Filozoficzne podstawy pedagogiki - Notatki - Filozoficzne podstawy pedagogiki - Część 2, Notatki'z Pedagogika. University of Warsaw
Polanski_R
Polanski_R4 marca 2013

Filozoficzne podstawy pedagogiki - Notatki - Filozoficzne podstawy pedagogiki - Część 2, Notatki'z Pedagogika. University of Warsaw

PDF (455 KB)
12 strona
5Liczba pobrań
926Liczba odwiedzin
100%on 1 votesLiczba głosów
Opis
Notatki omawiające filozoficzne podstawy pedagogiki; nauki praktyczne i teoretyczne, itp
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 12
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 12 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 12 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 12 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 12 pages
Pobierz dokument

13

Poznanie= rozwiązywanie praktyczne problemów. Życie to naturalna reakcja organizmu na

problemy.

Ważny jest środek a nie cel. Cel jest chwilowy, z momentem osiągnięcia staje się kolejnym

środkiem do innego celu.

Człowiek musi sprostać okolicznościom. Cel jest plastyczny bo okoliczności są zmienne. Cel

to przewidywany wynik.

Cel wychowania- oznacza uczenie inteligentnego działania (rozważne, przewidywanie

konsekwencji)

Problem- przekształcanie sytuacji nieokreślonej (wstępna, przedbadawcza) w określoną ( co

należy czynić i za pomocą jakich środków)

Poznanie staje się źródłem powstania nowej sytuacji (jednolity ciąg problemów i rozwiązań)-

nie da się wydzielić czystego myślenia , następuje redukcja do praktycznego działania

Ciągle jesteśmy w świecie działania, brak nam do niego dystansu.

Wychowanie to kształcenie charakteru, zaprawianie dziecka do życia, do rozwiązywania

problemów.

Pierwsza postać życia społecznego to szkoła. Ma projektować typ społeczny, który

chcielibyśmy ukształtować. Dzięki wychowaniu będzie można zmodyfikować społeczeństwo

dorosłych ( ale według ich idei)

Dziecko staje się więc narzędziem, którym posługuje się dorosły do wytworzenia nowego

typu społeczeństwa.

Dostosowanie się do życia społecznego- wyrobienie zdolności czynienia tego, co jest

społecznie potrzebne

Dewey jest niewrażliwy na słuch- bierne wchłanianie materiału, dzieci są niezróżnicowaną

całością, działanie = indywidualizacja

Słuchanie jest wstępem do samodzielnego myślenia, kształtowanie przez działanie- sposób na

rozwinięcie sił umysłowych dziecka

Świadomość ma charakter ruchowy. Zmierza do życia w działaniu

Przeciwnik podziału na przedmioty. Prace ręczne (nauczanie historii, geografii, chemii) np.:

tkactwo, historia wynalezienia warsztatów, z czego włókna, regiony uprawy

Myśl jest twórcza- wynalazczość, człowiek wytwórca, wynalazca

1896- szkoła eksperymentalna w Chicago

Poznać można tyko to co się wytworzyło.

docsity.com

14

Wprowadzanie w rozwój gatunku ludzkiego: ontogeneza to skrócona filogeneza. Należy

stwierdzić pojawienie się wynalazków i ich konieczność. Wiedza ma charakter

instrumentalny. Ważne są kwestie praktyczne.

Homo Faber: inteligencja = poznanie

Introspekcja- koncentracja na własnym ja

Życie jest największym dobrem- to się stało oczywiste ( od Galileusza konflikt między

wytwarzaniem a introspekcją)

Namacalny przedmiot introspekcji to biologiczny proces albo pusta świadomość samego

siebie.

Założenie: życie nie świat jest największym dobrem człowieka. Kontemplacja straciła sens.

Myślenie stało się funkcją mózgu a nie umysłu.

Szczęście pojmowane psycho-biologicznie]

Pedagogika/ psychologia humanistyczna

Powstała w opozycji do behawioryzmu (zarzucała mu redukcję do zachowań) i psychoanalizy

(redukcja do popędów- co nie było prawdą)

Dlaczego nie było prawdą?

Freud: oznaczałoby to że osobowość ograniczamy tylko do obecność id

Fromm: antagonizm między jednostką a społeczeństwem a przecież superego jest częścią

osobowości.

Id, Ego i Superego są nierozerwalną całością, subiektywne Ego uwikłane jest w obiektywne

racje: irracjonalne popędy, obiektywizacja racjonalnych norm  są one racjonalne bo

powściągają irracjonalne popędy ()

Obszary przymusu: Id (irracjonalny) i Superego (racjonalny)

Czy rzeczywiście jest racjonalny?

- konieczność norm dla trwania całości społ. wtedy racjonalny

- normy prowadzą do nadmiernej redukcji potrzeb, nieuzasadniona nadwyżka cierpienia

wtedy są nieracjonalne- trzeba się wyzwolić od lęku, potrzeba dystansu

Wykład 9: 12.12.2006

Pedagogika humanistyczna c.d.

Seksualność u Freuda:

docsity.com

15

-kiedyś to był temat tabu, jednostka rodząc się jest zdolna do seksualności, kultura, gatunek

ludzki ma ją odpowiednio ukierunkować

Co społeczeństwo ma czynić z homoseksualistami? (z punktu widzenia norm jest to dewiacja)

Piętnować/ wzbudzanie poczucia winy- agresja nieracjonalna, dopóki gatunek jest

niezagrożony (jego istnienie). Nie ma powszechnego przyzwolenia na wychowanie dzieci bo

to zaburza ład społeczny- kulturowy (tradycyjna rodzina odgrywa bardzo ważną rolę, ład i

jego przejrzystość pozwala sprawować kontrolę i daje jednostkom poczucie orientacji w

świecie)

Burzenie ładu = granice wolności jednostkowej w społecznej całości (nie da się raz na zawsze

odpowiedzieć)

Pedagogika humanistyczna nie zadaje tego pytania: wspólnota jako całość ją nie interesuje,

triumf egocentryzmu (egoizmu)- skierowanie ku sobie

Tezy Carla Rogersa:

- Istota potencjalnie wewnątrzsterowna, człowiek w momencie urodzenia ma takie

właściwości że gdyby nie blokujące właściwości zewnętrzne to byłby wewnątrzsterowna

(społeczeństwo to jest to co blokuje samorealizację)

- Rozwijanie wszelkich zdolności (potencjalna zdolność)- podtrzymywanie i utrzymywanie

organizmu

- Rozwój w kierunku autonomii (od heteronomii)

- Mamy zawierzyć impulsom wewnętrznym, wtedy organizm będzie się rozwijać zgodnie z

własnym interesem (percepcja przedświadoma- odpowiedź na sygnały których nie rejestruje

świadomość- mądrość organizmu)

Organizm zawiera także emocje. Ludzie zatracili ta zdolność wewnętrzną organizmu- to

prowadzi do stanu patologicznego. (jednostki odczuwają nieadekwatność między

wewnętrznym „ja” a tym jak działają)

Ważne jest więc odkrycie wewnętrznego „ja”- odkryte w wyniku interakcji z otoczeniem,

bycia wśród innych, potrzeba akceptacji ze strony innych (stanowi to konkurencję dla

samorealizacji = aktualizacji)

Dążenie do akceptacji jest silniejsze niż dążenie do samorealizacji- kiedy pojawia się konflikt

to zwycięża akceptacja, to wszystko zależy od rodziców, jeśli zachowania dziecka są

akceptowane jeśli spełni warunki (akceptowanie warunkowe) to samoakceptacja dziecka też

staje się warunkowa nieadekwatność percepcji – dziecko pragnie dopasować to do

docsity.com

16

warunków akceptacji, to, co jest niezgodne próbuje naciągnąć i zniekształcić aby stało się

zgodne. To powoduje pogłębianie niespójności między „ja” a działaniem dziecka

Warunkowe akceptowanie jest utrudnieniem w społeczeństwie

Dziecko nie może uchwycić w pełni tego co jest niezgodne z warunkowym akceptowaniem-

inaczej groziłoby to brakiem samoakceptacji, a to jest źródłem lęku. Niespójność między „ja”

a doświadczeniem- niespójność między doświadczeniem/ zachowaniem

Społeczeństwo narzuca wymagania jednostce a te nie są zgodne z interesem organizmu

Jeśli zawodzą mechanizmy obronne to ta niespójność wyraża się w słowach „czuję że nie

jestem sobą”- dążenie do stania się samym sobą, wie że nie jest samym sobą ale chce ten stan

zmienić (organizm walczy), tendencja do aktualizacji jeszcze nie umarła (żywotność

organizmu)

Udany proces psychoterapii może to odwrócić- znosi warunki akceptacji- reintegracja

organizmu

Czynniki zewnętrzne mają charakter destrukcyjny, chyba że jest to stymulacja wewnętrzna to

jest podporządkowana tendencji do aktualizacji (=wspieranie jednostki)

Opanowanie rzeczywistości= uniezależnienie się organizmu od czynników zewnętrznych,

prawidłowy rozwój. Zahamowanie następuje wtedy, gdy obok wewnętrznej oceny pojawia się

chęć akceptacji zewnętrznej.

To nie jest prawidłowość rozwojowa tylko kulturowo uwarunkowana prawidłowość

społeczna

Należy nie czynić jednostce nic- wychowanie bezstresowe

Nauczanie:

- ma sens w nie zmieniającym się środowisku

- należy wspierać zmiany ( ale po co? Czy na pewno one są dobre)i proces kształcenia

- wykształcony człowiek to taki co nauczył się jak się uczyć, nauczył się adaptować do

środowiska i zmieniać, wie że każda wiedza nie jest pewna (jedyna trwała to zmienność)

Wspieranie procesu nauczania:

- wyzwalać ciekawość

- swoboda pytań, poszukiwań

 bezkarność dorosłych wobec świata dorośli wycofują się z nauczania i odpowiedzialności

za nauczanie

Facylitator- wspierający, ma się ukazywać takim jakim jest, ma komunikować swoje uczucia,

najważniejsza jest autentyczność, szczerość, podejmuje ryzyko dzielenia się uczuciami,

akceptowanie uczucia takiego, jakim jest

docsity.com

17

Empatyczne rozumienie- rozumienie reakcji ucznia niejako od wewnątrz, jak odbiera proces

edukacji (nie oceniać i nie osądzać)

Trzeba mieć wiarę w ludzki organizm i jego możliwości by móc to osiągnąć. Pozwolić

wybrać uczącemu jego własną drogę

Wykładowca zmienia się tak jak jego uczniowie- jak dziecko (infantylizacja)

Nauczanie = wspieranie uczenia się

Wykład 10: 19.12.2006

Uczeniu sprzyjają grupy spotkaniowe (kształci też tak administrację i biznesmenów)-

nastawienie na klienta- w tym wypadku na ucznia. Sprzyjanie nowym zmianom i ułatwianie

rozwoju.

Ważne jest wchodzenie w prywatny świat czyjejś percepcji- wchodzenie w przeżycia innej

osoby. Oznacza to rezygnację z własnych poglądów i wartości  psychoterapeuta rezygnuje

z własnego „ja”, musi zatem być pewny siebie i umieć wrócić do swojego świata

Terapeuta ma być autentyczny = ma być w zgodzie z samym sobą, autentyczność zmniejsza

bariery między ludźmi

Uczenie się polega na nauce podejmowania własnych decyzji i celów i odpowiedzialności za

nie. Inteligentne zmierzanie do celów

Wolność powinna być obecna w klasie. Jest wewnętrzna- odwołanie do Frankla, który mimo

że był w obozie koncentracyjnym zachował wewnętrzną, subiektywną wolność, mimo że

jestem w obozie to żyję z własnego wyboru, nie popełniam samobójstwa  wolność to

uzupełnienie determinizmu

W czasie udanej terapii pacjenci nabierają zdolności do akceptowania realiów świata

zewnętrznego i wewnętrznego oraz sami stają się jego cząstkami

Być wolnym to stawać się sobą (samorealizacja)

Relacje z terapeutą

- autentyczność terapeuty

- bezwzględna akceptacja

- empatia

Samoistny wzrost organizmu, a czym człowiek różni się od rośliny?

Człowiek w przeciwieństwie do rośliny musi żyć z innymi i powstaje sprzeczność, bo mój

interes samorozwoju może być sprzeczny z rozwojem innej jednostki

Środowisko- społeczeństwo nie rozwija się harmonijnie jak środowisko

docsity.com

18

Jeżeli będziemy tylko stymulować to wychowamy egocentryków, a on się zemści w dorosłym

życiu, wzmacniany jest przez bezwarunkową akceptację

Autentyczność- introspekcja nie daje nam autentycznej wiedzy bo mamy tendencję do

idealizowania siebie

Człowiek skazany jest na walkę i cierpienie bo jest istotą duchową- wychowanie ma do tego

przygotować.

Człowieka nie należy sprowadzać tylko do potrzeb. Osiąganie poziomu duchowego wymaga

wysiłku i zaburza harmonijny rozwój. Dziecko nie będzie podejmować wysiłku, skoro wie, że

i tak będzie akceptowane

Miłość to nie to samo co akceptacja ( ta teoria myli te dwa pojęcia)

Wczuwanie nie oznacza znalezienia się na miejscu, bo to ciągle moje wczuwanie

- sprzeczność między wychowaniem a uczeniem jako adaptacja do warunków

- sprzeczność między akceptacją a komunikacją własnych uczuć

- sprzeczność między rezygnacją z własnego „ja” a manifestacją uczuć

- z jednej strony akceptacja świata zewnętrznego a z drugiej aktualizacja organizmu

 natura indywidualna stoi w sprzeczności z naturą innych ludzi

Mamy tu do czynienia z bezbolesnym konformizmem i unikamy walki i cierpienia a

czerpiemy od innych

Jednostka jako obiekt oddziaływań jest gotowym przedmiotem – w pedagogice

humanistycznej i behawioryzmie

Nikt nie może przewidzieć kim stanie się dziecko- nie jest gotowe

Świat się zmienia i dlatego człowiek się zmienia i nie są to zmiany harmonijne

PH- świat to środek do szczęścia jednostki

Wykład 11: 09.01.2007

Uspołecznienie

Możemy mówić o dwóch poglądach na uspołecznienie:

1) uspołecznienie jako konieczność historyczna (tradycja heglowska)

2) uspołecznienie czyli co się zmieniło od czasów polis greckich (H.Arendt)

docsity.com

19

Propozycja Arendt

Uspołecznienie odsyła do tego, co prywatne, określa relacje między tym co prywatne a

publiczne. Odsyła do słowa społeczeństwo ( samo pojęcie pojawiło się dopiero w XVIII w, w

literaturze z zakresu filozofii społecznej, wcześniej mówiło się o Kościele i Państwie)

Społeczeństwo odróżnia się od tego co nazywamy wspólnotą, mimo że oba tworzą to, co

nazywamy sferą publiczną. Wspólnotę od społeczeństwa odróżnia jednak rodzaj relacji jaki

zachodzi pomiędzy nią a sferą prywatną. W Starożytności wspólnota (polis) była oddzielona

od sfery publicznej. Jeśli chodzi o społeczeństwo to pewne interesy prywatne, związane z

potrzebami życiowymi nabierają znaczenia publicznego (wzajemna zależność w imię potrzeb

życia)

Kryterium publiczne: coś co jest publiczne musi być widzialne i słyszalne przez każdego,

obecność innych upewnia nas o realności świata i nas samych . Emocje, myśli czyli to co

prywatne jest niepewne i mroczne. Może pojawić się w sferze publicznej ale wymaga to

przekształceń a każde przekształcenie niszczy to, co prywatne. Arendt mówi: Miłość gaśnie w

momencie jej upublicznienia.

Publiczny = świat (wspólny wszystkim, różny od prywatnego miejsca) związany z

wytworami ludzkimi, ze sprawami między ludźmi

Żyć razem w świecie = żyjemy pośród rzeczy, które są wytworami ludzkich rąk, świat

rozciąga się między nami jak stół wokół którego wszyscy siedzimy, z jednej strony nas łączy

z drugiej można stwierdzić że nas dzieli.

Obecnie: świat utracił moc zbierania ludzi razem (łączenia/ dzielenia). Świat jest planowany

jedynie dla żyjących (dla jednego pokolenia). To prowadzi do degradacji przestrzeni

publicznej. Jeśli chcemy to zmienić to należy budować świat dla pokoleń przyszłych,

wykroczyć poza śmiertelność ludzką. Świat istniał przed naszymi narodzinami i będzie istniał

po naszej śmierci- dzielmy więc go z innymi pokoleniami (wcześniejszymi i późniejszymi)

Jeśli chcemy coś uchronić przed niszczącym wpływem czasu to musi wejść to w obszar

publiczny. Musi być widzialne i słyszalne dla wszystkich. Tak robili starożytni w polis

greckich i republice rzymskiej. Niepowtarzalność czynów czy słów jednostki przenoszono do

nieśmiertelności pamięci. Dzielenie się tym pozwala przetrwać czynom i słowom i zyskać

uznanie innych.

Dziś uznanie zdobywa się tylko po to, żeby je skonsumować. Skorzystać z niego od razu. Np.:

status jednostki zaspokaja aktualne potrzeby, bez wybiegania w przyszłość (osobista

próżność). Takie uznanie nie ustanawia przestrzeni publicznej. Pieniądz staje się wspólnym

mianownikiem zaspokajania potrzeb.

docsity.com

20

Jednak nie można ustanawiać wspólnego mianownika dla świata bo charakteryzuje się on

różnością perspektyw i aspektów w sferze publicznej. Ludzie/ rzeczy mają niezmienną

tożsamość ale są widziani i słyszani z różnych perspektyw, niemożliwe staje się wiec

ukazanie rzeczy w ich światowości.

Dziś nie można rozpoznać tożsamości podmiotu- następuje destrukcja wspólnego świata i nie

może temu zapobiec ani rzekoma wspólna natura ludzi czy nienaturalny konformizm

społeczeństwa masowego. Destrukcję poprzedza zniszczenie wieloaspektowości i uwiezienie

w subiektywizmie własnego doświadczenia

Koniec wspólnego świata = patrzenie tylko z jednej perspektywy

Charakterystyczna więź między ludźmi, która jednocześnie łączy i dziel, jest jedyna która

potrafi przekroczyć życie (trwalsza) zanika  pojawia się zjawisko osamotnienia [D.Riesman

„Samotny tłum” ]

– najskrajniejsza forma deprawacyjna pojęcia prywatny. Ludzie zostaną pozbawienie

prywatności domu (który zawsze był uważany za miejsce bezpieczne), bo jego wejście w

sferę publiczną niszczy go.

U Greków ważniejsza była sfera publiczna, Rzymianie już nie poświęcali jej tak dużo miejsca

w swoim życiu. Uważali, że nie można tych dwóch sfer mieszać ale muszą one obok siebie

egzystować.

Dziś sfera publiczna zanika a zastępuje ją bezosobowa sfera administracyjna (zarządzania),

która weszła między to, co publiczne a to co prywatne.

Pojęcie społeczeństwa waloryzowane jest negatywnie.

Wykład 12: 16.01.2007

Uspołecznienie według Hegla

Hegel też pyta o pojęcie więzi, przedstawił on dzieje powszechne jako postęp w

uświadamianiu sobie wolności.

Człowiek jest istotą duchową, istotą ducha jest wolność. Duch zdobywa samowiedzę o tym,

że jest wolny. Zmiany w samowiedzy ducha ukazują się w instytucjach społecznych.

Ludzie wschodu nie wiedzą, że mogą być wolni, oni wiedzą że tylko jeden człowiek jest

wolny- despota, który nimi rządzi. Jednak nie jest to wolna jednostka, to samowola.

Grecy i Rzymianie zaś wiedzieli, że tylko niektórzy ludzie są wolni. Dopiero w

chrześcijaństwie pojawia się przekonanie o wolności ducha, a co za tym idzie wolności

każdego człowieka.

docsity.com

21

Hegel pokazuje na czym polegało „uspołecznienie” w świecie greckim i na czym polega w

świecie współczesnym. Arendt zgadza się z Heglem co do tego, że sfera publiczna i prywatna

była oddzielona. W Grecji sferą prywatną było gospodarstwo domowe (ojkos). Grek jednak

nie był wolny w sferze prywatnej gdyż jego byt zależał poniekąd od niewolników. W

obszarze publicznym, wolnym od trosk związanym z zaspokajaniem potrzeb. Wolność od

trosk materialnych pozwalało na większe zaangażowanie w życie publiczne. Na tym obszarze

ludzie mogli się objawić, pokazać innym wolnym ludziom. Równość i wolność polegała na

tym, że każdy miał prawo słuchać i wygłaszać mowy o państwie. Relacje między

obywatelami były bezpośrednie- ważna rola żywego słowa. Grecy dążyli do nadania swojemu

życiu charakteru duchowego. Działali tak jak myśleli. Jedność myśli i życia. To co spajało

całe polis nazywało się etycznością (skierowane na dobro całości prawo obowiązujące

bezpośrednio). Prawo opierało się na zwyczajach, chce się tego, co słuszne i czyni się to co

słuszne. Nie ma subiektywności (indywidualnej konieczności) prawa. To, co subiektywne i

obiektywne to jedność- etyczność bezpośrednia.

Niestety piękna etyczność Greków, była etycznością ograniczoną, gdyż brakowało tu

świadomości tego, że coś ma być moim prawem to muszę je uznać i zaakceptować. Brak

świadomego uznania praw za dobre lub niesłuszne jest ubytkiem tej etyczności.

Czynnikiem rozkładu społeczności okazała się myśl, refleksja na temat tego, co otacza

człowieka. Początek temu refleksyjnemu sposobowi badania świata dali sofiści. Hegel

nawiązuje do powiedzenia Protagorasa: „Człowiek jest miarą wszechrzeczy”- chodzi tu o

człowieka, każdy subiektywnie ocenia różne rzeczy.

Hegel odróżnia moralność od etyczności. Moralność była wewnętrzna, etyczność to

przestrzeganie praw.

To, co jest słuszne jest ogólne, zatem nie można się tu kierować subiektywnymi

przeczuciami. Człowiek moralny wg Sokratesa jest świadomy swoich działań, a nie działa

nieświadomy praw, które bezrefleksyjnie respektuje.

Rozum i przekonanie podstawą działania człowieka. Nie ojczyzna, nie obyczaj a podmiot

moralny jest najważniejszy. Zasada sokratejska zapuściła korzenie wśród Ateńczyków więc

powinni być albo skazani albo uniewinnieni. To wszystko doprowadziło do odwrotu wobec

życia państwa. Grecy zaczęli żyć w świecie idealnym. Nastąpił rozdźwięk między myślą, a

państwem. Wg Platona o tym, co ma być przedmiotem czci decyduje myśl.

W Sparcie też nastąpił rozkład, niemoralność przejawiła się w chciwości. Zwrot ku

świadomości był także miarą postępu. Odkrycie racjonalności umożliwiało przejście do

etyczności zapośredniczonej, która jest właściwa społeczeństwu nowoczesnemu. Proces

docsity.com

22

uświadamiania sobie istoty człowieczeństwa jest uświadomieniem sobie wolności.

Uniwersalizacja wolności w społeczeństwie nowoczesnym- wolni są wszyscy. Jednak taka

sytuacja powoduje przeobrażenie wolności.

Trzy obszary wolności:

- moralności

- prawny

- ekonomiczny

Obszar ekonomiczny:

Nie ma przymusu pracy opartej na bezpośredniej przemocy, pojawia się dobrowolna umowa i

wolność osobista. Praca służy zaspokajaniu potrzeb, Ta realizacja potrzeb jest

zapośredniczona potrzebami innych jednostek; działalność ekonomiczna zależy od sytuacji na

rynku-popyt i podaż.

W społeczeństwie nowoczesnym polityczność wkracza do obszaru prywatności. Nie ma

wolności ekonomicznej bez zasad rynku.

Wykład 13: 20.02.2007

Filozofia Hegla c.d.

Człowiek nie wie o tym, że jest wolny, uświadamia sobie wolność przez życie- wolność się

uniwersalizuje i różnicuje.

Wymiar prawny wolności:

- równość wszystkich wobec prawa, nie ważne pochodzenie i płeć (każde różnice)

- ma chronić interesy jednostki, postępowanie powinno być jawne

- etyczność jest zapośredniczona wolnością wszystkich innych (wolność możliwa kiedy inni

uznają naszą wolność)

- moc prawa: nie tylko istnieje ale jest uznane przez intersubiektywne porozumienie jednostek

(to, że prawo stanowi system reguł przejrzysty i jasny)

- porozumienie osiąga się przez procedury demokratyczne

Wolność moralna:

docsity.com

23

Dla Hegla etyka to nie to samo co moralność. Etyka to reguły obowiązujące wszystkich,

natomiast moralność to subiektywna wolność jednostki ( to, co dobre/ złe dla jednostki)

Prawo gwarantuje wolność wiary (możliwość wyboru) i przekonań (nie poddają się one

intersubiektywnej procedurze- dyskursowi i nie można w ich kwestii zawrzeć kompromisu)

Kompromis jest wtedy kiedy każda ze stron z czegoś rezygnuje- zaspokajamy potrzeby

wszystkich, ale nie muszą być one zaspokojone w całości)

Moralne przekonania próbuje się wprowadzić do sfery publicznej- to powoduje że

subiektywne przekonania narzuca się jednostkom (uznaje za obowiązujące)  w ten sposób

powstaje ideologia: ktoś (partia, jednostka) przypisuje sobie moc rozstrzygania co jest dobre i

słuszne

Żeby możliwa była prywatność przekonań potrzebna jest gwarancja jaką może być

intersubiektywna niezgoda na wprowadzenie tych wartości w sferę publiczną (podzielana

niezgoda przez wszystkich)

Wzajemność uznania to warunek autonomii jednostki- wszystkie podmioty uznają się

wzajemnie jako podmioty wolne (bez tego wolność nie będzie chroniona)

Wolność moja ograniczona wolnością innych.

Racjonalność przymusu (początek-panowali najsilniejsi)- Przymus racjonalności (teraz-

panują już nie ludzie a normy, instytucje, prawa)- konieczny ogólny konsensus dzięki którym

racje, normy mogą być powszechnie uznawalne.

Przymus zrozumienia i uznania że to, co dla każdego jest moje musi zostać urzeczywistnione

za pomocą tego, co nasze (ważne dla wszystkich)i na odwrót to co jest nasze musi być

potwierdzone przez to, co moje.

Polis- oddzielone to, co prywatne od tego co publiczne, bez rozróżnienia na Państwo i

Społeczeństwo

Społeczeństwo nowoczesne- podstawą jest społeczeństwo obywatelskie, jego istnienie

powoduje że sfera prywatna nie jest silnie oddzielona od sfery publicznej

Człowiek przez swoją pracę jest częścią społeczeństwa obywatelskiego, dzięki temu gromadzi

środki zapewniające mu możliwość posiadania sfery prywatnej (rodzinnej). Społeczeństwo

obywatelskie jest celem i sensem życia rodziny (odbiera rodzinie wychowane przez nią

jednostki i nadaje im status wolnych i autonomicznych jednostek)

Wychowanie:

Dzieci mają prawo do utrzymania i wychowania na koszt rodziny

docsity.com

24

Rodzice mają prawo do korzystania z usług dzieci i krępowania arbitralnej woli dzieci (nie

pozwalać na wszystko, dzieci mają mieć jakieś obowiązki)

Zadanie wychowania: podnieść dzieci ze szczebla etyczności bezpośredniej na szczebel

samodzielności i wolnej osobowości- czynić dzieci zdolne do wystąpienia z naturalnej

jednostki rodzinnej i dążyć do usamodzielnienia.

Dzieci same przeczuwają, że świat dorosłych jest czymś wyższym, dlatego chcą być dorosłe.

Pedagogika zabawowa (Hegel ją krytykuje)- dzieciństwo dobre samo w sobie, problem

pojawia się wtedy kiedy degraduje się dorosłość do formy dziecięcej (degraduje się to, czego

chcą dzieci, hamuje się w ten sposób przejście od świata natury do świata ducha)

Interesy partykularne (jednostkowe)- istota społeczeństwa obywatelskiego, przejawiają się w

ramach norm, instytucji i procedur (= reguły gry), one pośredniczą w tworzeniu się tych

interesów.

Respektowanie ładu społecznego wymaga postawy zaufania i poczucia przynależności do

Państwa (instytucjonalnym źródłem tej postawy jest konstytucja= patriotyzm konstytucji.

Konstytucja jest wynikiem społecznego konsensusu.

Całość nowoczesnego społeczeństwa oparta jest na racjonalnym i uznanym przez ogół ładzie

prawnym- nie powstaje on obok różnic i separacji ale dzięki nim. Dobro wspólne

zapośredniczone dobrem jednostki (indywidualnym)

Jednostki nie uczestniczą bezpośrednio w rządzeniu ale za pomocą organów- ochrona

własnych podmiotowych wartości. Prawo jest tym, co daje autonomicznej jednostce i zarazem

scala wszystkie jednostki (ona nie uświadamia sobie tej całości, tego że działa na jej rzecz)

Aktywność podzielona- każdy z nas ma jakąś część do wykonania. Etyczność nie jest

bezpośrednia ale zapośredniczona uznaniem reguł (u podstaw uznania leży autonomiczna

świadomość prawna, dzięki regułom prawnym możliwe jest istnienie wspólnoty jako całości)

Powstaje pytanie czy prawo to wystarczające spoiwo ?

- racjonalność ludzkich działań może przerodzić się w czysty formalizm

- ludzie mają skłonność do obchodzenia prawa a nawet łamania go

Porównanie Arendt/ Hegel:

1. Oboje przeciwstawiają sobie polis greckie i społeczeństwo nowoczesne, jednak

inaczej widzą społeczeństwo nowoczesne:

a. Hegel: społ. obywatelskie

b. Arendt: społ. masowe

2. Dobro wspólne:

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 12 pages
Pobierz dokument