjonalnie między uczestników - zaleta- pozwalają inwestować drobnym inwestorom na rynkach Mn. - istnienie jest ściśle regulowane- wym. Kapitałowe, ilościowe.

Zalety inwestowania w fundusze:

1. Dywersyfikacja portfela inwestycyjnego funduszu 2. Wybór strategii odpowiadającej skłonności inwestora do ryzyka. Można wyróżnić ogromną liczbę funduszy,

Każdy operator posiada w ofercie kilka różnych funduszy. Największe- kilkadziesiąt. 3. Bezpieczeństwo lokowania środków- powołanie i funkcjonowanie funduszu podlega regulacji ustawowej,

nakładane są wymogi bezpieczeństwa co do sposobu inwestowania. 4. Profesjonalne zarządzanie- muszą zatrudniać osoby z odpowiednim wykształceniem. 5. Niższe koszty transakcyjne ponoszone przez fundusz. 6. Atrakcyjne dla małych inwestorów, którzy chcą mieć zdywersyfikowany portfel inwestycyjny. 7. Możliwość szybkiej zamiany inwestycji na gotówkę- może przedstawić jednostki do umożenia, lub sprzedać

certyfikaty inwestycyjne na rynku wtórnym. Na podstawie aktualnej ceny rynkowej.

Rodzaje ryzyka

1. Ryzyko zmienności

1.a.Systemowe – zmianie ulega koniunktura – (spadają ceny ropy)

1.b.Specyficzne – związane z daną spółką

2. Inflacyjne – powoduje realny spadek wartości pieniądza. Rzutuje przez to na wartość funduszu ( szczeg. obligacje o stałym oprocentowaniu).

8

3. Kredytowe – dotyczy głównie funduszy inwestujących w papiery dłuższe. Ewentualna niewypłacalność emitenta.

Sposoby rozpraszania ryzyka przez fundusze:

- inwestowanie w różne papiery wartościowe - rozproszenie lokat pomiędzy emitentów należących do różnych sektorów gospodarki. Branże pro cykliczne- budownictwo. - rozproszenie lokat pod względem geogr.- między państwami wysoko rozwiniętymi a rozwijającymi się. Safe Haven- USA, Szwajcaria, WB

Cele inwestowania środków w fundusze:

1. Bezpieczeństwo, Zachowanie i zabezpieczenie poziomu kapitału klienta przed ryzykiem strat

2. Dochód, zapewnienie stałego i bieżącego dochodu

3. Wzrost. Zapewnienie ustawicznego zwiększenia wartości powierzonych środków

4. Płynność

Organizacja prawna funduszy :

1. O charakterze spółkowym (statutowym) – brak rodzaju majątku, i majątku funduszu. . Fundusz- własnością spółki, uczestnik funduszu = akcjonariusz

2. O charakterze umownym – postać wydzielonego majątku pochodzącego z zebranych lokat. Majątek przeznaczony jest do nabywania papierów wartościowych a inwestor nie jest właścicielem spółki.

Fundusz vencer capital

- początki sięgają XVII w- wówczas przedsiębiorcy posiadający ciekawe pomysły bogatym inwestorom przekazują pomysł z obietnicą udziału w przyszłych zyskach

- teraz: po II WŚ- 1946- american research and development Corporation. Kapitał średnio i długoterminowy- inwestują w papiery wartościowe przedsiębiorstw, których nie ma na giełdzie papierów. Fundusze podwyższonego ryzyka- inwestują w małe i średnie firmy. Są nienotowane na giełdzie- trudniej wyjść z inwestycji. Skupione są na długoterminowej perspektywie, wchodzi do spółki po to by wesprzeć je wiedzą, doświadczeniem, doprowadzić do rozwoju, wzrostu wartości a następnie ją sprzedać na giełdzie. Ujawnia się rola giełdy – pozwala wyjść z inwestycji.’

Rynek walutowy – umowne określenie globalnego systemu obrotów w ramach którego banki, korporacje, rządy państw, bank centralnych, oraz inwestorzy instytucjonalni przeprowadzają operacje wymiany walut. Działa 24g na dobę. Uczestnicy połączeni są ze sobą za pomocą sieci systemów teleinformatycznych jest to rynek OPC- zdecentralizowany pod wzgl. technicznym i ekonom. Istnieje pełna dowolność w zakresie warunków zawierania umów- dobory par walutowych, wielkość kontraktu, data rozliczenia i kurs.

Giełda walutowa- obecnie- symboliczna

Struktura rynku:

Definicja rynku walutowego: umowne określenie lokalnego obiegu obrotów, w ramach którego Banki, korporacje, rządy państw, banki centralne i inwestorzy instytucjonalni przeprowadzają operacje wymiany walut. Działa 24/h. Uczestnicy połączeni są za pomocą sieci teleinformatycznej, OPC, zdecentralizowany technicznie i ekonomicznie. Pełna dowolność w zawieraniu umów – wielkość nominalna, data rozliczenia transakcji, kursy wymiany.

9

Ze względu na handel międzynarodowy zachodzi wymiana walut.

• W pierwszych latach powojennych powstał system z Bretton Woods: MFW i Bank Światowy, podmioty gosp. nie były zagrożone ze względu na kursy walutowy.

• 1973 r. – uwolnienie upłynnienie kursu. Towarzyszył mu kryzys naftowy. On spowodował wahanie kursów, w zależności od zaangażowania państwami z arabskimi. Lata 70 pokazały, że ten system kursów może być efektywny. Uznano, że gdyby zostano przy systemie z BW kłopoty byłyby znacznie większe. Waluty ciągle by się załamywały - to dawałoby to kryzysy.

• Lata 80 - Liberalizacja obrotów handlowych i przepływów inwestycji, wzrost popytu na transakcje o charakterze zabezpieczającym i spekulacyjnym.

Współcześnie tylko 3% handlu ma pokrycie w transakcjach handlowych.

Rola banków centralnych

Od lat 70 rola ta jest pośrednia, kursy najważniejszych walut świata kształtuje podaż Do najważniejszych zadań należą bieżący nadzór na nad finansami i ustalanie krajowych stóp procentowych. Walka z inflacją. Wspieranie rozwoju gospodarczego. Kursy dolara, euro kształtuje popyt i podaż na dane waluty jak i ich zmiana. Banki centralne muszą sprawować bieżący nadzór nad rynkiem, i ustalać krajowe oficjalne stopy procentowe. Są one czynnikiem współ determinującym kursy walutowe, Nie chcą osiągnąć określony kurs ale walka z inflacją oraz wspieranie rozwoju gospodarczego zwłaszcza w okresie kryzysu, banki centralne przywiązują rolę do obecnej sytuacji gospodarczej.

Przykłady krajów:

Można wskazać na 2 państwa, które w ostatnich latach silnie i bezpośrednio ingerowały w kurs swojej waluty: - Japonia- od 1,5 roku wraz z nowym premierem polityka spowodowała gwałtowne obniżenie poziomu jena- dało to wyraz na giełdzie tokijskiej. Koncerny zagraniczne poszły w górę. - Szwajcaria- przed wybuchem kryzysu 2007 kurs franka do euro wynosi 60 ratów? Za 1 euro. Frank ciągle się umacnia w stosunku do innych walut, to wsparło transformację gospodarki w stronę dóbr wysoko przetworzonych- leki, chemia, czekolada. W 2012 roku 1frank=1 euro. Powód- odejście inwestorów z rynków wschodzących i przesunięcie kapitałów do „bezpiecznych przystani”- min. Szwajcarii. W 2010 roku- umocnienie doznało przyspieszenia w związku z kryzysem w Grecji. Pojawiły się wątpliwości co do przetrwania strefy euro- zamieniali więc euro na franki szwajcarskie. Przy tym poziomie Szwajcarski Narodowy Bank wprowadził kurs minimalny w franka na poziomie 1,20. Czyli osłabienie o 20 %. Od tego czasu kurs franka utrzymuje się na tym poziomie. Jeżeli jest w strefie euro spoko to 1,22.

Szwajcaria zbudowała gigantyczne rezerwy walutowe przez ta sytuacje. Jest w ścisłej czołówce. Szwajcaria zwiększyła podaż pieniądza i kupowała za niego euro- głębokie zmiany w oprocentowaniu papierów wartościowych w strefie euro. Byli zmuszeni za to euro cos kupić. Jedynym papierem wartościowym który mogła nabyć był niemiecki dług ( bezpieczne, nie ryzykowne), obligacje niemieckie straciły stopniowo wartość. Później hiszpańskie czy włoskie.

Miało to miejsce do momentu aż EBC ogłosiło iż nie dopuści do bankructwa żadnego państwa ze strefy euro i oprocentowanie hiszpańskich czy włoskich obligacji spadło.

Państwa rozwijające się: - po zmianie systemu walutowego wiele z państw rozwijających się pozostało przy kursach sztywnych- kursy te są dobre dla eksporterów, mają pewność że gdy wyeksportują dostaną zapłatę tyle ile w momencie zawarcia transakcji. Przez dziesięciolecia system ten się sprawdzał- cud gospodarczy w Korei, Hong Kong, Singapur- I generacje Tygrysów Azjatyckich, II- Malezja itp.

10

Kryzys w Azji Wschodniej- 1997- sierpień Tajlandia ogłasza niewypłacalność, później Malezja Indonezja Filipiny. Kolejnym państwem- Korea Południowa. Korea była uznawana za inną ligę. Była na najlepszej drodze do wyprzedzenia Japonii. To spowodowało że dokonano głębokie reformy gospodarcze oraz upłynniono kursy. Do dzisiaj banki centralne są znacznie bardziej aktywne niż w europie środkowo wschodniej. Nie ma sztywnego poziomu którego bank centralny musi bronić. Jeżeli się zmniejsza to nie ma paniki.

Rynek finansowy: - tradycyjny *transakcje natychmiastowe- przekazanie następuje w ciągu 2 dni roboczych *terminowe forwards- kupno lub sprzedaż waluty przy założeniu że dostawa nastąpi w przyszłości natomiast ustalenie kursu terminowego następuje w momencie zawierania transakcji. *słaby- -nowy rynek *futures *opcje

Pozycja walutowa – zestawienie wierzytelności i zobowiązań w walutach obcych bez względu na termin ich realizacji. Pozycja ta może być zamknięta gdy są sobie równe lub otwarta gdy takiej równowagi nie ma. Może być długa gdy wierzytelności przeważają nad zobowiązaniami lub krótka gdy zobowiązania przewyższają.

Pozycja płynności – zestawienie zobowiązań w walucie obcej na najbliższe 24 lub 48h. Może być zamknięta lub otwarta Otwarta-. długa bądź krótka. Terminy realizacji mają znaczenie w przypadku płynności.

Terminy mają znaczenie w przypadku płynności, ale nie przy walutowej.

1 $ = (dzisiaj 18.03.2014) 3,03 PLN

Waluta bazowa = $

Waluta notowana = PLN

Notowania dzielimy na: -bezpośrednie- zwyczajne- waluta zagraniczna jest bazową. -pośrednie- odwrotne- waluta krajowa jest bazową, (tak jest w Wielkiej Brytanii, gdzie funt szterling jest walutą bazową; również w strefie Euro waluta € jest walutą bazową)

Podział kursów walutowych:

1. Czy dana waluta jest wymienialna czy nie. Czy waluta jest przedmiotem obrotu dewizowego

2. Kryterium częstotliwości zmiany kursu- - kryterium liczby kursów. Dominują kursy jednolite. Nie ważne czy wymieniamy złotówki na euro i na co wydajemy mamy taki sam kurs euro. Kurs walutowy miał wpierać poziom gospodarczy. W przypadku importu maszyn kurs był atrakcyjniejszy niż dla torebek. Import dóbr konsumpcyjnych był niekorzystny bo było to wywożenie pieniędzy za granicę. W teorii system ten miał zalety dla państw- postawienie priorytetów i realizacja ich. W praktyce- nieefektywne, zachęcał do działań niezgodnych z prawem.

3. Kryterium liczby kursu – współcześnie dominują kursy jednolite

4. Sposób ustalania kursu – fixing / kurs ciągły zmieniający się z sekundy na sekundę.

Czynniki determinujące ceny kursów natychmiastowych:

Czynniki determinujące poziom kursu- o kursach walutowych decydują fundamenty gospodarcze. Popyt i podaż

11

*saldo bilansu handlu zagr- różnica między wartością eksportu a importu. Eksporterzy są źródłem podaży walut obcych a importerzy popytu. Indonezja i Turcja- duży deficyt handlowy na rachunków obrotów bieżących. 5% to granica bezpieczeństwa w Turcji- 10.

*stopy procentowe- są potężnym instrumentem w rękach banków centralnych- służą np. do walki z inflacją. Carry trade- sprzedawanie lub pożyczanie walut krajów o niższej stopie % i jednoczesnym nabywaniu walut wyżej %. (pożyczamy jeny (0,5%) wymieniamy je na dolary australijskie (3%). Zarobimy 2,5%! Carry trade pozwala na przewidywanie kursów terminowych.

*podaż pieniądza *inflacja * polityka fiskalna rządu.

Cieniowanie kursów- proces ciągłego korygowania podawanego przez tradera kwotowania, zachodzi w miarę zmiany pozycji walutowej oraz prognozy co do przyszłego kształtowania się kursu.

Zamknięcie pozycji – przeprowadzenie transakcji w odwrotnym kierunku do transakcji bazowej.

Rodzaj ryzyka walutowego- 1. ryzyko rynkowe-handel na rynku walutowym odbywa się 24 godziny na dobę- system zdecentralizowany-

większość traderów przebywa w kilku miastach na świecie np. Tokio, Frankfurt, Nowy Jork- ok. 8 godzin drogi. To powoduje sesyjność handlu na walutach. Mamy handel w Azji on się zaczyna trwa cały dzień później Europa później Ameryka. Lider walutowy powinien na koniec dnia zamknąć wszystkie swoje pozycje- wynika to z charakteru rynku. Trader pracuje 8 godzin a rynek 24. Stop loss- trader zostaje z otwartą pozycją ale jak kurs się zmienia zostaje automatycznie transakcja kupna sprzedaży.

2. Ryzyko rozliczenia- - błędu operacyjnego- przelanie środków na zły rachunek, podanie błędnej nazwy banku. -ryzyko zastąpienia- gdy wypada jedna strona transakcji, ale pomaga znaleźć inny podmiot zastępujący ich w transakcji.

3. Ryzyko typu herstutt- nieistniejącego od 1974 roku banku zachodnio niemieckiego, który robił wymianie walut z bankiem amerykańskim. Amerykanie przelali dolary w tym momencie Herstatt ogłosił nieopłacalność nie wykonując przelewu w drugą stronę.

Sposoby minimalizacji ryzyka -automatyzacja procesów- eliminuje błędy ludzkie, techniczne. - kompensacja zobowiązań- neting- rozliczana jest jedynie globalna pozycja (netto) nie są rozliczane wszytki transakcje. Podmioty często dokonują transakcji ze swoimi stałymi partnerami. Na koniec dnia powstają nie imponujące pozycje na….- i tylko one sa przelewane.

- Zabezpieczenia w formie zdeponowania obligacji - w przypadku ryzyko zastąpienia, ryzyko Hertstatt

- Rachunek nostro (rozliczeniowy banku utrzymywany w innym banku, „nasz rachunek u nich”,) loro („ich rachunek prowadzony u nas”).

Rynek pieniężny – rynek najbardziej znany. Na tym rynku wyjątkowa aktywnością charakteryzują się podmioty państwowe – banki. Dochód od wolnych środków oraz do zapewnienia ciągłości. Rynek pieniężny jest miejscem z polityką monetarną, wpływa na rynek pieniężny poprzez wielkość strumienia pieniądza oraz przez prędkość cyrkulacji pieniądza.

Instrumenty:

• Bony skarbowe

• Bony pieniężne

12

• Bony komercyjne przedsiębiorstw

• Weksle

• Czeki

• Certyfikaty depozytowe

Z punktu widzenia zasięgu terytorialnego: - rynek światowy - krajowy - lokalny

Wg wielkości transakcji: -Rynek hurtowy – między bankami a i innymi instytucjami. (Transakcje między bankami a instytucjami finansowymi, państwo jest aktywnym uczestnikiem przez Bank Centralny) -Detaliczny –tworzą to banki udzielające kredytów krótkoterminowych swoim klientom, drobne operacje papierami wartościowymi.

Papiery wartościowe na rynku pieniężnym mogą być oprocentowane w zróżnicowany sposób, w zależności od wiarygodności i opłacalności emitenta.

Rynek lokat międzybankowych- kształtuje się w zależności od wysokości ponadobowiązkowych rezerw obowiązkowych banków komercyjnych.

Polityka rezerw obowiązkowych- instrument banku centralnego, środek kontroli kredytów, ma charakter ilościowy, system bankowych rezerw obowiązkowych- pozwala regulować ilość pieniądza w obiegu gospodarczym, ma na celu wypłacalność banków komercyjnych. Płynność banku jest zabezpieczona nie tylko stanem gotówki w kasie, ale poprzez określony wkład odprowadzony do banku centralnego.

Rezerwy obowiązkowe- % depozytów zgromadzonych w banku, im więcej depozytów tym więcej rezerw.

Płynność danego banku jest zabezpieczona nie tylko stanem gotówki w kasie, ale też poprzez określony wkład środków na rachunek Banków Centralnych.

Rynek depozytów- Rezerwy obowiązkowe stanowią pewien procent depozytów zostawionych w banku (im większa ilość depozytów tym większa ilość). Jest jednym z najprostszych sposobów zdobywania środków, transakcje od jednego dnia do 1 roku, najpopularniejsze są lokaty jednodniowe i jednotygodniowe. Bank występuje w formie pożyczkodawcy i pożyczkobiorcy, w zależności od poziomu depozytu - uzależnione od tego czy ma nadwyżkę czy niedobór finansów.

Popyt i podaż na nadwyżki determinują stopę oprocentowania lokat międzybankowych. Na złotówki- WIBOR, na franki/ euro- LIBOR. Obliczane są jako średnia arytmetyczna kwotowa dokonywanych przez banki będące dealerami rynku pieniężnego. Stawki obliczane są o godz. 11. Na warunkach tzw. fixingu, Cena pieniądza zdeterminowana jest na rynku finansowym , wiarygodnością partnera transakcji

Najpopularniejsze to jednodniowe.

Depozyty jednodniowe dzielimy na: 1. Overnight- w dniu zawarcia transakcji się rozpoczyna zapada w nast. Dniu roboczym 2. Tonnext- w pierwszym dniu roboczym po zawarciu transakcji i zapada w dniu następnym 3. Spotnext- rozpoczyna się w 2 dniu roboczym po zawarciu transakcji i zapada następnego dnia.

13

Wszystkie pozostałe depozyty- jednotygodniowe, jednomiesięczne- rozpoczynają się przeważnie jak spotnext. Pożyczki zaciągane między bankami skutkują jedynie przesunięciem środków. Inaczej będzie gdy pożyczka będzie zaciągana w banku centralnym- ma wpływ na ilość pieniądza w gospodarce.

Wada depozytów- są niezbywalne.

Bony skarbowe – krótkoterminowe papiery wartościowe emitowane przez rząd w celu sfinansowania budżetu państwa. Niskie ryzyko- czyni je to atrakcyjnymi papierami alokacyjnymi. Niskie oprocentowanie jak niskie ryzyko. Zaleta- duża płynność wynikająca z rozwiniętego rynku wtórnego. Banki centralne wykorzystują bony skarbowe do regulowania obiegu pieniądza w gospodarce.

W Polsce reprezentantem skarbu państwa jest ministerstwo skarbu państwa. Agentem- narodowy bank polski. Forma zdematerializowana, bony wartościowe na okaziciela. O wartości 10 000 zł na okres od 1 do 52 tygodni.

Najpopularniejsze są bony rozliczane kwartalnie lub rocznie- trzynasto i 52 tygodniowe. Są sprzedawane przez MF z dyskontem w drodze przetargów organizowanych przez NBP. Prowadza tez centralny rejestr bonów skarbowych. Dokonuje się rejestracji stanów i zmian stanów posiadania. Łączna wartość nie może przekraczać kwot określonych w ustawie budżetowej ( cz. Długu publicznego). Bony mogą nabywać na rynku wtórnym podmioty krajowe i zagraniczne.

Rynek pierwotny- tworzą przetargi organizowane przez agenta emisji (NBP). Ministerstwo finansów wygłasza komunikat o przewidywanej wartości bonów, o terminie sprzedaży, okresy na jakie bony są emitowane oraz minimalna wartość nominalna oferty. Ofert zakupów bonów skarbowych uczestnicy składają w imieniu własnym i na własny rachunek. W ofercie podają liczbę bonów oraz cenę z dokładnością do 1 grosza.

Odkup bonów jest organizowany również w drodze przetargów- organizuje NBP. Oferty na zakup bonów mogą dawać wyłączanie dealerzy papierów wartościowych, Składają w imieniu własnym i na własny rachunek, nawet jeżeli jest dogadany z inna firm ze im je odsprzeda.

Koniecznym warunkiem nabycia bonów jest posiadanie konta depozytowego w rejestrze papierów wartościowych i rachunku w banku centralnym. Jeżeli jakiś bank zagraniczny chce być dealerem, musi być jednym z państw OECD.

Obrót bonami skarbowymi- rynek wtórny- tworzony jest przez oferty kupna i sprzedaży, przez podmioty chcące nabyć albo sprzedać bony skarbowe. Istnieje hurtowy rynek prowadzony w ramach elektronicznego rynku papierów wartościowych.

Zalety bonów: - niskie ryzyko - wysoka płynność -chętnie przyjmowane jako zabezpieczenie - poziom bonów jest zdeterminowany wysokością inflacji, polityką banku centralnego i makroekonomiczna rządu.

Bony pieniężne nbp – to krótkoterminowe papiery wartościowe na okaziciela. Emitowane są na różne terminy od 1 do 7 dni. Są dwutygodniowe, 4 tygodniowe, 13 tygodniowe, 26,39,52. Sprzedawane są na rynku pierwotnym z dyskontem. Emitentem bonów jest NBP. To gigantyczna różnica w stosunku do bonów skarbowych ( tu emitent tam agent). !! W 2 połowie roku 1990 pojawiły się i do dzisiaj trwają. Bony wykorzystywane są przez NBP do realizacji polityki pieniężnej. Głównym celem jest regulowanie płynności sektora bankowego oraz kształtowanie stóp procentowych na rynku. Bank centralny poprzez skup lub sprzedaż może zmniejszać lub zwiększać płynność sektora bankowego a tym samym będzie wpływał na wielkość stóp procentowych.

Są skierowane głownie do banków komercyjnych innych instytucji dysponujących wolnymi środkami. Sprzedaż na organizowanych przetargach- początkowo co tydzień, teraz w zależności od potrzeb.

Bony pieniężne NBP mają wartość nominalną 10 000.

14

Krótkoterminowe papiery dłużne firm- papiery dłużne przedsiębiorstw, skrypty dłużne, papiery komercyjne- stanowią 1 ze źródeł finansowania przedsiębiorstw przez rynek pieniężny, stanowią zobowiązanie emitenta do wykupu papieru w określonym terminie wg. Podanej na nim wartości nominalnej ( sprzedawane z dyskontem). Z punktu widzenia emitenta- krótkoterminowa pożyczka udzielona bez zabezpieczenia przez nabywcę tego papieru. Pierwsze emisje dokonane w latach 50 w USA i Kanadzie. Ich stosowanie rozpowszechniło się w USA w latach 60 i nast. Przeniosło do państw zachodnio europejskich. W latach 80- silna pozycja na rynku pieniężnym. W USA- papiery komercyjne zaczęły wypierać kresy krótkoterminowy i szybko zaczęła rosnąc liczba papierów w europie. Niski koszt uzyskania środków. Wynika to z wyeliminowania ogniwa pośredniego jakim są banki.

Dokonując emisji papierów wartościowych przedsiębiorstwo ponosi koszty: - Opłata na rzecz agencji ratingowej. - opłata zabezpieczająca linię kredytową. - koszty dystrybucji.

W latach 80 wprowadzono asset back paper- zabezpieczone na aktywa- powoduje to zwiększenie pewności papieru wartościowego i powoduje wzrost jego popularności. Można też zawrzeć umowę kredytowa- bank gwarantem emisji. W przypadku nie wykupienia – z linii kredytowej się dokupuje. Na rynku amerykańskim takie papiery mają czas zapadalności krótszy niż 270 dni. Wtedy nie jest wymagane przygotowanie prospektu emisyjnego (jest to drogie i czasochłonne). Przedsiębiorstwa wolą dokonać dwóch emisji na 26 tygodni, niż jednej na 52 tygodnie. Średnio od 60-180 dni.

Średni okres w UE to od 60-180 dni ( miedzy 2 miesiące a 6 miesięcy). Rynek ten w Polsce narodził się 1992 roku. Pierwsza emisję przeprowadził polski bank rozwoju.

W Polsce narodził się w 1992 roku. Pierwszą emisję dokonał Polski Bank Rozwoju.

Co determinuje rentowność – firmy emitujące dany papier, wiarygodność kredytowa firmy, aktualna sytuacja na rynku finansowym.

Korzyści dla emitentów

• obniżenie kosztów pozyskania kapitału w relacji do klasycznego kredytu bankowego

• Dostosowanie kolejnych emisji do swoich potrzeb

• możliwość wykupu wyemitowanego papieru przed terminem zapadalności

• Prezentacja i uwiarygodnienie na rynku finansowym

Korzyści dla inwestorów

• możliwość uzyskania wyższej stopy zwrotu niż z depozytów • Relatywne niskie ryzyko

• możliwość wyboru papieru dłużnego o możliwym terminie zapadalności i odzyskanie gotówki przed tym terminem na rynku wtórnym.

SEKURYTYZACJA: - metoda pozyskiwania środków finansowych poprzez emisję papierów wartościowych po istniejące i przyszłe wierzytelności. Polega na emisji papierów wartościowych pod zastaw wierzytelności, którymi są wyselekcjonowane aktywa podmiotu gospodarczego. Sekurytyzacja to formy zamiany wierzytelności na gotówkę. W procesie sekurytyzacji wybiera się i grupuje pewne aktywa lub strumienie płatności z aktywów, szacuje ryzyko a następnie w oparciu o aktywa emituje papiery wartościowe, są to papiery wartościowe oparte na aktywach. Mogą być krótkoterminowe do 1 roku, ale mogą być o ponad rok.

Sekurytyzację kredytów hipotecznych przeprowadzono jako pierwsze w USA, w 70 roku. W europie dopiero w latach 90. W przypadku przedsiębiorstw- sekurytyzacja wierzytelności handlowych. Do niej nadają się wszystkie wierzytelności które przynoszą regularny dopływ kapitału. Świetnie nadają się kredyty hipoteczne

15

Proces: - inicjowany przez przedsiębiorstwa lub instytucje finansowe zainteresowane sprzedażą swoich określonych aktywów i pozyskanie pieniędzy z rynku finansowego. Aktywa sprzedaje specjalnie utworzonej spółce specjalnego przeznaczenia (SPV). SPV tworzy inicjator transakcji lub podmiot niezależny, Aktywa przekazywane powinny być jakościowo dobre bo będą przekazywane przez agencje ratingową. Ważna jednorodność i terminowość spłat należności. Po sprzedaży aktywów do sekurytyzacji spółce SPV przygotowuje program emisji papierów zabezpieczonych ABS. W tej fazie- agencja ratingowa dokonuje oceny aktywów, może sformułować dodatkowe wymagania odnośnie zabezpieczenia. W praktyce nie sama spółka SPV ale agent emisji- bank, biuro maklerskie. Istotna rzeczą przy powoływaniu SPV- niezależność powoływania od firmy, ta niezależność gwarantuje, że aktywa te nie zostaną przejęte przez inicjatora w przypadku bankructwa. ABS są przedmiotem obrotu na rynku.

Polityka pieniężna Banku Centralnego

Jest on głównym podmiotem polityki państwa.

Cele:

Finalne- najważniejszy, jest to jakiś ogólny zdefiniowany cel gospodarczy. Najczęściej jest to osiągnięcie stabilności pieniądza krajowego, czyli ograniczenie inflacji.

Pośrednie- może być rozszerzony o kolejne: ukształtowanie odpowiedniej relacji pomiędzy walutą krajową, a walutą innych państw. Zapewnienie bezpiecznych warunków funkcjonowania oraz stabilność sektora państwowego. Tworzenie odpowiednich warunków do zapewnienia odpowiednich rozliczeń w gospodarce.

Operacyjne- masa pieniądza rezerwowego = suma rezerw obowiązkowych banków komercyjnych oraz poziomu stóp procentowych banków. Inne cele operacyjne to lepsze wykształcenie rezerw obowiązkowych, tworzenie w społeczeństwie zwyczaju oszczędzania.

Działalność nie ma charakteru komercyjnego, nie jest nastawiona na zysk.

Funkcje:

Bank emisyjny- Emisja znaków pieniężnych. Ta funkcja umożliwia ciągłą jego wypłacalność, a złożony w nim wkład jest zawsze bezpieczny.

Bank banków- BC staje się partnerem dla banków komercyjnych. Mają one w BC swoje rachunki i odprowadzają na te rachunki rezerwy obowiązkowe. Banki komercyjne mogą zaciągać też kredyty, jest on dla nich bankiem rezerwowym. Wpływa na potencjał kredytowy banków komercyjnych poprzez instrumenty polityki pieniężnej. Reguluje wielkość emitowanego pieniądza oraz płynność systemu bankowego. Przechowuje papiery wartościowe innych banków i zarządza nimi. Prowadzi konta walutowe banków oraz kupuje i sprzedaje po cenach urzędowych najważniejsze waluty. Stwarza warunki do zapewnienia prawidłowego obrotu płatniczego w kraju i zagranicą.

Bank państwa- Najważniejsza z funkcji. W tym zakresie bank powinien dbać o stabilność lokalnej waluty i w ten sposób oddziaływać na gosp. państwa, aby następował jej stały wzrost. W tym zakresie BC występuje następujące czynności:

• prowadzenie rachunkowe jednostek budżetowych i bieżąca obsługa budżetu państwa. • Agent rządu w zakresie długu państwowego. • Depozytariusz rządu i jego agenda. • Administrowanie dewizami rezerwowymi państwa oraz złotem. • Realizacja polityki kursu walutowego oraz polityki rezerw walutowych państwa. • Doradca i koordynator rządu oraz jego jednostek organizacyjnych. • Bank centralny nie powinien natomiast finansować stałego deficytu budżetowego.

Niezależność banku Centralnego

16

Rozwiązanie, które służy osiągnięciu przez bank centralny osiągniętego celu. Aby mógł je realizować, musi być niezależny i wiarygodny (największe aktywo banku centralnego). Kierownictwo banku centralnego powinno mieć określone kompetencje fachowe i być apolityczne.

Cechy, które o niezależności:

I. nie podlega instrukcjom rządu II. zakaz bezpośredniego finansowania sektora publicznego III. suwerenność polityki kursu walutowego IV. przepisy gwarantujące osobistą niezależność członków zarządu i rady banku V. konstytucyjna ranga banku centralnego

Ta praktyka sprzyja w długim okresie stabilizacji gospodarczej, wyzwala ona wzrost skłonności do inwestowania, oszczędzania, spadek premii za ryzyko. Za symbol niezależności przez wiele lat uchodził bank niemiecki (Deutsche Bundesbank).

Instrumenty polityki monetarnej:

• Ilościowe kontroli kredytu • Stopy procentowe banku centralnego • System minimalnych rezerw obowiązkowych • Operacje otwartego rynku

Środki jakościowej i selektywnej kontroli kredytu:

• Maks terminy spłat kredytu • Dodatkowe zabezpieczenia w zależności od rodzaju i wysokości kredytu • Udzielanie bankom kredytów przez podawanie celów, na które mogą być przyznawane kredyty lub ich zakaz

w niektórych przypadkach • Procentowe ustalenie stosunku konkretnych pożyczek do kapitału banku

Instrumenty klasyczne (pośrednie)

• Operacje otwartego rynku • Stopa dyskontowa BC

Bezpośrednie:

• Rezerwy obowiązkowe • Wymagania odnoszące się do utrzymania płynności • Struktury majątkowe i kapitałowe banku

Instrumenty kontroli ogólnej:

Środki oddziałujące jednocześnie i z jednakową siłą na cały sektor bankowy. Polityka rezerw obowiązkowych, operacje otwartego rynku, oraz politykę stopy dyskontowej banku centralnego

Instrumenty kontroli selektywnej:

Odnoszą się do poszczególnych instytucji finansowych

Oddziaływanie przez perswazję

BC Przekazuje b. komercyjnym niezobowiązane sugestii jak powinny prowadzić swoją politykę

17

Instrumenty ogólnego sterowania

Rynkowe, ukierunkowane na ukształtowanie docelowego stopnia płynności bankowego oraz poziomu stóp procentowych na rynku pieniężnym.

Instrumenty precyzyjnego sterowania

Wyrównywanie przejściowych wahań sektora bankowego oraz krótkookresowe dopasowanie na rynku pieniężnym podaży i popytu.

Operacje otwartego rynku:

Uprawnienie BC do zakupu i sprzedaży papierów wartościowych o stałym oprocentowaniu. Przeważnie są to bony skarbowe, przez ten instrument bank centralny powiększa lub pomniejsza zasoby gotówkowe banków komercyjnych, ich zakup i sprzedaż określana jest przez stopy procentowe ustalana przez BC, zalicza się do nich zarówno warunkową jak i bezwarunkową sprzedaż/kupno papierów wartościowych, dokonywanych przez BC. Stopa procentowa po której BC realizuje te operacje nazywa się stopą interwencyjną bądź referencyjną. Ta druga oznacza, jakie warunku oferuje np. NBP sprzedając bankom czy też odkupując od nich papiery wartościowe. Po stopie referencyjnej banki komercyjne lokują w banku centralnym. Ta stopa wyznacza najniższy poziom stóp procentowych dla międzybankowego poziom depozytu o porównywalnym okresie zapadalności. Są one przeprowadzane w drodze przetargu ilościowego albo procentowego. W przypadku przetargu ilościowego BC ustala kwotę zakupu papierów wartościowych oraz stopy ich oprocentowania , a banki komercyjne zgłaszają kwoty papierów które chciałby sprzedać po tej stawce. Przy przetargu procentowym banki komercyjne podają stopę procentową po jakiej chciałaby zawrzeć transakcje. Możliwe są dwa warianty:

1. Procedura holenderska (wszystkie banki komercyjne dokonują transakcji po stopie procentowej wybranej przez banki ze zgłoszonych ofert)

2. Procedura amerykańska: banki otrzymują przydzielone im kwoty i dokonują transakcji wg zgłoszonych przez siebie stóp procentowych aż do wyczerpania się puli środków.

Operacje repo – „operacje warunkowego odkupu”

Polegają na zakupie papierów wartościowych po określonej cenie przez BC z jednoczesnym zawarciem umowy ich pokupu po upływie określonego czasu, ale przed terminem ich wymagalności przez BK (bank komercyjny) po odpowiednio wyższej cenie. Te operacje pozwalają BC działać na rzecz poprawy płynności sektora bankowego.

Operacje reverse repo – „operacje warunkowej sprzedaży

Polegają na sprzedaży papierów wartościowych przez bank centralny z równoczesnym zawarciem umowy ich odsprzedaży w przyszłości. BC w tym przypadku zaciąga krótkoterminowy kredyt na rynku pieniężnym i w ten sposób ogranicza nadmierną płynność sektora bankowego. W operacjach repo i reverse repo BC może skupować inne papiery wartościowe: weksle niehandlowe

Zalety:

• Inicjuje je BC, ściąga on lub zasila rynek taka ilością pieniądza, jaką uznaje za właściwą z punktu widzenia realizacji polityki monetarnej

• Mogą być dokonywane w dowolnej skali • Wysoka precyzja i bezp. sposób oddziaływania na bazę monetarną

18

• Wpływają na tempo wzrostu podaży pieniądza jak i bezwzględną wartość podaży pieniądza na rynku

Możliwość udziału w całym sektorze bankowym rynku. Realizując te operacje może realizować dwa cele: stabilizować stopy procentowe rynku pieniężnego oraz kształtować podaż pieniądza w gospodarce na określonym poziomie. To najskuteczniejszy środek w gospodarce rynkowej.

Polityka refinansowania:

Kredyt redyskontowy

Najstarszy instrument banków komercyjnych, bank prowadzi politykę redyskonta poprzez stopę redyskonta, kontyngenty redyskonta, określenie warunków przyjmowania weksli do redyskonta. Zaciąganie tego kredytu odbywa się na zasadzie przekazania tego kredytu bankowi komercyjnemu zdeponowanych weksli. Warunki: Powinny być wystawione przez wiarygodnego płatnika; Termin wykupu maks: 90 dni; Charakter weksla handlowego musi być powiązany z odpowiednią transakcją towarową. Stopa redyskontowa w normalnych warunkach jest górnym pułapem stopy procentowej na rynku bankowym. W zakresie regulacji ta polityka jest mniej skuteczna, niż operacja otwartego rynku.

Dlaczego?

1. Wiele banków jest niezależnych od finansowania banków centralnych 2. Banki komercyjne same podejmują inicjatywę w celu zaciągnięcia kredytów w BC 3. Przy generalnie niskim poziomie oprocentowania kredytów istnieje niska elastyczność zapotrzebowania na

kredyt ze względu na jej oprocentowanie 4. Międzynarodowe przepływy kapitałów rynkowych zmniejszają politykę redyskonta

Kredyt lombardowy

Udzielany przez BC wg ustalonej stopy procentowej – stopy lombardowej. Są papiery wartościowe, kredyt krótkoterminowy udzielany na okres nie dłuższy niż 90 dni, stanowi on dla banków komercyjnych dodatkową możliwość refinansowania w BC. Stopa lombardowa jest zazwyczaj od stopy redyskontowej, uznaje się ją za stopę graniczną innych stóp procentowych rynku pieniężnego. Określa ona koszt pieniądza na rynku międzybankowym. Cechuje go duża elastyczność, można go w każdej chwili zaciągnąć i spłacić. Jest to kredyt ostatniej instancji.

Akcje- papiery wartościowe oznaczające prawo posiadacza do współwłasności firmy. Papier udziałowy o zmiennym dochodzie. Inwestor nabywając je staje się akcjonariuszem.

Akcjonariusz- współwłaściciel inwestor mający określone brawa związany z byciem współwłaścicielem biernym.

Kapitał zakładowy- wniesiony przez wszystkich akcjonariuszy z tytułu nabycia wyemitowanych przez spółkę akcji. Jest on równy iloczynowi akcji i ich wartości nominalnej.

W przeważającej liczbie państw każda akcja musi mieć określoną wartość nominalną wyrażoną w pieniądzu. Wartość nominalna- znaczenie księgowe- ustalana przez akcjonariuszy w momencie powołania spółki do życia lub wynika z podzielenia wartości majątku spółki przez ilość wyemitowanych akcji. Wszystkie emitowane przez spółkę akcję mają taką samą wartość nominalną. Można dokonać split- zmniejszenie wartości nominalnej- podzielenie akcji przez określoną liczbę, chodzi o zmniejszenie liczby akcjonariuszy. Zmniejsza wartość rynkową akcji.

River spit- zastąpienie większej ilości akcji mniejszą poprzez zmniejszenie ilości spółka zwiększa wartość. Podniesienie wartości rynkowej akcji.

19

Każda akcja oprócz ceny nominalnej ma cenę emisyjna- cena gdzie akcje sprzedawane są na rynku pierwotnym = bądź wyższa od ceny nominalnej. Różnica między ceną nominalną a emisyjną zasila kapitał zakładowy.

Kapitał własny składa się z :

a. kapitału zakładowego- umożliwia prowadzenie statutowej działalności, służy do ochrony wierzycieli spółki.

b. Kapitał zapasowy – wynika ze sprzedaży akcji po cenie wyższej niż nominalna

c. Zysk zatrzymany – suma wypracowanego zysku poprzednich latach, nie wypoconego akcjonariuszom w formie dywidendy.

Akcje mogą występować w formie materialnej lub nie. Mogą być imienne lub na okaziciela.

Akcje imienne- akcjonariusz wskazany z imienia i nazwiska, wpisany do księgi akcyjnej prowadzonej przez spółkę

Akcje na okaziciela- spółka w zdecydowanej większości przypadków nie wie kto jest jej właścicielem. Prawa przysługują właścicielowi mogą zmieniać wielokrotnie właściciela w ciągu dnia czy sesji. Tylko nieliczni akcjonariusze są znani. W Wawie ok. 5%.

Akcjonariusze mają 3 prawa :

1. Udział w kapitale zakładowym spółki akcyjnej.

2. Prawa korporacyjne – prawo do udziału i głosowania na walnym zgromadzeniu, podczas gdy akcjonariusze podejmują ważne decyzje. Jedna akcja – jedne głos. Akcje uprzywilejowane też są. Inna zasada (może być 1,5 głos). Wyraża swoją opinię odnoście jakości spółek, głosuje wtedy nad podzieleniem zarządzania lub udzielenia absolutorium. Bardziej aktywnym kontrolą zarządzania będzie wejście w organ rady nadzorczej

3. Prawa majątkowe- prawo do otrzymywania części zysku osiągniętego przez spółkę- dywidendy. Prawo to akcjonariusz nabywa wraz z nabyciem akcji. 1 z 2 sposobów osiągania zysku 2 sposób- zysk kapitałowy- różnica między ceną nabycia a zbycia akcji.

Prawa korporacyjne: udział i głosowanie na walnym zgromadzeniu, podczas którego akcjonariusze podejmują najważniejsze decyzje dotyczące spółki. Wybierają władze spółki, sposób wypracowanego zysku, jak będzie wypłacana dywidenda

Znaczenie głosu – jedna akcja = jeden głos

Akcje uprzywilejowane: wtedy może przypadać więcej głosów

Każdy akcjonariusz ma prawo do kontrolowania, weryfikowania spółki. Swoją wiedzę czerpie ze sprawozdań. Taki akcjonariusz wyraża swoją opinię co do jakości zarządzania spółką na takim zgromadzeniu, głosuje za albo odrzuceniem absolutorium.

Prawo majątkowe: większość przez spółkę, akcjonariusz nabywa je wraz z nabyciem akcji spółki.

Zysk kapitałowy: różnica między ceną zbycia akcji a ceną nabycia akcji

Wypłacanie dywidendy zależy od: - wypłacalność firmy - polityka firmy

Akcjonariusz w przypadku likwidacji spółki ma prawo do udziału w jej majątku:

20

Gdy firma upada i dochodzi do likwidacji spółki. W takim przypadku akcjonariuszom przysługuje prawo do uzyskania części- tzw. Masy likwidacyjnej. W przypadku upadłości spółki sprawdzane są długi, inne zobowiązania i najczęściej dla akcjonariuszy nic nie zostaje. Jeśli zostaje to oznacza ze była niepotrzebna.

Akcje uprzywilejowane- mogę dotyczyć wielkości przysługującej dywidendy, liczby głosów przypadającej na walnym, szczególnych przypadków w sprawie uprzywilejowania danej spółki. Indywidualnie określonym akcjonariuszom spółka może przyznawać uprawnienia osobiste- prawo odwoływania lub powoływania dyrektorów spółki, bądź otrzymywanie określonych świadczeń.

Polityka kursowa – Gdy ocenimy czy w danym państwie warto inwestować przechodzi analizy sektorowej

Pozycja sektorowa w relokacji i warunkach makroekonomicznych 0 czy dany sektor będzie rozwijał się wolniej czy szybciej

Czynniki jakościowe – stwarzają dodatkową szansę na rozwój. – ocena spółki

- otoczenie, spółka działa, budżet. Głównym zadaniem tej analizy jest ocena czy spółka może zwiększyć wartość i zysk.

Wycena akcji – istotą wyceny akcji jest poszukiwanie odpowiedzi czy inwestowanie w akcje danej spółki jest dla inwestora wypłacalne. Informacje wynikające z wyceny akcji są ważne dla emitentów którzy chcą przewidzieć potencjalny zysk a spółka ile takich akcji może wyemitować.

Podstawą dokonywania wyceny akcji sa informacje pochodzące ze spółki. Dochody z akcji obarczane sa duża niepewnością wil inwestycji w akcje ma charakter wieloterminowy co uniemożliwia wszystkich wpływających na kurs czynników. Przy ocenie inwestowania w akcje wychodzi się przez inwestowanie fundamentalne –

Analiza fundamentalna:

makroekonomiczna - sytuacja państwa, w którym nasza potencjalna spółka działa, politykę monetarną, budżetową, kursowa, społeczną itp.

sektorowa - czy dany sektor będzie rozwijał się szybciej/wolniej niż cała gospodarka • jakościowe w danym sektorze – dodatkowa szansa na rozwój, technologie

Ocena spółki:

• Osiągnięte w ostatnich 3-5 latach wyniki finansowe, bieżąca sytuacja, otoczenie w którym działa.

• Wartość nominalna akcji [księgowa] • Wartość rynkowa akcji • Wartość księgowa akcji • Zabezpieczenie dywidendy

Wycena akcji – można dokonać poprzez wskaźniki

1. Wartość nominalna akcji – ma znaczenie tylko księgowe

2. Wartość rynkowa

3. Wartość księgowa akcji – wartość netto przypadających na akcje

4. Współczynnik cena – zysk, jaka jest cena za jednostkę zysku

5. Stopa dywidendy- stosunek stopy dywidendy przypadająca na jedną akcje

6. Wskaźnik zabezpieczenia dywidendy

Wartość wewnętrzna akcji – rzeczywista wartość akcji – prawdziwa, teoretyczna , może stanowić dla inwestora o podejmowaniu decyzji bądź zakupie akcji. Czy wartość istnieje

1. Cena akcji kształtuje się na podstawie racjonalnego podejścia jest determinowana wartością firmy, wartość wyznaczona jest na podstawie bieżącej analizy

21

2. Wartość wewnętrzne nie istnieje , cena akcji kształtuje się na rynku na takim poziomie dla kupujących i sprzedających. Cena determinowana jest prze sytuacje spółki i spekulacje

Wartość wewnętrzna akcji:

Rzeczywista wartość akcji, prawdziwa, czy teoretyczna

Cena akcji determinowana jest wartością firmy, wyznaczana jest na podstawie bieżącej analizy i jej przyszłej analizy finansowej. Cena determinowana jest przez czynnik antycypacyjne i spekulacyjne.

Obligacje

Papier wartościowy zaliczany do instrumentu dłużnych. Emitent stwierdza w nim że jest dłużnikiem akcji – obligatariusza i zobowiązuje się od popełnieni odpowiednich świadczeń , mogą mieć trojaki charakter, pieniężnym nie pieniężny mieszany, najpopularniejszy jest zwrot czyli wykup obligacji. Inne formy – prawo do udziału w przyszłych zyskach, prawo do zamiany lub prawo do wskazania kandydata na członka rady nadzorczej, wartość nominalna obligacji to podstawowy parametr obligacji, wartość stała od której nalicza się odsetki wypłacane obligatariusza i emitent wykupuje obligacje po cenie rynkowej. Cena emisyjna to cena po której akcja jest sprzedawana na rynku wtórnym . cena może być niższa, wyższa lub równa wartości nominalnej.

Cena rynkowa – cena którą płacą inwestorzy, kiedy dokonują transakcji między sobą

Rokowanie obligacji –na pokrycie starych obligacji emitują nowe. Obligacje ze względu an emtenta dzielimy na korporacyjne, skarbowe – najpopularniejsze. Obligacje można podzielić ze względu na różne elementy:

Ze wzg na charakter uprawnień

• Mieszane

Termin wykupu- określenie terminu, po którym emitent jest zobowiązany do wykupienia obligacji i zwrotu pożyczonego kapitału.

• Krótko i długo

Sposób

Stały i zmienny

Obok obligacji stanowiących poświadczenie długu występują

• Obligacje zmianie – uprawniają obligatariusza do … z punktu widzenia icg \posiadacz stanowią łącznik między akcjonariusze a wierzycielem

• W sprawie pierwszeństwa. Nabycie akcji z pierwszeństwem przed innymi, w praktyce emisje tego typu kierowane są do

Obligacje przychodowe – przyznają prawo do zaspokojenia roszczeń przed innym w całości lub część – przychodu i majątku2. Z innych przedsięwzięć emitenta,

Z prawem odo działu w zyskach – forma pośrednia między akacjami a obligacjami. Zasady w warunkach emisji *

Formy tradycyjne i materialne – składająą się w z właściwego zapisu (płaszczu) i arkuszu ….? Płaszcz zawiera numer serii m kowet zobowiązania , kupon oprocentowani i przy wypłacie kolejne bony się odcina.

22

Dzisiaj dominują obligacje w formie zdematerializowanej

.

23

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 23 pages
Pobierz dokument