Metodyka nauczania matematyki - Notatki - Psychologia, Notatki'z Psychologia

Metodyka nauczania matematyki - Notatki - Psychologia, Notatki'z Psychologia

PDF (206 KB)
5 strona
1Liczba pobrań
1000+Liczba odwiedzin
Opis
Notatki z zakresu psychologii dotyczące metodykę nauczania matematyki; cele matematycznego kształcenia i standardy edukacyjne.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 5
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 5 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 5 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 5 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 5 pages
Pobierz dokument

Ważnym celem uczenia się matematyki w szkole jest opanowanie podstawowych technik

uczenia się i rozwinięcie umiejętności korzystania z różnych źródeł informacji

matematycznej. Znajomość procesu ucznia się matematyki, różnych jego uwarunkowań i

trudności, na jakie mogą napotkać uczniowie, stanowi istotny składnik wiedzy nauczyciela.

W dydaktyce matematyki poszukuje się odpowiedzi na niektóre z pytań dotyczących tego

zakresu, np.:

1) Na czym polegają specyficzne trudności w uczeniu się matematyki, co jest istotą i

przyczyną błędu?

2) Co to znaczy, że uczeń opanował określone pojęcie na danym poziomie?

3) Jaką rolę w procesie uczenia się matematyki odgrywa intuicja, a jaką rozumowanie

formalne?.

Nauczanie matematyki to organizowanie świadomego i aktywnego procesu uczenia się,

kierowanie jego przebiegiem i kontrolowanie wyników.

Uczenie się matematyki obejmuje następujące główne rodzaje aktywności ucznia:

1) przejmowanie i asymilowanie informacji matematycznych, otrzymywanych z różnych

źródeł,

2) ćwiczenie podstawowych sprawności matematycznych,

3) rozwiązywanie typowych zadań z zastosowaniem podstawowych metod,

4) redagowanie, zapisywanie, ilustrowanie treści matematycznych, ćwiczenia w posługiwaniu

się językiem matematyki,

5) aktywność twórcza – odkrywanie i rozwiązywanie nowych dla ucznia problemów,

stawianie hipotez, odkrywanie subiektywnie nowych pojęć, itp. Szersze rozumienie procesu

dydaktycznego jako procesu nauczania i uczenia się wymaga uwzględnienia metod uczenia

się wskazanych przedmiotów szkolnych. Obecnie podkreśla się znaczenie własnej aktywności

uczniów w dochodzeniu do wiedzy. Wynika stąd konieczność rezygnacji z przekazu

„gotowej” wiedzy na rzecz jej odkrywania, co wymaga zastosowania odpowiednich metod i

form pracy z uczniami.

Proponuje się pewne strategie, koncepcje nauczania: nauczanie problemowe, nauczanie

zindywidualizowane, nauczanie wielopoziomowe, nauczanie realistyczne (w matematyce).

Propozycje te obejmują odpowiednie ujęcie treści nauczania (stosowanie do wskazanych

celów), metody i formy pracy z uczniami, a nawet sposoby kontroli i oceny uczniów.

Cele matematycznego kształcenia i standardy edukacyjne, zawarte w aktualnych programach

nauczania matematyki, obejmują umiejętności i postawy intelektualne, specyficzne dla

matematycznej aktywności. Należą do nich:

1) dostrzeganie i formułowanie problemów,

2) odkrywanie i konstruowanie algorytmów,

3) definiowanie elementarnych pojęć i stosowanie definicji,

4) prowadzenie rozumowań z użyciem języka matematycznego, uogólnianie i specyfika,

posługiwanie się analogią,

5) formułowanie i dowodzenie prostych twierdzeń,

6) budowanie modelu matematycznego danej sytuacji.

W programach określa się poziom rozwoju aktywności matematycznej absolwenta szkoły

podstawowej, gimnazjum i liceum.

Problematyka dydaktyki matematyki obejmuje dziedziny związane z matematyką i jej

historią, informatyką, filozofią i metodologią nauk, psychologią, socjologią i pedagogiką oraz

dydaktyką ogólną. Rozwiązywanie zagadnień granicznych wymaga integrowania różnych

metod badawczych, począwszy od analiz teoretycznych, a kończąc na metodach

empirycznych. Badanie naukowe w dziedzinie dydaktyki matematyki obejmują:

1) analizę matematyki, jej przedmiotu, języka, metodologii i historycznego rozwoju

2) tworzenie teoretycznych podstaw opracowania materiału nauczania (na różnych

poziomach)

3) badanie procesów uczenia się i nauczania matematyki

4) analizę i charakterystykę twórczości w matematyce i badanie jej wytworów,

5) opracowanie koncepcji dydaktycznych i wdrażanie ich do praktyki nauczania.

Efekty nadań dydaktycznych są interesujące nie tylko dla nauczycieli matematyki, ale

również dla twórców programów nauczania, autorów podręczników i opracowań

metodycznych, zbiorów zadań i testów egzaminacyjnych, itp.

Przykłady problemów dydaktycznych:

1) problem doboru treści nauczania; ustalenie tego, co podstawowe i elementarne, użyteczne i

kształcące,

2) problem struktury treści – dedukcja lokalna czy globalna, spiralna organizacja materiału

nauczania, integracja treści,

3) proces uczenia się matematyki: uczenie pojęć matematycznych, intuicyjne i formalne

ujęcie pojęć, specyficzne trudności i błędy uczniów, wprowadzenie w rozumowanie

dedukcyjne,

4) proces nauczania: przekaz informacji w matematyce, specyfika języka i tekstu

matematycznego: rozwijanie aktywności matematycznej uczniów; opracowanie projektów

dydaktycznych uwzględniających odpowiednie wymogi.

Nauczanie, jak każda świadoma działalność, musi być odpowiednio ukierunkowane.

Formułuje się, więc cele nauczania, używając do ich opisu różnych kategorii pojęciowych.

Najbardziej wartościowe kategorie, związane z umiejętnościami tworzenia i przetwarzania

informacji, komunikowania się i współpracy w zespole, są w praktyce zbyt ogólne, trudno

sprawdzić stopień ich realizacji. Wiele programów zawiera, więc oprócz listy celów

ogólnych, szczegółowe listy umiejętności, które odnoszą się do poszczególnych poziomów

kształcenia.

Formułowanie celów kształcenia zaczyna się od sprecyzowania ogólnych kwalifikacji, które

powinien zdobyć uczeń. Przyjmuje się, że szkoła ma przygotować człowieka do badania i

rozwiązywania różnych problemów, wyposażyć go w podstawowe techniki pracy umysłowej,

rozwinąć odpowiednie postawy intelektualne, itp. Cele ogólne są adresowane do procesu

nauczania i formułowane niezależnie od treści kształcenia. Następnie formułuje się cele

szczegółowe, kierowane do ucznia i a ogół powiązane z treściami nauczania.

W dydaktyce wyróżniono trzy poziomy kwalifikacji, które powinien posiadać absolwent

szkoły

1) poziom pierwszy obejmuje wiadomości i umiejętności określone przez program nauczania,

2) poziom drugi odnosi się do specyficznych dla matematyki postaw i aktywności

intelektualnych (tzw. kształcenie „dla matematyki”),

3) poziom trzeci obejmuje kwalifikacje wykraczające poza aktywność matematyczną,

uznawane za konieczne elementy kształcenia ogólnego (tzw. kształcenie „przez

matematykę”).

Dla matematyki szkolnej pożyteczne jest wyróżnienie dwóch kategorii celów nauczania

matematyki:

1) cele poznawcze, obejmujące postawy i koncepcje związane z poznawaniem pojęć i metod

matematyki,

2) cele wychowawcze, obejmujące postawy i nawyki kształtowane w procesie dydaktycznym

przez wykorzystanie jego społecznego charakteru, przez odpowiedni dobór treści kształcenia i

wykorzystanie specyficznych cech matematyki.

UWAGA Przez cele nauczania rozumiemy przewidywane lub pożądane zmiany w sposobie

myślenia lub działania uczniów, do których zmierzają decyzje i czynności nauczyciela.

Współczesne programy nauczania matematyki akcentują grupę celów związanych z

„matematyką użyteczną”, potrzebną do rozumienia różnych zjawisk i sprawnego

funkcjonowania w obecnej rzeczywistości. Poszukiwanie „realistycznych” źródeł pojęć

matematycznych nie oznacza jednak rezygnacji z głębokiego i wszechstronnego kształcenia,

umożliwiającego poznanie różnych aspektów matematyki i rozwinięcie postaw niezbędnych

dla dalszej nauki i działalności zawodowej. Tak, więc cele powszechnego nauczania

matematyki obejmują również jej walory humanistyczne, znaczenie dla kultury i cywilizacji.

Badanie stopnia realizacji celów kształcenia wymaga ustalenia kryteriów takiego pomiaru.

Określa się, więc standardy edukacyjne, związane z kolejnymi etapami kształcenia. Dla

szkoły podstawowej są to umiejętności czytania, pisania, rozumowania, korzystania z

informacji i wykorzystywania wiedzy w praktyce.

Dla gimnazjum formułuje się je oddzielnie dla przedmiotów humanistycznych i dla

matematyczno – przyrodniczych. W tej grupie wymagań określa się następujące

standardy

1) stosowanie pojęć i procedur niezbędnych w praktyce i dalszym kształceniu,

2) wyszukiwanie i stosowanie informacji,

3) wskazywanie i opisywanie faktów, związków i zależności,

4) stosowanie wiedzy i umiejętności do rozwiązywania problemów.

Z kolei standardy wymagań maturalnych z matematyki obejmują następujące kategorie:

1) wiadomości i rozumienie

2) korzystanie z informacji

3) tworzenie informacji.

W informatorach dla szkół standardy te są szczegółowo opisane, podane są listy umiejętności,

jakie powinien opanować uczeń, a także przykłady zadań sprawdzających te umiejętności.

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 5 pages
Pobierz dokument