Anatomia człowieka - Notatki - Medycyna, Notatki'z Medycyna. Poznan University of Medical Sciences
jeden_i_pol
jeden_i_pol8 March 2013

Anatomia człowieka - Notatki - Medycyna, Notatki'z Medycyna. Poznan University of Medical Sciences

PDF (1 MB)
11 strona
4Liczba pobrań
751Liczba odwiedzin
100%on 1 votesLiczba głosów
Opis
Notatki dotyczące tematów z dziedziny medycyny: anatomia, fizjologia człowieka.
20punkty
Punkty pobierania niezbędne do pobrania
tego dokumentu
Pobierz dokument
Podgląd3 strony / 11
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 11 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 11 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 11 pages
Pobierz dokument
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 11 pages
Pobierz dokument

1

Biologia

Anatomia,

fizjologia

człowieka

docsity.com

2

Powłoka ciała

 Skóra – warstwa ochronna

 Oddziela wnętrze organizmu od środowiska zewnętrznego

 Zapewnia stabilność środowiska wewnętrznego

 U dorosłego człowieka ma powierzchnię około 1,8 m2 (w zależności od wzrostu i wagi)

 Waży około 5 kg

 Funkcje skóry

Ochronna

 Chroni bardziej wrażliwe tkanki organizmu przed szkodliwymi wpływami mechanicznymi,

cieplnymi, chemicznymi, uszkodzeniem promienistym, inwazją drobnoustrojów

 Dzięki takim właściwościom, jak:

 Sprężystość samej skóry

 Przesuwalność i tłuszczowy charakter tkanki podskórnej

 Zrogowaciały, szczelny, elastyczny, zabarwiony i regenerujący naskórek

Receptorowa

 Zawiera większość receptorów pobudzanych przez bezpośredni kontakt organizmu z

otoczeniem

 To wyzwala różne reakcje odruchowe

 Prowadzi do właściwego odczuwania i reagowania na zmiany w środowisku

Termoregulacyjna

 Bierze udział w utrzymywaniu stałej temperatury ciała

Oddechowa

 Wymiana gazowa przez skórę odbywa się głównie u zwierząt zmiennocieplnych, o skórze

cienkiej i wilgotnej

 U człowieka przez skórę wydaleniu ulega 0,2% całego CO2, a pobieranie tą drogą tlenu

jest jeszcze mniejsze

Magazynująca

 W skórze i tkance podskórnej gromadzą się zapasy

 Tłuszczu

 Wody

 Krwi

 Soli mineralnych (zwłaszcza chlorków)

 Wielu witamin lub prowitamin (głównie A i D)

Re sorpcyjna

 Wchłanianie przez skórę człowieka jest utrudnione

 Woda nie wnika prawie zupełnie

 Mogą wchłaniać się małe ilości ciał łatwo dyfundujących, zwłaszcza rozpuszczonych w

tłuszczach

 Dlatego niektóre lekarstwa stosuje się w postaci maści wcieranych w skórę

 Przenikanie w głąb skóry odbywa się głównie przez ujście mieszków włosowych i

gruczołów łojowych

docsity.com

3

Warto wiedzieć

1. Budowa skóry i rola jej elementów

 Budowa skóry – trójwarstwowa

 Naskórek

 Skóra właściwa

 Tkanka podskórna

 Charakterystyka elementów skóry

Warstwa skóry

Budowa i rola Element skóry

Jego rola

naskórek  Wielowarstwowy nabłonek płaski rogowaciejący

 Jego warstwa powierzchniowa ulega stałemu rogowaceniu, złuszczaniu i ścieraniu (obumarłe komórki powierzchniowe są prawie całkowicie wypełnione bardzo odpornym białkiem – keratyną

 Warstwa głębsza (twórcza) wciąż produkuje nowe komórki naskórka, które sukcesywnie przesuwają się ku powierzchni (czas odnowy naskórka, tzn. wędrówka od warstwy twórczej do powierzchni trwa 30-45 dni)

 Zabezpiecza wnętrze ciała przed wnikaniem czynników chorobotwórczych oraz przed uszkodzeniami mechanicznymi, chemicznymi, termicznymi, promieniowaniem ultrafioletowym

 Dodatkowo jest wzmocniony przez warstwę złożoną z mieszaniny wydzielin (potu i łoju)

włos  Ochronna, obronna i izolacja skóry

 Do korzenia włosa dochodzą zakończenia nerwowe z receptorami dotykowymi, uchodzą tam też gruczoły łojowe

Melanina (pigment) w

melanocytach

 Ochrona głębszych warstw skóry przed przegrzaniem i promieniowaniem nadfioletowym

Ciałka zmysłowe  Odbieranie różnego rodzaju wrażeń, np. ciepła, zimna, dotyku, nacisku itp.

docsity.com

4

Skóra właściwa

 Wielowarstwowa tkanka łączna włóknista zbita nieukształtowana

 Zawiera ułożone w różnych kierunkach włókna kolagenowe, a pomiędzy nimi włókna elastynowe

 Duża elastyczność i wytrzymałość na rozerwanie

 Ma grubość 1 mm

 U osób młodych jest ciągle napięta

 Bierze udział w termoregulacji i przekazuje informacje o zmianach w środowisku zewnętrznym

 Uczestniczy w wydalaniu wody, soli, CO2 i wydzielaniu łoju oraz innych substancji

Gruczoł łojowy  Wydzielanie łoju

 Ochrona naskórka przed wysychaniem i pękaniem

 Ochrona włosów – zapewnia ich prawidłową kondycję, elastyczność i połysk

Mięsień przywłosowy

 Możliwość poruszania włosem

 Znaczenie w termoregulacji (skurcz mięśni przywłosowych pod wpływem zimna powoduje tzw. „gęsią skórkę”

Gruczoł potowy  Wydzielanie potu

 Termoregulacja

 Wydalanie zbędnych produktów przemiany materii

 Działanie bakteriobójcze

Tkanka podskórna

 Zbudowana z włókien tkanki łącznej wiotkiej

 Między włóknami obecne komórki tłuszczowe tworzące podściółkę tłuszczową

 Przy dobrze rozwiniętej podściółce skóra jest napięta

 Przy jej zaniku ulega zwiotczeniu i pofałdowaniu

 Podściółka nie jest rozłożona równomiernie

 Najwięcej na brzuchu, ramionach, podeszwie stóp, udach, u kobiet na piersiach

 Najmniej – na powiekach, w skórze nosa, ucha, warg i narządach płciowych

 Stanowi magazyn substancji energetycznych

 Pełni funkcję izolacyjną

 Zabezpiecza przed urazami głębiej położone części ciała

nerwy  Przekazywanie odebranych przez skórę informacji do mózgu i rdzenia kręgowego

Naczynia krwionośne

 Odżywianie skóry

 Odbieranie zbędnych produktów przemiany materii

 Udział w termoregulacji

Podściółka tłuszczowa

 Izolacja termiczna

 Magazyn substancji energetycznych

 Warunkuje napięcie skóry

 Dzięki jej przesuwalności w stosunku do niżej położonych tkanek chroni skórę przed uszkodzeniem na skutek działania niewielkich sił

docsity.com

5

 Wytwory naskórka

 Włosy

 Elastyczny, nitkowaty, rogowy wytwór naskórka

 Wyrasta z mieszka włosowego – pochewka skórna

 U podstawy zaopatrzony w brodawkę – zgrubienie tkanki produkujące włos

 Brodawka jest dobrze unaczyniona – funkcja odżywcza

 Jej komórki nieustannie się dzielą – przyrost włosa

 Części włosa

 Korzeń – pod skórą

 Łodyga – wyrasta nad skórą

 Budowa włosa

 Istota rdzenna

 Osiowe pasmo komórkowe

 Złożone z 1 lub kilku pasm komórek brukowych lub spłaszczonych, ułożonych

wokół długiej osi

 Istota korowa

 Wrzecionowate komórki, całkowicie zrogowaciałe

 Zawierając rozpuszczony lub ziarnisty barwnik

 Istota powłokowa

 Płaskie, zrogowaciałe komórki nabłonkowe ułożone dachówkowato (łuski

zachodzące na siebie), utworzone z białka - keratyny

 Szybkość wzrostu – zależy od wieku i stanu zdrowia

 Przeciętnie włosy przyrastają o około 12 cm rocznie

 Barwa włosów

 Czynnik pigmentacyjny – melanina

 Barwa zależy od zestawienia dwóch barwników: czerwonego i brązowego

 Przewaga brązowego – osoby o włosach brązowych (bruneci)

 Przewaga czerwonego – osoby o włosach rudych

 Włosy siwe – brak produkcji barwnika, obecność pęcherzyków powietrza w

istocie rdzennej

 Albinosi nie wytwarzają zupełnie melaniny – włosy białe

 Dziennie wypada około 50-100 włosów

 Nawet u młodych, zdrowych osób

 Do mieszka włosowego uchodzą gruczoły łojowe

 Natłuszczenie włosów i naskórka

 Zdrowa skóra głowy, elastyczne, miękkie i lśniące włosy

 Włos zaopatrzony jest w mięsień przywłosowy

 Stawia włos i wyciska więcej łoju

 Paznokcie

 Elastyczna, zrogowaciała blaszka

 Ochrania opuszkę palca

 Grubość około 0,4 mm

 Wyrasta z żywych komórek w korzeniu, ale jest tworem martwym

 Rośnie z szybkością około 0,5 mm na tydzień

docsity.com

6

2. Układ hormonalny

 Regulacja hormonalna organizmu odbywa się poprzez

 Hormony gruczołów dokrewnych

 Produkowane w wyspecjalizowanych narządach – gruczołach dokrewnych

 Hormony tkankowe

 Produkowane przez grupy komórek rozsianych w różnych tkankach

 Neurohormony

 Produkowane przez komórki układu nerwowego

 Tworzą skomplikowany system zależności, zwany układem hormonalnym (dokrewnym,

wewnątrzwydzielniczym)

 Zespół wyspecjalizowanych komórek lub gruczołów

 W większości niepowiązanych ze sobą anatomicznie

 Pozostają jednak w łączności za pośrednictwem krwi lub innych płynów ustrojowych

(łączność fizjologiczna)

 Charakteryzują się brakiem przewodów wyprowadzających

 Uczestniczą w regulacji i koordynacji procesów metabolicznych oraz fizjologicznych

organizmu

 Za pomocą specjalnych wydzielin – hormonów

 Substancje o dużej aktywności biologicznej

 Gr. Hormao = pobudzam

 Endogenne (syntetyzowane w organizmie) związki organiczne

 Regulują i koordynują funkcjonowanie tkanek i narządów

 Zapewniają homeostazę w organizmie

Nauka o gruczołach dokrewnych i hormonach to endokrynologia.

 Ze względu na zasięg działania hormonów wyróżnia się efekty

 Endokrynne

 Gdy hormon wydzielany jest do krwi

 Może oddziaływać na odległe komórki

 Tak działają hormony gruczołów dokrewnych

 Parakrynne

 Gdy pobudzane są jedynie komórki położone w sąsiedztwie miejsca uwalniania

hormonów

 Bez udziału krwi jako środka transportu

 Tak działają hormony miejscowe - mediatory

 Autokrynne

 Gdy pobudzane są receptory zlokalizowane na powierzchni komórek wydzielających

hormony

 Budowa chemiczna hormonów gruczołowych

 Zbudowane z aminokwasów lub związków pochodnych (białka, peptydy, glikoproteiny)

 Pochodne aminokwasu tyrozyny

docsity.com

7

 Pochodna aminokwasu tryptofanu

 Melatonina szyszynka

 Hormony peptydowe

 Melanotropina MSH część pośrednia przysadki

 Kalcytonina tarczyca

 Parathormon przytarczyce

 Relaksyna ciałko żółte i łożysko

 Hormony białkowe

 Białka proste

 Białka złożone – glikoproteidy

 O budowie steroidowej ( pochodne cholesterolu)

 Estrogeny – jajniki

 Testosteron – jądra

 Progesteron – ciałko żółte

 Wpływ budowy chemicznej hormonu na sposób podania w sytuacjach niedoboru w organizmie

 Do ustnie

 Jako steroidowe lub aminokwasowe nie ulegają strawieniu

 Pozajelitowo

 Jako peptydowe trawią się z enzymami przewodu pokarmowego, tracąc strukturę i

związane z nią właściwości hormonalne

 Hormony wykazują swoistość głównie czynnością, a nie gatunkową

 Dzięki temu ludzi można leczyć hormonami różnych zwierząt

 Znaczenie ma rodzaj hormonu, a nie gatunek zwierzęcia, od którego pochodzi

docsity.com

8

 Gruczoły dokrewne nie mogą być jednak przeszczepiane z jednego gatunku na drugi

 Nie przyjmują się trwale nawet po przeszczepieniu innemu osobnikowi w obrębie

gatunku

 Obce białko struktury wywołuję reakcję odpornościową organizmu

 Przeszczepiony gruczoł działa tylko tak długo, dopóki nie zostanie odrzucony

Warto wiedzieć:

Wiele spośród hormonów jest podobnych lub identycznych we wszystkich gromadach kręgowców,

inne natomiast pełnią specyficzne funkcje, różne w różnych grupach zwierząt. Prolaktyna na przykład,

która u ssaków pobudza wydzielanie mleka, u gołębi stymuluje tworzenie „ptasiego mleczka”

(wydzieliny w wolu, którą po zwróceniu karmione są pisklęta), a u ryb wywiera wpływ na czynność

nerki i przepuszczalność osmotyczną skrzeli.

3. Mechanizm działania hormonów na komórki narządów docelowych

 Oddziaływanie hormonów na komórki docelowe

 Wpływają na genom komórki

 Regulują procesy transkrypcji i translacji w komórce

 Regulują aktywność enzymatyczną komórki

 Uczynniają nieaktywne proenzymy (w aktywne enzymy)

 Pełnią funkcje koenzymów dla różnych enzymów

 Np. w przypadku estrogenów

 Regulują dostęp ko faktorów (części niebiałkowych)

Na przykład synteza enzymów potrzebnych do czynnego transportu jonów Na+ i K+ przez błony

komórek nasila się pod wpływem aldosteronu.

 Hormony za pośrednictwem krwi (lub innych płynów ustrojowych) docierają do poszczególnych

komórek organizmu

 Sposoby transportu

 W postaci rozpuszczonej

 W postaci związanej z białkami osocza(większość)

 Tworząc niespecyficzne połączenia a albuminami

 Bądź specyficzne połączenia z białkami wykazującymi duże powinowactwo do

hormonów

 Odbiór informacji niesionej przez hormony odbywa się poprzez ich przyłączanie do swoich

receptorów

 Substancje białkowe

 Składniki błony komórkowej lub występujące w cytoplazmie

 Na sygnał odpowie tylko ta komórka, która posiada swoisty dla danego hormonu

receptor

 Drogi oddziaływania hormonów na komórki docelowe

docsity.com

9

 Hormony białkowe, peptydowe i pochodne aminokwasów

 Wiążą się z receptorem w błonie komórkowej komórek docelowych (receptor błonowy)

 Utworzenie kompleksu hormon-receptor powoduje powstanie w cytoplazmie wtórnych

chemicznych przekaźników informacji

 Aktywują one określone procesy metaboliczne w komórce, stymulujące kaskadę reakcji

enzymatycznych

 Hormony steroidowe i hormony tarczycy

 Z łatwością przenikają przez błonę komórkową komórek docelowych

 Wiążą się z receptorami w cytoplazmie komórki (receptor cytoplazmatyczny)

 Powstały kompleks przemieszcza się do jądra komórkowego

 Tam indukuje transkrypcję odpowiednich cząsteczek mRNA

 Następuję synteza odpowiednich białek

hormon białkowy

wiąże się z receptorem błonowym

układ ten aktywuje enzym cyklazę adenylanową

enzym katalizuje powstanie cyklicznego cAMP - wtórnego

przekaźnika informacji

ATP ----> cAMP + PPi

cAMP aktywuje sowiste kinazy białkowe

regulują działanie konkretnych enzymów wykonawczych poprzez ich fosforylację

Mechanizm

molekularny

działania

hormonów o

budowie

peptydowej

docsity.com

10

 Receptory hormonów tarczycy znajdują się w jądrach komórkowych

 Stanowią one kwaśne białka chromatyny jądrowej

 Hormony tarczycy mogą wpływać na metabolizm komórki docelowej, wiążąc się również

z receptorami błonowymi

 Przekazywanie sygnału przez wtórne przekaźniki

 Wygaszenie sygnału

 Niepotrzebny hormon jest szybko i skutecznie usuwany

 Rozkładany przez wysokoaktywne enzymy

 Uwalniane w miejscu działania sygnału

 Lub wychwytywany z krwi przez wątrobę i tam unieczynniony

hormon steroidowy

wiąże się z receptorem w cytoplazmie

układ ten wnika do jądra komórkowego

wpływa na transkrypcję cząsteczek mRNA

zmiana w syntezie białek

docsity.com

11

Receptor błonowy

część akceptorowa (skierowana ku zewnętrznemu

środowiskowi komórki)

wiąże się z hormonem

część efektorowa (skierowana ku wnętrzu komórki)

generuje odpowiedź wewnątrzkomórkową

pośrednio

aktywacja białka G (posiada szczególną zdolność wiązania

nukleotydów guaninowych

bezpośrednio

wyzwolenie aktywności enzymatycznej części

efektorowej receptora

aktywacja jednego z trzech głównych układów białek

cyklazy adenylowej lub cyklazy guanylowej

wytworzenie wtórnych przekaźników informacji

fosfolipaz białek regulujących otwieranie

się lub zamykanie kanałów błonowych

docsity.com

komentarze (0)
Brak komentarzy
Bądź autorem pierwszego komentarza!
To jest jedynie podgląd.
3 shown on 11 pages
Pobierz dokument