Wojna o sukcesję hiszpańską - Notatki - Historia - Część 1, Notatki'z Historia
xena_90
xena_9015 lipca 2013

Wojna o sukcesję hiszpańską - Notatki - Historia - Część 1, Notatki'z Historia

PDF (187 KB)
7 strona
1Liczba pobrań
1000+Liczba odwiedzin
Opis
Notatki z historii dotyczące wojny o sukcesję hiszpańską; generalnej sytuacji w Europie i Hiszpanii pod panowaniem Burbonów. Część 1.
20 punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 7

To jest jedynie podgląd.

3 shown on 7 pages

Pobierz dokument

To jest jedynie podgląd.

3 shown on 7 pages

Pobierz dokument

To jest jedynie podgląd.

3 shown on 7 pages

Pobierz dokument

To jest jedynie podgląd.

3 shown on 7 pages

Pobierz dokument

1

Wojna o sukcesję hiszpańską

-1667- głównymi pretendentami do tronu byli Ludwik XIV i Cesarz Leopold I- uzgodnili

potajemnie plan podziału schedy Hiszpanii- Francja-Niderlandy, Franche-Comte, Nawarzę,

Neapol, Sycylię. Reszta –Hiszpania i Mediolan do Austrii

-1698-Haga- uzgodnione przez Francję, Anglię i Holandię- Koronę Hiszpanii oraz Niderlandy

objąć miał Józef Ferdynand-elektor bawarski, posiadłości włoskie miały być podzielone na

Francję i Austrię

-traktat wywołał oburzenie Hiszpanów-Karol II testamentem zapisuje wszystkie posiadłości

Fryderykowi bawarskiemu chcąc utrzymać jedność ziem

-1699- umiera elektor bawarski

-III 1700 r II traktat rozbiorowy w Hadze

syn cesarza-Karol miał otrzymać Hiszpanię i Belgię, delfin francuski- wszystkie posiadłości

włoskie

-traktat wywołuje sprzeciw Leopolda i Hiszpanów

-3 X 1700-testament Karola II- przekazanie całości królestwa wnukowi Ludwika XIV-

Filipowi d’Anjou –warunek-zakaz łączenie korony franc-hiszp.

Ludwik XIV-ogłasza swojego wnuka królem Hiszpanii- Filip V

-1 IX 1701- Haga- koalicja antyfrancuska- Austria, Anglia, Holandia, potem- Portugalia,

Sabaudia-obawa przed hegemonią Francji

-żądanie – rozłączenie korony hiszp.-franc, wyeliminowanie Francji w hiszpańskim handlu

kolonialnym, przekształcenie Niderlandów Pd. w barierę oddzielającą Holandię od Francji,

przekazanie włoskich posiadłości Austrii

-16 IX 1701 Ludwik odrzuca żądania i ponadto uznaje Jakuba III królem Anglii – złamanie

postanowień traktatu w Ryswick

-1704-Anglia zajmuje Gibraltar

-1705-powstanie w Katalonii przeciw Burbonom, zajęcie Barcelony proklamowanie Karola

królem jako Karol III

-1706-interwencja na rzecz Filipa V odbicie Madrytu

-plan ofensywy na Paryż-bitwa pod Malplaquet -11 IX 1709-zatrzymanie ofensywy

-1710- Hiszpania traci Sardynię i Minorkę- Filip V po raz drugi opuszcza Madryt

-1710-zwyciestwo armii franc-hiszp. pod Brihuega i Villaviciosa

-11 IV 1713- Utrecht-pokój

Filip V królem Hiszpanii z zastrzeżeniem że Hiszpania i Francja nie mogą znaleźć się pod

wspólnym panowaniem monarchy, Sabaudia otrzymała Sycylię, Anglia-Giblartar i Minorka –

obrończyni równowagi europejskiej,

1714- Rastatt- negocjacje francusko-austriackie. Na mocy traktatu w Baden Austria

otrzymuje- Niderlandy Pd oraz Mediolan, Neapol i Sardynię. 1715- status quo z Portugalią.

Francja traci na rzecz Anglii- Zatokę Hudsona, Nowa Funlandia

Nowy układ stosunków w Europie Zachodniej

1. Zmiany rządów w Anglii i Francji (1714-1715). Sojusz brytyjsko-francuski (1716).  Hanowerska sukcesja była dziełem wigów i rządzący od 1710r. torysi zaczęli przechylać

się na rzecz Stuarta,

 Zasadniczą trudność stanowiła niechęć pretendenta do zmiany wyznania, z czego skorzystali wigowie,

 Po śmierci Anny Stuart elektor hanowerski został ogłoszony królem jako Jerzy I, a wigowie uzyskali większość w Izbie Gmin,

 Odsunięci od władzy ministrowie zbiegli do Francji, gdzie przeszli na służbę Jakuba III,

2

 Jesienią 1715r. wybuchło w Szkocji powstanie, ale maszerujący na Londyn jakobici zostali pokonani w bitwie pod Preston (13.11.1715), a sam Jakub III opuścił Szkocję w

1716r.,

 We Francji pretendentem do korony po Ludwiku XIV był jego prawnuk Ludwik książę d’Anjou, wątłe pięcioletnie dziecko,

- regentem został książę Filip Orleański,

- Ludwik XIV był mu niechętny i wydał testament, w którym przyznał prawo

dziedziczenia tronu wylegitymowanym nieślubnym synom i bardzo ograniczył

kompetencje regenta – unieważniony przez Filipa,

- chciał uzyskania dla Orleanów tronu Francji,

- powstała zbieżność między interesami regenta Francji, a rządem wigrowsko-

hanowerskim.

 Tajne rokowania francusko angielskie doprowadziły do podpisania traktatu sojuszniczego w Hadze (1716), do którego potem dołączyła się także Holandia:

- zatrzymanie ekspansji Piotra I w Niemczech,

- utrzymanie pokojowych stosunków,

- podbudowanie sukcesji orleańskiej,

- istotnym argumentem przemawiającym za traktatem było wyczerpanie finansowe

państw po okresie wojen.

2. System angielsko-francuski i zmienne przymierza (1716-1731).  Przymierze Francji, Anglii, Holandii i Austrii jako sojusz przeciw Hiszpanii,  1725 – traktat wiedeński między Austrią i Hiszpanią, do którego przyłączyła się także

Rosja,

 Liga hanowerska (1726) – Anglia, Francja Holandia, Prusy – przeciw powyższemu,  1729 – traktat sewilski połączył Anglię, Francję i Holandię z Hiszpanią, a od 1731 Anglię

z Austrią,

 W latach 17171-31 stabilnym elementem był sojusz państw morskich, w którym Holandia nie odgrywała już znaczącej roli,

 Traktat utrechcki (1713) nie został podpisany przez parlament i miedzy obu mocarstwami trwała przez jakiś czas „wojna handlowa”

3. Sprawy włoskie (1717-1731).  Filip V nie wyrzekł się posiadłości hiszpańskich we Włoszech, a Karol VI wciąż

tytułował się królem Hiszpanii, a na swym dworze w Wiedniu utrzymywał tzw.

hiszpańską radę,

 Spraw sukcesji po rodach Farnese (księstwo Parmy i Piacenzy) i Medici (księstwo Toskanii),

 Korzystając z tego, że cesarz był zajęty wojną z Turcją, w 1717r. flota hiszpańska zajęła Sardynię, a w 1718 Sycylię,

 Cesarz zawarł pokój z Turcją i w obronie porządku utrechckiego sprzymierzył się z Anglią, Francją i Holandią,

 Flota hiszpańska podjęła nieudaną próbę desantu jakobickiego w Szkocji, a flota angielska rozbiła śródziemnomorską armadę pod przylądkiem Passero (1718), a armia francuska

wkroczyła do Hiszpanii (1719),

 Alianci postanowili, że Wiktor Amadeusz zamieni Sycylię na Sardynię, a Sycylia dostanie się cesarzowi,

 Karol Vi uznał Filipa V królem Hiszpanii,  W 1727r. Hiszpania wypowiedziała Anglii wojnę i rozpoczęto oblężenie Gibraltaru –

kongres w Soissons (bez rezultatów).

3

4. Wielkie kryzysy finansowe (1719-20).  W następstwie wojen o sukcesję hiszpańską wzrosły długi publiczne we Francji, Anglii i

Holandii,

 W toku wojen wzrastało znaczenie wielkiej finansjery, - w Holandii kierownictwo spraw politycznych i gospodarczych znajdował się w rękach

kupiecko-bankierskiej oligarchii i umorzenie ogromnego długu obył się bez większych

polityczno-finansowych przesileń – podniesiono podatki, a zabezpieczeniem długu

publicznego były wielki sumy lokowane przez Bank Amsterdamski za granicą,

- cesarza wyciągnęli z kryzysu żydowscy bankierzy ;-),

- We Francji i Anglii doszło do kryzysów.

 Anglia - utworzenie Kompanii Mórz Południowych dla handlu z Ameryką hiszpańska, z której

zyski miały być przeznaczone na pokrycie długów publicznych,

- akcje kompanii były wyżej oprocentowane i od 1719r. zaczęto nimi spekulować i ich

kurs wzrósł dziesięciokrotnie,

- powstało mnóstwo efemerycznych spółek akcyjnych (tzw. bubbles – bańki mydlane)

spekulujących na obietnicach ogromnych zysków,

- rząd wigów nie ukracał tych oszustw, gdyż sam był w nie zamieszany,

- w 1720 „bańka mydlana” pękła i nastąpił wielki krach, gwałtowny spadek kursu akcji,

bankructwa i kompromitacje polityków.

 Francja - Filip Orleański zastanawiał się nad ogłoszeniem bankructwa państwa,

- uciekł się do pomocy szkockiego aferzysty Johna Lawa:

 Wg niego pieniądz to nie tyle miernik wartości, co środek wymiany, który powinien być jak najszybszy obieg,

 Zaproponował założenie prywatnego banku akcyjnego z prawem emisji banknotów, którego kapitał w 75% oparty był na biletach państwowych,

 W 1717 założył Kompanię Zachodnią dla handlu z Ameryką – pokryciem dla wypuszczonych akcji miały być zyski z handlu z Luizjaną,

 Opanował wszystkie stare kolbertowskie kompanie handlowe i połączył je w Kompanię Indyjską,

 Otrzymał monopol tytoniowy, przywilej menniczy i przywilej wydzierżawienia podatków, a od 1720 został ministrem finansów,

- wypuszczenie akcji Kompanii Zachodniej, które uzyskały ceny nawet wyższe niż w

Anglii,

- akcje można było kupować tylko za banknoty, więc skarbiec napełniał się kruszcem, a

od 1720r. został upaństwowiony,

- był zwalczany przez finansjerę francuską i angielską,

- krach 1721r. i ucieczka Lawa za granicę.

5. Rywalizacje handlowe. Sprawa kompanii ostendzkiej (1722-31).  Uniezależnienie się Francji i Anglii od Holandii,  Coraz większego znaczenie nabierał handel atlantycki,  Traktaty handlowe Anglii z: Portugalią (1703), Hiszpanią (1713), Austrią (1715) i Rosją

(1734),

- głównym ich przedmiotem była zniżka ceł na wyroby angielskiego przemysłu

wełnianego,

- po opanowaniu Gibraltaru i Minorki oraz po ogłoszeniu toskańskiego Livorno wolnym

portem, handel angielski zdobył mocną pozycję na M. Śródziemnym,

4

 W handlu kolonialnym główną rolę odgrywały kompanie handlowe,  Karol VI otworzył porty w Trieście i Rijece dla handlu lewantyńskiego, które potem silnie

konkurowały z Wenecją,

 Spraw kompanii ostendzkiej: - armatorzy i kupcy belgijscy stali się poddanymi cesarskimi,

- wbrew traktatowi utrechckiemu podjęli oni działalność na dawnych szlakach

prowadzących do Hiszpanii i Azji,

- porty belgijskie konkurowały z Londynem i Amsterdamem,

- w 1722r. cesarz założył Kompanię Indyjską w Ostendzie,

- państwa morskie w sposób bezwzględny broniły interesów Londynu i Amsterdamu – w

czasie kryzysu gibraltarskiego (1727) flota angielska zatapiała statki kompanii,

- zniesiona w 1731r. - w zamian za to uzyskał zagwarantowanie prze państwa morskie

sankcji pragmatycznej.

6. Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii. Szkocja i Irlandia.  Aktem z 6.03.1707r. Szkocja zrzekła się odrębnego rządu i parlamentu – powstało

Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii,

 Szkoci zostali dopuszczeni do wszystkich przywilejów handlowych,  Sprawa jakobicka:

- za panowania Jerzego I i Jerzego II szkoccy parowie i posłowie uprawiali systematyczną

opozycje w stosunku do dynastii, ale była to pozycja parlamentarna,

- aktywny jakobityzm przetrwał wśród szkockich górali i angielskich intelektualistów,

- niewielkie powstania w Szkocji (1719) i Anglii (1722),

- różnice między Szkocją górską z organizacją klanową i stosunkami na poły feudalnymi a

nizinną,

 Irlandia - utrzymywała odrębny parlament, ale był on organem mniejszości anglikańskiej,

- wyspą rządził lord namiestnik, a parlament dubliński podlegał westminsterskiemu,

- krepowanie handlu irlandzkiego poprzez zakaz wywożenie wełny na kontynent.

7. Parlamentarno-gabinetowe rządy wigów w Anglii. Robert Walpole (1721-42).  Gabinet obradował bez króla, a na jego czele stanął „pierwszy minister”,  Zasada, że ministrami są przywódcy stronnictwa mającego większość w parlamencie –

choć dalej wybór ministrów należał do króla,

 Wigowie przeprowadzili w 1716r. prawo przedłużające kadencje Izby Gmin z 3 do 7 lat,  Prawo pozwalało decydować o wynikach wyborów wielkim właścicielom ziemskim –

przekupstwo było czymś normalnym (nie mieli Kamińskiego i CBA ),

 Od 1688r. król nie mógł rządzić bez parlamentu i nie zwoływać go w oznaczonych prawem kadencjach,

 Za czasów królowej Anny wprowadzono prawo zakazujące cudzoziemcom piastowania urzędów publicznych, zasiadania w parlamencie i posiadania dóbr ziemskich w Anglii,

 Robert Walpole - przejął skarb po kryzysie „bublowym”,

- do 1742 na stanowisku premiera,

- uzdrowił finanse, popierał przemysł, protegował handel, a równocześnie stał na straży

praw własności,

- parlament wydał ustawy zabezpieczające interesy gentry.

8. Holandia bez stadhoudera (1702-47).

5

 Stadhouderat - był to najwyższy urząd republiki wywodzący się z namiestników hiszpańskich,

 W latach 1650-72 nie było tego urzędu, potem został przywrócony jako dziedziczny przez Wilhelma III Orańskiego,

 Zniknął ponownie po 1702r.  Okres regresu gospodarczego i upadku wielu miast, wzrost znaczenie oligarchii

amsterdamskiej,

 Restauracja stadhouderatu podczas walk o sukcesję austriacką (1747).

9. Ostatnie lata panowania Ludwika XIV.  Doskonale pracująca machina administracyjna,  Prześladowanie hugenotów i jansenistów,  Krytyka urzędu monarchy – Fenelon, marszałek Vauban,  Powstanie opozycji wokół Ludwika księcia Burgundii.

10. Regencja (1715-23) i rządy we Francji kardynała Fleury (1726-43).  Aby skasować testament Ludwika XIV Filip Orleański posłużył się parlamentem Paryża

w zamian za co przywrócił In ich uprawnienia polityczne (remonstracji i odmowy

rejestracji edyktów królewskich),

 Zniósł jednoosobowe ministerstwa Ludwika XIV i na ich miejsce utworzył siedem rad – wojny, marynarki, finansów, spraw zagranicznych, spraw wewnętrznych, handlu i

wyznań,

- koordynującym czynnikiem była Rada Regencji, obradująca pod przewodnictwem

regenta,

- stanowiska powierzono arystokracji, która nie miała pojęcia o rządzeniu i rady zostały

zniesione w 1717r.,

- przywrócono urząd pierwszego ministra, którym został kardynał Dubois,

 Po śmierci regenta urząd pierwszego ministra objął książę Ludwik Henryk Burbon (1723- 26),

 Ludwik XV po dojściu do lat sprawnych proklamował rządy osobiste, któremu zamiast pierwszego ministra miał towarzyszyć jego dawny wychowawca, biskup Frejus, a rychło

kardynał Fleury,

 Rządy kardynała Fleury (1726-43): - biura ministerialne obsadził mieszczanami i ludźmi z noblese de robe,

- utrzymał założone w 1722r. Biuro Handlu, a minister skarbu powrócił do reglamentacji

w handlu wewnętrznym,

- okres korzystnej koniunktury handlowej,

- nie nakładał nowych podatków i nie tykał immunitetów podatkowych stanów

uprzywilejowanych,

- oszczędność dworska i na pomoc sojusznikom, a duże dotacje na flotę wojenną.

11. Hiszpania pod panowanie Burbonów. Filip V (1700-46).  Iberyjska monarchia składała się z różnych krajów,  Wyludnienie i zubożenie ludności,  W XVII w. prowadziła wojny i płaciła subsydia sojusznikom przez co pustoszał skarb,  Cierpiała na niedowład gospodarki i przerost biurokracji – bogacili się tylko poborcy i

wierzyciele państwa,

 Czynnikiem integrującym konglomerat państwa był święta inkwizycja i osoba panującego,

 Nieudolne rządy Karola II,

6

 Filip V - w 1700 r. do Madrytu przybyła ekipa francuskich ekspertów od spraw administracji i

skarbowości oraz wojsko,

- administratorem Hiszpanii stał się biurokrata francuskiej Orry – reforma rządu na

francuską modłę, utworzenie skarbu centralnego, powiększenie liczby wojska,

- Filip popierał biurokratyczny centralizm i kolbertowskie metody w polityce

gospodarczej,

- umacniano stanowiska ministrów - sekretarzy stanów, w zarządach prowincji

zastępowano wicekrólów kapitanami generalnymi – stare struktury jednak pozostawały i

stawiał opór,

 Alberoni jako pierwszy minister znosił cła wewnętrzne, ustanowił w Kadyksie Kolegium Morskie, odbudował arsenał i flotę wojenną,

 W latach 1727-36 Patiño zreformował handel kolonialny, kompanie otrzymały prawo zakładania fortów i uzbrajania swoich okrętów.

12. Przewaga Austrii we Włoszech. Królestwo Sardynii.  Przejęcie posiadłości hiszpańskich - Mediolan, Neapol, Sycylia,  Podjęcie reform administracyjnych i gospodarczych,  Wiktor Amadeusz (Piemont – płn. Włochy) lawirował między dworami europejskimi i w

ten sposób uzyskał dla siebie w traktacie utrechckim Sycylię wraz z tytułem królewskim,

a także twierdze w Alpach i liguryjski port Oneglia (płn.- zach. Włochy),

 W 1720r musiał zamienić Sycylię na Sardynię i odtąd państwo sabaudzko-piemoncko- sardyńskie nazywało się Królestwem Sardynii,

 Obiektem ekspansywnych działań królestwa były kraje alpejskie, dolina Padu i wybrzeże liguryjskie,

 Jego syn Karol Emanuel zwrócił się ku dworom burbońskim (Francji i Hiszpanii).

13. Francuskie i brytyjskie kolonie w Ameryce Północnej.  Utrata przez Francję na rzecz Anglii Zatoki Hudsona i Zatoki św. Wawrzyńca,  Nowa Francja (Kanada)

- rzadkie zaludnienie,

- rozwój tylko dzięki kontaktom z Indianami,

- dogodna sieć naturalnych dróg wodnych,

- gospodarka nastawiona na rybołówstwo, kupiectwo i handel futrzany

 Wyspa Cape Breton w Zatoce św. Wawrzyńca (Francja) – budowa twierdzy Louisbourg,  Nominalna władza nad Luizjaną i założenie Nowego Orleanu u ujścia Missisipi (1717) –

od 1722r stolica Luizjany – Francja,

 Każda z dwunastu angielskich kolonii stanowiła autonomiczne państewko i kierowała się własnymi interesami,

 Najliczniejszą grupę imigrantów stanowili Irlandczycy, którzy ze względów wyznaniowych (prezbiterianie) zostali wygnani z północnej Irlandii oraz protestanci

niemieccy z Palatynatu,

 Handlowo-rybacko-przemysłowa północ, farmersko-ziemiański środek i plantatorskie południe.

 14. Hiszpańskie i portugalskie kolonie w Ameryce Łacińskiej.  Urzędy był dostępne drogą kupna tylko dla Hiszpanów z Hiszpanii z upośledzeniem

urodzonych w Ameryce (Kreolów),

7

 Podział imperium na dwa wicekrólestwa: Nowej Hiszpanii (Meksyk) i Peru (Lima) oraz czasowe wydzielenie z Peru wicekrólestwa Nowej Granady Se stolicą w Santa Fe de

Bogota (Bogota),

 Przeprowadzenie reformy monetarnej i usprawniono eksploatację kopalń srebra,  Zniesiono relikty powinności feudalnych (encomienda) i powszechną formą użytkowania

ziemi był już dzierżawa i własność (hacienda),

 Działalność misyjna jezuitów,  Portugalia – Brazylia:

- okres gorączki złota i diamentów, a także handlu żywym towarem,

- rozwój ranczerskiego rolnictwa i wędrownego chowu bydła,

- rozwój latyfundii hodowlanych.

Wojna północna i wojny tureckie 1. Rosja Piotra I

1682-1689 – regencja Zofii Miłosławskiej (opiekowała się dwoma nieletnimi następcami

tronu – starszym Iwanem, jej rodzonym bratem i młodszym Piotrem, bratem przyrodnim.

- Piotr przebywał we wsi Prieobrażenskoje pod Moskwą- zorganizował 2 pułki strzeleckie ;

- 1689 – dowodząc tymi pułkami przeprowadził zamach stanu i przejął pełnię władzy w

państwie; Zofię umieścił w klasztorze;

- szczególnymi względami w swoim otoczeniu darzył Niemców, których uważał za wzór do

naśladowania w dziedzinie rozwoju cywilizacji ; wiązał się też z ludżmi plebsu;

- 1697 „ wielkie poselstwo” – Piotr I wyrusza incognito z rosyjskim poselstwem przez

Kurlandie, Prusy i Holandię do Anglii ; podczas tej wyprawy pracował jako robotnik w

Amsterdamie w stoczni;

- po powrocie nakazał bojarom, pod rygorem nie wypuszczenia na Kreml, zgolic brody i

nosic europejskie stroje ( kupcy mogli nosic brody, ale musieli płacic za to podatek)

2. Wojna północna

W 1699 r. Dania, Saksonia, Rosja zawarły sojusz, którego celem było odzyskanie utraconych

terytoriów. 5 października 1699 August II Mocny jako elektor Saksonii zawarł sojusz

zaczepno-odporny z Danią, a 21 listopada 1699 sojusz tego samego typu z Rosją w

Preobrażeńsku. Podobny sojusz zawarła Rosja z Danią. Powstała w ten sposób Liga Północna. [1]2 lutego 1700 August II podpisał tajny traktat z Brandenburgia, już w czasie działań

wojennych 6 kwietnia 1700 doszło do zawarcia przymierza duńsko-brandenburskiego.

- Piotr I przyłączył się do wojny ze Szwecją, sprowokowanej przez króla Saksonii i Rzptej

Augusta II Mocnego; wojna stała się dla Rosji walką o szeroki dostęp do Bałtyku;

- 1701 – Rosjanie ponoszą klęskę pod Narwą w bitwie z oddziałami szwedzkimi

dowodzonymi przez króla Karola XII;

- stopniowa odbudowa armii rosyjskiej; sukcesy w Inflantach ; 1703 – rozpoczęcie budowy

Petersburga ( w 1712 Piotr przeniósł tam stolicę swego państwa)

- 1709 – zwycięstwo wojsk rosyjskich w bitwie pod Połtawą na Ukrainie; Karol XII ran ny na

polu schronił się na terytorium tureckim;

- 1721 – pokój w Nystad : Inflanty , Estonia z wyspami Ozylią i Dago, Ingria i częśc Karelii z

Wyborgiem zostają przyłączone do Rosji ; w tym samym roku Piotr Wielki nadaje sobie tytuł

IMPERATORA;

3. Bitwa pod Połtawą:

Największa bitwa wojny północnej rozegrała się w 1709 roku pod Połtawą. Szwecja poniosła

druzgocącą klęskę, a król szwedzki ledwo uszedł z życiem, ratując się ucieczką w stronę

komentarze (0)

Brak komentarzy

Bądź autorem pierwszego komentarza!

To jest jedynie podgląd.

3 shown on 7 pages

Pobierz dokument