Zachowanie i organizacja przedsiębiorstwa - Notatki - Ekonomia, Notatki'z Ekonomia. University of Wroclaw
Bartek
Bartek5 marca 2013

Zachowanie i organizacja przedsiębiorstwa - Notatki - Ekonomia, Notatki'z Ekonomia. University of Wroclaw

PDF (326 KB)
4 strony
696Liczba odwiedzin
Opis
Notatki opisujące zagadnienia z zakresu ekonomii: zachowanie i organizacja przedsiębiorstwa; decyzje produkcyjne przedsiębiorstwa, definicje pojęć.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 4
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 4 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 4 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 4 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 4 pages
Pobierz dokument

7.ZACHOWANIE I ORGANIZACJA PRZEDSIĘBIORSTWA Pytania ważne dla przedsiębiorstw: jak, przy danych rozmiarach produkcji, kształtują się koszty wytwarzania oraz ile wyniesie utarg (przychody) za sprzedaży? Koszty wytwarzania (przy każdych rozmiarach produkcji) zależą od: zastosowanej technologii i cen poszczególnych czynników decydujących o sumie wydatków przedsiębiorstwa na ich zakup. Utarg zależy od kształtowania się krzywej popytu na wyroby danego przedsiębiorstwa. Krzywa ta określa cenę, przy której dana wielkość produkcji może być sprzedana. Zyski stanowią nadwyżkę utargu nad kosztami. Założenie teorii podaży: celem wszystkich przedsiębiorstw jest maksymalizacja zysku. Przedsiębiorstwa są w stanie ustalić taką wielkość produkcji, przy której osiągają maksymalne zyski.

Organizacja przedsiębiorstwa Działalność gospodarcza jest prowadzona przez:

firmy jednoosobowe (sole traders) Są to przedsiębiorstwa należące do jednego właściciela, który ma prawo do całości dochodów, a także ponosi pełną odpowiedzialność za ewentualne straty. W razie bankructwa aktywa właściciela, łącznie z osobistym majątkiem (Np. dom), muszą zostać sprzedane, a pieniądze ze sprzedaży rozdzielone między wierzycieli.

spółki jawne (partnerships) Jest to organizacja mająca cele gospodarcze, którą tworzą dwie lub więcej osób, będących właścicielami spółki. Dzielą oni pomiędzy siebie zyski i ponoszą wspólną odpowiedzialność za straty. Istnieją różne formy uczestnictwa w spółce: część wspólników może wnieść wkład finansowy i uczestniczyć w podziale zysku, ale nie brać aktywnego udziału w prowadzeniu przedsiębiorstwa, ale są też firmy mające wielu udziałowców czynnie uczestniczących w prowadzeniu interesów. Sp. jawna jest spółką z nieograniczoną odpowiedzialnością – w przypadku bankructwa właściciele muszą spłacić długi firmy, sprzedając czasem swój majątek osobisty. Dzięki temu klienci tych firm darzą je zaufaniem.

spółki kapitałowe (companies (ang.) /corporations (amer.)) Jest to organizacja prowadząca w sposób prawnie dozwolony działalność produkcyjną i handlową. Osobowość prawna takiej spółki jest oddzielona od osobowości prawnej jej właścicieli. Własność jest rozdzielona między akcjonariuszy. Pierwotnymi akcjonariuszami są osoby, które założyły przedsiębiorstwo, lecz obecnie sprzedały swój udział w zyskach innym osobom. Sprzedaż prawa do udziału w zyskach jest źródłem nowych funduszy dla przedsiębiorstwa. Akcje spółek publicznych (notowanych na giełdzie) mogą zostać odsprzedane na giełdzie. Aby stać się akcjonariuszem spółki trzeba kupić akcje na giełdzie, płacąc za nie cenę równowagi, czyli cenę równoważącą popyt i podaż akcji danej spółki w określonym dniu. Akcjonariusz uzyskują dochód dwojakiego rodzaju: - dywidendy (ich źródłem jest ta część zysku, której spółka nie przeznacza na inwestycje w przedsiębiorstwie) - zyski/straty kapitałowe (inaczej ‘kursowe’) – np. gdy kupuję akcję firmy X za 600 zł, a w następnym okresie wszyscy będą oczekiwać wysokich zysków i dywidend od tych akcji, mogę sprzedać swoją akcję za 650 zł. 50 zł to zysk kapitałowy na 1 akcji. Akcjonariusze nie mogą być zmuszeni do sprzedaży majątku osobistego, żeby spłacić dług spółki. Najwyżej ich akcje staną się bezwartościowe. Sp. kapitałowe są zarządzane przez radę dyrektorów. Mogą oni być zwolnieni przez najważniejszych akcjonariuszy (posiadających najwięcej akcji). [Każde przedsiębiorstwo w momencie rozpoczynania działalności potrzebuje określonej wielkości kapitału w celu sfinansowania rozwoju firmy, zakupu zapasów, maszyn, przeprowadzenia kampanii reklamowej. Firmy opierające się głównie na wiedzy ludzkiej (np. zajmujące się świadczeniem usług prawniczych) potrzebują niewielkiego kapitału. Dogodną formą dla nich jest spółka jawna. Firmy potrzebujące dużych początkowych nakładów lub takie, które rozwijają się szybko, wymagają większych środków. Dla nich odpowiednią formą jest spółka kapitałowa.]

Przychody, koszty, zyski Utarg (przychód) – ilość pieniędzy uzyskana ze sprzedaży dóbr i usług w jakimś okresie (zwykle w ciągu roku). Koszty przedsiębiorstwa – wydatki poniesione na wytworzenie dóbr i usług w jakimś okresie. Zyski – nadwyżka przychodów nad kosztami. Przepływ pieniężny – ilość pieniędzy netto faktycznie uzyskana w danym okresie.

docsity.com

Kapitał rzeczowy – maszyny, wyposażenie i budynki wykorzystywane w produkcji. Termin kapitał jest stosowany przez ekonomistów do określenia dóbr, które nie zużywają się w całości w trakcie jednego cyklu produkcyjnego, np. budynki, ciężarówki. Energia elektryczna nie jest dobrem kapitałowym, bo całkowicie zużywa się ją w procesie produkcyjnym w danym okresie. Dobra kapitałowe = środki trwałe = aktywa rzeczowe Jak należy traktować koszt dobra kapitałowego przy obliczaniu zysków i kosztów? W rocznych kosztach przedsiębiorstwa umieszcza się koszt zużycia (amortyzacji) danego dobra kapitałowego, a nie koszt jego zakupu. Amortyzacja – utrata wartości dobra kapitałowego w ciągu roku, będąca rezultatem wykorzystania tego dobra w procesie produkcji. Uwzględnienie zużycia kapitału prowadzi do powstania różnicy między zyskiem w ujęciu ekonomicznym a przepływami pieniężnymi netto. Zakupowi dobra kapitałowego towarzyszy duży odpływ gotówki-większy niż wartość amortyzacji w pierwszym roku. Może się zdarzyć, że mimo dużych zysków w tym roku, przedsiębiorstwo może mieć problemy z płynnością finansową. Zakup dóbr kapitałowych jest wydatkiem jednorazowym. W następnych latach do kosztów ekonomicznych przedsiębiorstwa (z powodu z utratą wartości tych dóbr) wliczana jest nadal amortyzacja. Dlatego też strumień pieniądza netto w tym okresie jest większy od zysku ekonomicznego. Wliczanie amortyzacji (a nie ceny zakupu dobra kapitałowego) do kosztów ekonomicznych przedsiębiorstwa powoduje rozłożenie kosztu zakupu środków trwałych na cały okres ich eksploatacji. Zapasy – dobra przechowywane przez przedsiębiorstwo na potrzeby przyszłej sprzedaży. Gromadzenie zapasów jest niezbędne dla zapewnienia ciągłości produkcji i sprzedaży. Np. firma ma na składzie 500 tys. samochodów. W ciągu roku wyprodukowała 1 mln samochodów a sprzedała 950 tys. Pod koniec roku zapas wynosi 150 tys. samochodów. Jak obliczyć zyski? Koszty produkcji powinny być odnoszone do ilości sprzedanej. Wzrost zapasów o 50 tys. sztuk jest traktowany jako forma powiększenia kapitału przedsiębiorstwa, umożliwiającego sprzedaż w następnym okresie. W następnym roku te 50 tys. pozwoli osiągnąć wpływy pieniężne bez ponoszenia wydatków. Kredyty Firmy zaciągają pożyczki gł. w celu sfinansowania wydatków związanych z ich założeniem, rozwojem, zakupem dóbr kapitałowych, opłatami za rejestrację firmy itp. Od wszystkich pożyczonych sum firma musi płacić odsetki. Stanowią one część kosztów prowadzenia działalności i są wliczane do kosztów bieżących przedsiębiorstwa. Bilans – zestawienie wszystkich posiadanych przez firmę aktywów oraz wszystkich jej pasywów w odniesieniu do jakiegoś momentu, np. na koniec roku. Aktywa – posiadany przez przedsiębiorstwo majątek (np. ilość gotówki w baku, należności u odbiorców, zapasy towarów w magazynach, wartość budynku fabryki). Pasywa – to, co firma jest winna innym (np. niezapłacone rachunki, nie wypłacone wynagrodzenia, dług hipoteczny,, kredyt bankowy). Zyski Na co przeznaczane są zyski pozostałe po opodatkowaniu? Część może być wypłacona akcjonariuszom w postaci dywidend, część zatrzymana w firmie jako zyski nie podzielone/zatrzymane. Zyski nie podzielone – stanowią tę część zysków do opodatkowania, która zostaje zakwestionowana w przedsiębiorstwie, a nie przeznaczona na wypłatę dywidend dla akcjonariuszy. Suma zysków niepodzielonych wpływa na bilans przedsiębiorstwa. Koszt alternatywny (inaczej: koszt utraconych możliwości) – suma dochodów utraconych w wyniku niewykorzystania posiadanych zasobów (pracy i kapitału) w najlepszym z istniejących, alternatywnych zastosowań. Dla zrozumienia sposobu, w jaki rynek wpływa na wybór miejsca pracy dokonywany przez poszczególne jednostki, niezbędne jest wykorzystanie pojęcia kosztu alternatywnego, zamiast księgowej wyceny rzeczywistych płatności. Koszt alternatywny musi być również uwzględniany, gdy oblicza się wartość kapitału. Przy obliczeniu zysku w ujęciu księgowym wykorzystanie własnego kapitału finansowego nie pociąga za sobą żadnych kosztów. Pomija się fakt, że kapitał ten można by wykorzystać w inny sposób, np. wpłacić na oprocentowany rachunek bankowy lub przeznaczyć na zakup akcji innego przedsiębiorstwa. Koszt alternatywny naszego kapitału finansowego stanowi element kosztów ekonomicznych przedsiębiorstwa, nie jest natomiast elementem kosztów w ujęciu księgowym. Zysk nadzwyczajny – zysk przekraczający dochód, który właściciel przedsiębiorstwa mógłby otrzymać w postaci odsetek, wypożyczając swój kapitał według rynkowej stopy procentowej.

docsity.com

Zysk nadzwyczajny jest prawidłowym wskaźnikiem rzeczywistej efektywności wykorzystania środków finansowych, zaangażowanych przez ich właścicieli w określoną działalność gospodarczą.

Decyzje produkcyjne przedsiębiorstwa: analiza ogólna Wszystkie decyzje przedsiębiorstw dot. wielkości podaży i produkcji są podejmowane po to, aby zmaksymalizować zysk. Jak przedsiębiorstwo ustala wielkość produkcji? Celem działania przedsiębiorstwa jest maksymalizacja zysku przez wybór optymalnych rozmiarów produkcji. Zmiana wielkości produkcji wpływa zarówno na koszty produkcji, jak i na wielkość przychodów ze sprzedaży. - minimalizacja kosztów: przedsiębiorstwo dążące do maksymalizacji zysku musi wytwarzać swoją produkcję przy najniższych kosztach. Przedsiębiorstwo ponosi koszty w wysokości np. 10 zł nawet wtedy, gdy wielkość produkcji równa jest zeru. Są one związane z koniecznością utrzymania przedsiębiorstwa (opłacenia kosztów funkcjonowania biura, wynajęcia telefonu itp.). Rozpoczęcie produkcji powoduje dalszy wzrost kosztów. Koszt całkowity rośnie wraz ze wzrostem produkcji, zmiany te nie są jednak proporcjonalne. Przy średnich rozmiarach produkcji, np. 4 jednostek na tydzień, koszty zwiększają się dość wolno w miarę wzrostu produkcji. Przy większych rozmiarach produkcji, np. 9 jednostek tygodniowo, następuje bardzo gwałtowny wzrost kosztów. Może on być wynikiem np. konieczności zapłacenia pracownikom dodatkowego wynagrodzenia za pracę w weekend. - informacja o wysokości kosztów jest niewystarczająca do obliczenia wielkości zysków. Przedsiębiorstwo musi też uwzględniać przychody, które zależą od popytu na jego produkty. Utarg całkowity – cena pomnożona przez ilość sprzedanego dobra. Maksymalizacja zysku nie jest równoznaczna z maksymalizacją utargu. Przedsiębiorstwo oblicza zyski dla każdych możliwych rozmiarów produkcji. W tym celu musi dysponować informacją o wysokości przychodów i kosztów dla różnych rozmiarów produkcji. Na tej podstawie oblicza zyski i wybiera taką wielkość produkcji, która pozwala zmaksymalizować całkowity zysk ekonomiczny.

Koszt krańcowy i utarg krańcowy Koszt krańcowy (ang. marginal cost) – wzrost kosztów całkowitych wywołany wzrostem produkcji o jednostkę. Utarg (przychód) krańcowy (ang. marginal revenue) – wzrost utargu całkowitego wywołany zwiększeniem produkcji o jednostkę. Dopóki utarg krańcowy jest większy od kosztu krańcowego, dopóty przedsiębiorstwo powinno zwiększać produkcję. Każda dodatkowo wyprodukowana i sprzedana jednostka produktu bardziej zwiększa całkowite przychody niż koszty całkowite, co oznacza, że wzrastają zyski przedsiębiorstwa. Gdy koszt krańcowy jest większy od utargu krańcowego, każda następna jednostka produktu zmniejsza sumę zysków. Koszty krańcowe są początkowo wysokie, następnie spadają, po czym ponownie rosną. Wynika to głównie z charakteru technologii przy różnej skali produkcji. Przy niewielkich rozmiarach produkcji przedsiębiorstwo wykorzystuje proste metody wytwarzania. Przy większej skali produkcji opłacalne staje się zastosowanie bardziej skomplikowanych, nowoczesnych maszyn, które umożliwiają obniżenie kosztów wytwarzania dodatkowych jednostek. Automatyczne linie produkcyjne pozwalają wytwarzać dodatkowe jednostki taniej, ale są bardzo drogie przy niewielkiej skali produkcji. Przy dalszym wzroście produkcji pojawiają się trudności z zarządzaniem dużym przedsiębiorstwem. Kolejne przyrosty produkcji stają się coraz droższe i koszty krańcowe zwiększają się jeszcze bardziej. Zależność kosztów krańcowych od wielkości produkcji wygląda różnie w różnych przedsiębiorstwach. Wielkość utargu krańcowego i całkowitego zależą od kształtowania się popytu na produkty danego przedsiębiorstwa. Krzywa popytu ma nachylenie ujemne => utarg krańcowy spada systematycznie z 2 powodów:

1. im wyższy jest poziom produkcji, tym niższa musi być cena ostatniej sprzedawanej jednostki 2. kolejne obniżki cen zmniejszają przychody uzyskane ze sprzedaży wszystkich

dotychczasowych jednostek produktu. Prawidłowości charakterystyczne dla przedsiębiorstw o opadającej krzywej popytu:

1. utarg krańcowy spada wraz ze wzrostem produkcji 2. utarg krańcowy jest niższy od ceny ostatniej sprzedanej jednostki o wielkość wpływu obniżki

cen na sumę przychodów uzyskanych ze sprzedaży poprzednich jednostek. Kształt krzywej utargu krańcowego zależy wyłącznie od kształtu krzywej popytu na produkty przedsiębiorstwa.

docsity.com

Jeżeli utarg krańcowy przewyższa koszt krańcowy, to zwiększenie produkcji o jednostkę będzie oznaczało wzrost zysków. Przedsiębiorstwo dążące do maksymalizacji zysku powinno zwiększa produkcję tak długo, jak długo przychody krańcowe są większe od kosztów krańcowych. W momencie, gdy koszty krańcowe zaczynają przekraczać przychody krańcowe, nie należy już dalej zwiększać produkcji. Stosowanie tej zasady pozwala na wybór optymalnej wielkości produkcji. Jeżeli nawet wtedy przedsiębiorstwo nie osiąga zysków, to powinno zostać zlikwidowane.

Krzywe kosztów krańcowych i utargu krańcowego: MC = MR Wykres funkcji kosztów krańcowych => MC, wykres funkcji utargu krańcowego => MR Zysk jest maksymalny w punkcie przecięcia obydwu linii (E). Wielkość produkcji (Q1) zapewnie najwyższy zysk (lub najmniejsze straty). Przy produkcji mniejszej od Q1 utarg krańcowy jest wyższy od kosztów krańcowych, a więc wzrost produkcji spowoduje zwiększenia zysku. Na prawo od Q1 koszty krańcowe są wyższe od utargu krańcowego. Dalsze zwiększanie produkcji w większym stopniu podwyższa koszty niż przychody, a więc ograniczenie produkcji przynosi większe oszczędności kosztów, niż wynoszą utracone przychody. W punkcie Q1 koszt krańcowy jest równy utargowi krańcowemu. Gdy przedsiębiorstwo godzi się na podwyżkę płac lub też odczuwa skutki wzrostu cen stosowanych w produkcji surowców, koszty krańcowe wzrosną przy każdej wielkości produkcji. Gdy krzywa popytu na wyroby przedsiębiorstwa i linia utargu krańcowego przesuwają się w górę, dla każdych rozmiarów produkcji cena i przychód krańcowy są wyższe niż poprzednio. Przesunięcie w górę krzywej kosztów krańcowych powoduje zmniejszenie produkcji. Taka sam zmiana linii utargu krańcowego prowadzi do wzrostu wielkości produkcji. Przedsiębiorstwa nie muszą ciągle ustalać położenia krzywych swoich kosztów i utargu końcowego. Ustalenie punktu zrównania się MC i MR jest tylko metodą stosowaną przez ekonomistów.

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 4 pages
Pobierz dokument