Budowa świata przedstawionego - Notatki - Poetyka - Część 1, Notatki'z Poetyka. University of Warsaw
Warsawa
Warsawa1 marca 2013

Budowa świata przedstawionego - Notatki - Poetyka - Część 1, Notatki'z Poetyka. University of Warsaw

PDF (280 KB)
7 str.
4Liczba pobrań
1000+Liczba odwiedzin
Opis
Notatki przedstawiają procedurę budowy świata przedstawionego.
20 punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 str. / 7

To jest jedynie podgląd.

3 wyświetlane ||| 3 wyświetlanych na 7 str.

Pobierz dokument

To jest jedynie podgląd.

3 wyświetlane ||| 3 wyświetlanych na 7 str.

Pobierz dokument

To jest jedynie podgląd.

3 wyświetlane ||| 3 wyświetlanych na 7 str.

Pobierz dokument

To jest jedynie podgląd.

3 wyświetlane ||| 3 wyświetlanych na 7 str.

Pobierz dokument

1

BUDOWA ŚWIATA PRZEDSTAWIONEGO

 Za literackie uznajemy takie teksty, których sekwencje znaków: zdania i sekwencje zdań kreują świat przedstawiony i w ten sposób powstaje nowa generacje znaków,

które odbiorca dzieła literackiego odnosi do jakiejś sfery zjawisk humanistycznych,

ustala ich wartość symboliczną i tym samym określa ich znaczenie

 Na poziomie konstrukcji świata przedstawionego zachodzi analogia charakteru znaku do znaku językowego. Znak językowy m a podwójną naturę i łączy w sobie znaczące

i znaczone, signifiant i signife, plan wydarzenie i plan treści, określoną wartość

akustyczną i pojęcie oznaczonego przedmiotu (nie sam przedmiot).

 W świecie przedstawionym dzieła literackiego dzieła literackiego ,którego elementy traktujemy jako specyficzną formę znakową. Elementy tego świata tworzą całość, na

podstawie której możemy określić znaczenie utworu, a następnie jego ideę

 Obrazowy charakter znaku specyficznie literackiego nie wynika z zamysłu odzwierciedlenia i odwzorowania jakiejkolwiek rzeczywistości, literatura bowiem nie

ma portretować i nie portretuje obiektywnej rzeczywistości, lecz ma tworzyć znaki,

którymi ”mówi” o człowieku i jego sprawach. Ów obrazowy charakter znaków

literatury wynika po części z natury znaków językowych które apelują do naszej

wyobraźni, a po części z charakteru części składowych świata przedstawionego:

postaci, motywu, zdarzenia, które będą teraz omawiać.

POSTAĆ LITERACKA

 Postać literacka stanowi centralny element świata przedstawionego. Ona, jej losy są przedmiotem uwagi i opowiadania podmiotu literackiego. Nie ma utworu literackiego

bez postaci literackiej: może być ich w utworze kilka i żadna nie zajmuje pozycji

dominującej (mówimy wtedy o bohaterze zbiorowym), może ta postać utożsamia się –

i tak się dzieje bardzo często- z podmiotem mówiącym (narratorem lub podmiotem

lirycznym), może mieć kilka imion, jak bohater Konrada Wallenroda, lub nie mieć

żadnego, wreszcie wcale nie musi być człowiekiem – jednak zawsze bywa tak, że losy

postaci literackiej są jakimś uogólnieniem ludzkiego doświadczenia, dotyczą

człowieka w całym bogactwie wszelkich aspektów jego życia i świadomości. W

wymiarze świata przedstawionego utworu postać literacka jest czynnikiem

organizującym w tym sensie, że na ogół procesy zachodzące w świecie

przedstawionym utworu dzieją się ze względu na nią właśnie.

 Najbardziej charakterystyczną cechą postaci literackiej jest to, że nigdy nie jest dana od razu w całości swego wyposażenia, lecz staje się, powstaje w miarę rozwijania się

opowieści o niej. Natura postaci literackiej jest zatem fragmentaryczna. Dzieło

literackie buduje ją i wyposaża sukcesywnie, natomiast odbiorca dzieła poznaje postać

w wyniku integrowania jej cech, które dają się wyprowadzić z bezpośredniej

charakterystyki postaci dokonanej przez podmiot literacki dzieła, a więc

przedstawienia jej wyglądu zewnętrznego i cech charakterologicznych, cech jakie

podpowiadają dziełania postaci, referowane myśli i wypowiedzi. Słowem – na postać

literacką składają się najrozmaitsze motywy, rozumiane jako najmniejsze cząstki

kompozycyjne świata przedstawionego i sekwencje motywów dotyczących jednej

postaci które nazywamy wątkiem.

 Naturalnie, charakter wypowiedzi literackiej decyduje o tym, że postaci literackie odznaczają się oryginalnością, wynikającą z ich niepowtarzalnego wyposażenia

zewnętrznego i psychiczno-charakterologicznego, a także z niepowtarzalnego

kontekstu społeczno- historycznego, w jakim sytuuje ja decyzja pisarza. Niemniej

historia literatury dostarcza podstaw do mówienia o postaciach stereotypowych.

Postaci takie są efektem silnego oddziaływania pewnego wzorca stworzonego w taki

sposób, że z jednej strony zaspokaja on potrzeby odbiorców danej generacji, a z

drugiej inspiruje do tworzenia postaci podobnych jako typowych w określonej

docsity.com

2

rzeczywistości społecznej. Takim właśnie stereotypem są bohaterowie romantyczni,

wyposażeni w identyczny zespół cech: tajemniczy, nieszczęśliwie zakochani, skłóceni

ze swoim środowiskiem, nawet z rodziną, zatem żyjący poza nim i ginący tragicznie

 Wyższym stopniem stereotypowości odznacza się postać konwencjonalna, na przykład bohaterowie sielanek konwencjonalnych, noszący wyszukane imiona i

konwencjonalnie zakochani

 Stereotypowość wyposażenia postaci literackiej niekoniecznie jest związana z ujemną wartością dzieła literackiego.

 Bywa i tak że postaci literackie różnych utworów pochodzących czasem z różnych epok nawiązują do siebie ściślej – postać późniejsza utożsamia się z postacią

stworzoną wcześniej.

 Na ogół w dziele literackim występuje więcej niż jedna postać, ale zwykle jedna z nich jest najważniejsza i tę nazywamy postacią główną. Ona stanowi podstawowy

czynnik konstrukcyjny, wokół niej grupują się postaci uboczne, współuczestniczących

wraz z postacią główna w zdarzeniach

 Postaci które uczestniczą tylko w jednym wydarzeniu, nazywamy postaciami epizodycznymi. Są te postaci na tyle uboczne, że nie mają nawet żadnych imion

docsity.com

3

MOTYW

 Podstawową cząstką morfologiczną budowy utworu jest motyw. Również i motyw jest konstruktem, tyle że otrzymujemy go nie w wyniku procesów integrujących, jak

postać literacką, lecz – odwrotnie – jest to efekt postępowania analitycznego. Motyw

jest elementem dość trudno definiowalnym bo nie posiadających stałych cech

strukturalnych. Przedmiot jako cząstka świata przedstawionego, jego cecha lub

wygląd zdarzenie bądź sytuacja traktowane są w opisie morfologicznym dzieła

literackiego jako motywy

 Z faktu ze motywy są efektem analizy struktury świata przedstawionego wynika, że stanowią one tworzywo dla cząstek morfologicznych dzieła, posiadających wyższy

stopień komplikacji i samodzielności. W rzeczywistości tworzą one całość wyższego

rzędu, takie jak wątek i postać literacka, fabuła i temat

 Funkcja pojedynczych motywów jest zróżnicowana. Jedne z nich tkwią mocno w strukturze świata przedstawionego inne stanowią tylko jego ornament.

 Takie motywy zatem, które układają się w jakiś porządek w dziele literackim – czasowy bądź przyczynowy czy funkcjonalny – nazywamy motywami spoistymi,

zaś motywy które w takich przypadkach nie uczestniczą – motywami luźnymi. Dzięki

nim realizują się na przykład dygresje i sceny (fakty) epizodyczne, to jest takie które

nie mają zasadniczego wpływu na przebieg akcji utworu i kształt fabuły, nie mają też

istotniejszego znaczenia dla tematu zrozumianego jako spójny zestaw motywów

danego utworu.

 Motywy dzięki którym toczy się akcja utworu dokonują się przemiany sytuacji bohatera, a więc i przemiany świata przedstawionego, nazywamy motywami

dynamicznymi, natomiast takie motywy które odnoszą się z reguły do wyglądu i

kształtów elementów świata przedstawionego nazywamy motywami statycznymi.

 Nietrudno zauważyć teraz rzecz bardzo istotna, dotyczącą mianowicie dystrybucji motywów: motywy dynamiczne to przede wszystkim motywy zdarzeniowe których

wprowadzenie do utworu ma określone konsekwencje w przebiegu akcji. Jako takie

motywy kształtują przebiegi czasu w utworze, natomiast motywy sytuacyjne kształtują

przestrzeń świata przedstawionego

docsity.com

4

 Motywami wędrownymi bądź obiegowymi. Wyznaczają one zarówno pewne nurty tradycji literackiej jak i dokumentują zawartość kręgu kulturowego i trwałość

problematyki społeczno-narodowej.

 Naturalnie obecność motywu wędrownego w konkretnym utworze może tłumaczyć się świadomym zamiarem tematycznego nawiązania i przetworzenia i przetworzenia

przez umieszczenie go w innym kontekście bądź zbieżnością nieświadomą.

 W nauce dwudziestowiecznej odnajdujemy cały nurt badawczy skoncentrowany na badaniu motywów wędrownych które nazwane są toposami (gr. Topoi). Przedmiotem

badania są tutaj motywy literackie z kręgu kultury śródziemnomorskiej obecne w

dziełach od czasów archaicznych aż po współczesność świadczące zatem o ciągłości i

spójności tej kultury. Podróż wyspy szczęśliwe ogrody przeszłości jako złoty wiek –

najczęściej interesują badaczy

ZDARZENIE WĄTEK

 Najistotniejszą funkcję pełnią motywy zdarzeniowe - zdarzenia – które są jednocześnie elementarnymi jednostkami fabuły utworu literackiego. Ciąg zdarzeń,

których podmiotem jest ta sama postać (lub kilka postaci połączonych wspólnym

losem lub celem działania),nazywamy wątkiem. Wątek tworzony przez zdarzenia, w

których uczestniczy postać główna utworu nazywamy wątkiem głównym i wobec

wobec wątku głównego inne, to znaczy takie które tworzone są przez zdarzenia

dotyczące postaci ubocznych nazywamy wątkiem pobocznym

 Wątek jako element składowy świata przedstawionego stanowi jednostkę konstrukcyjną fabuły. Ze względu na liczbę wątków realizowanych w utworze

rozróżniamy utwory jedno wątkowe, jak na przykład nowela czy niektóre dramaty i

wielo wątkowe – na przykład epos, powieść. Powieść nie jest mechanicznym

połączeniem wątków , lecz ich wzajemnym podporządkowaniem i hierarchizowaniem

a także relatywizowaniem

 Podobnie jak motywy powtarzają się również w utworach literackich rozmaite wątki: wędrowca, żeglarza, człowieka paktującego z diabłem itd. Są to zatem wątki

obiegowe

FABUŁA

 Watki zdarzeniowe stanowią ponadto tworzywo fabuły utworu. Fabuła jest to sekwencja zdarzeń przedstawionych w utworze. Sekwencjonalność zdarzeń jest

konsekwencją linearnego charakteru narracji ale oczywiście ze względu na świat

przedstawiony i występujące w nim postaci i stosunki miedzy zdarzeniami których

one uczestniczą należy wyróżnić następujące rodzaje relacji między zdarzeniami:

następstwo czasowe które odzwierciedla kolejność relacjonowanych przez narrację

zdarzeń; związek przyczynowo-skutkowy który ukazuje na przykład zależność

postępowania bohaterów od tego co zdarzyło się wcześniej

 Zdarzenie fabularne z wyjątkiem zdarzeń epizodycznych i dygresyjnych mają z reguły charakter celowościowy-teologiczny. Zadanie zdarzeń epizodycznych polega w

utworze na tym że przedstawiają tło działań stwarzają koloryt lokalny i historyczny

świata przedstawionego

 Inne gatunki literackie które kształtują utwór na podstawie fabuły jednowątkowej – nowela i wielowątkowej – epos epopeja powieść. Utwory narracyjne zawierają

niekiedy relacje o zdarzeniach poprzedzających czas opowiadanych zdarzeń: jest to

tak zwana przedakcja. Analogicznie zdarzenia relacjonowane w narracji a rozgrywają

się już poza ramą czasową opowiadanych zdarzeń nazywamy podakcją

AKCJA

docsity.com

5

 Z problemem akcji pomiędzy zdarzeniami tworzącymi fabułę łączy się jakość kształtu kompozycyjnego utworu która może być efektem zróżnicowania stopnia powiązań

wątków ze sobą. Skala jest duża: od najprostszego luźnego zestawienie epizodów aż

do najrozmaitszych powiązań i zależności przeplotów ciągłości i fragmentaryczności

wątków czyli przerywania jednego wątku i podejmowania innego

 Jakość wątków i sposobów ich realizowania w narracji określa jakość a k c j i utworu literackiego, przez którą rozumiemy taki typ fabuły który powstaje w wyniku

nagromadzenia motywów zdarzeniowych, realizujących konflikty, intrygi, walki,

przemieszczanie się bohaterów itd. W tym typie fabuły dają się wyodrębnić

następujące fazy akcji: zawiązanie akcji, rozwinięcie, perypetie rozwiązanie akcji.

Niektóre gatunki literackie bardzo silnie eksponują jeśli nie wszystkie, to większość z

nich. Należą do nich nowela, komedia, tragedia, powieść kryminalna. Inne, jak na

przykład powieść psychologiczna, często redukują akcję i jej fazy.

 Akcja utworu może mieć charakter więcej lub mniej dynamiczny, co zależy od tego, ile motywów zdarzeniowych, mających wpływ na losy postaci, bohatera utworu

umieszcza narracja w jakimś odcinku czasu. Jest oczywiste, że w powieści

psychologicznej czy w opowiadaniu akcja nie może mieć takiej dynamiki, jak w

wymienionych wyżej gatunkach.

TEMAT

 Konstrukcją, która porządkuje świat przedstawiony i nadaje mu konieczną spójność, jest t e m a t dzieła literackiego. Temat definiujemy jako zorganizowany zespół

centralnych motywów świata przedstawionego. Owe motywy centralne należy

rozumieć najczęściej jako główny wątek utworu, skupiający wątki uboczne i

epizodyczne, które zawsze rozwijają się ze względu na temat i on określa ich funkcje i

znaczenia. Zatem temat jest dla nich punktem odniesienia - ze względu na znaczenie -

oraz zasadą konstrukcyjną, porządkującą - ze względu na fabułę utworu. Nie jest

zatem błędem stwierdzenie, że temat utworu może być tożsamy z wątkiem głównym.

 Nieodzowne jest jednak zwrócenie uwagi Czytelnika na fakt, że termin "temat" używany jest jeszcze w innym znaczeniu. Łatwo zauważyć, iż w sformułowaniu

"utwory literackie epoki romantyzmu podejmowały temat walki narodowo-

wyzwoleńczej" słowo "temat" nie oznacza ani wątku głównego, ani zorganizowanego

zespołu motywów centralnych utworu, raczej jest tutaj synonimem terminu ..

problem", "zagadnienie". Jakkolwiek istnieje zdefiniowany termin temat obiegowy

dzieł literackich, to jednak nie ma on charakteru strukturalnego, to jest odnoszącego

się do budowy świata przedstawionego, lecz najzupełniej potoczny. Zwracam uwagę

na homonimiczny charakter wyrazu "temat" i zalecam konieczność rozróżniania

pomiędzy jego znaczeniami. Temat tak rozumiany, jak go tutaj zdefiniowano, stanowi

o oryginalności dzieła literackiego, która jest chroniona prawem autorskim, natomiast

problemy i zagadnienia są elementami świadomości społecznej. Pisarz ma prawo do

zindywidualizowanej i artystycznie niepowtarzalnej reakcji na nie. Niepowtarzalna

reakcja wyraża się w niepowtarzalnym układzie motywów, w oryginalności postaci

literackich i w oryginalnym kształcie świata przedstawionego.

KOMPOZYCJA DZIEŁA LITERACKIEGO

 Każde dzieło literackie ma jakąś konstrukcję, to znaczy, w jakiś określony, dający się rozpoznać sposób porządkuje materiał fabularny: motywy układają się w wątki, wątki

są jakoś prowadzone i łączone z innymi, a zdarzenia układają się w akcję. Ponieważ

dzieło literackie jest efektem aktu mówienia, mówienie stanowi czynnik kreujący to, o

czym się w dziele mówi, przeto jest oczywiste, że fabuła, akcja, temat są funkcjami

kompozycji dzie1a i pozostają we wzajemnych uwarunkowaniach. Ponieważ ponadto

to, o czym się mówi w dziele literackim, musi istnieć w jakimś czasie i w jakiejś

przestrzeni, zatem operowanie takimi kategoriami ma również istotne konsekwencje w

sferze kompozycji dzieła

docsity.com

6

 Kompozycja spełnia zatem funkcję porządkującą w tym sensie, że materiał treściowy, będący tworzywem dzieła, jak na przykład wątek czy postać literacka selekcjonuje,

wiąże w większe zespoły i całości, relatywizuje te całostki wobec siebie,

hierarchizuje, czyli ustala stosunki ważności i zależności, a poprzez. nie organizuje

czas i przestrzeń świata przedstawionego w utworze. Wszystkie te elementy

prowadzone są na zasadzie celowości. Celowościowy charakter tworzywa uwidacznia

się dopiero w większych cząstkach kompozycyjnych, a w pełni dopiero w całości

utworu.

 Skoro była mowa o tym, że kompozycja hierarchizuje motywy, wątki, postaci, to należy odpowiedzieć napytanie, co stanowi czynnik konstrukcyjnie najważniejszy, w

strukturze dzieła literackiego. Czynnikiem tym jest temat. Ponieważ - jak już wiemy -

temat może być realizowany na różne sposoby, owe hierarchiczne układy czynników

składowych mogą być bardzo różnorodne. Również i związki pomiędzy nimi mają

niejednaki charakter.

*

 Przedmioty przedstawione, jak i stosunki między nimi są nie do pomyślenia i nie do zrealizowania bez osadzenia ich w przestrzeni i wczasie, które tym samym uznać

wypada za podstawowe kategorie kompozycyjne utworu. Ważność ich wynika nie

tylko z właściwej im niezbywalności, ale przede wszystkim stąd, że dzieło literackie

wyznacza zarówno przestrzeni, jak i czasowi zakresy, w których obrębie dzieją się

rzeczy opowiadane. Zdarzenia zachodzące w świecie przedstawionym uzyskują· tym

samym r a m ę, dzięki której relacje - związki i zależności - między elementami świata

przedstawionego stają się wyraziste i jako takie czytelne, to jest rozpoznawalne w

swoich funkcjach semantycznych. Kategorie przestrzeni i czasu są zatem funkcją

istnienia świata przedstawionego i procesów w nim zachodzących.

 Co się tyczy przestrzeni w dziele literackim, to ma ona bardzo zróżnicowany charakter Również i rozmiary przestrzeni, w jakiej dzieje się opowiadana historia, bywają

bardzo różne Raz przestrzeń i przedmioty w niej sytuowani są przedmiotem

starannego określenia innym razem przestrzeń ma charakter najzupełniej symboliczny

lub zgoła fantastyczny

 Ponieważ przestrzenie, jakie może przedstawiać dzieło literackie, rzeczywista i symboliczna, mogą się ze sobą łączyć - Kraków i Bogdaniec, Litwa i Lubicz, przeto

przestrzeń dzieła literackiego ma chyba generalnie charakter symboliczny.

 Przebiegi zdarzeń fabularnych, jakie przedstawia dzieło literackie, dokonują się w czasie, który również ma charakter fikcyjny i jako taki nie ma nic wspólnego z czasem

fizykalnym. Świat przedstawiony istnieje w jakimś czasie, zdarzenia w tym świecie

zachodzące dzieją się w czasie, zatem czas jest kategorią kompozycyjną i jako taki

może być przedmiotem różnych zabiegów: może być dłuższy lub krótszy od czasu, w

którym dzieją się referowane w narracji zdarzenia1z reguły jest krótszy), może być

"odwrócony" w wyniku odwrócenia kolejności zdarzeń, o których utwór opowiada.

Zabieg taki nazywamy inwersją czasową. Wreszcie czas może się zatrzymać, a z

reguły ma początek i koniec, zatem jawi się w utworach jako odcinek czasu.

Zatrzymanie czasu następuje wtedy, gdy narracja przerywa wątek

 Zabiegi, jakich można dokonać na czasie, dotyczą jedynie czasu fabuły, ponieważ czas ten jest funkcją zdarzeń dokonujących się w świecie przedstawionym, ale nie jest

to jedyny czas, jaki da się wyodrębnić w literaturze. U twory o charakterze epickim, to

jest takie, w których mamy do czynienia z narratorem, a to właśnie jego narracja

stwarza świat przedstawiony, pozwalają wyznaczyć jeszcze inną kategorię czasową:

czas narracji, a także kategorię czasu historycznego, to Jest takiego, w którym działy

się fakty historyczne, o jakich mówi narracja. Tylko w utworach o charakterze

docsity.com

7

dramatycznym nie występuje czas narracji, ponieważ nie występuje sama narracja, z

kolei w liryce osobistej istnieje tylko czas wypowiedzi (narracji).

 Praktyka epicka - poucza, że opowiadana historia nie musi być przedstawiona w takiej kolejności zdarzeń, jaka jest właściwa każdej historii, a więc od początku. W cale

nierzadko spotykamy utwory, relacjonujące zdarzenia od ich końca. Taki zabieg

konstrukcyjno-narracyjny sprawia, że równie ważne jak sama historia stają się

powody, dla których ją" opowiedziano: psychologiczne, dydaktyczne, estetyczne itp.

Przykład takiego zabiegu, który nazywamy inwersją czasową zdarzeń fabularnych,

znajdujemy m.in. w Granicy Nałkowskiej. Porządek opowieści może zatem nie

odpowiadać porządkowi historii

 Efektem takiego chwytu konstrukcyjno-narracyjnego jest rodzaj ramy, w jaką zostaje ujęta historia: opowieść zaczyna się i kończy opisem tego samego zdarzenia.

 Przykłady przywołane mają duży walor dydaktyczny, pokazują bowiem, że narracja jest aktem zhierarchizowanych wyborów: cel, dla którego autor chce opowiedzieć

jakąś historię, decyduje o wyborze tematu, co z kolei decyduje o jakości wybranych

chwytów narracyjnych i kompozycyjnych i sposobach konstruowania akcji, czasu i

przestrzeni dzieła. Słowem, logika konstrukcyjna dzieła literackiego może uzyskać

duży stopień niezależności od porządku, w jakim rozgrywają się historie prawdziwe.

*

 Dokonana tutaj pobieżna charakterystyka kategorii przestrzeni i czasu jako elementów konstrukcyjnych i kompozycyjnych utworu literackiego pozwala stwierdzić, że sposób

ich wykorzystania wpływa na jakość dominanty kompozycyjnej utworu, dominanty

świata przedstawionego. I tak na przykład czas odgrywa dużą rolę w tych utworach,

gdzie dominantą jest akcja, oparta na ciągu zdarzeń mających się do siebie jak

przyczyna i skutek, a więc w utworach przede wszystkim fabularnych. I na odwrót: w

dziełach nie fabularnych dominantą może być postać i tak dzieje się w powieści

psychologicznej, w niektórych typach dramatu. W liryce dominantą kompozycyjną

jest bohater liryczny, podmiot lirycznego wyznania i jego przeżycie podporządkowuje

sobie składniki kompozycyjne i ich układ. W liryce apelu dominantą jest adresat

wypowiedzi, czytelnik wirtualny utworu.

*

 Kompozycja dzieła literackiego nie zawsze jest zwarta i wewnętrznie niepodzielna. Nowela, będąc całością kompozycyjną prostą, przejrzystą, stanowi tylko jeden z

typów kompozycyjnych. Obok niej istnieją i takie, które pozwalają wyróżnić w ich

obrębie zwarte części kompozycyjne. Krzyżacy Sienkiewicza stanowią dobry

przykład. Ich fabuła nie ma jednolitego przebiegu. Miejsce akcji przenosi się

nieustannie. Narracja koncentrując się na zdarzeniach, rozgrywających się w tych

właśnie miejscach, przenosi akcję z miejsca na miejsce, które są jednocześnie

miejscami nowych przygód bohaterów. Najczęściej takie tematycznie zwarte cząstki

kompozycyjne pokrywają się z podziałem na rozdziały i tomy, ale nie zawsze tak jest.

Taki podział tekstu utworu na tomy obliczony jest na reakcję czytelnika, którego

zaciekawia się dalszym przebiegiem fabuły. Jest to częsty sposób segmentowania

treści utworu w powieściach drukowanych w odcinkach

 Istnieją utwory, na które składają się niezależnie prowadzone wątki, których przeplot stanowi cechę konstrukcyjną utwory

 Innym typem kompozycyjnym jest układ dwustopniowy: w obrębie jakiegoś świata przedstawionego któraś z postaci opowiada, a więc tworzy inny świat przedstawiony.

Kompozycja taka nosi nazwę ramowej. Bardzo rzadko, niemniej zdarza się

kompozycja szkatułkowa, która polega na zwielokrotnieniu kompozycji ramowej. Ale

wszystkie one reprezentują typ kompozycyjnie zamknięty. Odznaczają się

uporządkowaniem (jakimś), zwartością i skończonością. Od czasów jednak

docsity.com

komentarze (0)

Brak komentarzy

Bądź autorem pierwszego komentarza!

To jest jedynie podgląd.

3 wyświetlane ||| 3 wyświetlanych na 7 str.

Pobierz dokument