Dzieci nadpobudliwe i zahamowane - Notatki - Pedagogika specjalna , Notatki'z Pedagogika. University of Warsaw
Polanski_R
Polanski_R4 marca 2013

Dzieci nadpobudliwe i zahamowane - Notatki - Pedagogika specjalna , Notatki'z Pedagogika. University of Warsaw

PDF (473 KB)
10 strona
889Liczba odwiedzin
Opis
Notatki odnoszące się do definicji nadpobudliwości i zahamowań.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 10
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 10 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 10 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 10 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 10 pages
Pobierz dokument
DZIECI NADPOBUDLIWE

DZIECI NADPOBUDLIWE

Dzieci te łatwo wybuchają złością, krzykiem czy płaczem w sytuacjach, które u innych nie

wywołują tak gwałtownych reakcji. Nie potrafią spokojnie i cierpliwie pokonywać trudności,

jakie powstają. Reakcje emocjonalne tych dzieci są gwałtowne, nieproporcjonalnie silne do

działającego bodźca. Przyczyną jest przewaga procesów pobudzania nad hamowaniem

wynikająca z określonego typu układu nerwowego. Dzieci nadpobudliwe charakteryzują się

słabym, nadpobudliwym, labilnym układem nerwowym; szybko męczą się wykonywaną

pracą, pobudzenie silne trwa krótko ustępując miejsca trwającemu także krótko hamowaniu

ochronnemu. W efekcie są to dzieci łatwo nużące się, męczliwe, niewytrwałe w działaniu.

Należy zapamiętać, że reakcje dziecka nadpobudliwego nie wynikają z jego złej woli czy

złośliwości, ale są efektem określonych właściwości typologicznych układu nerwowego.

Reakcje dorosłych na zachowanie dzieci nadpobudliwych powinny cechować się spokojem i

cierpliwością.

DZIECI ZACHAMOWANE PSYCHORUCHOWO

Tym mianem określa się dzieci lękowe, u których obserwuje się trudności w kontaktach

społecznych

i obniżoną aktywność. Wśród nich wyróżnia się:

-dzieci tzw. "zmotywowane-napięte" charakteryzują się ogromną skrupulatnością i

przesadną starannością w wykonywaniu zadań;

-dzieci "podporządkowane -uległe" lub "wyciszone" są małomówne, grzeczne, posłuszne;

oceniane jako koleżeńskie i uczynne;

-dzieci "z obniżoną samooceną - zrezygnowane" . Są to dzieci bierne zarówno w domu, jak

i w przedszkolu. Mają poczucie swojej małej wartości, co wyraża się w rezygnowaniu nawet

z prób podejmowania działań z powodu krytycznej oceny samych siebie. Są apatyczne,

powolne i przygnębione.

Niezmiernie wrażliwe na drobne nawet przejawy dezaprobaty i odrzucenia uczuciowego ze

strony innych osób. Jeśli napotkają na jakąkolwiek trudność- szybko rezygnują, często płaczą;

-dzieci "nadwrażliwe-asteniczne" są bardzo skryte i powściągliwe, nie ujawniające swoich

przeżyć. Czują się różne od innych dzieci, unikają ich towarzystwa wybierając samotne

zabawy; męczy je hałas i ruchliwość otaczających rówieśników. Ich nadmierna wrażliwość

emocjonalna powoduje unikanie nadmiernych bodźców, stąd izolowanie się od kontaktów z

innymi.

Dzieci zahamowane

Zastanawiając się nad różnicami między dziećmi przyglądaliśmy się w poprzednim

numerze dzieciom nadpobudliwym. Wiecie już, że to takie dzieci, u których z powodu

wyraźnej przewagi procesu pobudzenia w komórkach nerwowych nad procesem hamowania

mamy do czynienia z różnie wyraźną nadpobudliwością - albo z nadmierną ruchliwością, albo

ze słabą koncentracją i roztrzepaniem, albo z nadmierną uczuciowością i gwałtownością

docsity.com

przeżyć - albo (jako że zaburzenia, podobnie jak nieszczęścia, mogą chodzić parami lub

wręcz trójkami) z nadpobudliwością we wszystkich sferach jednocześnie.

Dziś chcę zwrócić Waszą uwagę na zupełnie przeciwny typ - na dzieci zahamowane.

Ciekawa jestem, czy są takie zuchy w Waszej gromadzie. Z reguły drużynowi (podobnie jak

rodzice i nauczyciele) łatwiej dostrzegają dzieci nadpobudliwe - i nie ma w tym nic dziwnego,

bo faktycznie jest ich więcej i ze względu na ich żywość i hałaśliwość trudno je przeoczyć.

Dzieci zahamowanych jest mniej (około 5 % ogółu), ponadto nie koncentrują na sobie uwagi

innych. Często opiekunowie nie zauważają jakichkolwiek nieprawidłowości w ich

zachowaniu - dzieci te cieszą się z reguły opinią dzieci po prostu wyjątkowo niekłopotliwych

i grzecznych, choć mało bystrych. Chciałabym podważyć oba te przekonania. Podobnie jak

nadpobudliwość, zahamowanie może wystąpić w sferze ruchowej, poznawczej i emocjonalnej

- albo w dwóch z nich lub we wszystkich trzech sferach jednocześnie.

Najłatwiej zaobserwować (i najczęściej występuje) zahamowanie w sferze ruchowej.

Dzieci zahamowane w porównaniu ze swoimi rówieśnikami są wyraźnie mniej ruchliwe. Nie

biegają, ale wolno chodzą, nie skaczą, nie wchodzą na mijane murki, płoty czy inne drzewa,

po prostu spokojnie i wolno posuwają się do przodu, zupełnie bez tej dziecięcej

żywiołowości. W szkole czy na zbiórce najchętniej w ogóle by nie wstawały i nie zmieniały

miejsca - skłonione do wstania z ławki czy krzesła najchętniej stoją nieruchomo czy

przesiadają się na stojącą obok ławeczkę. Chodzą powoli, blisko ściany. I choć drużynowy,

szczególnie wykończony np. dwójką nadruchliwych zuchów, może z ulgą powitać takiego

niesamowicie spokojnego dzieciaka, to proszę mi wierzyć - ten nadmierny spokój wcale nie

jest dla dziecka dobry. Co prawda dzieci zahamowane raczej nie łamią kończyn i nie trzeba

im zszywać głowy (co zdarza się całkiem często dzieciom nadpobudliwym), ale też są w

swoich ruchach mało dynamiczne, ciężkie, niezgrabne, mało precyzyjne. Ich szanse w

zabawach i grach ruchowych są właściwie żadne, bywają też często z tego powodu

wyśmiewane i odrzucane przez kolegów. To z kolei stwarza poważne zagrożenia dla dalszego

rozwoju dziecka.

Niedostatek procesu pobudzenia w stosunku do hamowania może być widać także w

sferze poznawczej. Dzieci zahamowane sprawiają po prostu wrażenie o wiele mniej bystrych i

inteligentnych, niż naprawdę są. Przecież zwraca uwagę przede wszystkim to, że potrzebują

na zrobienie czegoś więcej czasu, niż przeciętne dziecko - a w naszych czasach zarówno

inteligencja człowieka, jak i jego wiedza w jakiejś dziedzinie kojarzone są m. in. z dużą

szybkością wykonywania zadań. Dzieci zahamowane sprawiają wrażenie wolno

spostrzegających i kojarzących fakty, zastanawiają się bardzo długo nad postawionym

pytaniem (nawet dotyczącym znanych im zagadnień). Wymagają sporej cierpliwości zarówno

ze strony drużynowego, jak i pozostałych zuchów. Nie dziwi zatem, że cieszą się opinią

takich, co to prochu nie wymyślą. I co gorsza - także same o sobie i swoich możliwościach

intelektualnych mają nie najlepszą opinię.

Zahamowanie w sferze emocjonalno - uczuciowej przejawia się jako osłabione reakcje

uczuciowe na takie sytuacje, które u innych dzieci wywołują silne i wyraźne przeżycia.

Dotyczy to zarówno sytuacji radosnych, jak i smutnych. Dzieci zahamowane nie szaleją ze

szczęścia, tylko się nieznacznie uśmiechają, niezwykle rzadko wybuchają gniewem czy

płaczem - ot, są takie "letnie", jeśli chodzi o temperaturę uczuć. Trudno je w związku z tym

czymś bardzo zainteresować, do czegoś zapalić czy zachęcić. Często są bierne, jeśli brak jest

specjalnie do nich kierowanych silnych pobudzeń.

docsity.com

Ale uwaga, mogą się też trafić Wam zuchy tylko pozornie obojętne. To, co ulega u nich

zahamowaniu to nie tyle samo przeżywanie, ile okazywanie uczuć, ich zewnętrzna ekspresja.

Zdarza się tak na przykład u dzieci przeżywających silne konflikty i napięcia, jak te związane

z alkoholizmem rodzica. Dzieci takie nie okazują silnych uczuć ani słowami, ani w minach,

ruchach czy gestach, ale baczny obserwator zauważy u nich reakcje wegetatywne, których

praktycznie nie można kontrolować, takie jak pocenie się czy blednięcie, drżenie głosu czy

nagłe zamilknięcie, a nawet bóle brzucha czy nudności.

Uważajcie na takie dzieci szczególnie - są bardzo zagrożone ogólnym

nieprzystosowaniem społecznym, odrzuceniem przez rówieśników. Starajcie się wobec nich

stosować przede wszystkim zachęty i pochwały. Pamiętajcie, że zbyt surowe czy częste

napomnienia nie dość, że nie spowodują poprawy, to mogą dodatkowo zwiększyć bierność i

apatię tych dzieci.

Badania H. Spionek wykazały, że u uczniów często występują zaburzenia dynamiki procesów

nerwowych. W ogólnej populacji szkolnej stwierdzono je aż w kilkunastu procentach. Są to

najczęściej zakłócenia równowagi procesów nerwowych, zaburzenia siły

i ruchliwości.

Wśród dzieci z zaburzoną równowagą procesów nerwowych wyodrębnia się dzieci

nadpobudliwe i zahamowane [8]. Dzieci nadpobudliwe w sferze ruchowej uważane są przez

nauczycieli za niezdyscyplinowane. Ich nieposłuszeństwo nie wynika z negatywnej postawy

emocjonalnej wobec nauczycieli i szkoły, lecz z niemożności zapanowania nad własnym

pobudzeniem ruchowym.

Dzieci nadpobudliwe w sferze poznawczej z trudem koncentrują uwagę, na lekcjach

rozpraszają się, pochopnie formułują wnioski. U dzieci nadpobudliwych emocjonalnie

zaobserwować można silne reakcje uczuciowe na bodźce stosunkowo słabe. Dzieci takie są

drażliwe, nadwrażliwe, często popadają w konflikty z nauczycielami i kolegami.

Krytykowanie i karcenie ich powoduje wzrost napięcia. Nadpobudliwość utrudnia naukę

dziecku. Może stać się źródłem trudności wychowawczych i niepowodzeń w nauce.

Istnieje niewielka grupa dzieci, u których zaburzenie dynamiki procesów nerwowych

przybiera postać nadmiernego zahamowania. Jak wykazały badania, zaburzenia tego typu

mogą być wyrazem ogólnej słabości procesu pobudzenia lub rezultatem znacznego

hamowania.

Dzieci zahamowane są mniej ruchliwe. Występuje u nich zwolniony przebieg procesów

poznawczych. Ich reakcje uczuciowe są osłabione, reagują jedynie na bardzo silne bodźce.

Zahamowanie to odbija się ujemnie na postępach w nauce i ogólnym przystosowaniu

społecznym.

Zaburzenia uczuciowe wpływają niekorzystnie na naukę. Zachodzi także zależność odwrotna.

Dzieci, które mają trudności w nauce i rzadko osiągają sukcesy, ulegają różnym zaburzeniom

emocjonalnym.

docsity.com

1. Nadpobudliwość psychoruchowa.

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej to przejaw zaburzonej dynamiki procesów

nerwowych, które charakteryzują brak równowagi między procesami pobudzenia i

hamowania z przewagą pobudzenia. [6]

Przejawy nadpobudliwości w sferze ruchowej. Istnieją dwa zasadnicze przejawy nadpobudliwości ruchowej:

 wzmożona ekspansja ruchowa,

 niepokój ruchowy.

Dzieci przejawiające wzmożoną ekspansję ruchową szukają bez przerwy okazji do

ruchowego wyżycia. Podczas przerw biegają po całym korytarzu, a nierzadko po całej szkole,

urządzają gonitwy, zawody. Na lekcji wychodzą z ławki, biegają po klasie, wyrywają się do

odpowiedzi machając rękami, podskakując. Mając permanentną potrzebę ruchu, korzystają z

wszystkich okazji aby tę potrzebę zaspokoić. Są pełne energii, skłonne do natychmiastowego

działania. Chętnie wykonują wszystkie te polecenia nauczyciela, które pozwalają im się

poruszać. Nieporównywalnie trudniej natomiast wykonać im te polecenia, które wymagają

znacznego ograniczenia ruchowej aktywności. Na zwracane im w tym zakresie uwagi nie

reagują lub uspakajają się na krótki czas. Dlatego określane są zazwyczaj jako "niekarne" i

"nieposłuszne". Ich niekarność i nieposłuszeństwo nie zawsze wynikają z negatywnej

postawy emocjonalnej wobec szkoły, nauczyciela i jego poleceń czy z chęci przeciwstawienia

się zakazom, lecz przede wszystkim z niemożności zapanowania nad własnym pobudzeniem

ruchowym.

Niepokój ruchowy przejawia się inaczej. Ruchowa nadpobudliwość tych dzieci nie ujawnia

się w postaci rozległej aktywności. Jeśli jednak sytuacja społeczna wymaga ograniczenia

ruchowego, nieruchomego stania lub siedzenia, wówczas pod różnymi postaciami ujawniają

ruchowy niepokój. Siedząc w ławce przemieszczają kończyny i tułów, zakładają nogę na

nogę, odchylają się do przodu i do tyłu, podpierają łokciami, wykonując wiele różnych

drobnych czynności zupełnie w danej sytuacji zbędnych. Zamykają i otwierają plecaki,

piórniki, książki, zeszyty. Zawijają rogi książek, bazgrzą po okładkach, skubią gumki,

ogryzają ołówki, skrobią pulpity. Bardzo często niszczą w ten sposób przedmioty stanowiące

własność szkoły lub kolegów. Później same są szczerze zdumione efektem swych

niezamierzonych i nieukierunkowanych poczynań. Dezorganizują one tok lekcji w o wiele

mniejszym stopniu niż dzieci z nadmierną ekspansją ruchową. Przeszkadzają zazwyczaj tylko

najbliższym sąsiadom, najbardziej zaś sobie samym.

Oprócz dowolnych wyładowań ruchowych można zaobserwować u tych dzieci serie

mimowolnych wyładowań ruchowych zwanych tikami. Charakterystyczne jest to, że tiki

wzmagają się wtedy, gdy dziecko oznaczające się ruchowym niepokojem stara się opanować i

powstrzymać od działań ruchowych. Zbyt surowa dyscyplina wychowawcza może wywołać u

tego typu dzieci jąkania albo też istniejące już jąkanie spotęgować.

Dzieci oznaczające się niepokojem ruchowym łatwiej, niż dzieci z nadmierną ekspansją

ruchową podporządkowują się wymaganiom otoczenia, łatwiej zaprzestają wykonywać

niepożądane czynności, jednak nie zawsze jest to dla ich układu nerwowego korzystne.

docsity.com

Istnieje również duża grupa dzieci nadpobudliwych ruchowo, u których objawy wzmożonej

ekspansji ruchowej oraz niepokoju ruchowego współwystępują ze sobą. Dzieci te nazywa się

ekspansywno-niespokojnymi.

W warunkach szkolnych jedynym sposobem zapanowania nad nieprawidłową ekspansją

ruchową oraz niepokojem ruchowym tych dzieci jest zafascynowanie ich tokiem lekcji, przy

jednoczesnym stworzeniu okazji do ruchowego pełnego wyżycia podczas przerw między

lekcjami.

Przejawy nadpobudliwości w sferze poznawczej. Nadpobudliwość w sferze procesów poznawczych przejawia się w sposób nie zawsze równie

łatwy, jak w poprzedniej. Waży ona jednak w bardzo wyraźny sposób na pracy szkolnej

dziecka i odgrywa bardzo istotną rolę w powstawaniu trudności i niepowodzeń w nauce.

W sferze poznawczej można wymienić dwie zasadnicze grupy objawów: zaburzenia

koncentracji uwagi oraz pochopność i pobieżność myślenia.

Zaburzenie koncentracji uwagi bardzo utrudnia funkcjonowanie ucznia w szkole.

"Niemożność skupienia się na temacie wykładanym przez nauczyciela tworzy luki w

wiadomościach, które narastają, powodują powstawanie poważnych trudności w nauce. Inną,

również poważną konsekwencją braku uwagi na lekcjach, jest zapominanie co było zadane do

domu, nie odrabianie zadań domowych i przez to również powiększanie luk w

wiadomościach."[7]

Niejednokrotnie u dzieci nadpobudliwych spotkać się można nawet przy stosunkowo dobrej

koncentracji, ze specyficznie zaburzonym przebiegiem procesu myślenia. Jest to przede

wszystkim brak powściągu myślowego, wynikające stąd pochopne wnioskowanie i szybkie

formułowanie nieprzemyślanej odpowiedzi. Dziecko o tym typie myślenia sprawia często

wrażenie bezkrytycznego, mało spostrzegawczego i mniej inteligentnego nią jest w

rzeczywistości.

Nadpobudliwość może się również przejawiać w zakresie wyobraźni. Wówczas dzieci

odbierają zewnętrzne podniety szczególnie silnie: u niektórych z nich przeżycia utrwalają się

w postaci wyjątkowo żywych wyobrażeń i wystarczy jakikolwiek zewnętrzny bodziec, aby

obrazy te odżyły w świadomości dziecka. Im częściej dziecko poddaje się tym swobodnym

skojarzeniom, tym bardziej zamyka się w kręgu własnych wyobrażeń. Świat wyobraźni

zaczyna dominować nad światem rzeczywistym. Dzieci takie na lekcji sprawiają wrażenie

zamyślonych, pogrążonych w sobie, często patrzą nieruchomo w jeden punkt lub mówią coś

do siebie, szepczą, poruszają ustami, czasami bezwiednie robią miny. Ich udział w lekcji jest

krótkotrwały i pozorny.

Przejawy nadpobudliwości w sferze emocjonalno-uczuciowej. Ogólnie nadpobudliwość emocjonalna to wzmożona wrażliwość przejawiająca się w łatwym

powstawaniu reakcji emocjonalnych i dużej ich sile.

U jednych dzieci dominuje tzw. wzmożona drażliwość, tj. nadwrażliwość w zakresie emocji

prostych (gniew, złość), prowadząca najczęściej do silnych, ale na ogół krótkotrwałych

wybuchów. Dzieci te bardzo szybko i z bardzo błahych powodów gniewają się i złoszczą.

Łatwo też obrażają się, płaczą, są zapalczywe, wybuchowe, kłótliwe. Ich reakcje przybierają

docsity.com

często formę agresji fizycznej lub słownej.

Innym objawem nadpobudliwości jest wzmożona lękliwość, czyli tendencje do reagowania

lękiem na szeroki wachlarz bodźców i sytuacji.

Są także dzieci, u których nadpobudliwość zaznacza się przede wszystkim w sferze uczuć

wyższych, głównie społecznych. Wzruszają się one łatwo cudzą krzywdą, smutkiem,

zauważoną niesprawiedliwością. Podczas lekcji poznać je można przy okazji lektury

smutnych książek lub rzeczywistych konfliktowych zdarzeń. Ich mimika ujawnia silne

podniecenie, na twarzy pojawiają się wypieki lub przygnębienie, czasem dochodzi nawet do

płaczu: wypowiedzi dziecka świadczą o jego dużej wrażliwości. Inne dzieci z kolei wykazują

wzmożoną wzruszeniowość połączoną z egocentrycznym nastawieniem do świata. Te przede

wszystkim są wrażliwe, a raczej nadwrażliwe na własną krzywdę oraz niesprawiedliwość,

która ich tylko dotyczy.

2. Zahamowania psychoruchowe.

Jakkolwiek cechą rozwojową, właściwą dziecku, jest przewaga procesu pobudzania nad

hamowaniem, to jednak istnieje niewielka grupa dzieci, u których zaburzenie dynamiki

procesów nerwowych przybiera postać nadmiernego zahamowania. Może ono być cechą

ogólną, manifestującą się we wszystkich sferach funkcjonalnych, lub też ograniczać się do

niektórych z nich, współwystępować z przeciętną lub nawet wzmożoną pobudliwością innych

sfer.

Przejawy zahamowania w sferze ruchowej. Zahamowanie w tej sferze jest najczęściej spotykane i zarazem najłatwiej obserwowane.

Manifestuje się ono przede wszystkim ogólnie zmniejszoną ruchliwością. Dzieci zahamowane

są wyraźnie mniej ruchliwe od swych rówieśników, nie biegają spontanicznie, trudno

zobaczyć aby skakały, krzyczały, zaczepiały rówieśników. Poruszają się mało, niechętnie

zmieniają miejsce, na przerwach siedzą w ławce, stoją nieruchomo lub chodzą powoli, blisko

ściany.

Dzieci spowolniałe to te, które na ogół w żadnej sytuacji nie przejawiają naturalnej wiekowi

dziecięcemu ruchliowości. Zawsze wykonują mało ruchów, ruchy te ą powolne, mało

dynamiczne, ciężkie, mało precyzyjne i opóźnione w stosunku do poleceń.

Przejawy zahamowania w sferze poznawczej. Zahamowanie w tej sferze występuje w postaci słabego, zwolnionego reagowania poznawczo

intelektualnego, mimo niewątpliwego istnienia znacznie większych możliwości

uwarunkowanych osiągniętym dobrym poziomem rozwoju funkcji poznawczych. Dzieci te

sprawiają wrażenie mało spostrzegawczych, wolno kojarzą fakty, potrzebują więcej czasu na

rozwiązanie zadania, na postawione pytania reagują z opóźnieniem.

Przejawy zahamowania w sferze emocjonalno-uczuciowej. Nadmierne zahamowanie w tej sferze przybiera postać osłabionych reakcji uczuciowych

dziecka na te bodźce, które są przez większość dzieci silnie emocjonalnie przeżywane.

Rozpoznajemy je na podstawie ogólnego wpływu bodźców emocjonalnych na zachowanie

dziecka, braku odpowiednich do nich reakcji werbalnych, mimicznych i wegetatywnych.

Dziecko takie jest beztroskie wobec największych problemów najbliższego otoczenia -

rodziny. Chociaż intelektualnie zdolne jest ocenić znaczenie zjawiska, nie przejmuje się na

docsity.com

przykład dwójkami ani zwróconą mu uwagą. Mimika jest żywa, gesty i słowa nie wyrażają

żadnych stanów emocjonalnych, dziecko robi wrażenie obojętnego, apatycznego. Trudno je

czymś zmartwić i bardzo ucieszyć. Niezwykle rzadko wybuchają gniewem lub płaczem, nie

są skłonne do zawierania bliskich przyjaźni, najbliżsi wyczuwają w ich zachowaniu

obojętność. W szkole nie reagują nawet wtedy, gdy cała klasa wybucha śmiechem, słabo

rozumieją lekturę, w której ważne jest odczucie subtelnych stanów uczuciowych bohaterów,

ich opowiadania i wypracowania są szablonowe, "suche", pozbawione akcentów

emocjonalnych.

3. Niestałość emocjonalna.

Dzieci niestałe przejawiają dość szczególne właściwości dynamiki procesów nerwowych. Pod

pewnym względem można je uznać za nadpobudliwe, pod innymi natomiast za asteniczne i

zahamowane. Słaba siła procesów nerwowych sprawia, że pobudzenie u tych dzieci jest

krótkotrwałe i bardzo szybko doprowadza do wyczerpania układu nerwowego,

przejawiającego się w hamowaniu ochronnym. Aktywność tych dzieci może osiągać tzw. niże

na przemian z wyżami. Krótkie chwile ich psychicznego "wyżu" sprawiają wrażenie, że

dziecko mogłoby stale pracować dobrze, gdyby chciało. Dlatego też często dzieci te bywają

uważane za leniwe, przekorne, a nawet złośliwe.

Dzieci chronicznie nieuważne, rozkojarzone, impulsywne lub nadmiernie ruchliwe zwykle

napotykają ogromne trudności w szkole, gdzie stawia im się wymagania dużo wyższe niż w

domu, jeśli chodzi o koncentrację i spokojne zachowanie. Ponieważ jest im niezmiernie

trudno przez dłuższy czas skupić na czymś uwagę, nic dziwnego, że stają się irytująco

niespokojne. Niektóre są tak rozkojarzone, iż nie potrafią się normalnie uczyć - ani w domu,

ani w szkole. Często spadają na nie kary, gdyż albo odgrywają rolę błaznów klasowych, albo

tyranizują innych, co wynika z nieumiejętności kontrolowania swego zachowania i

przewidywania jego skutków. W konsekwencji rodzi się w nich poczucie niższej wartości,

dochodzą do wniosku, że są "złe" i "głupie" i do tej oceny się dopasowują. Pomimo wszelkich

starań dostają złe stopnie, toteż narasta w nich przekonanie, że ich wysiłki są z góry skazane

na niepowodzenie.

docsity.com

- Zaburzenia analizatora wzrokowego

U dzieci z opóźnionym rozwojem spostrzegania wzrokowego zaburzenie dotyczy

części kory mózgowej, w której zachodzi odbiór bodźców wzrokowych, ich analiza i synteza.

Uczniowie rozumiejąc znaczenie litery i cyfry jako symbolu, nie potrafią posługiwać się nimi

jako znakami graficznymi. Znaki te są do siebie zbliżone wielkością, kształtem, różnicowanie

ich wymaga od układu nerwowego dużego stopnia precyzji funkcjonalnej.

Bardzo ważne są ze względu na czynności wykonawczew szkole funkcje

analizatora wzrokowego, oraz dokonywanie w jego obrębie procesy analizy i syntezy.

U uczniów wcześnie ujawniających trudności bardzo częste są zaburzenia analizy i syntezy

wzrokowej. Zaburzenie to utrudnia w znacznym stopniu naukę czytania i pisania, oraz obniża

zdolność do spostrzegania abstrakcyjnych kształtów graficznych. Dziecko nie jest w stanie

odtworzyć struktury graficznej litery i wyrazu, myli podobne litery np. e - ę, n - m, p - g,

b - d. Nie potrafi także odtwarzać kierunkowych kształtów graficznych. Z trudnością

odtwarza kształty niesymetryczne. Poziom umiejętności rysunkowych tych dzieci jest

opóźniony. Dzieci te na ogół nie odbiegają poziomem inteligencji od swych rówieśników, ale

wymagają indywidualnej opieki i ćwiczeń reedukacyjnych.

Do zaburzeń funkcji analizatora wzrokowego zaliczamy także wady wzroku,

które powinny być już we wczesnych latach życia dziecka wykryte i korygowane.

- Zaburzenia analizatora słuchowego

U dzieci niekiedy niesprawnie funkcjonuje okolica kory mózgowej, w której

dokonuje się odbiór dźwięków, ich różnicowanie i synteza. Dzieci mogą dobrze słyszeć, ale

mają problemy z różnicowaniem dźwięków. Jednym z najbardziej uchwytnych przejawów

opóźnienia percepcji słuchowej są trudności w podziale wyrazów na głoski oraz scalaniu

głosek w wyrazy. Wyraźne są kłopoty z czytaniem, pisaniem (szczególnie z pisaniem ze

słuchu), nauką wierszy, tabliczki mnożenia. Dzieci te mają gorszą pamięć słuchową.

Zaburzeniem analizatora słuchowego są także spowodowane wady wymowy. Uczniowie

mający problemy tego typu robią takie same błędy w pisaniu, które dawniej popełniali w

mówieniu. Realizacja ćwiczeń słuchowych prowadzi do usprawnienia słuchu

fonematycznego, utrwalenia dźwiękowej struktury wyrazów, wyodrębniania w różnych

pozycjach wyrazu sylab, głosek.

Dzięki sprawnemu funkcjonowaniu analizatora słuchowego dziecko spostrzega,

a także zapamiętuje i rozpoznaje dźwięki. Proces spostrzegania słuchowego uzależniony jest

od sprawności funkcjonowania wszystkich części analizatora słuchowego. W przypadku

uszkodzenia ucha jako narządu zmysłu występuje głuchota różnego stopnia, zależnie od

rozmiaru i lokalizacji uszkodzenia.

docsity.com

ZABURZENIA ANALIZATORA WZROKOWEGO

PISANIE

mylenie liter o podobnych kształtach, np. a, o ,

mylenie liter różniących się położeniem w stosunku do osi poziomej i

pionowej, np. n -u, b -d,

mieszanie struktur graficznych, np. dom- dam,

przestawianie liter, sylab, wyrazów,

opuszczanie drobnych znaków graficznych i interpunkcyjnych,

zapominanie niektórych dużych liter,

niewłaściwe rozplanowanie graficzne wyrazów w stosunku do stronicy

zeszytu,

nieodpowiedni wybór linijek,

mylenie kierunku zapisu ( pismo zwierciadlane, pisanie w zeszycie od

strony prawej do lewej),

trudności w pisaniu ze słuchu i z pamięci, a także w przepisywaniu z

tablicy,

liczne błędy ortograficzne.

CZYTANIE

wolne tempo czytania,

gubienie się w tekście,

czytanie na pamięć, zgadywanie,

przekręcanie końcówek,

słabe rozumienie czytanego tekstu,

duża męczliwość

ZABURZENIA ANALIZATORA SŁUCHOWEGO

UMIEJĘTNOŚCI KLUCZOWE

męczenie się przy słuchaniu dłuższych opowiadań i przy czytaniu,

mały zasób słów,

prymitywna konstrukcja zdań, agramatyzm,

trudności w rozumowaniu, wnioskowaniu i syntetyzowaniu na materiale

werbalnym.

PISANIE

zlepki literowe,

opuszczanie końcówek,

gubienie liter,

przestawianie szyku dyktowanych wyrazów,

kłopoty z zapisem dwuznaków, zmiękczeń,

łączenie przyimków z rzeczownikiem,

wolne tempo pisania,

ujawnianie się w piśmie nawet już przezwyciężonych wad wymowy.

docsity.com

ZABURZENIA LATERALIZACJI I KOORDYNACJI

PRZESTRZENNEJ

CZYTANIE

wolne tempo czytania,

mylenie kierunku, a co za tym idzie przestawianie kolejności liter, a

nawet cząstek wyrazów,

przeskakiwanie linijek czytanego tekstu,

kłopoty w rozumieniu treści zawierających pojęcia z dziedziny

stosunków czasowo- przestrzennych.

PISANIE

nieumiejętność rysowania tabel,

mylenie kierunku zapisu,

niewłaściwy wybór linii w zeszycie,

mylenie liter p-b, d-g, E-3,

zmiana wielkości i nachylenia liter,

trudności w operowaniu pojęciami z zakresu stosunków

przestrzennych,

trudności w operowaniu przyimkami.

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 10 pages
Pobierz dokument