Socjologia literatury - Notatki - Socjologia ogólna, Notatki'z Socjologia. University of Warsaw
Kasia_aisaK
Kasia_aisaK4 March 2013

Socjologia literatury - Notatki - Socjologia ogólna, Notatki'z Socjologia. University of Warsaw

PDF (236 KB)
3 strony
534Liczba odwiedzin
Opis
W notatkach omawia się badanie społecznych warunków powstawania, funkcjonowania i przemian literatury.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 3
Pobierz dokument
PROBLEMY I ORIENTACJE SOCJOLOGII LITERATURY

PROBLEMY I ORIENTACJE SOCJOLOGII LITERATURY

„badanie społecznych warunków powstawania, funkcjonowania i przemian literatury” (Stefan

Żółkiewski)

Jurij Dawydow twierdzi, że początki S.L. sięgają czasów antycznych:

1. PLATON – sztuka i literatura jako pozór i fałsz, nieudolne naśladownictwo, podejście krytyczne i pryncypialne

2. ARYSTOTELES – podejście realistyczne i pragmatyczne, sztuka i literatura to dziedziny prawdopodobieństwa – przynoszą ogólną wiedzę o świecie, doświadczenie

sztuki przynosi oczyszczenie (katharsis), udoskonala moralnie i estetycznie

Właściwe początki S.L. to początek Xix., po Rewolucji Francuskiej, kiedy ogromny wpływ

na literaturę wywarł marksizm. Transpozycji jego teorii do sfery literatury dokonał Hipolit

Taine i Gieorgij Plechanow.

1. TAINE:

 Triada czynników: rasa, środowisko (jako stan ogólny umysłów i obyczajów), moment (epoka podpowiada treść i sposób wyrazu)

 Sztuka jest wyrazem społeczeństwa, nie jest izolowana – zależy od całości twórczości danego artysty, która je tłumaczy – artysta należy do danej

„szkoły”, otaczają go inni artyści, a wszystko dzieje się w ramach szeroko

pojętej publiczności,

 Mimetyczny charakter sztuki – proporcje, zarysy i logika

 Pozytywizm – zaufanie do nauk przyrodniczych: dzieła jako fakty i produkty, których cechy i przyczyny można zbadać

2. PLECHANOW – IDEOLOGICZNA GENEALOGIA SZTUKI

 Dla każdego dzieła można i trzeba dopasować ideologię, ekwiwalent psychologiczny - literatura odzwierciedla stan danej grupy społecznej

 Dopiero wówczas dokonać oceny estetycznej

Owczarek wyróżnia typy S.L.:

1. socjologia produkcji literackiej – z pkt widzenia twórcy 2. socjologia odbioru i odbiorców 3. socjologia komunikacji literackiej

ad1.

1. Gyorgy LUKACS

 Pisarz jako sprawca i producent, proces pisania zależny od społ.-hist. warunków tworzenia, dzieło jako historyczny obraz społeczeństwa

 Powieść jako „mieszczańska epopeja” Hegla – wyrosła z ideologicznej walki mieszczaństwa przeciw feudalizmowi

 Rozkład formy narracyjnej>przewaga liryki, analizy, opisu, wyizolowany główny bohater

2. Lucie GOLDMANN-strukturalno-genetyczna

 HOMOLOGIA STRUKTURALNA – struktury formalne tekstu a struktury świadomości społecznej epoki

docsity.com

 Bohater problematyczny wskazuje na życie codzienne zdeterminowane produkcją rynkową

3. Borys ARWATOW – formalno-socjologiczna

 Praca pisarska jako praca wytwórcza (uniwersalność pojęcia pracy i sposobu produkcji)

 Formalizm - literatura jako konstrukcja z językowego i historycznego materiału epoki

4. Walter BENJAMIN

 Pojęcie aury, którą tworzą nowoczesne środki przekazu – prasa (korespondencja,reportaż itp zmniejszają dystans twórca-artysta), film i

reprodukcja malarstwa niwelują różnice czasoprzestrzeni

 Artysta jako producent masowej rozrywki na zamówienie 5. Raymond WILLIAMS

 Analiza pisarzy lat 1470-1920, podział na 9 okresów x 50 lat

 Kryteria: pochodzenie społeczne, wykształcenie, źródło utrzymania

Wnioski – lit. Narodowa nie jest tworem autonomicznym, niezależnym od zmian społecznych; nie ma stałego związku między cechami danego

społeczeństwa a tworzonej przez nie literatury

Ad.2 SOCJOLOGIA ODBIORU I ODBIORCÓW – oparta na doświadczeniu, statystyce,

ankiecie, wywiadzie socjologicznym

1. Leo LOWENTHAL – „Recepcja dzieła Dostojewskiego w Niemczech 1880-1920”>>interpretacja ideologiczna zależna od

publiczności: Np konserwatywny odłam klasy średniej przeciw

rewolucji

2. Robert ESCARPIT – rozpowszechnienie ksiązki literackiej\

 Ksiązka – treść (kultura symboliczna) i towar konsumpcyjny (przedmiot działalność gosp), cel sam w sobie (cecha

bezinteresowności)

 Książka staje się faktem literackim przez kontakt z czytelnikiem; podwójna samotność

Stanisław Siekierski – odbiór jako wieloczęściowa intern=akcja czynników: mecenatu – opinii krytyki literackiej – publiczność –

produkcja wydawnicza; podobnie Anna PAwełczyńska,

Bogusław Sułkowski

Ad. 3

SOCJOLOGIA KOMUNIKACJI LIT. „literatura jest literaturą tylko gdy jest czytana”

1. Hugh Dalziel DUNCAN – „Language and literature In socjety”

 Symbolizm interakcji – literatura=symbol, perswazyjna rola symboli - tworzy modele działania w zawieszeniu, przysposabia człowieka do działania

 3 role społeczne – autor, czytelnik, krytyk 2.Robert ESCARPIT – „akt czytania odtworzeniem aktu pisania”

 Literatura jako proces: projekt (rękopis dzieła), medium, operacja (proces lektury)

docsity.com

 Aparat rozpowszechniania – produkcja ksiązki, tynek, konsumpcja

Stefan Żółkiewski – PUNKT WYJŚCIA: co ludzie robią z literaturą? Swoistość teorii polega na społecznej wrażliwości na zróżnicowanie kultury i

literatury>>SŻ wyróznia

- warianty uczestnictwa w kulturze literackiej – ludyczny

(zabawowy), polityczny (zaangażowany), kanoniczny

- kilka obiegów literatury – wysokoartystyczny, trywialny, brukowy,

literatury dla ludu, jarmarczno-odpustowy

*model komunikacji uwewnętrznionej – Janusz Sławiński, Edward Balcerz,

Michał Głowiński

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
Pobierz dokument