Mikoekonomia pytania i odpowiedzi - Notatki - Ekonomia - Część 1, Notatki'z Ekonomia. Cracow University of Economics
Misio_88
Misio_887 marca 2013

Mikoekonomia pytania i odpowiedzi - Notatki - Ekonomia - Część 1, Notatki'z Ekonomia. Cracow University of Economics

PDF (507 KB)
12 strona
2Liczba pobrań
868Liczba odwiedzin
Opis
Notatki omawiające stwierdzenia z zakresu ekonomii: pytania i odpowiedzi.
20 punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 12

To jest jedynie podgląd.

3 shown on 12 pages

Pobierz dokument

To jest jedynie podgląd.

3 shown on 12 pages

Pobierz dokument

To jest jedynie podgląd.

3 shown on 12 pages

Pobierz dokument

To jest jedynie podgląd.

3 shown on 12 pages

Pobierz dokument

1. Na czym polega ekonomiczny aspekt ludzkiej działalności?

Gospodarczy charakter działalności ludzi jest jednym z wielu jej aspektów, choć czasem może mieć

znaczenie pierwszoplanowe (praca najemna, własna firma). Aspekt ten dotyczy natury gospodarowania, które obejmuje dużą grupę zachowań ludzkich, których efektem jest wytwarzanie

potrzebnych, a nie dostarczonych bezpośrednio przez przyrodę dóbr. Trudno jednak określić, co jest najważniejsze: wytwarzanie, pomnażanie dochodu i majątku, wymiana dóbr, czy sposób

podejmowania decyzji. Gospodarowanie jest procesem historycznym i w różnych okresach na pierwszy plan wybijały się inne pytania, w zależności od sposobów gospodarowania i pojmowania

świata (np. nowożytna ekonomia rozwinęła się w równolegle do gospodarki rynkowej).

2. Jakie jest pochodzenie nazwy “ekonomia“?

Stworzył ją Arystoteles. Pochodzi ze złożenia dwóch greckich słów: oikos (gospodarstwo domowe) i nomos (prawo). Oznaczała, że ekonomia jest wiedzą o działalności w oikosie, dającą się ująć w

postaci praw naukowych.

3. Czym zajmuje się ekonomia?

Celem ekonomii jest poznanie rzeczywistości gospodarczej, opisanie jej i wyjaśnienie przyczyn i

natury zjawisk oraz procesów zachodzących w gospodarce rynkowej, w których podmiotem jest

człowiek.

Za podstawowy problem badawczy uważa się pytanie o sposób dokonywania wyborów

ekonomicznych przez uczestników życia gospodarczego oraz o ich skutki w skali gospodarki.

4. Czym zajmuje się mikroekonomia, a czym makroekonomia?

Mikroekonomia zajmuje się badaniem zjawisk i procesów gospodarczych zachodzących w poszczególnych obszarach gospodarki, obserwowanych i wyjaśnianych z punktu widzenia

działalności gospodarczej poszczególnych podmiotów gospodarczych: nabywców, konsumentów, sprzedawców i producentów.

Makroekonomia zajmuje się badaniem zjawisk i procesów zachodzących w całej gospodarce.

5. Co stanowi kryterium podziału ekonomii na pozytywną i normatywną?

Kryterium podziału ekonomii na pozytywną i normatywną są sądy.

Jeśli ekonomia zajmuje się tylko wyjaśnianiem zjawisk, zachowań i procesów gospodarczych, to

określa się ją jako pozytywną. Jeżeli zaś wydaje sądy i formułuje zdania o powinnościach, to ma charakter normatywny.

6. Na czym polegają sądy oceniające w ekonomii?

Sądy oceniające w ekonomii: a) o wartości etycznej - orzekają, że jakiś czyn, zjawisko gospodarcze lub cały system ma wartość

dodatnią lub ujemną; są to sądy a priori;

b) o słuszności - orzekają, czy co konkretny czyn spowodował i czy był w danej sytuacji najlepszy z możliwych;

c) o moralności - dotyczą intencji czynu i woli zachowania się nienagannego pod względem etycznym.

7. Na czym polega metoda indukcyjna, a na czym metoda dedukcyjna?

docsity.com

Metoda indukcyjna polega na empirycznym badaniu pewnej klasy zjawisk i formułowaniu na jego

podstawie hipotez. Metody tej nie stosuje się już raczej w mikroekonomii, gdyż dziedzina ta jest zbyt skomplikowana.

Metoda dedukcyjna polega na dedukcyjnym wnioskowaniu i odkrywaniu zależności z modelu o

zredukowanej liczbie zmiennych. Jest to najpopularniejsza metoda ekonomii, wykorzystująca zasadę ceteris paribus.

8. Co to jest teoria ekonomiczna?

Teorią ekonomiczną nazywamy zbiór twierdzeń wyjaśniających zjawiska i procesy ekonomiczne

ujmowane w modelu ekonomicznym.

Nie każdy jednak zbiór twierdzeń jest teorią naukową, która musi mieć następujące cechy: zgodność

z obserwacjami, niesprzeczność logiczna, płodność poznawcza, prostota i elegancja.

9. Wymień i omów ważniejsze trudności myślenia ekonomicznego.

1) Zdarzenia gospodarcze są sprzężone zwrotnie. 2) To, co jest prawdziwe w mikroskali, nie musi być prawdziwe w makroskali.

3) Częste uleganie złudzeniu, że w danej sytuacji występują zależności przyczynowo-skutkowe. 4) Subiektywizm i stereotypowość badającego.

5) Mierzenie zdarzeń gospodarczych (wiele z nich ma naturę jakościową) jest trudne, a ma bardzo

duży wpływ na wynik badań (wybór sposobu pomiaru i miernika).

10. Co to jest model ekonomiczny?

Modele teoretyczne to konstrukcje myślowe mające na celu wyjaśnienie obserwowanych zjawisk.

Służą do wyizolowania badanych zjawisk, po to aby wyraziście ujawniły się badane zależności.

Teoretyczny model ekonomiczny składa się z pewnej liczby założeń, w których: a) odrzuca się pewne zjawiska uznane za przypadkowe lub nieistotne,

b) przyjmuje się, że badane zjawiska, przedmioty i osoby mają określone cechy.

Model ekonomiczny jest więc zbiorem założeń tworzącym uproszczony, schematyczny obraz pewnego fragmentu gospodarki, w którym można badać istotne zależności.

11. Jak można sprawdzić teorie ekonomiczne?

Metody sprawdzania teorii:

a) weryfikacja - przez porównanie teorii z wynikami obserwacji empirycznych, b) falsyfikacja - obalanie tezy przez znalezienie przypadku, w którym hipotetyczne zależności nie

zachodzą.

Obecnie w ekonomii przyjmuje się, że teorię można obalić, o ile istnieje od niej lepsza.

II. PROCES GOSPODAROWANIA

1. Jaki jest naturalny cel gospodarczej działalności człowieka?

Naturalnym celem gospodarczej działalności ludzi jest zaspokajanie potrzeb.

2. Co to są potrzeby? Jaka jest ich struktura?

Potrzeba to subiektywne odczuwanie braku, niezaspokojenia lub pożądania określonych

warunków lub rzeczy, które człowiek uważa za niezbędne do utrzymania go przy życiu, umożliwienia mu rozwoju, realizowania ról społecznych itp. Cechami potrzeb są indywidualizm i

subiektywizm.

docsity.com

Struktura potrzeb człowieka (wg Maslowa): 1° biologiczne, 2° bezpieczeństwa, 3° kontaktów

społecznych, 4° uznania, 5° samorealizacji.

3. Jakie środki służą do zaspokajania potrzeb?

Osiągnięcie korzyści wymaga odpowiednich środków materialnych lub pieniężnych. Wszystkie środki służące bezpośrednio lub pośrednio do zaspokajania potrzeb ludzkich, w formie rzeczy, usługi lub

stanu, nazywamy dobrami.

4. Jaki jest związek między zaspokajaniem potrzeb a dobrami produkcyjnymi?

Zaspokajanie potrzeb to inaczej konsumpcja. Dobra konsumowane określa się jako dobra

konsumpcyjne. Wytwarza się je z dóbr produkcyjnych.

Poza tym wiele dóbr może mieć jednocześnie charakter konsumpcyjny i produkcyjny.

5. Jakie właściwości mają dobra ekonomiczne?

Dobra ekonomiczne (wytworzone przez człowieka w ograniczonej ilości) mają dwie główne cechy: a) do ich wytworzenia trzeba użyć pracy ludzkiej oraz innych dóbr ekonomicznych i dóbr

pierwotnych, b) są dobrami rzadkimi (w danym czasie mogą być wytworzone w ograniczonej ilości i przez to

tylko częściowo zaspokoić potrzeby).

6. Co stanowi kryterium podziału dóbr na dobra ekonomiczne i dobra wolne?

Kryterium podziału jest tutaj rzadkość i konieczność (lub nie) wytwarzania.

7. Czy wszystkie dobra rzadkie są dobrami ekonomicznymi? Czy wszystkie dobra

pierwotne są dobrami wolnymi?

Niektóre dobra pierwotne są dobrami rzadkimi, np. czyste powietrze, piasek pustynny (dla Polaka) itp.

8. Na czym polegają: produkcja, podział, konsumpcja? Jakie są zależności między nimi?

Produkcja to wytwarzanie dóbr i usług. Podział zajmuje się rozdysponowaniem tych dóbr rzadkich

między producentów i konsumentów. Konsumpcja zaś polega na zaspokajaniu ludzkich przy pomocy dóbr i usług.

Bez produkcji nie ma podziału, bez podziału nie ma konsumpcji, a konsumpcja napędza produkcję.

9. Czym są czynniki produkcji? Jakie są ich rodzaje?

Czynniki produkcji to wszystkie dobra pierwotne i ekonomiczne oraz praca stosowane w produkcji do

wytwarzania dóbr i usług. Dzielą się na: a) ziemię - dobra pierwotne, np. surowce mineralne, lasy, wody itp.

b) pracę - ludzie wraz ze swoją wiedzą, zdolnościami i umiejętnościami, c) kapitał - ekonomiczne dobra produkcyjne (maszyny, urządzenia, budynki, surowce itp.)

10. Na czym polega zużywanie się poszczególnych czynników produkcji?

Jednorazowe zużywanie się czynników produkcji polega na przekształcaniu w produkt o nowych

właściwościach.

Stopniowe zużywanie się czynników produkcji polega na wykorzystaniu danych dóbr kapitałowych w

wielu procesach produkcyjnych (stałe wyposażenie, które musi być utrzymywane w sprawności

produkcyjnej).

docsity.com

11. Czym różnią się strumienie od zasobów?

Strumień oznacza przepływ określonej ilości wielkości ekonomicznej w ciągu danego czasu przez

podmiot gospodarczy lub gospodarkę.

Zasób oznacza ilościowy stan wielkości ekonomicznej w danym punkcie czasu.

12. Na czym polega suwerenność konsumenta?

Suwerenność konsumenta wyraża się w swobodzie dokonywania wyborów wpływających na jak

najlepsze zaspokojenie jego potrzeb.

13. Wymień podstawowe podmioty gospodarcze. Jaka jest wspólna cecha podmiotów gospodarczych?

Podmiot gospodarczy to podstawowa jednostka ekonomiczna podejmująca autonomiczne

decyzje o zastosowaniu dóbr rzadkich, będących jej własnością. Główne podmioty gospodarcze to: konsument, nabywca, producent, sprzedawca (uogólnia się je jako gospodarstwa

domowe i przedsiębiorstwa). Ich wspólną cechą jest podejmowanie wyborów dotyczących posiadanych dóbr.

14. Jakie są zależności między gospodarstwem domowym a przedsiębiorstwem?

Gospodarstwo domowe dostarcza przedsiębiorstwom czynników produkcji: kapitału pieniężnego,

pracy, a także ziemi.

Przedsiębiorstwa dostarczają gospodarstwom domowym środków do zaspokajania ich potrzeb: dóbr i usług oraz wynagrodzenia za dostarczone czynniki produkcji.

15. Scharakteryzuj prawa własności. Jakie są cechy własności prywatnej?

Kompletny zestaw praw własności obejmuje: a) prawo do użytkowania i zużywania przedmiotu własności,

b) prawo do zawłaszczenia dochodów osiągniętych dzięki wykorzystaniu przedmiotu własności,

c) prawo określania przeznaczenia dochodów z własności, d) prawo zaniechania użytkowania,

e) prawo przekazania swoich praw własności innym osobom.

Główne cechy własności prywatnej to: - ograniczenie pewnych praw własności,

- kompletność praw własności, - wyłączność (lub rozproszenie) praw własności,

- cel wykorzystania praw własności.

16. Na czym polega kontrakt między podmiotami gospodarczymi?

Celem kontraktu jest przeniesienie praw własności z jednej osoby na drugą.

17. Jaka jest podstawowa różnica pomiędzy dobrami prywatnymi a dobrami publicznymi?

Prawo do użytkowania dobra prywatnego ma tylko właściciel, a z użytkowania dobra publicznego

nikogo nie można wyłączyć.

III. GOSPODAROWANIE JAKO PROCES DOKONYWANIA WYBORÓW

1. Jakie podstawowe decyzje podejmują konsumenci i producenci? Jaka jest zależność między tymi decyzjami?

docsity.com

Konsumenci decydują o tym, jakie dobra konsumpcyjne, w jakiej ilości i do kogo nabywać, a

producenci - co, ile, jak i dla kogo produkować.

Zależność między tymi decyzjami wynika z faktu, że producenci muszą brać pod uwagę wybory konsumentów.

2. Na czym polega statyczna, a na czym dynamiczna analiza decyzji ekonomicznych?

Statyczna analiza decyzji ekonomicznych opiera się na założeniu, że danym czasie pewne czynniki są stałe. W przypadku producenta mówi się wtedy o stałych i zmiennych czynnikach produkcji oraz o

decydowaniu ile i czego produkować.

W analizie dynamicznej wszystkie czynniki są zmienne, a do decyzji dochodzi pytanie jak produkować.

3. Jakie zależności występują między czynnikami produkcji?

Czynniki produkcji mogą być komplementarne (uzupełniają się w celu spełnienia określonej funkcji)

lub substytucyjne (można je sobą zastępować).

4. Jak obliczamy produkt marginalny?

Produkt marginalny obliczamy jako stosunek przyrostu całkowitego produktu do odpowiedniego przyrostu zmiennego czynnika produkcji:

.

5. Jak zmienia się produkt marginalny w wyniku zwiększania nakładu zmiennego czynnika produkcji?

Produkt marginalny (po przekroczeniu pewnego nakładu początkowego) maleje wraz ze

wzrostem nakładu jednego czynnika produkcji (przy stałej ilości innych czynników i niezmiennej technice produkcji).

6. Wyjaśnij prawo malejącego produktu marginalnego.

Zmniejszanie się produktu marginalnego wynika z tego, że przy powiększaniu nakładu jednego

czynnika produkcji, stosunek stałych czynników do niego stale się zmniejsza.

7. W jaki sposób buduje się granicę możliwości produkcyjnych?

Wyznaczają ją alternatywne kombinacje dwóch dóbr, które można wytworzyć w przedsiębiorstwie w danym czasie, jeśli wykorzystuje się do tego w całości i w jak najlepszy sposób posiadane czynniki

produkcji.

8. Wyjaśnij, dlaczego granica możliwości produkcyjnych jest wklęsła względem początku układu współrzędnych?

Wklęsłość granicy możliwości produkcyjnych jest przejawem kosztu alternatywnego rosnącego przy

każdej kolejnej zmianie zastosowania czynników produkcji (w celu uzyskania dodatkowych ilości jednego dobra trzeba poświęcać kolejno coraz większe ilości dobra drugiego).

9. Co oznacza punkt na granicy możliwości produkcyjnych, wewnątrz granicy możliwości

produkcyjnych, na zewnątrz granicy możliwości produkcyjnych?

docsity.com

Na granicy możliwości produkcyjnych znajdują się punkty oznaczające wykorzystanie w całości i w

najlepszy sposób posiadanych czynników. Wewnątrz granicy możliwości produkcyjnych znajdują się kombinacje dóbr, które można wytworzyć przy niepełnym wykorzystaniu czynników produkcji

(bezrobocie czynnika, nieefektywność wykorzystania). Na zewnątrz granicy możliwości produkcyjnych znajdują się kombinacje, których producent uzyskać nie jest w stanie w danym

czasie.

10. Co oznacza przesunięcie granicy możliwości produkcyjnych?

Przesunięcie granicy możliwości produkcyjnych jest przejawem zmian w procesie produkcyjnym. Przesunięcie w prawo świadczy albo o innowacjach technicznych, albo o zwiększeniu zasobów

czynników produkcji i oznacza relatywne zmniejszenie rzadkości produkowanego dobra.

Przesunięcie granicy możliwości produkcyjnych w lewo oznacza zmniejszenie produkcyjnych możliwości przedsiębiorstwa w wyniku zdarzeń takich jak wojna, kataklizmy, czy nieutrzymywania

urządzeń w sprawności.

11. Czy postęp technologiczny może sprzyjać zmniejszeniu znaczenia problemu rzadkości?

Postęp technologiczny przyczynia się do zwiększenia możliwości produkcyjnych, co z kolei czyni

produkowane dobro relatywnie mniej rzadkim.

12. Jakie korzyści powoduje powiększanie skali produkcji?

Możliwe są trzy rodzaje korzyści skali:

a) stałe - produkcja rośnie w tym samym stopniu co nakłady,

b) rosnące - produkcja rośnie w większym stopniu niż nakłady, c) malejące - produkcja rośnie w mniejszym stopniu niż nakłady.

IV. METODY DOKONYWANIA WYBORÓW EKONOMICZNYCH

1. Jak jest podstawowa, wspólna dla wszystkich podmiotów gospodarczych właściwość wyborów ekonomicznych? Co jest przyczyną tej właściwości?

Podstawowa właściwość wyborów ekonomicznych mówi o tym, że każdy wybór przynoszący korzyści

wymaga poniesienia nakładów i rezygnacji z innych możliwości.

Wynika ona z faktu gospodarowania w warunkach posiadania rzadkich zasobów.

2. Na czym polega dokonywanie wyborów w gospodarce tradycyjnej, nakazowej, rynkowej?

Lp. Pytanie Gospodarka tradycyjna

Gospodarka nakazowa

Gospodarka rynkowa

1. Jak są określane

cele?

przez zwyczaj, tradycję,

moralność itp.

odgórnie (klasa

rządząca)

racjonalnie

2.

Jak są ustalane

środki realizacji celów?

przez zbiorowe

doświadczenie,

oceniające środki metodą

prób i błędów

odgórnie

(klasa rządząca)

w myśl zasady

maksymalizacji funkcji celu

3.

Jakie są

ograniczenia działalności osób

gospodarujących?

tradycja

ogranicza pole wyborów do

metod

wykonują

decyzje pod groźbą

przemocy i

ich wybory

ograniczają jedynie prawa

rynku

docsity.com

sprawdzonych przymusu

3. Czy twierdzenie, że rynek stwarza przymus dla podmiotów gospodarczych, jest

prawdziwe?

Uznając za przymus presję jednych osób na drugie w celu wymuszenia określonego zachowania, nie

możemy stwierdzić, że rynek stwarza przymus. Po prostu rynek podlega pewnym prawom i

koniecznością ekonomicznym, do których chcąc nie chcąc podmioty gospodarcze muszą się stosować.

4. Na czym polega racjonalność działania? Na czym polega racjonalność działania

gospodarczego?

Racjonalność polega na wykorzystaniu zasad poprawnego myślenia i skutecznego

działania dla osiągnięcia preferowanego celu. W gospodarowaniu oznacza to takie działania,

które przy danym nakładzie środków pozwalają osiągnąć w maksymalnym stopniu cel lub odwrotnie: przy założonym stopniu osiągnięcia celu pozwalają użyć minimalnego nakładu środków.

5. Czym różni się racjonalność proceduralna od racjonalności rzeczowej?

Jeżeli działanie gospodarcze posiada następujące cechy: a) prawdziwa i pełna wiedza oraz informacje dotyczące przedsięwzięcia,

b) logiczne rozumowanie i wykorzystanie wiedzy,

c) umiejętność realizacji decyzji, to określamy je jako rzeczowo racjonalne.

Jeśli informacje i wiedza są niepełne a logika wnioskowania została zachowana to mówimy o

racjonalności proceduralnej.

6. Sformułuj w języku matematycznym problem ograniczonej maksymalizacji celu

podmiotu gospodarczego.

Zadaniem podmiotu gospodarczego jest maksymalizacja pewnej funkcji celu ,

gdzie zmienne x wyrażają nakłady środków potrzebne do osiągnięcia celu. Jak wiadomo podmiot

gospodarczy dysponuje ograniczonymi nakładami środków: , które z założenia są

wartościami nieujemnymi (warunek brzegowy): , gdzie (i = 1, 2, ..., n). W związku z

powyższym maksymalizacja funkcji celu polegać będzie na znalezieniu maksimum warunkowego tej

funkcji.

7. Dlaczego mikroekonomia nie zajmuje się wyborami w sytuacji liniowego przebiegu funkcji celu oraz funkcji kosztów?

W takim przypadku decyzje mogą być tylko dwie: przestać produkować lub produkować coraz

więcej. Liniowość zaprzeczałaby rzadkości dóbr.

8. Uzasadnij warunek maksymalizacji nadwyżki korzyści nad kosztami poniesionymi w celu uzyskania korzyści, gdy funkcja celu jest nieliniowa.

Warunkiem maksymalizacji nadwyżki korzyści nad kosztami jest maksimum TB - TC. Jeżeli różnicę

tę potraktujemy jako funkcję nieliniową (wynika to z nieliniowości funkcji TB i TC) to maksimum znajdować się będzie w punkcie, w którym pierwsza pochodna przyjmie wartość zero, więc:

docsity.com

.

Zatem maksymalizacja nadwyżki korzyści nad kosztami występuje w punkcie przecięcia linii

marginalnego kosztu i marginalnej korzyści.

V. RYNEK I GOSPODARKA RYNKOWA

1. Jaka jest zasadnicza różnica między gospodarką naturalną a gospodarką rynkową?

Zasadnicza różnica polega na specjalizacji działalności gospodarczej i wyodrębnieniu się gospodarstw domowych i przedsiębiorstw.

2. Dlaczego współczesna gospodarka jest oparta na podziale i specjalizacji pracy?

Specjalizacja czyni gospodarowanie efektywniejszym, wykorzystując różnice w umiejętnościach poszczególnych ludzi w celu uzyskania rosnących korzyści skali. Człowiek mający predyspozycje do

danej działalności rezygnuje z innych, gdyż ponosi w nich wyższe koszty alternatywne. Posiadane

zasoby pracy i kapitału stosuje więc w tych dziedzinach gospodarowania, w których osiąga wyższe korzyści marginalne.

3. Dlaczego podmioty gospodarcze przeprowadzają wymianę dóbr i usług?

Wymiana jest skutkiem specjalizacji i podziału i służy alokacji dóbr zgodnej z zapotrzebowaniem na nie. W sensie subiektywnym wymiana dochodzi do skutku, ponieważ obie strony wymieniają to, co

jest dla nich mniej korzystne, na to, co przynosi im większe korzyści.

Zrealizowanie wymiany polega na przeniesieniu wszelkich praw własności do danego towaru od osoby sprzedawcy do osoby nabywcy w zamian za dobrowolnie ustalony ekwiwalent tego towaru,

będący własnością nabywcy.

4. Co to jest rynek i jakie rodzaje rynków można wyróżnić w gospodarce?

Rynek to ogół transakcji kupna i sprzedaży towarów, dokonujących się w sposób dobrowolny i ciągły, w których wyniku określone zostają ceny oraz ilości nabywanych i

sprzedawanych dóbr. Jest to również forma nawiązywania kontaktów między kupującymi i sprzedającymi.

Rynki można podzielić ze względu na rodzaj towarów (rynek pracy, rynek ziemi itp.), ze względu na

zakres przestrzenny transakcji (rynki lokalne i światowe), ze względu na stopień legalności (rynki białe, szare i czarne).

5. W jaki sposób rynek koordynuje, za pośrednictwem systemu cen, działalność

podmiotów gospodarczych?

Rynek koordynuje działalność podmiotów gospodarczych za pomocą mechanizmu rynkowego. Mechanizm rynkowy za pośrednictwem systemu cen (relatywnych) dostarcza podmiotom

gospodarczym informacje o stopniu rzadkości dóbr. Informacje te podmioty ekonomiczne przetwarzają wg zasady racjonalności i kierując się własnymi korzyściami podejmują masowe

decyzje o zmianie (lub nie) zakupów. Dzieje się to poprzez rozwiązanie czterech podstawowych

problemów ekonomicznych: co?, ile? (decydują o tym wybory konsumentów), jak? (decyduje o tym konkurencja pomiędzy producentami), dla kogo? (decydują o tym dochody i preferencje

konsumentów).

6. Co głosi doktryna “niewidzialnej ręki“?

Doktryna ta mówi o tym, że mechanizm rynkowy rozdziela zyski i straty w taki sposób, by

podejmowane indywidualne decyzje w skali gospodarki koordynowały się, powodując ład

docsity.com

ekonomiczny. Powoduje to, że jednostki, dążąc do własnych korzyści, działają również dla dobra

publicznego, nie zdając sobie nawet z tego sprawy.

7. Omów model czystej gospodarki rynkowej. W jakim celu został on skonstruowany?

Model czystej gospodarki rynkowej: 1) Na rynku działają tylko gospodarstwa domowe i przedsiębiorstwa w rolach nabywców i

sprzedawców. 2) Podmioty te spotykają się na rynku dóbr konsumpcyjnych i rynku czynników produkcji.

3) Podmioty działają na rynku doskonałej konkurencji: a) poszczególni uczestnicy nie mają wpływu na ceny,

b) rynek jest przejrzysty, c) istnieje swoboda zawierania transakcji,

d) istnieje swoboda wejścia i wyjścia. 4) Producenci i konsumenci dążą do ograniczonej maksymalizacji swoich korzyści.

5) Decyzje konsumentów są suwerenne i zależą od preferencji oraz cen relatywnych.

6) Decyzje producentów kształtują się w zależności od zasobów produkcyjnych i cen relatywnych. 7) Ceny to jedyne zewnętrzne informacje dla podmiotów gospodarczych.

8) Więzi między uczestnikami rynku dotyczą jedynie transakcji kupna-sprzedaży. 9) Przepływom towarów i pieniądza odpowiada przekazanie praw własności.

10) Strumienie pieniądza i towarów są równoważone za pośrednictwem cen (integralność przepływów pieniądza i towarów pomiędzy poszczególnymi rynkami).

Powyższy model został skonstruowany w celach badawczych.

8. Na czym polega zasadnicza różnica między gospodarką rynkową w ujęciu modelowym a

współcześnie działającymi gospodarkami noszącymi miano rynkowych?

Współczesne gospodarki rynkowe mają charakter mieszany. Oznacza to, że mechanizm rynkowy jest zastępowany, uzupełniany i korygowany przez państwo poprzez gwarantowanie

przestrzegania reguł gry rynkowej, popieranie wolnej konkurencji, dokonywanie redystrybucji dochodów, działania na rzecz stabilizacji gospodarczej itp.

VI. PRAWO POPYTU I PRAWO PODAŻY

1. Co to jest popyt?

Popyt to zainteresowanie danym dobrem (ilość nabywana) przy danej jego cenie ceteris paribus i w danym czasie. Na popyt wpływają także czynniki niecenowe.

2. Jakie czynniki determinują popyt konsumenta na dane dobro?

Głównym czynnikiem determinującym popyt jest cena danego dobra. Na popyt na dane dobro

wpływają również ceny dóbr komplementarnych i substytucyjnych, dochód konsumenta, gusty konsumentów i inne czynniki.

3. Jak zilustrujemy zmianę ilości nabywanej dobra spowodowaną: a) zmianą ceny danego

dobra, b) oddziaływaniem czynników niecenowych?

Zmianę ilości nabywanej dobra pod wpływem zmiany jego ceny ilustruje przesunięcie wzdłuż krzywej popytu. Czynniki niecenowe powodują przesunięcie całej krzywej popytu.

4. Jaką prawidłowość ilustruje krzywa popytu i co uzasadnia jej kształt?

Krzywa popytu ilustruje prawo popytu mówiące o tym, że w miarę wzrostu ceny ilość nabywana

danego dobra zmniejsza się ceteris paribus i odwrotnie.

5. Co oznaczają pojęcia efekt Veblena, efekt snobizmu, efekt owczego pędu?

docsity.com

Efekt Veblena (efekt prestiżowy) polega na tym, że niektóre gospodarstwa domowe nabywają

tym większe ilości danego dobra, im jest ono droższe. Korzyść konsumpcyjna polega wówczas na demonstrowaniu swoich możliwości konsumpcyjnych.

Efekt snobizmu polega na tym, że niektóre gospodarstwa domowe mniej cenią te dobra, które

konsumują inni, a zatem nabywają ich mniej lub w ogóle ich nie kupują.

Efekt owczego pędu polega na tym, że pewne gospodarstwa domowe tym wyżej cenią pewne dobra i tym więcej ich nabywają, im bardziej je cenią i więcej ich nabywają inne gospodarstwa

domowe (np. moda).

6. Jaki jest związek między popytem indywidualnym a popytem rynkowym?

Popyt rynkowy jest sumą popytów indywidualnych wszystkich nabywców występujących na rynku.

7. Co to jest podaż?

Podaż to ilość dobra oferowanego na sprzedaż w danym czasie uzależniona od czynników cenowych i

niecenowych.

8. Jakie czynniki kształtują podaż określonego dobra?

Podstawowym czynnikiem jest cena danego dobra. Do czynników niecenowych należą: ceny czynników produkcji, poziom techniczny produkcji i inne.

9. Jak ilustrujemy zmianę ilości dobra oferowanego na sprzedaż, spowodowaną: a)

zmianą ceny tego dobra, b) oddziaływaniem czynników niecenowych?

Zmiana ceny danego dobra powoduje przesunięcie wzdłuż jego krzywej podaży, a zmiany czynników

niecenowych powodują przesunięcie całej krzywej podaży.

10. Jaką prawidłowość ilustruje krzywa podaży i co uzasadnia jej kształt?

Krzywa podaży ilustruje prawo podaży, mówiące o tym, że wraz ze wzrostem ceny danego dobra ceteris paribus rośnie ilość oferowana tego dobra i odwrotnie.

11. Co to jest typowa krzywa popytu i typowa krzywa podaży?

Typowe krzywe popytu i podaży odpowiadają prawom popytu i podaży. Wiadomo jednak, że w

każdej regule istnieją wyjątki. Niektóre dobra mają to do siebie, że ich ilość nabywana i oferowana zmieniają się pod wpływem ceny inaczej niż mówi o tym prawo popytu i podaży. Wyznaczone dla

nich krzywe popytu i podaży będą miały zatem nachylenie dość nietypowe.

VII. RÓWNOWAGA RYNKOWA

1. Jak interpretujemy równowagę rynkową na rynku danego dobra?

Równowagę rynkową na rynku danego dobra interpretuje się jako punkt przecięcia krzywych popytu

i podaży tego dobra, wyznaczający jedyną możliwą cenę, przy której ilość nabyta będzie równa ilości

oferowanej na sprzedaż.

2. W jaki sposób L. Walras wyjaśnia działanie mechanizmu równoważenia rynku?

U Walrasa zmiany cen spowodowane są różnicami pomiędzy ilością nabywaną i oferowaną na rynku.

Jeżeli QD - QS < 0 P (nadwyżka), a jeżeli QD - QS > 0 P (niedobór). Punkt równowagi: PD = PS.

3. W jaki sposób A. Marshall uzasadnia kształtowanie się równowagi rynkowej?

docsity.com

Marshall uzależnia ilość oferowaną na rynku od rynkowej ceny danego dobra. Jeżeli PD - PS > 0 QS (producenci zachęceni zyskiem będą produkować więcej), a jeżeli PD - PS < 0 QS (strata zmusi sprzedawców i producentów do zmniejszenia oferty). Następuje tutaj wyrównywanie się korzyści

nabywców i sprzedawców. Punkt równowagi: QD = QS.

4. Co oznacza stabilność rynku?

Stabilność rynku oznacza, że jest on w stanie powracać do równowagi bez względu na to, jakie początkowe wartości miały jego zmienne.

5. Jaki jest warunek stabilności rynku L. Walrasa, jaki zaś A. Marshalla? (patrz: 3.)

6. W jakich formach działa mechanizm równoważenia rynku w praktyce?

Wyraźnie widać go na giełdach i przy zastosowaniu zasady rekontraktu. Po zebraniu ofert sprzedaży i kupna dokonuje się wtedy ustalenia nowej ceny równowagi.

7. Co może spowodować “wytrącenie“ rynku ze stanu równowagi i jaki mechanizm

umożliwia stabilizację rynku?

Rynek może zostać wytrącony z równowagi zmianą któregokolwiek z niecenowych czynników podaży lub popytu, zmieniającą położenie tych krzywych. Stablizację umożliwia mechanizm równowagi

rynkowej wyjaśniony przez Walrasa (QD - QS) i Marshalla (PD - PS).

8. Jakie są założenia modelu pajęczyny?

Najważniejszym założeniem w tym modelu jest stwierdzenie, że nabywcy reagują w tym samym okresie, w którym następuje zmiana sytuacji rynkowej, sprzedawcy zaś reagują z opóźnieniem

(dostosowanie ekstrapolacyjne). Zakłada się również, że krzywe popytu i podaży mają charakter liniowy oraz że wcześniej rynek został wytrącony ze stanu równowagi.

9. Jakie rodzaje wahań cen i ilości na rynku możemy zilustrować za pomocą modelu

pajęczyny?

Za pomocą modelu pajęczyny możemy zilustrować trzy rodzaje wahań cen i ilości: a) oscylacje tłumione (rynek wraca do stanu równowagi),

b) oscylacje stałe (wahania na rynku mają charakter ciągły i cykliczny), c) oscylacje wybuchowe (rynek jest niestabilny, a amplituda wahań wzrasta).

10. Jaki jest warunek stabilności rynku w modelu pajęczyny?

W modelu pajęczyny rynek jest stabilny tylko wtedy, gdy absolutna wartość stosunku nachylenia linii

popytu do nachylenia linii podaży jest większa od jedności (bezwzględna wartość nachylenia popytu jest większa od bezwzględnej wartości nachylenia linii podaży).

11. Jaką rolę na charakteryzującym się występowaniem wahań cyklicznych rynku

odgrywają spekulanci?

Racjonalne spekulacje wywołują niekiedy względną stabilizację ceny i podaży (wyrównują cykle

rynkowe).

VIII. ELASTYCZNOŚĆ POPYTU I PODAŻY

1. Jaki jest cel mierzenia elastyczności funkcji?

Elastyczność mierzy się w celu badania wpływu zmiany różnych czynników na funkcję. Elastyczność służy zatem do mierzenia reakcji zmiennej zależnej y na zmianę jednej ze zmiennych niezależnych.

docsity.com

2. W jakich jednostkach miary wyrażamy łukową elastyczność funkcji?

Elastyczność jest wielkością niemianowaną, ale możemy wyrazić ją w procentach. Będzie nam wtedy

mówiła o ile procent zmieniła się zmienna zależna y, gdy zmienna niezależna zmieniła się o 1%.

3. Jakie znasz miary elastyczności popytu? Jaki jest cel ich wyznaczania i jakie wartości może przyjmować każda z nich?

Wyróżnia się trzy miary elastyczności popytu:

a)elastyczność cenową - mówi o wpływie zmian ceny na ilość nabywaną danego dobra i przyjmuje

wartości w przedziale [-∞, 0]

b) elastyczność mieszaną - mówi o wpływie zmiany ceny dóbr zależnych na ilość nabywaną

danego dobra i przyjmuje wartości w przedziale [-∞, ∞]

c) elastyczność dochodową - mówi o wpływie zmiany dochodu nabywcy na ilość nabywaną

danego dobra i przyjmuje wartości w przedziale [-∞, ∞]

4. Jak mierzymy punktową elastyczność popytu?

5. Dlaczego na ogół stosuje się bezwzględną wartość elastyczności cenowej popytu?

Wartość bezwzględna cenowej elastyczności popytu pomaga uniknąć wartości ujemnych, co

odpowiada potocznym wyrażeniom o większej lub mniejszej elastyczności oraz ułatwia wszelkie

porównania z cenową elastycznością podaży.

6. Jaki związek występuje między elastycznością cenową popytu a przychodami

producentów?

zmiana ceny

e = 1 e > 1 e < 1

zmiana TR = 0

zmiana TR < 0

zmiana TR > 0

zmiana TR =

0

zmiana TR >

0

zmiana TR <

0

7. Jaka jest różnica między elastycznością łukową a elastycznością punktową?

Elastyczność łukowa dotycząca nieciągłych zmian i obliczana na podstawie tabeli popytu (podaży) odnosi się do pewnego odcinka krzywej popytu (podaży). Elastyczność punktowa dotycząca zmian

ciągłych i obliczana geometrycznie z krzywej popytu (podaży) odnosi się do poszczególnych punktów krzywej.

8. Czy elastyczność funkcji popytu w danym punkcie może być utożsamiana z wartością

nachylenia krzywej (linii) popytu w tym punkcie?

docsity.com

komentarze (0)

Brak komentarzy

Bądź autorem pierwszego komentarza!

To jest jedynie podgląd.

3 shown on 12 pages

Pobierz dokument