Ekologia - Notatki - Biologia - Część 2, Notatki'z Biologia. University of Podlasie in Siedlce
hannibal00
hannibal008 marca 2013

Ekologia - Notatki - Biologia - Część 2, Notatki'z Biologia. University of Podlasie in Siedlce

PDF (233 KB)
7 strona
3Liczba pobrań
1000+Liczba odwiedzin
Opis
Notatki dotyczące tematów z biologii: ekologia; Lotka i Volterra, Gause, koewolucja.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 7
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 7 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 7 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 7 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 7 pages
Pobierz dokument

11. Oczekiwana długosć Ŝycia  im większy gatunek, tym większą część potencjału realizuje  np. Francuzka Ŝyje 83 lata, wg masy powinna 1-5 lat (przekaz genetyczny a przekaz

kulturowy)  neotenia – wydłuŜenie okresu opieki nad potomstwem  medycyna

12. Organizacja przestrzenna i socjalna:  przestrzenna:

 jak osobniki (pary, grupy) dzielą się przestrzenią?  czy są to areały osobnicze czy terytoria? (jedno i drugie?)  czy areał zmienia się sezonowo, z roku na rok, czy jest stały?  czy w obrębie areału populacji są wolne miejsca?

 socjalna:  czy w popul wyst zróŜnicow związki międzyosobnicze (samotność, rodziny,

grupy socjalne?)?  jak wygląda struktura socjalna rodz/grupy/stada?  jak zachowują się inne wobec mnie?  od czego zaleŜy moja pozycja w populacji? Jaki mam szanse awansu?

13. Strategie wyboru  zostaję

 osobniki osiadłe: pokarm na miejscu, schronienie, praca→dobór krewniaczy np. u lisów; szansa: śmierć dominanta lub powolna wspinaczka po drabinie

 zostaję wypędzony  osobniki koczujące lub migrujące: kłopot z pokarmem i schronieniem;

szansa – wejście do innej grupy lub znalezienie: wolnego rewiru/partnera z rewirem

 sam odchodzę (lub w tow brata – lwy)  osobniki koczujące lub migrujące: jest pokarm-zdobędę, problem z

tubylcami; szansa: wejście do innej grupy, wolny rewir/partnerki, detronizacja dominanta przy pomocy brata

14. efekt wyst stos socjalnych i rozmieszczenia przestrzennego: powstanie frakcji osobników osiadłych i migrujących populacji

Ekologia VI 1. Długa oś elipsy – związek areału/terytorium z rekwizytami środowiska rozmieszczonymi liniowo 2. Overlap- nakładanie się rewirów/areałów:

 2*część wspólna/suma *100%  część wspólna/jedno z terytoriów (wtedy liczę overlap dla tego zwierzęcia)  moŜna równieŜ liczyć średni procent areału osobnika dzielony z sąsiadami

3. Naprzemienne wykorzystanie terytorium moŜe wiązać się z:  regeneracją roślinności – roślinoŜercy  płoszeniem ofiar – drapieŜnicy

4. Krzywa wzrostu typu S –  opór środowiska:

 brak przestrzeni  spadek ilości pokarmu  wzrost agresji

międzyosobniczej  wzrost zatrucia środ

metabolitami  wzrost presji

drapieŜników  wzrost stopnia

zapasoŜycenia

docsity.com

 spadek intensywności rozrodu  Liczba dorosłych i odchowanych młodych oscyluje wokół pojemności środowiska – K

5. Krzywa wzrostu typu J – wzrost wykładniczy  zagęszczenie wzrasta, bo:

 pokarm nie jest ograniczony  przestrzeni nie brakuje  czynniki ograniczające fizyczne są optymalne  czynniki biotyczne nie zdąŜyły zadziałać

 Zagęszczenie bardzo szybko rośnie, ale po osiągnięciu poziomu pojemności środ gwałtownie spada, po czym znów rośnie itd.; moŜe się ustalić stan stacjonarny (niewielkich odchyleń)

6. Czynniki wpływające na populację niezaleŜne od zagęszczenia:  Czynniki klimatyczne, zdarzenia losowe: poŜary, powodzie, huragany itp.  Dzięki agregacjom org mogą niwelować działanie czynników środ, ale równieŜ czynniki te

mogą mocniej oddziaływać – pozornie niezaleŜne 7. ZaleŜne wprost proporcjonalnie:

 śmiertelność(rośnie konkurencja, agresja, przenoszenie chorób, spada kondycja)  intensywność drapieŜnictwa-tworzenie „obrazu ofiary”  pasoŜytnictwo

8. ZaleŜne odwrotnie proporcjonalnie  rozrodczość  intensywność drapieŜnictwa – drapieŜniki nie nadąŜają za eksplozywnym wzrostem

zagęszczenia 9. Dynamika liczebności:

 oscylacje (wzrosty, spadki, depresje liczebne i masowe pojawy; sinusoida)  fluktuacje – nieregularne, nagłe skoki liczebności  liczebność stabilna – niewielkie odchylenia, moŜe wykazywać „ogólną tendencję”  hipoteza stresu, zmian genetycznych, dostępności i jakości pokarmu

10. Skróty w bioenergetyce:  C – konsumpcja  F,U – odchody i mocz  A – asymilacja  R – respiracja  P – produkcja  C-FU=strawność  Pg – przyrost  Pr – reprodukcja  E – eliminacja (wylinki,

kokony, naskórek)  Delta B – zmiany biomasy

11. bezkręgowce – niska asymilacja, duŜa część jest wydalana; 20-30% na produkcję 12. stałocieplne – b. duŜa część idzie na respirację; 1-2% na produkcję 13. Selekcja r

 krótkie Ŝycie, szybki rozwój, wczesny rozród, mała masa, wys wart tempa wzrostu 14. Selekcja K

 wolny rozwój osobisty, opóźniony rozród, wielokrotna reprodukcja, 15. Gatunki kluczowe (zwornikowe, fundamentalne) Paine

 np wydra, która reguluje liczebność jeŜowców…, dzięcioły, kret, bobry, 16. Interakcje Zyski/straty Gat A Gat B Nazwa interakcji 1 00 - - Neutralizm 2 0+ Gospodarz Komensal Komensalizm 3 0- Donor Akceptor Amensalizm 4 -- Konkurent Konkurent Konkurencja

docsity.com

5 +- DrapieŜnik Ofiara DrapieŜnictwo 6 +- PasoŜyt śywiciel PasoŜytnictwo 7 ++ Kooperant Kooperant Protokooperacja 8 ++ Symbiont Symbiont Mutualizm (symbioza) 1. Układy eksploatacyjne – drap. pasoŜyt. allelopatia, amensalizm 2. Ukł. wspomagające (protekcjonistyczne) – komensalizm, protokoop. mutualizm 3. symbioza – „ścisły i długotrwały związek partnerów naleŜących do odrębnych gatunków”

~mutualizm 4. koewolucja – dobór naturalny działa jednocześnie na elementy układu – populacja działają na siebie

wzajemnie jako czynniki doboru naturalnego 5. komensalizm – zmiany środowiska wywołane działalnością gatunków kluczowych:

 człowiek – osadnictwo – nowe biotopy  dzięcioły – schronienia dla bezkręgowców  rozkład martwej materii org  drzewa – baza dla epifitów  drzewa i krzewy jaki miejsce gniazdowania ptaków

6. amensalizm:  allelopatia  zmiany środ wywołane działalnościa gatunków kluczowych  kolonie kormoranów, noclegowiska gawronów – zamieranie drzew  Ŝywice, gumy – śmierć owadów

7. protokooperacja  współudział dwóch gat w zdobywaniu pokarmu np.

 lis rudy + perewizka – polowanie na gryzonie (adiuforyzm – pomoc ?)  kojot+borsuk amerykański – polowanie na króliki  ratel+miodowód duŜy

8. mutualizm:  roślinoŜercy – rozkład celulozy, war. – brak tlenu mikoryza (grzyby, rośliny naczyniowe)

 endomikoryza – lasy tropikalne; strzępki wnikają w korzeń ektomikoryza – strzępki tworzą pochewki na korzeniach – lasy str.

umiarkowanej symbiotyczne wiązanie azotu – Rhizobium + rośliny motylkowe  fotoautotrofy i org cudzoŜywne:

 przydacznia olbrzymia (małŜ) hoduje glony  chemoautotrofy i cudzoŜywne – cieplice głębinowe

9. skutki: obieg pierwiastków, opanowanie lądów (mikoryza), wzrost róŜnorodności (porosty), Ŝycie w głębinach oceanów

10. koncepcja L. Margulis – endosymbioza proteobacteria i cyanobacteria przez przodka Eukarya 11. pasoŜytnictwo:

 strategia r (szczeg. u endogennych) – obojnactwo, uproszczona budowa, prod duŜej liczby jaj

 koewolucja układu:  pasoŜyt – trwanie i reprodukcja  Ŝywiciel – odporność  układ ewoluuje ku komensalizmowi lub mutualizmowi

 ewolucja płci – pasoŜytnictwo – rozmnaŜanie płciowe zwiększa zróŜnicowane genetyczne – im większe tym większa szansa na uniknięcie inwazji pasoŜyta

12. układ pośredni między drapieŜnictwem a pasoŜytnictwem - parazytoid:  taszczyny – drapieŜne osy – atakują pszczoły i zanoszą do „gniazda” – rozwój w obrębie

pszczoły  konkurencja między larwami leszczyna i muchówki – kleptopasoŜytnictwo =

zawłaszczenie cudzej zdobyczy

docsity.com

 wydrzyki i mewy, hieny i lwy, dziki i rysie, drobne drapieŜne i duŜe drapieŜne, lisy/kuny/jenoty i wilki/rysie,

13. konkurencja:  nisza potencjalna – przy braku konkurencji nisza realizowana – wskutek konkurencji zmniejszenie lub przesunięcie niszy  „upakowanie” gatunków w środowisku  konkurencja moŜe prowadzić do specjacji

14.

Ekologia VII 1. Lotka i Volterra –

 współwystępowanie dwóch gat. jest moŜliwe jeŜeli poziom konkur. międzygat. jest niŜszy od poziomu konkur. wewnątrzgat.

 z dwóch gat. mających te same wymagania w stos do środ przetrwa tylko jeden 2. Gause – zasada konkurencyjnego wykluczenia – z dwóch gat. o tej samej niszy przetrwa tylko jeden,

chyba Ŝe podzielą się niszą (jeden gat. w jednej niszy – zasada Gausego) 3. konkurencyjne rozszczepienie (dywergencja) cech świadczy o minionej konkurencji 4. konkurencyjne uwolnienie moŜe dostarczyć dowodów na bieŜącą konkurencję (usunięcie jednego z

gat. powoduje, Ŝe drugi zajmie jego niszę) 5. koewolucja:

 „wyścig zbrojeń”  związki mutualistyczne:

 zoochoria (rozsiedlanie)  zoogamia (zapylanie)

 eliminowanie konkurentów – trawy dają się zjadać  drapieŜnictwo – rosiczki, tłustosz, dzbaneczniki  układ asymetryczny (Ŝycie-obiad)

 zwiększanie masy ciała; nie sprzyja zręczności drapieŜnika – polowanie w grupach

 zwiększanie szybkości biegu – kontradaptacje drapieŜników, polowanie z zasadzki

 zabezpieczenia mechaniczne – pancerze – silne szczęki  kryjówki, barwy i kształty kryptyczne – dobre w niezmiennym środ.; odp. –

rozwój zmysłów  toksyny w ciele + informacja

mimikra mullerowska – upodabnianie się do siebie zwierząt trujących

− mimikra batesjańska – udawanie trującego 6. drapieŜnictwo

 regulacja dynamiki liczebności ofiar, walka biologiczna w kontrolowanych warunkach  wpływ na rozmieszczenie przestrzenne  podtrzymywanie róŜnorodności (wydra morska)  selekcyjny wpływ na zespoły ofiar lub na strukturę populacji - polowania „selektywne”

(młode-stare, płeć, chore, upośledzone) 7. adaptabilnośćnabywanie pewnych cech w ciągu Ŝycia osobniczego (np. opalanie się, hartowanie)

 zwierzęta – obserwują i uczą się np. stare samice słoni, sroki i kosze od śmieci;  pozagenetyczny przekaz informacji

8. adaptacje = przystosowania (morfologiczne, anatom, fizjolog, behawioralne) np. rozwój uzębienia, sylwetka…

9. konwergencja – pod wpływem środ. gat. naleŜące do róŜnych taksonów upodabniają się np. torbacze 10. źródła energii:

 samoŜywność autotrofia

docsity.com

 chemoautotrofie cudzoŜywność = heterotrofia (saprofagia – martwa mat. org)

11. zakres składu:  stenofagia - specjalizacja

 monofagia  oligofagia

 pantofagia – oportunizm, wszystkoŜerność  polifagia

12. konkretne źródło:  miofagia, ichtiofagia, ksylofagia, faliofagia,detrytofagia,melitofagia

13. w kaŜdym ekosystemie muszą istnieć 3 poziomy:  producenci  konsumenci  reducenci (rozkładają produkcję

pierwotną i wtórną) 14. łańcuchy troficzne – zwykle krótkie ze względu

na straty energii

 szczytowy drapieŜnik char się niewielką liczebnością

15. sieci troficzne:  liczba połączeń: L=S^2-S/2 –

teoretycznie (S-liczba gatunków)  praktycznie: L~S^1,4  współczynnik konektancji C=L/4Lteoret.  gęstość powiązań D=L/S  W stałych war. środ. łańcuchy są dłuŜsze i większy jest współczynnik konektancji.

16. Piramidy ekologiczne:  liczba osobników, biomas (g suchej masy na powierzchnię) – mogą być odwrócone np. w

przypadku lasu, fito i zooplanktonu  energii (kJ na jednostkę czasu), poziomów troficznych – typowe piramidy

17. wydajność energetyczna między poziomami: od ułamków % do kilkudziesięciu % 18. Regulacja „z góry” czy „z dołu”?

 kształtowanie struktury ekosystemu przez zaleŜności troficzne  z dołu – niŜszy poziom kontroluje wyŜszy – kontrola przez pokarm z góry – tylko najwyŜszy drapieŜnik jest kontrolowany przez pokarm, inne przez

drapieŜniki, „zjadaczy” 19. Stratyfikacja pionowa jezior

 woda w 4stC ma największą gęstość  zmienna operacja słoneczna  wiatr – mieszanie  głębokość

 Lato Jesień Zima

20. Zawartość biogenów:  eutroficzne – bogate (fosfor i azot)

 zielona woda  zakwit glonów →odcięcie światła, ograniczenie falowania, warunki

beztlenowe przy dnie, fosfor rozpuszczalny przy dnie

docsity.com

 oligotroficzne  czysta woda  światło dociera do dna, tlen obecny, fosfor nierozp osiada na dnie

→zbiornik się wypłyca i zmienia w eutroficzny 21. W ekosystemach wodnych dzięki pętli

bakteryjnej energia teŜ krąŜy 22. bakterie przeciwdziałają osadzaniu się na

dnie subst. org. 23. ekosystemy lądowe produkują znacznie więcej

niŜ oceaniczne (w sumie), bo sprzyjająca temp. i wilg. kształtuje produkcję

 występują strefy mniej produktywne:

 zimna, suchości  i bardziej – np. strefy przybrzeŜne czy tropikalne

24. wyŜsza produkcja ekosystemów oceanicznych – w obszarach zimnych prądów, prądów wznoszących (wypychanie biogenów), szelfu, raf koralowych, estuariów rzecznych

 otwarty ocean – małe org. ze wzgl. na falowanie  wąska strefa fotyczna  niedobór niektórych pierwiastków (P,Fe)

25. Tundra  małe opady, krótkie lato, wysoka

produkcja pierwotna  powolna dekompozycja materii

org.  słabe rozmarzanie gleby  niska roślinność  okresowe pojawy zwierząt  tundra górska od ok. 3500m npm

26. Deszczowy las równikowy  wys. temp.(↑17stC), opady równe

240 cm  gleby czerwone – laterytowe  stratyfikacja pionowa  brak akumulacji materii  wiecznie zielone lasy deszczowe str. umiarkowanej – Floryda, Nowa Zelandia  wysokie drzewa – char. korzenie przyporowe  gleba b. produktywna w krótkim czasie; szybka erozja

27. Rafy koralowe  korale madreporowe, stułbiopławy, glony i in.  oświetlenie (zooksantelle)  temp wody >20stC  brak zawiesin wody  stałe falowanie – pokarm i natlenienie  rafy o char. atoli – zapadanie stoŜków wulkanicznych

28. Akumulacja:  ujemna – agrocenozy, pelagial oceanu  zerowa – wilgotny las równikowy, las liściasty  dodatnia – step, pampa, tajga, tundra

29. Stabilność ekosystemu –  hipoteza wypadających nitów (Paul i Anna Erlichowie)

 przy którymś konstrukcja runie  istnieją teŜ gat. kluczowe – one są nitami waŜniejszymi

 Hipoteza redundancji (Walker)

docsity.com

 grupy funkcjonalne w biocenozie  w obrębie grupy jeden gat. moŜe być zastąpiony przez inne – stabilność  duŜa albo mała redundancja (im więcej połączeń między grupami tym

lepiej) 30. Stadia sukcesji

 obnaŜenie (cofnięcie lodowca) lub pokrycie (wulkan) – etap abiotyczny  imigracja – zespoły pionierskie (glony, mchy, porosty)  kolonizacja  współzawodnictwo (wypieranie i osiedlanie nowych gat.)  stabilizacja = klimaks

 sukcesja pierwotna – od obszaru jałowego  sukcesja wtórna – obszar zmieniony, ale juŜ skolonizowany (poŜarzysko,

zrąb zupełny, pastwisko)  ciągi sukcesyjne: hydrosfera, kserosera, litosfera

31. Cement: monoklimaks – końcowe stadium określone przez warunki klimatyczne (subklimaks, dysklimaks, plagioklimaks)

32. Tansley – polklimaks – róŜne formy klimaksu zaleŜne od lokalnych warunków (glebowych, klimatycznych, ukształtowania terenu)

j. oligotroficzne→j. eutroficzne→bagno śródłąkowe→torfowisko niskie j.dystroficzne (śródleśne)→torfowisko wysokie (kopuła z mchu)

 char. torfowce, Ŝurawina, rosiczki, wełnianka, bagno 33. Elementy krajobrazu

 ekosystemy (biocenozy)  populacje gat. wieloekosystemalnych  popul. eurytypowe  mikrostruktury środowiska geograficznego: drobne wyniesienia gruntu, małe zbiorniki,

cieki wodne,  specyficzne zgrupowania organizmów (okrajki, miedze, zadrzewienia śródpolne)  infrastruktura techniczna

34. Litoral – strefa przejściowa woda-ląd np. zarośla namorzynowe, jest to ekoton czyli strefa graniczna  wypadkowa war. abiotycznych  gat z 2-óch ekosyst. i eurytypowe  gat specyficzne  efekt styku – wyŜsze zagęszczenie albo większa róŜnorodność

35. Czynniki spajające  wiatr, opady, układ cieków wodnych, gleby (strefowość), zbiorniki wodne i lasy(klimat

lokalny), gat. kluczowe, gat wieloekosystemowe 36. Metody badawcze

 teoria metapopulacji (jak wędrują populacje) teoria biogeografii wysp

 tempo zasiedlania zaleŜy od liczby juŜ występujących gat.  tym więcej gat. wymiera im więcej ich jest  przy pewnej liczbie ustala się równowaga

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 7 pages
Pobierz dokument