Psychologia osoby - Notatki - Psychologia rozwojowa osobowości, Notatki'z Psychologia Osobowości. University of Warsaw
Polanski_R
Polanski_R4 marca 2013

Psychologia osoby - Notatki - Psychologia rozwojowa osobowości, Notatki'z Psychologia Osobowości. University of Warsaw

PDF (104 KB)
1 strona
718Liczba odwiedzin
Opis
Notatki dotyczące osobowość jako czynnik charakteryzujący jednostkę.
20 punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd1 strona / 1
Pobierz dokument
Psychologia osoby

Psychologia osoby

Osobowość jest tym, co charakteryzuje jednostkę – co jest dla niej właściwe i unikatowe oraz powtarza się w

różnych sytuacjach i w różnym czasie. Teoretycy osobowości studiują całość osoby ludzkiej jako sumę odrębnych

procesów uczuciowych, myślowych i działań.

Piec źródeł danych używanych w badaniach osobowości to samopis, opis obserwatorów, specyficzne

zachowania, dane biograficznej pomiary fizjologiczne. W centrum uwagi podejścia idiograficznego jest konkretna osoba

i jej wewnętrzna organizacja. Podejście, nomotetyczne stara się zrozumieć wszystkich ludzi w kategoriach różnic

indywidualnych mierzonych na wspólnych wymiarach.

Teorie typów i teorie cech

Niektórzy teoretycy dzielą ludzi na odrębne typy, którym przypisują szczególne, charakterystyczne zachowania.

Inni za budulec osobowości uznają cechy. Allport, badacz o orientacji idiograficznej, wyróżnił cechy kardynalne,

centralne i wtórne, natomiast Eysenck zsyntetyzował podejście typów i cech i badał relacje miedzy osobowością a

własnościami fizjologicznymi.

Badania na bliźniętach i badania adopcyjne wykazały, ze cechy osobowości są po części dziedziczne.

Środowisko ma ważne znaczenie, lecz wspólne środowisko rodzinne jest mniej istotne niż środowisko odrębne,

doświadczane w inny sposób przez każde z rodzeństwa.

Wielka Piątką to wyczerpujący, pozbawiony założeń teoretycznych system opisu osobowości, który określa

relacje miedzy potocznymi określeniami cech, pojęciami teoretycznymi i skalami pomiaru osobowości.

Poszczególne zachowania nie są spójne w różnych sytuacjach, choć wykazują pewna stabilność czasowa, jeśli

dokonuje się pomiaru tego samego zachowania w tej samej sytuacji. Paradoks spójności rozwiązano dowodząc, ze

wprawdzie miary cech nie wykazują miedzysytuacyjnej spójności zachowania, jednak pozwalają przewidzieć

wydarzenia życiowe i pewien zakres konsekwencji w zachowaniu.

Teorie psychodynamiczne

Teoria psychodynamiczna Freuda zaakceptowała Darwinowski nacisk na biologiczna energie instynktów jako

źródło ludzkiej motywacji. Podstawowe idee teorii Freuda obejmują: determinizm psychiczny, wczesne doświadczenia

jako podstawowe determinanty ukształtowanej na cale życie osobowości, energie psychiczna jako napędzającą

zachowanie i kierującą nim oraz silny wpływ procesów nieświadomych. Na strukturę osobowości składa się id

(kierowane zasada przyjemności), superego (kierowane wyuczonymi restrykcjami społecznymi i moralnymi) i

łagodzące konflikt miedzy nimi ego (kierowane zasada realizmu). Nie akceptowane impulsy podlegają wyparciu, a w

celu zmniejszenia leku i podtrzymania samooceny rozwijają się mechanizmy obrony ego.

Postfreudyści położyli większy nacisk na funkcjonowanie ego i na imienne społeczne, mniejszy zaś na impulsy

seksualne. Rozwój osobowości przedstawili jako proces obejmujący cale życie. Adler uważał, ze każda osoba

wykształca konsekwentny styl życia mający za zadanie kompensacje - lub hiperkompensacje - poczucia niższości. Jung

eksponował pojecie nieświadomości zbiorowej, zawierającej archetypy (symbole o znaczeniu uniwersalnym); potrzebę

twórczości i samourzeczywistnienia uważał za potężne, nieświadome instynkty wlasciwe całemu gatunkowi ludzkiemu.

Teorie humanistyczne

Teorie humanistyczne skupiają się na potencjale wzrostu jednostki. Są one holistyczne, dyspozycjonistyczne,

fenomenologiczne, egzystencjalne i optymistyczne. Rdzeniem teorii osobowości Rogersa jest samourzeczywistnianie,

stale darzenie, do spełnienia potencjału i rozwoju talentów jednostki; teoria ta koncentruje się na osobie.

Teorie społecznego uczenia się i teorie poznawcze

Teoretycy społecznego uczenia się pragną przede wszystkim zrozumieć różnice indywidualne w zachowaniu i

osobowości jako konsekwencje odmiennych historii wzmocnień. Tradycyjna analiza behawiorystyczna uzupełnili oni o

nowe idee na temat społecznego wymiaru uczenia się. Teoretycy poznawczy kładą nacisk na różnice indywidualne w

percepcji i subiektywne interpretacje środowiska. Teoria społecznego uczenia się Bandury łączy zasady uczenia się z

akcentem na interakcje społeczne. Dla analizy interakcji „osoba - zachowanie - sytuacje" podstawowe są pojęcia

wzajemnego determinizmu, uczenia się obserwacyjnego i poczucia własnej skuteczności.

Teorie jaźni

Teorie jaźni, wyrastające pierwotnie z tradycji humanistycznej, koncentrują się znaczeniu samowiedzy dla pełnego

zrozumienia ludzkiej osobowości. Samowiedza jest dynamiczną struktura umysłowa, która motywuje, interpretuje,

organizuje, zapośrednicza i reguluje procesy i zachowania intra- i interpersonalne. Rozmaite teorie osobowości różnią

się założeniami co do fundamentalnych aspektów natury ludzkiej - jej struktury, działania i charakterystycznych

procesów.

Przewidywania teorii osobowości alkoholicznej nie znalazły potwierdzenia w badaniach.

docsity.com

komentarze (0)

Brak komentarzy

Bądź autorem pierwszego komentarza!

Pobierz dokument